jaademid

(Jaadid-da)

1. Jaad cunid; qayilid.

2. (ku jaadid) Hawl gaar ah u yeelid, siin, ku qaybin.

m.f.dh eeg jaad².

-ka: (magac, dhadig, kali) qaad cunid. Jaadid badan ayaan sameeyey. Dh: barjayn.

m.f.dh eeg jadeen². la-mid: jadeemad.

-da: (magac, dhedig, keli) haragga isha ku rogan ee kor ku laaban. Jaladmidda ayaa laga qalay aabo.

m.f.dh eeg adaadun².

-da: (magac, dhedig, keli) guri, xoolo ama wax kale, unkid oo alkumid.

m.f.dh eeg daaddeg³.

-da: (magac, dhedig, keli) jago sare ka degid; hoos u dhaadhicid. Dadkii kugta buurta fuushanaa daaddegid ayay isku diyaariyeen?

m.dh la-mid: dhadhamid.

m.f.dh eeg gaadaan².

(Jalladmid-da)

1. (il) Haragga xalleefsan oo isha ku rogan oo kor u laabma.

2. Xuub rogmada oo docdiisa caloosha ahi soo kor marto; (ama jillad).

m.f.dh eeg jalladan¹. la-mid: jelledmid, jilladmid.

-da: (magac, dhedig, keli) haragga xalleefsan ee isha, intiisa hoose, dusha u soo rogmid.

-ta: (magac, dhedig, keli) siinta qof xanuusanaya daawo uu ku nefiso. Dh: kaarjebin.

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah daawooyinka gurmadka degdegga ah ee ku meel gaadhka loo adeegsado. Dh: kaarjebis.

(Laacdamid-da)

Laacdan cayaarid.

m.f.dh eeg laacdan². la-mid: laactamid.

-da: (magac, dhedig, keli) si haleelis la'aan ah u ciyaarid; laacdan ciyaarid.

m.dh la-mid: raadqaadid.

-da: (magac, dhedig, keli) raadka si farsamo ah u qarsoomid.

-da: (magac, dhedig, keli) qarsoomidda raad lagu joogay oo la daba socday.

raadlumid -da: (magac, dhedig, keli) tafiirgu'id; dabargu'id. Ilaahoow raadlumid naga hay.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg akaademi.

(Aadid-da)

Meel u socosho; tegid.

m.f.dh eeg ąad³; la-mid: ąad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka dhaqaaqid oo tu kale u socdaalid. Dh: tegid, aaditaan.

aadid -da: (magac, dhedig, keli) «ku~> qof ama wax kale ka hortegistiisa ama ku beegnidiisa.

m.l la-mid: aadami.

m.l la-mid: aadami.

-ga: (magac, lab, keli) abuuraha Bebbe kuwa ku abtirsada Nebi Aadan. Dh: aadame, bani'aadam.

m.dh la-mid: damid.

(tilmaame) dareere adag oo isjeedjiidanaya.

m.l.u 1. Dadka Eebahay dunida guudkeeda ku abuuray oo dhan. 2. Aadami ahaan. la-mid: aadane, aadmi.

m.l.u 1. Dadka Eebahay dunida guudkeeda ku abuuray oo dhan. 2. Aadami ahaan. la-mid: aadane, aadmi.

m. n. (adj.): humanity; human being, person; human

-ga: (n) human being (hiyuuman biing) ~ aadane

a: aadane

de: humanity; human being, person; [atr.] human

lx: aadami

pd: (-ga Pl: aadamiyiin)

ps: n8-m

key: aadami

(Aasmid-da)

Xabaalmid; duugmid.

m.f.dh eeg aasan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ciid ku rogmid; wax aasamay oo ciidi ku rogmatay noqosho. Ceelka aasmidda ka ilaaliya, dib looma qodi karayee.

awdmid¹: m.f.dh la-mid: awdan¹.

awdmid²: m.l (daawo) Xubin daloosha ee jirka ka mid ah oo wada xiranta ama qaarkeed awdmo; sida xiidmaha, halbowlayaasha iyo wixi lamida.

m.l (daaw.) Xubin daloosha ee jirka ka mid ah oo wada xiranta ama qaarkeed awdmo; sida xiidmaha, halbowlayaasha iyo wixi lamida.

