jaanguuri

m.dh Shimbir yar, bay ah, kooxkoox u socota oo qodata gocosada iyo abuurka duugan.

-ta: (magac, lab, keli) shinbir yar oo leh midabyo, kooxkooxna u socota oo qodata gocosada iyo abuurka duugan.

m.l Kabaha laga sameeyo maqaarka geriga.

m. n., [compound] sandals made of giraffe leather; country man ~ bumpkin

-ga: (magac, lab, keli) kabo dhaqameed Soomaalidu tolato oo isticmaasho; kabo soo jireen ah oo cag jaandhegooddo leh, heenso labo suun ah iyo indhalaqaad yeesha. Jaangeri guyaal, aan go'ay aqoon, goormaan lahayn. Dh: labasuunley, faygamuur, cagbacag.

de: sandals made of giraffe leather; [fig.] country man ~ bumpkin (person who can be identified by his sandals)

lx: jaangeri

pd: (-ga)

ps: n2a-m-cmp

key: jaangeri

-ka: (magac, lab, keli) madax xanuun dawakhaad wata oo qofka uu hayaa uu moodo in dhulku la wareegayo. Dh: maskaxguur, wareer, dookhad.

v., [compound] bring together, gather

de: bring together, gather

lx: jiinguuri

pd: (jiinguuriyey)

ps: v2a=cmp

key: jiinguuri

-kaanguurada: (n) kangaroo (kaan-garuu) -kangaruu

f.g2 (-iyay, -isay) Bulsho, dhaqanguur ku ridid.

v. make someone lose one's culture ~ tradition, cause to change culturally

(fal) dhaqandoori oo caadooyinkii dadkiisa ka rar. Dhallinta qurbaha tegeysa dhaqanguuri. Li: dhaqanceli.

de: make s.o. lose one's culture ~ tradition, cause to change culturally (in pejorative sense)

lx: dhaqanguuri

pd: (dhaqanguuriyey)

ps: v2a=tr

key: dhaqanguuri

-da: (magac, dhedig, keli) dareere, si foolxun u haanfuugid.

(Jiinguurin-ta)

Meel isugu keenid, ku soo ururin, ku soo koobid.

m.f.dh eeg raadguur².

m.l (-rro, m.dh) Shay afar gees leh oo ka samaysan shamiito iyo ciid laysku qasay oo guryaha lagu dhiso; bulukeeti.

m.l (-rro, m.dh) Shay afar gees leh oo ka samaysan shamiito iyo ciid laysku qasay oo guryaha lagu dhiso; bulukeeti.

m. n. brick; construction block

-ka: (n) brick (biriik) ~ bulukeeti

-ka: (magac, lab, kali) dhis ka samaysan niis iyo sibidh si farsamaysan la isugu daray oo adag oo, guryaha lagu dhisto. Dh: bulakeeti.

m.dh la-mid: soongur.

-ta: (n) mongoose (mong-uus) ~ soongur

-ka: (magac, lab, keli) bahal yar oo dabaggaalaha u eg. Dh: soongur, sooggur.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg gaaggur.

(fal) si foolxun wax dareere ah u haanfuuq.

haanfuur-ka: (magac, lab, keli) eeg haanfuuq.

-ga: (magac, lab, keli) jaad lo'da ka mid ah oo caano badan oo geesaha dib u rogan yihiin.

-ka: (magac, lab, keli) ul afka hore ku leh suun jilicsan oo uu raggu ku xarragoodo, xoolahana lagu wado. Dh: jeedal.

m. n. republican

-ga: (n) Republican (ripablikan)

bw: Arabic

de: republican as in the US political party

lx: jamhuuri

pd: (-ga)

ps: n2-m

key: jamhuuri

° Nafley (caanaley) kamid ah kuwa uurka ku leh kolay ay dhashooda yaryar ku qaataan, oo ku nool Austraalya iyo Tasmaanya. Waxay leedahay: madax yar, oogo qaarka danbe u weyn oo u xoog badan, jeenyo gaaggaaban oo tabar yar, lugo waaweyn oo booddada loo sameeyey iyo dabo dheer oo xoog badan. Waxay boodi kartaa sagaal mitir oo dherer ah, iyo saddex kor ah; (ama kanguur).

m.dh.u (c. nafl.) Naasley lugaha dambe ku socota, uurka ku leh kiish ay ilmaha ku qaadato, oo ku nool Ustaraaliya.

m.dh.u (c. nafl.) Naasley lugaha dambe ku socota, uurka ku leh kiish ay ilmaha ku qaadato, oo ku nool Ustaraaliya.

f. n., [collective] kangaroo

-kanguurada: (n) kangaroo (kaan garuu) ~kaangaruu

-da: (magac, dhedig, keli) noole naasleyda ka mid ah oo qandi ama kolay ku leh caloosha oo dhasheeda ku xambaarto oo ku dhaqan carriga Ustaraaliya oo keliya, laba addin ee hore ayaa gaagaaban. Wa: kanguurooyin.

de: kangaroo {Eng / It}

lx: kanguuro

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: kanguuro

f.g2 (-iyay, -isay) Ka m.: wax meel ku qoran, meel kale ku qorid.

f.g2 (-iyay, -isay) Ka m.: wax meel ku qoran, meel kale ku qorid. m.f.dh, minguurin.

