jaalle — Macnaha & Turjumaada

1

(Jaalla-ha)

2

(jaal + le, sida walaal - walaalle)

3

1. (*) Erey ulajeeddo siyaasadeed loo yeelay oo dad gaar ah keliya, sida xubno xisbi ka wada tirsan ay isugu yeeri karaan.

4

2. Wadey, saaxiib; rafiiq; (ama jaal).

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Wadey; saaxib; jaal. 2. Qof shaqo, farxad, murugo iyo wixi lamida la qaybsada cid kale.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Wadey; saaxib; jaal. 2. Qof shaqo, farxad, murugo iyo wixi lamida la qaybsada cid kale. m.f.dh, jaango'naan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. companion, team mate, co-member; comrade

2

jaalle m. n., [abstract] yellow (color)

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (n) [Color] yellow (yelow) ~ huruud

2

jaalle -ha: (n) colleague (kol lig), comrade (koomraadh); friend

waa la naqliyay ✓

1

Compagno

2

Comrade

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) midabka huruudda ah. Arday xidhan direys jaalle ah ayaa dugsiga sii geliya. Dh: dacar, caraw.

2

jaalle -ha: (magac, lab, kali) saaxiib ama rafiiq.

waa la naqliyay ✓

رَمِيلٌ

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) hadhuudhka iyo wixii la mid ah oo sabuulka laga dhilay, la miideeyay suqushana laga reebay.

waa la naqliyay ✓

nickname, name-m winged, feathered; blessed or divined

waa la naqliyay ✓

-baallaha: (n) lamppost (laam poost); pylon (paay·loon) baalleha korontada

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) baal iyo baad uu ku duulo leh. Baalleh barbar walba wuu u duulaa.

2

baalle -ha: (magac, lab, keli) nin baal madaxiisa ka ka taagan yahay oo rag uu laayay ku baashaday. Baalle biri qaadday booyini ma soo celiso. Dh: geesi. Li: fule.

3

baalle -ha: (magac, lab, keli) tiirka korontada ee fiilooyinka lagu xidho.

4

baalle: naanays loo baxsho wiil orodka dheereeya si uu leeyahay baal shimbireed.

waa la naqliyay ✓

1

(Caalla-ha)

2

Nafleyda caasha leh, la mid ah; nacas; doqon; dabbaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.dh) Qof aad u garaad yar; segeger.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.dh) Qof aad u garaad yar.

waa la naqliyay ✓

m. n. stupid person, fool

waa la naqliyay ✓

- caallaha: (n) the retarded (ri-taar-dhidh); mentally disabled person; handicapped (heen-di-kaapid) person

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) jaadadka waraabaha mid ka mid ah. Dh: dhidar.

2

caalle -ha: (magac, lab, keli) nafleyda caasha leh mid ka mid ah.

3

caalle -ha: (magac, lab, keli) qof maangaab ah. Caalle ha isku noqon, caqli aan lahayn, cilmigana an baran. Dh: nacas, doqon, dabbaal. Li: fariid, geesi, caaqil, halyey.

waa la naqliyay ✓

1

de: stupid person, fool

2

lx: caalle

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: caalle

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: faallo.

waa la naqliyay ✓

m. n. comment, remark

waa la naqliyay ✓

-faallada: (n) comment (komment); explanation. Ex: faalle badan uma baahna; it doesn't need much comment

waa la naqliyay ✓

1

a: faallo

2

de: comment, remark

3

lx: faalle

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: faalle

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, kali) qof ka ganacsada jaadka. Dh: jaadwale. Wa: jaadwalayaal.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) dhalan geddi. Waxa in badan meel uun yaalla qaalle ayaa ku dhaca. Dh: sargguur; salguur.

2

qaalle -ha: (magac, lab, keli) waxyeello qalalaase iyo arbushaad ah. Jabhaduhu qaalle ayay ka abuuraan magaalooyinka. Dh: qalalaase.

waa la naqliyay ✓

v., sg., -ind, simple past tense: you were (situated) there

waa la naqliyay ✓

1

de: you were (situated) there {N}

2

initial: t

3

lx: taalle

4

ps: v4c-2sg-ind-past

5

key: taalle

waa la naqliyay ✓

v., pl., -ind, simple past tense: it [col.] was / they were (situated) there

waa la naqliyay ✓

1

de: it [col] was / they were (situated) there

2

initial: y

3

lx: yaalle

4

ps: v4c-3pl-ind-past

5

key: yaalle

waa la naqliyay ✓

1

(Rafiiq-a)

2

Jaalle; saaxiib; wadey.

waa la naqliyay ✓

1

(Saaxiib-ka)

2

Jaalle: jaal; rafiiq; wadey.

waa la naqliyay ✓

m.dh Jaalle ahaansho.