(Baadid-da)

Wax badan maqnaan; raagid; daahid.

m.f.dh eeg baad².

m.f.dh eeg bąad².

-da: (mayac, dhedig, keli) cela magnaan dheeraata. Scadid ku kala raugnays helmaan, baro wada galeyna. Dh: baaris, raagid, dachid, dibloed

baadid -da: (magac, dhedig, keli) Laydhitaanka iyo leexashada dhiuc la maro. Kobta adhiga becaubu degay kor uga baadaye

m.f.dh eeg daad².

m.dh la-mid: dedmid.

(Faadid-da)

(cunno, kd.) raagid iyo oollimaad darti la xumaansho; khaashid.

m.f.dh eeg faad.

-da: (magac, dhedig, keli) rogidda maro ama daah. Dh: feydid.

faadid-da: (magac, dhedig, keli) hurdo aan waxba la dareemin seexad; hurdo daal keenay la gam'id.

(Gaadid-da)

Wax aan digtooneyn oo aan is jirin, inta loo soo dhuunto, wax yeelid.

m.f.dh eeg gaad². la-mid: gaadis, gaadmo, gaadniin.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, u gabbasho oo si dhuumasho ah ugu kuurgalid. Dh: gaadis, gaadmo. Li: badheedhid.

(Haadid-da)

Duulid; lalid; bidid.

m.f.dh eeg hąad³. la-mid: haadis².

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka kor uga duulid; hawada dhexdeeda marid sida haadka iyo diyaaradaha. Haadiddu shinbiraha qaar way ku adagtahay. Dh: haadis, biibid, lalid. Li: daadegid.

-da: (magac, dhedig, keli) feker iyo talo laabta ku hayn.

haamid -da: (magac, dhedig, keli) caleen ama caws majo ama haame ku jarjarid. Haamiddii beertu weli way socotaa. Dh: goyn, jarid, haamis.

-ga: (magac, dhedig, kali) raashin degdeg ah oo xaaladaha qaar la cuno.

m.l (-diin, m.dh) Qof diinta islaamka u dagaallama.

m.l (-diin, m.dh) Qof diinta islaamka u dagaallama.

(tilmaame) dareere cufan oo aan jilicsanayn.

jaamud-ka: (magac, lab, kali) adke kolka milankiisa la adkeeyo. Dh: rib, khadduul.

(Jaaxid-ka)

Nin bareer iyo ogaal wax u asaraara, wax u inkira.

m.l (-dyo/-diin, m.dh) Nin bareer iyo ogaal wax u asaraara, wax u inkira.

f. n. dogmatic, argumentative ~ obstinate person

jaaxid [feminine] n. rejection, denial (of)

-ka: (n) one who refuses to accept; disputatious or quarrelsome person

-da: (magac, dhedig, keli) asraarid ama jikraarid. Dh: jikaaridda.

m.f.dh eeg jaran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) go'id; wax jaran noqosho.

-da: (magac, dhedig, kali) wax si siman u kala dhambalid.

(Laadid-da)

Laad ku dhufasho.

m.f.dh eeg laad².

-da: (magac, dhedig, keli) lugta faygeeda hore ee ku abbaaran dhinaceeda kore, xoog wax ugu dhufad; leed ku dhufasho. Dh: harraatiyid.

(Qaadid-da)

1. Wax kor la geeyey sidid, meel ka wadid oo meel kale geyn.

2. (kor u qaadid) Meel hoose ka qaadid oo meel kore geyn; bilid.

3. (roob) Kicid.

4. (duullaan, col) xoolo dhicid.