-yey / say: (v) copy from; copy (kaap 7); duplicate

(fal) qoraal buug kale ka soo qaado. Sheekada minguuri.

minguuri: (fal) meel ka wareeji oo meel u wareeji. Qalabka geerashka yaal dhammaan minguuri. Dh: rar, guuri.

minguuri: (fal) min faal rar oo min kale u rar si saadaasha ad u jarrabto. Bal minguuri faalka inay wax kale soo baxaan.

raadguur¹: m.l Cirib go'idda wax jiri jiray ay cirib go'aan.

raadguur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax jiritaankiisa tirtirmid.

f.mg1 (-ray, -rtay) Wax jiritaankiisa tirtirmid. m.f.dh, raadguurid.

v. die out, become extinct

de: die out, become extinct (of usage, customs, cultural features, etc.)

lx: raadguur

pd: (raadguuray)

ps: v1=intr

key: raadguur

-ka: (magac, lab, keli) finan xanuun badan oo jirka ka soo baxa dadka xagaagii dhulka xeebaha kulul ah. Saanfuur baa wejiga Faadumo ka soo baxay Dh: dhullux, kasoobbax.

m.dh (-ro, m.l) Mukulaal, dummad.

m.dh (-ro, m.l) Mukulaal, dummad.

f. n. cat

-ta: (n) cat (kaat); kitten (ki-ten); pussycat (puusi-kaat) ~ mukulaal, bisad, durmad

-ta: (magac, dhedig. keli) xawayaan dabjoog ah oo jirka cunta. Dh: bisad, dumad dinnad, basho, yaanyuuro, durruf.

de: cat

initial: y

lx: yaanyuur

pd: (/ta)

ps: n2-f

syn: bisad, dummad, mukulaal {C & S}

key: yaanyuur

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: daadduumi.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg maangaabni.

(fal) cadaadi oo cid haba yaraatee ha xurmayn. Ciddii aan ku xurmayn adna waanjuuci.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg yaanyuur.

(Yaanyuura-da)

Mukulaal, dummad.

f. n. cats

de: cat

initial: y

lx: yaanyuuro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: yaanyuuro

(Dhaqanguurid-da)

Dhaqanguur ku dhacay; dhaqanwareegid.

m.f.dh eeg dhaqanguur². la-mid: dhaqanguur¹ (2), dhaqanguuris².

-da: (magac, dhedig, keli) is beddelid oo caadooyinkii iyo dhaqankii dadka aad ku abtirsato ka tegid; dhaqan kale qaadasho.

m.f.dh eeg dhaqanguuri. la-mid: dhaqanguuris¹.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid beddelid oo dhaqankii iyo hiddihii asalka u ahaa ka rarid; dhaqan kale qaadsiin. Dh: dhaqangeddin.

dhaqanguuris¹: m.l la-mid: dhaqanguurin.

dhaqanguuris²: m.dh la-mid: dhaqanguurid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dhaqanguurid.

v. copy, trace, draw something from something

de: copy, trace, draw s.t. from s.t.

lx: ka minguuri

pd: (minguuriyey)

ps: v2a=expr

key: ka_minguuri

m.f.dh eeg kalagguur³. la-mid: kalagguuris.

(tilmaame) dawakhsan oo dhulku la wareegayo ah. Nin maanguursan lalama hadlo. Dh: maskaxguursan.

f.g2 (-iyay, -isay) Dhul nabaadguur ku ridid.

f.g2 (-iyay, -isay) Dhul nabaadguur ku ridid. m.f.dh, nabaadguurin.

(fal) xaalufi oo wixii uu dhulku khayraad iyo daaq lahaa baabi'i. Ninna dhulkiisa nabaadguuri isma yidhaa

m.f.dh eeg beenguur². la-mid: beenguuris.

m.dh la-mid: beenguurid.

(fal) caano sii; naaska u dhig.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: camajuuji.

(fal) qabo oo dhulka ama meel kale ku ruquus. Dh: camajuuji, camcami.

m.dh la-mid: daadduumid.

m.dh la-mid: daadduumin.

(Dhaqanguur-ka)

Dhaqan dhaqan kale oo ka xoog badani ka kor yimid oo ka adkaaday oo hafiyey oo meeshii ka saaray; dhaqanwareeg.

dhaqanguur¹: m.l 1. Dhaqan, dhaqan kale oo ka xoog badan dumiyey. 2. la-mid: dhaqanguurid.

dhaqanguur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Dhaqan bulsho mid kale oo ka xoog badan ku beddelmid.

dhaqanguur¹: m.l 1. Dhaqan, dhaqan kale oo ka xoog badan dumiyey.

dhaqanguur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Dhaqan bulsho mid kale oo ka xoog badan ku beddelmid. m.f.dh, dhaqanguurid.

v., [compound] change one's ways, make a cultural change, adapt, adopt a new culture

-ka: (magac, lab, keli) eeg dhaqandoorsan.

de: change one's ways, make a cultural change, adapt, adopt a new culture

lx: dhaqanguur

nt: dhaqanguur (ka) [vn2-m]

pd: (dhaqanguuray)

ps: v1=cmp

key: dhaqanguur

-da: (magac, dhedig, keli) si foolxun, dareere u fuuqsasho. Dh: haanfuurid, fuuqsi.

harangueur, n.m. - cambaareeye.

(fal) baadigefi oo jaho iyo raad seeji. Dh: habaabi, gefi.

jaangawrac-a: (magac, lab, kali) qof aan la afgaran karin oo lala dhib muto. Jaangawrac jaho loo raaco ma leh. Dh: jikaar.

(Jaansaarid-da)

Wax duugoobey oo karid u baahan, jaan cusub ku tolid, ku dhejin; karkarid.

m.f.dh eeg jaansaar².