waa la naqliyay ✓

/aambar/ (n) 1. canbar (bir jaalle iyo maroon isku jir ah oo laga sameeyo luulka). e.g. a dark amber ring 2. midabka huruudda ama jaallaha ah. e.g. The traffic lights continuously switch from green to amber and then red.

waa la naqliyay ✓

/koliig/ (n) jaalle (saaxiib).

waa la naqliyay ✓

/komraadh/ (n) saaxiib (jaalle).

waa la naqliyay ✓

/dheysi/ (n) ubax yar oo dhexda buruq jaalle ah ku leh geesahana faraq cad.

waa la naqliyay ✓

/yelow/ (n) jaalle, huruud.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) friend (fareendh); pal (paal); chum (jam); colleague (koli-ig) ~ wadey, jaalle

waa la naqliyay ✓

s.m. e f. jaalle.

waa la naqliyay ✓

s.m. - jaalle, wadey, wehel.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hilib afgelis laale'eg oo shiilan iyo subag isku fadhiya oo kayd noqda. Jabdhankii baruurtiyo ahaa badhida miidaysan... Dh: baruurafudle, sargaf, jaalleef.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed caleemo dhaadheer oo balballaadhan bixiya oo gun jilicsan iyo midho rooshaan u baxa leh oo dhala khudradda muuska. Dh: moos.

2

muus-ka: (magac, lab, keli) midho dhaadheer oo soo yare xoodan oo si qurux badan oo rooshaamo ah u baxa kolkay bislaadaanna midabkoodu waa huruud jaalle ah oo aad u macaan. Soomaaliya waa waddannada ugu caansan dhoofinta muuska Dh: moos.

3

muus-ta: (magac, dhedig, keli) mindiil daab leh oo isku laabanta oo aad u af badan oo waayadii hore lagu xiiran jiray. Muus ii soo ibi. Dh: maddiil, daar.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof dadka kaaga dhow oo ruuxdiinnu is rabto oo aad isku fiicantihiin. Dh: rafiiq, waday, jeel, jaalle, jaal.

2

saaxiib -ta: (magac, dhedig, keli) haweenay xidhiidh gacaltooyo qof kale la leh. Dh: saaxiibad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) saaxiib; wadey: jaalle: rafiiq.

waa la naqliyay ✓

1

ami, adj et n. - Saaxiib;

2

petite amie - Saaxiibad

3

ami (camarade, en politique) - Jaalle.

waa la naqliyay ✓

1

de: companion, team mate, co-member; [ext.] comrade

2

hm: 1

3

lx: jaalle

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: jaalle_1

waa la naqliyay ✓

1

de: yellow (color)

2

hm: 2

3

lx: jaalle

4

pd: (/ha)

5

ps: n-m-abs

6

syn: huruud

7

key: jaalle_2

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hilib jiidh engegan ah oo la saafo oo la solo; cad solan oo qallalan; hilbo solan oo waqti dheer la kaydsho. Jaalleef ugaadhiyo adaan jiidh la solay waayin, jilaal ma gawraco nin lihi sidigta jookhayse. Dh: saaf, solay, sargaf.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Ka b.: wax ama meel doc ka jarid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Ka b.: wax ama meel doc ka jarid. m.f.dh, baallayn.

waa la naqliyay ✓

v. be beside

waa la naqliyay ✓

(fal) dhinac ama fay xig: dhinac mar ama ugu shishee. Baallee adigu, Buux na bartanka ha yimaaddo. Dh: koonee.

waa la naqliyay ✓

1

de: be beside

2

lx: baallee

3

pd: (baalleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: baallee

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaar dhaqameed jaan iyo jiibinba leh oo dadka isku maaweeliyo (degaanka Ceergaabo).

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaar dhaqameed jaan iyo jiibinba leh oo dadka isku maaweeliyo (degaanka Ceergaabo).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magacwadareed) wixii baad ku duula oo dhan. Baalleyda duushaan, la dalxiisi doonaa. Dh: baadley.

2

baalley -da: (magac, dhedig, keli) ciyaardhaqameed caan ku ah gobolka Ceerigaabo iyo inta u dhow oo jiib iyo jaanba leh oo la isku maaweeliyo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Faallo wax ka bixin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Faallo wax ka bixin. m.f.dh, faallayn.

waa la naqliyay ✓

v. explain, expound, comment on

waa la naqliyay ✓

-yey / faallaysay: (v) make a comment or remark

waa la naqliyay ✓

(fal) ka sheekee oo ka xogwarran wax dhacay; war ama xog, wax ka sheeg ama sii balballaadhi. Dh: faalloo, falanqee, qorfee.

waa la naqliyay ✓

1

de: explain, expound, comment on

2

lx: faallee

3

pd: (faalleeyey)

4

ps: v2b=tr

5

xe: Expound upon the Somali culture.