5. (cudur) ku dhicid.

6. (hees kd.) Ku dhawaaqid; ka luuqin.

m.f.dh eeg qaad². la-mid: qaad¹ (4), qaadis.

-da: (n) the act of carrying (keering) or lifting

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhulka yaal kor u hinjin. Qaadidda ad qodaxda dawga ka qaaddaa waa sadaqad. Dh: qaadis. Li: dhigid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) in wax mug leh gudihiisu deeqi karo ku shubid. Weel gaadid yar wax laguma shubto. Dh: deeqid, qaadis.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) cudur ama bugtaan cid kale haysa la bukoosho. Tallaalku kala qaadidda cudurrada ayuu yareeyaa.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) duullaan meel ugu kacid oo dagaal u xamaanqaadasho. Dh: weerarid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) ku luuqaynoo ku heesid. Qasaa'idka waa la kala qaadid ogyahay. Dh: heesid, qaadis.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) da'idda joojin Mayay qaadiddii milay ma leh. Dh: kacid, joogi. Li: da'id, hoorid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) xil aqbalid oo masuul noqosho, xil dusha u ridasho. Xilka qaadiddiisa dad badan ayaan ku degdegin. Dh: xilqaadis.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) dhac xoolaad samayn oo boobid. Qaadidda geel aad lahayn waa dembi kuu yaal. Dh: dhicid, boobid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) deeq iyo axsaan ku siin. Isku qaadidda jaadku way ka fududahay isa siinta lacagta. Dh: siin. Li: diidid.

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn guur u kaxaysasho. Qaadidda gabdhaha in reerkooda laga doono ayaa ka sharaf badan. Dh: la tagid.

m.f.dh eeg qaan³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhici doona astaamahooga ka sii sheegid; mala'awaalid.

(Taamid-da)

(ku taamid) in badan ku talajirid; uurka ku hayn.

m.f.dh eeg taan.

-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) in badan ku talajirid; uurku hayn, calool ku hayn ama ku dhololid. Waxaan ku taamaa inaan guri dhiso.

(Addimid-da)

Aadaanka salaadda ku dhawaaqid.

m.f.dh eeg addin². la-mid: addimaad, addin¹.

-da: (magac, dhedig, keli) salaadda faralka ah dadka ugu baaqid. Dh: eedaamid, aadaamid.

m.l la-mid: baadari.

-ga: (magac, lab, keli) ninka kanisadda Kiristaanka ugu sarreeya. Dh: baadari, kuhaan, baadderi.

-da: (magac, dhedig, keli) wax qarsoon raadintii, si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado. Baadhid badan ka dib, waxa la ogaaday in uu Islaamku Madiina horteed Geeska Afrika soo gaadhay. Dh: baarid, raadin, ji, fatishid, baadhis.

m.f.dh eeg daaran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dab, nal ama wax kale, shidmid oo if bildhaamaya bixin. Tiriiggu daarmiddii wuu iska diiday: Dh: daarmis, shidmid, ifid.

-da: (magac, dhedig, keli) ciid ama wax la mid ah qodid oo meel ka soo faqid. Dh: faarid.

m.dh la-mid: falmid.

-da: (magac, dhedig, keli) fal iyo sixir qabid. Dh: falmid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax durugsan oo tiigsasho ama socod ama si kale loogu tago. Dh: gaarid; raaris.

(Gaadiid-ka)

Waxa la carto oo lagu guuro ama lagu socdaalo ama lagu dhoofo ama hawlo kale lagu qabsado, (dayuurad, markab, baabuur, awr, kd.).

m.l.u Wax kasta oo la rarto, laguna guuri karo.

m.l.u Wax kasta oo la rarto, laguna guuri karo.

m. n., [collective] beast of burden; transport, vehicle, transportation

-ka: (n) means of transportation (traanispoorteey-shin)-, transport (traanis poort); conveyance (kon veeyns)

Trasporto

Transport