ereyga

iyana

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

iyana

DHAN

mu.eb 1. Magacuyaalka qofka saddexaad ee kelida ah oo ka kooban 'iya 1' iyo 'na 2'. 2. Magacuyaalka qofka saddexaad ee wadarta ah oo ka kooban 'iya 2' iyo 'na 2'.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

iyana

DHAN

mu.eb (naxwe) 1. Magacuyaalka qofka saddexaad ee kelida ah oo ka kooban ' iya (1)' iyo 'na²: (2)'. 2. Magacuyaalka qofka saddexaad ee wadarta ah oo ka kooban 'iya (2)' iyo 'na²: (2)'.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

iyana

DHAN
1

pron., [conjunction] and she ...; her too ~ also

2

iyana pron., [conjunction] and they ...; they also ...; them too

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

iyana

DHAN

also she; she too

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

iyana

DHAN
1

(magacuyaal) qofka saddexaad ee kelida ah oo dhedig. Dh: iyadana.

2

iyana: (magacuyaal) qofka saddexaad ee wadarta ah. Dh: iyagana.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

iyaa

DHAFAN

question word: what?, What did you say?, Beg your pardon?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

iyaa

DHAFAN

(question word) who (huu) ~ yaa. Ex: iyaa yiri? who said?

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

iyaa

DHAFAN
1

a: yaa {O}

2

de: what?, What did you say?, Beg your pardon?

3

lx: iyaa

4

ps: qw

5

key: iyaa

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Iyada

DHAFAN

Qofka aan lala hadlayn oo dheddig oo keli ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

iyada

DHAFAN

mu.eb Magacuyaal tilmaama qofka saddexaad ee kelida oo dheddig ah (tan laga hadlayo ama wax laga qorayo). la-mid: iya¹.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

iyada

DHAFAN

mu.eb (naxwe) Magacuyaal tilmaama qofka saddexaad ee kelida oo dheddig ah (tan laga hadlayo ama wax laga qorayo). la-mid: iya (1).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

iyada

DHAFAN

pron., 3f: she, her, it [fem.]

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

iyada

DHAFAN

(pronoun) she (shii)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

iyada

DHAFAN

(magacuyaal) qofka saddexaad ee laga hadlaha ah oo gabadh ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

iyada

DHAFAN
1

cf: ay ~ ey, iya, -keeda, -teeda

2

de: she, her, it [fem]

3

lx: iyada

4

pd: (iyadu ~ iyadii)

5

ps: pro-3f

6

key: iyada

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

iyada

DHAFAN

هي

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Iyaga

DHAFAN
1

(kelidu waa isaga iyo iyada)

2

Dad ama nafley kale ama waxyaalo mid ka badan oo hor loo sheegay ama loo ogaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

iyaga

DHAFAN

mu.eb Magacuyaal tilmaama qofka saddexaad ee wadarta ah (kuwa laga hadlayo ama wax laga qorayo). la-mid: iya².

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

iyaga

DHAFAN

mu.eb (naxwe) Magacuyaal tilmaama qofka saddexaad ee wadarta ah (kuwa laga hadlayo ama wax laga qorayo). la-mid: iya (2).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

iyaga

DHAFAN

pron., pl. they, them

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

iyaga

DHAFAN

(pronoun) they (deey); them (dem)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

iyaga

DHAFAN

(magacuyaal) qofka saddexaad ee laga hadlaha ah oo wadar ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

iyaga

DHAFAN
1

cf: ay ~ ey, iya, -kooda, -tooda

2

de: they, them

3

lx: iyaga

4

pd: (iyagu)

5

ps: pro-3pl

6

key: iyaga

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

iyama

DHAFAN

mu.we Waa kuwee?

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

iyama

DHAFAN

mu.we Waa kuwee?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

iyama

DHAFAN

pron., qw: which of them?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

iyama

DHAFAN

(pronoun) whom (huum) ~ kuma

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

iyama

DHAFAN

(magacuyaal) weydiimaha raaca oo tilmaamaya qofka saddexaad oo laga hadalayo co wadar ah; waa kuwee?

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

iyama

DHAFAN
1

cf: kuma

2

de: which of them?

3

lx: iyama

4

ps: pro + qw

5

key: iyama

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Geri

DHAABAN
1

(Geri-ga)

2

Nafleyda adduunka joogta kan ugu dheer, wuxuuna joogaa Afrika keliya; wuxuu lee yahay sur aad iyo aad u dheer iyo lugo iyana dheerdheer; Dhererkiisu wuxuu gaaraa labo mitir iyo bar; waa uu daaqaa waana calannaqsadaa; wuxuu lee yahay guud yar oo jilicsan oo surka kaga yaal; wax labo gees oo yaryar la moodo oo dhegaha dhexdooda kaga yaal; harag aad u adag oo gaashaammo, kabo, kd., laga samaysto; qoobab qurux badan iyo midab gaashiyo badan oo googgo'an oo cawl ahi ku rogan yihiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Haadka'adag

