iyo — Macnaha & Turjumaada

1

1. Erey tixda labadeeda dhinac xiriiriya.

2

2. Astaanta (+).

waa la naqliyay ✓

xi. Eray lagu xiriiriyo magacyo ama tixo. Tusaale: “Hilib iyo bariis”, “Inuu yimid iyo in kale soo hubso”.

waa la naqliyay ✓

xi. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo magacyo ama tixo. Tusaale: Hilib iyo bariis. Inuu yimid iyo in kale soo hubso.

waa la naqliyay ✓

And

waa la naqliyay ✓

conj. and

waa la naqliyay ✓

et.

waa la naqliyay ✓

(conjunction) and (andh)

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiye) eray lagu xiriiriyo magacyo ama tixo. Biyo iyo baad midna ma haysanno.

waa la naqliyay ✓

1

de: and Contrast: ee, oo, -na, -se

2

lx: iyo

3

ps: conj

4

key: iyo

waa la naqliyay ✓

و

waa la naqliyay ✓

1

a: (a')

2

Xarafka koowaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-a: (naxwe) qodob raaca ereyada lab oo kelida ah oo 6 shibbane ku dhammaada (c, h, kh, q, x iyo hamsa, sida: magac-a, daah-a, jookh-a, maraq-a, madax-a iyo go'-a).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aagaan-ka) Furka aagaamaha iyo haamaha lagu daboolo.

2

2. (Aagaan-ta) Haan yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Aakhira-da)

2

Meesha iyo nolosha danbe oo lagu noolaan doono, kolka adduunka laga tago.

waa la naqliyay ✓

1

1. (qof) Aan dhagar iyo laqdabo aqoon; daacad; lillaahi.

2

2. (meel, kd.) nabad ah; aan cabsi lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Aaran-ka)

2

1. Qaalmaha yaryar oo geela; qaan.

3

2. Doog iyo barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Aas-ka)

2

1. Xabaasha (dadka dhinta) iyo waxa ku saabsan; duug.

3

2. Iftiinka midabyada leh oo qorraxdhaca; cirguduud; cilcillow.

waa la naqliyay ✓

1

(aash-)

2

Si miyir iyo xasilloonaani ku jirto; aayar, tartiib.

waa la naqliyay ✓

1

(Ab'ogaa-ga)

2

Dad dalka gudihiisa weligii degganaa; aan gadaal-ka-imaad ahayn; waddani (ab'ogaa iyo abaarikeentay).

waa la naqliyay ✓

1

(Abaahi-ga)

2

Isutagga awrka iyo hasha.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaal-ka)

2

Samafal laysu galay, xusuusta wanaagsan iyo mahadda laysaga hayo; lib; gallad.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaaldhac-a)

2

Abaal laysu falay been iyo asaraar ku gudid.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaalgud-ka)

2

Wanaag iyo samafal laysu galay oo wanaag kale lagu gudo.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaalhayn-ta)

2

Samaan laysu falay, mahad iyo xusuus wanaagsan u hayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaarikeentay-da, Abaarikeentay-ga)

2

Dad aan dhulka ku dhalan oo waa danbe dalaw ku yimid; gadaalka'imaad; kooyto (ab'ogaa iyo abaarikeentay).

waa la naqliyay ✓

1

(Ababid-da)

2

Yaraanta iyo korriimada hore, wax ku barasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Abbaarid-da)

2

Leexleexad la'aan iyo toos u aadid; (ku abbaarid): ku toosin; ku duwid; ku aaddin.

waa la naqliyay ✓

1

(Abeeso-lugaley-da)

2

Jaad halaqa ka mid ah oo qallajisaha waaweyn lagu tirsho oo afar addin iyo dabo dheer iyo harag adag leh; masolugaley, riyannuug.

waa la naqliyay ✓

1

(Aboodi-ga)

2

Haadka jaad ka mid ah oo weyn oo afka iyo lugaha iyo baalasha dhinacyadooda guduudan.

waa la naqliyay ✓

1

(Abqa-da)

2

Quraca iyo maraaga iyo geedaha la mid ah mirohooda (iniino badan oo yaryar oo ku gudajira galal dheerdheer oo laba qalbac ah oo kolkay engegaan furma); geydhe; mergiyaale.

waa la naqliyay ✓

1

(Abtiris-ka)

2

Aqoonta ku saabsan awooweyaashii hore magacyadooda iyo siday isugu xigeen; abtirsiino; abtirsiinyo; abnaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Biya-ha)

2

Wax shubma oo aan ur iyo midab iyo dhadhan midna lahayn; waxaa ka samaysma badaha, webiyaasha, harooyinka, durdurrada, roobka, ... kolkay kululaadaan waxay u rogmadaan qiiqbiyood, kolkay qaboobaanna baraf.

waa la naqliyay ✓

1

biyo¹: m.l.w 1. Hoore aan lahayn midab, dhadhan iyo ur oo ka sameysan haydaroojiin iyo oksijiin oo lama huraan u ah nolosha. 2. Hoore ka yimaadda lab iyo dhigdhig nafley marka ay isu galmoodaan ee uu ubadku ka abuurmo.