6

xv: Faallee dhaqanka Soomaalida.

7

key: faallee

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kali) qof dumar ah oo ka ganacsata jaadka.

waa la naqliyay ✓

Premna resinosa 10

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Socod dhibaato leh oo lagu kala haro.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) jidaal geel oo aroor ah socodkeed. Maxaan jalaqlaha, joogajoogaha nafta kaa jara, kaaga jimirricay. Dh: dalandool, wabaxtaraar.

waa la naqliyay ✓

1

(Masalla-ha)

2

Harag, idiin la jilciyey oo la qurxiyey ah, oo qof deeqa oo lagu tukado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Salli maqaar ka samaysan oo qaabab kala duwan leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Salli maqaar ka samaysan oo qaabab kala duwan leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. prayer mat, small carpet ~ rug

waa la naqliyay ✓

-masallaha: (n) prayer rug (pareeyer retag) ~ sajaayad

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) harag idiin la jilciyey oo la qurxiyey oo qof keli ahi ku tukan karo ah. Dh: mosolle.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: prayer mat, small carpet ~ rug

3

lx: masalle

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: masalle

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Ku n.: 1. Farax iyo guul ku jirid. 2. Wax rajo ku eegid. la-mid: naalloo.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) la-mid: naalloo.

waa la naqliyay ✓

v., pl., opt. form: we may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: we may be (in a place) {N}

2

lx: naallee

3

ps: v4c-1pl-pot

4

key: naallee

waa la naqliyay ✓

Nacalad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: nacalad¹.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax isku kor tubid.

waa la naqliyay ✓

1

v. amass, pile ~ heap up

2

taallee v., opt. form: it [fem.] / she may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

(fal) meel taallo ka dhig: taallo ka dhis Aqalka umada dhiniisa taallo ayaa ka dhisan.

waa la naqliyay ✓

v., opt. form: it [masc.] / he may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: it [masc] / he may be (in a place)

2

initial: y

3

lx: yaallee

4

ps: v4c-3m-pot

5

xe: Perhaps the book is there.

6

xv: Sow buuggu yaallee.

7

key: yaallee

waa la naqliyay ✓

-aale: Erey ulajeeddadiisu u dhowdahay kasta, walba, alla (sida had iyo goor-aale, wax alla ama wax allaale).

waa la naqliyay ✓

m.l Geed lugtool ahaan u baxa, sida qasabka, galleyda, maseggada, qaysaraanta iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) geed meelaha biyo badan laga beerto oo jiriidisa laga tuujiyo sonkor, loona yaqaan aalesonkor.

2

aale -ha: (magac, lab, keli) qaranka hadhuudhka kiisa quwaaxa macaan ee la muudsado leh. Dh: kiinje.

waa la naqliyay ✓

1

(Alla-ha)

2

Eebbe; Ilaah; Allaah.

waa la naqliyay ✓

m.l (dii.) Ka aan dhimman ee adduun, aakhiro iyo inta uuman sameeyay ee iska leh, Eebbe, Ilaah, Waaq.

waa la naqliyay ✓

m.l (dii.) Ka aan dhimman ee adduun, aakhiro iyo inta uuman sameeyay ee iska leh, Eebbe, Ilaah, Waaq.

waa la naqliyay ✓

m. n. Allah, God

waa la naqliyay ✓

Allaha: (n) Allah, God ~ Ilaah, Rabbi, Waaq

waa la naqliyay ✓

magacda Eebbe mid ka mid ah oo u gaar ah.

waa la naqliyay ✓

1

a: Allah

2

de: Allah, God

3

lx: Alle

4

pd: (/ha)

5

ps: n0-m

6

syn: Eebbe (/ha)

7

key: Alle

waa la naqliyay ✓

1

(Jaal-ka)

2

1. Dagaalka ama cayaarta ama tartanka, inta isu hiilisa oo isku barbarka ah, mid kamid ah.

3

2. Wadey; saaxiib; rafiiq; (ama Jaalle).

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Saaxiib dhab ah; rafiiq; waday. 2. Koox tartan ciyaareed ku wada jira qof ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Saaxiib dhab ah; rafiiq; waday. 2. Koox tartan ciyaareed ku wada jira qof ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. team mate; comrade in arms; comrad, chum, friend

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) playmate (pleeymaat); friend ~ jaalle

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, kali) saaxiibka dhabta ah ee qof leeyahay. Dh: rafiiq, jaalle, jeel. Wa: jaallayaal.

2

jaal -ka: (magac, lab, keli) koox tartan ciyaareed ku wada jira qof ka mid ah.

waa la naqliyay ✓