DHAABAN
1

(Haadka'adag-ta)

2

Gorgor aad u weyn oo xoog badan; wuxuu lee yahay madax guduudan iyo bidaar iyo addimo iyana gudguduudan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Moosin

DHAABAN
1

(Moosin-ka)

2

1. Dabayl xilli ku socota oo ka dhacda Badweynta Hindi iyo Aasiyada Koofure. Waa labo: mid koofur-galbeed oo dhacda afar bilood (Maajo-Agosto) oo labo bilood oo celcelis ahi (tangambili) ku xigaan (Setember-Oktoobar) iyo mid woqooyi-bari oo iyana afar bilood dhacda (Nofember-Febraayo) oo iyadana ay ka danbeeyaan labo kale oo bilood oo celcelis ah (Maarso-Abriil).

3

2. Xilli; waqti.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Shiish

DHAABAN
1

(Shiish-ka)

2

1. Kurtun yar oo bir ah oo ka taagan dhuunta buntukha madaxeeda hore oo kore oo kolka wax la nishaabayo, isaga iyo fantax yar oo iyana buntukha meel dhexe oo kore kaga taal, la isku abbaaro.

3

2. Nishaab; toog; liishaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Wadne

DHAABAN
1

(Wadna-ha)

2

Xubin ama cad muruq ka samaysan oo gudo kala qoqoban isuna furfuran leh: kol waa uu isku soo rooraa oo yaraadaa kolna waa uu afuufmaa oo kala baxaa; dhinac xididdaa intaas doojina haya oo gudihiisa dhiig ku shuba haya, dhinacna halbowleyaal baa iyana intaa isaga dhiig ka qaada haya oo oogada wada gaarsiina haya; qalbi; wadane.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

meertada Kaalfin

DHAABAN

m.dh (baayoloji) Tallaabooyinka ka dhaca heerka mugdiga ee footoosintasiska, kaas oo uu yaraado karboonka laba ogsaydhku iyada oo la isticmaalayo haydroojiin la soo saaray heerkii ilayska; lagana sameeyey kaarboohaydaytyo, isla markaana la isticmaalayo tamarta ATP oo iyana samaysantay xilligii ilayska.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

meertada kaalfin

DHAABAN
1

m.dh (baay.) Tallaabooyinka ka dhaca heerka mugdiga ee footoosintasiska, kaas oo uu yaraado karboonka laba ogsaydhku iyada oo la isticmaalayo haydroojiin la soo saaray heerkii ilayska; lagana sameeyey kaarboohaydaytyo, isla markaana la isticmaalayo tamarta ATP oo iyana samaysantay xilligii ilayska.

2

meertada kaarboon m.dh (baay.) Silsilad ama dhacdooyin meerto ah, taas oo ah wareegidda kaarboonka ee degaanka iyo noolayaasha. Dhirtu waxay ka qaadataa kaarboon laba ogsaydh gibilka, waxaanay u beddeshaa kaarboonaydraytyo, borotiino iyo dux. Qaar ka mid ah kaarboonka laba ogsaydh waxay dib ugu noqdaan gibilka dhirta waxa cuna daaq cunayaasha, kuwaas oo iyagana ay sii cunaan hilib cunayaashu. Marka ay daaq cunayaasha iyo hilib cunayaashu dhintaan waxaa quuta bakhti-ku-noollada iyo kala-bixiyayaasha, sidaa darteed kaarboonku wuxuu ku noqdaa ciidda ama wuxuu gelaa gibilka, isaga oo ah maxsuulka neefsashada bakteeriyada iyo fangiga.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Shuwaal

DHAABAN

-ka: (magac, lab, keli) bisha ku xigta Soon ee iyana lixda cisho laga soomo.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

haadka'adag

DHAABAN
1

-ga: (magac, lab, keli) gorgor aad u weyn oo xoog badan. Wuxuu leeyahay madax guduudan, bidaar iyo addimo iyana gudguduudan. Raqda la lama wadaagi karo haadka'adagta.

2

haadka'adag -ta: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah haadka yaryar ee shimbiraha ugaadhsada. Dh: baas, shimbirolaaye, baqay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

karis

DHAABAN
1

-ka: (magac, lab, keli) cunto karin. Karis xun iyana wax ku la'.

2

karis-ka: (magac, lab, keli) cunto, hadhuudh la buunshabixiyay oo la kariyey. Karis ninkii ciir looga daray saw dibbiri maayo.

3

karis-ta: (magac, dhedig, keli) wax qabad awoodis. karista: (magac, dhedig, keli) si fiican ugu dhawaaqis oo aan laxni lahayn.

4

karis-ta: (magac, dhedig, keli) walax af ay wax ku jarto leh; shey wax goyn awooda. Mindi karis lahayni kurusna ma goyso.

5

karis -ta: (magac, dhedig, keli) wax kaa dalooshamay karin ku tolistii.

6

karis-ta: (magac, dhedig, keli) lisidda xoolaha. Karis geel nimaan aqoon gorof looma dhiibto.