2

biyo²: m.l.w (kiimika) (H2O) Hoor midablaawe ah oo ku barafooba 0°C kuna uu biyooba 100°C marka cadaadisku yahay ka atmosfeerka. auumiga biyuhu wuxuu ka koobanyahay molikuyullo HO ah madi (kelikeli) ah. Biyuhu hoor ahaan, waa milaha ciriflaha ah ee ugu awood badan. Tan waxa ugu wacan sarraynta madoorsoomaheeda labdanab.

waa la naqliyay ✓

1

biyo¹: m.l.w 1. Hoore aan lahayn midab, dhadhan iyo ur oo ka sameysan haydaroojiin iyo oksijiin oo lama huraan u ah nolosha. 2. Hoore ka yimaadda lab iyo dhigdhig nafley marka ay isu galmoodaan ee uu ubadku ka abuurmo.

2

biyo²: m.l.w (kiim.) (H2O) Hoor midablaawe ah oo ku barafooba 0°C kuna uu biyooba 100°C marka cadaadisku yahay ka atmosfeerka. auumiga biyuhu wuxuu ka koobanyahay molikuyullo HO ah madi (kelikeli) ah. Biyuhu hoor ahaan, waa milaha ciriflaha ah ee ugu awood badan. Tan waxa ugu wacan sarraynta madoorsoomaheeda labdanab.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): water, fluid; sperm, semen

waa la naqliyay ✓

1

-biyaha: (n) water (wootar)

2

biyo -biyaha: (n) semen (sii men)-, sperm (ispeerm) ~ shahwo, mino

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) walax dareere ah oo aanu wax ka maarmi karaa dunida aanu jirin, ka kooban labada curiye ee kala ah Haydaroojiin (H) iyo 2 Ogsiijiin (O) oo isu tegay, aan ur, midab iyo dhadhdhan toona lahayn, qaata kolba weelka ay ku jiraan qaabkiisa, waxay ku baylaan 100°, waxayna ku barafoobaan 0°, waxay ka samaysmaan badaha, webiyada, harooyinka waaweyn marka heerkulka cadceeddu ku dhaco ayuu uumi ka baxaa, uumigaas ayaa daruuro isu baddala. kaddibna qabooba kaddibna isu baddala biyo oo ku soo da'a dhulka isaga oo dhibco ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: water, fluid; sperm, semen

2

lx: biyo

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-mass, n6-m

5

xe: river water

6

xv: mino

7

key: biyo

waa la naqliyay ✓

ماء

waa la naqliyay ✓

1

(Diya-da)

2

Qof la diley xoolaha laga baxsho ~ qaan; mag.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hanti ku waajibtay qof cid dilay oo la siiyo ehelada qofka laga dilay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hanti ku waajibtay qof cid dilay oo la siiyo ehelada qofka laga dilay; mag.

waa la naqliyay ✓

f. n. blood-money, compensation paid for death ~ injury

waa la naqliyay ✓

-diyada: (n) compensation (kompanseeyshin); blood money (blaadh mani); restitution (resta tuu shin); reparation (ra-par eey-shin); indemnity (indhem-niti) ~ magdhaw, mag

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolaha ama lacagta la baxsho marka cid la dilo. Wax diyo ah lama kala qaadan weli. Dh: mag, dhiig.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: blood-money, compensation paid for death ~ injury (in Somali traditional law)

3

lx: diyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

syn: mag

7

key: diyo

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg madho.

waa la naqliyay ✓

1

(Niya-da)

2

Maan; kal; laab; qalbi; uur; calool (ama niyad).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meesha damaca, jacaylka, xumaha iyo wixi lamida dadku ku qaado. 2. Rabitaan wax loo hayo. la-mid: niyad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meesha damaca, jacaylka, xumaha iyo wixi lamida dadku ku qaado. 2. Rabitaan wax loo hayo. la-mid: niyad.

waa la naqliyay ✓

f. n. mind, thought; intent, intention; spirit, feeling

waa la naqliyay ✓

-niyada: (n) intention (in teen shin)-, thinking (thin-king); intent (in tent) ~ niyad, ujeedo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg niyad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haayir, himilo

2

de: mind, thought; intent, intention; spirit, feeling

3

lx: niyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: niyo

waa la naqliyay ✓

1

(Riya-da)

2

Waxyaalo run la moodo oo qofka hurda maankiisa ku soo dhaca ama u muuqda ama uu dareemo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Wax qofku hurddada ku arko.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Wax qofku hurddada ku arko.

waa la naqliyay ✓

f. n. dream

waa la naqliyay ✓

-riyada: (n) dream (di-riim)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Capra, generico;

2

(E) Goat, generic

3

(S) Riyo (S. g. Rio)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhacdooyin run u eg oo hurdada dhexdaada lagu arko; qofku marka uu hurdo waxyaabaha maankiisa ku soo dhaca, Dh: dholol, hawaawi, qaraw.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: dream

3

lx: riyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: riyo

waa la naqliyay ✓

رؤيا، حُلْم

waa la naqliyay ✓

pron. - aniga.

waa la naqliyay ✓

Kuma? Kee? Tuma? Tee?

waa la naqliyay ✓

e.we 1. Kuma?, kee?, tuma?, tee? 2. Waa a.?: waa kuma?, yaa waaye?

waa la naqliyay ✓

e.we 1. Kuma?, kee?, tuma?, tee? 2. Waa a.?: waa kuma?, yaa waaye?

waa la naqliyay ✓

question word: who?

waa la naqliyay ✓

1

who (huu) ~ kee; see [eeg] waayo?

2

ayo: (suffix)-. [ negative with ma or maan] used to form negative present continuous tense of some verbs with pronoun he or L. Ex: waxba maan arkayo; I am seeing nothing. Waxba maan sheegayo; I am saying nothing

waa la naqliyay ✓

erey weydiin ah oo lagu raadinayo cidda la sheegayo ama wax samaysay. Dh: waa kuma? waa kee? waa tuma? waa tee?

waa la naqliyay ✓

1

(Ida-ha)

2

(magac wadareed) riyaha maahee jaadka kaloo labaad oo ariga; waxay lee yihiin dhogor badan iyo harag idiin laga dhigo iyo caano aan badnayn; waa calannaqsadaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Ariga intiisa leh bari weyn, macal, iyo dhogor badan.

waa la naqliyay ✓

m.l Ariga intiisa leh bari weyn, macal, iyo dhogor badan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] sheep; flock of sheep

waa la naqliyay ✓

-idaha: (n) [Plural of lax] sheep (shiip)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Pecora, generico Razza a testa nera e coda grassa;

2

(E) Sheep, generic, black-headed, fat-tailed stock

3

(S) Ido (S. g.: Idò, Edò)

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magacwadareed) adhiga qaybta aan riyaha ahayn. Ido goosan ah buu waraabe halkan ku cunay xalay.

2

ido -ha: (magacwadareed) lix xiddigood oo dhexdooda ay ku urursanyihiin xiddigo badan oo ay adagtahay sida loo arko. Dh: galgaalli.

waa la naqliyay ✓

1

de: sheep; flock of sheep

2

lx: ido

3

pd: (/ha)

4

ps: n0-m-col

5

xe: sheeps milk', laba idayow 'two sheep

6

xv: lax, wan

7

key: ido

waa la naqliyay ✓

صَانٍ، شَاةَ، خَرُوفَ

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof labadiisii fool kala dheer yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dulduleelka oogada nafleyda ku yaal oo dhididku ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dulduleelka oogada nafleyda ku yaal oo dhididku ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

-ilaha: (n) sources (soorsis),

waa la naqliyay ✓

Laanta Shaqada adduunka

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) kolmo biyaxabeed ku jiro oo saableyda duunyada lagu arko oo cuyuun ama ilcayn loo nisbeeyo; hawo xoolo gasha.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel kale soo gaadh.

waa la naqliyay ✓

pour nous.

waa la naqliyay ✓

pref. - horkabe tilmaama hoos.

waa la naqliyay ✓

pref. - hor kabe fasirkiisu yahay la mid.

waa la naqliyay ✓

1

iya¹: mu.eb la-mid: iyada.

2

iya²: mu.eb la-mid: iyaga.

waa la naqliyay ✓

mu.eb 1. Iyada. 2. Iyaga.

waa la naqliyay ✓

1

pron., red-3f: she, her

2

iya pron., red, pl. they, them

waa la naqliyay ✓

1

(magacuyaal) qofka saddexaad oo keli ah oo dhedig. Dh: iyada.

2

iya: (magacuyaal) qofka saddexaad oo wadar ah Dh: iyaga.

waa la naqliyay ✓

mu.eb Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi' iyo 'iyo'.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) 'adi' oo lagu ladhay 'iyo'.

waa la naqliyay ✓

mu.eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'iyo'.

waa la naqliyay ✓

pron., [conjunction] and I ...; me and ...

waa la naqliyay ✓

(pronoun plus and) I and or me and.. ~ aniga iyo. Ex: Aniyo cartuurtayda...; me and my children

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) qofka koowaad ee hadlaha ah; 'aniga' iyo iyo' oo la isku ladhay; aniga iyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: and I ...; me and ... = ani(ga) + iyo

2

lx: aniyo

3

ps: pro + conj

4

xe: During this season nothing is asked of me and my kin.

5

xv: Xilligan aniyo tolkeyba wax nalama weydiiyo.

6

key: aniyo

waa la naqliyay ✓

1

biyow¹: m.l la-mid: biyoobid.

2

biyow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax biyuhu ka bateen noqosho.

waa la naqliyay ✓