7

karis -ta: (magac, dhedig, keli) kulayl dartii is la rogrogid, la daadasho kulayl awgiis. Kildhiga karista kulaylkaa ka keenay. Dh: faxis, baylis.

8

karis-ta: (magac, dhedig, keli) dibbiro buuxsamis. Xabagtii cadaaddaa karis ii keentay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

muusannaw

DHAABAN
1

(fal) iska warwareeg oo baahi la socsoco. Dh: warwareeg, carcaraaf.

2

muusannaw: (fal) si ciil iyo cataataw ah cid aad iyanayso ugu qayli oo ula hadal. Orod tolkaa ku muusannaw. Dh: qayladhaanso.

3

muusannaw -ga: (magac, lab, keli) warwareeg baahi ama shaqo la'aan lala socsocodo. Innagoo kala moosanoo, muusannaw iyo way iyo. Dh: carcaraaf, muusannaw

4

muusannaw -ga: (magac, lab, keli) qof ciil qabaa hadalka uu cid u hiilisa ugu qayshado ee qayladhaanta ah. Muusannawga dadku waxba kuu gaban maayee Ilaahay bari. Dh: qayladhaan, habarwacad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

iyana_1

DHAFANDHAAF
1

de: and she ...; her too ~ also = iya(da) + -na

2

hm: 1

3

lx: iyana

4

ps: pro + conj

5

key: iyana_1

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

iyana_2

DHAFANDHAAF
1

de: and they ...; they also ...; them too = iya(ga) + -na

2

hm: 2

3

lx: iyana

4

ps: pro + conj

5

key: iyana_2

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

hyaena

DHAFANDHAAF

/hayina/ (n) waraabe, dhurwaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]

iguana

DHAFANDHAAF

s.f. - abeesalugaley.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

innana

DHAFANDHAAF

mu.eb Magacuyaalka qofka kowaad oo wadar ah ee ka kooban inna 2 iyo na².

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

innana

DHAFANDHAAF

mu.eb (naxwe) Magacuyaalka qofka kowaad oo wadar ah ee ka kooban inna (oo ah innaga oo la soo gaabiyay) iyo na².

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

innana

DHAFANDHAAF

(magacuyaal) qofka kowaad oo wadarta ah; innaga na.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

iyadaa

DHAFANDHAAF

pron., 3f,: It is she who ...

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

iyadaa

DHAFANDHAAF
1

de: It is she who ... = iyada + baa

2

lx: iyadaa

3

ps: pro-3f + focus

4

key: iyadaa

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

iyagaa

DHAFANDHAAF

pron., pl. It is they who ...

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

iyagaa

DHAFANDHAAF
1

de: It is they who ... = iyaga + baa

2

lx: iyagaa

3

ps: pro-3pl + focus

4

key: iyagaa

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

mayana

DHAFANDHAAF

(falkaabe) erey jawaab diidmo ah oo lagaga jawaabo su'aal laba jawaabood midkood uun qaadata diidmo ama oggolaansho. Ma Sahal baa gaadhiga wada? Mayana Qaali baa wadda. Dh: maya. Li: haa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

misana

DHAFANDHAAF

xi. Laakiin, ha ahaatee. Tusaale: “Afka carabiga wuu fahmayaa, misana kuma hadli karo”. la-mid: misna.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

misana

DHAFANDHAAF

xi. Laakiin, ha ahaatee. Tusaale: Afka Carabiga wuu fahmayaa, misana kuma hadli karo. la-mid: misna.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

misana

DHAFANDHAAF

[adverbial] [expression] again, and also

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

misana

DHAFANDHAAF

(conjunction) 1. and (andh). Ex: misana wuu yimid; and he came ~ misna. 2. (adv) again (a geeri). Ex: misana samee! do it again!

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

misana

DHAFANDHAAF

(xidhiidhiye) la macna ah sidoo kale. Anoo moodaya inaan ka soo fogaaday misana waaba isaga oo i horjooga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

misana

DHAFANDHAAF
1

a: misna; rw: mise

2

de: again, and also

3

lx: misana

4

ps: adv-expr

5

key: misana

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

miyaanan

DHAFANDHAAF

question word, neg., v: am I not ...?, did I not ...?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

miyaanan

DHAFANDHAAF

(interrogative word) am I not..? don't I..?. Ex: miyaanan kuu sheegin? didn't I tell you?

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

miyaanan

DHAFANDHAAF
1

de: am I not ...?, did I not ...?

2

lx: miyaanan

3

ps: qw + focus + neg + vpro

4

xe: Didnt I give you some tea?

5

xv: Shaah miyaanan ku siinin?

6

key: miyaanan

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

miyaanay

DHAFANDHAAF
1

question word, neg., v: is she not?, wouldn't it [fem.]...?, doesn't it ...?

2

miyaanay question word, neg., v: are they not?, wouldn't they?, don't they ...?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

miyaanay

DHAFANDHAAF

[interrogative word] are they not? or are she not?. Ex: miyaanay Soomaali ahayn? are they not Somalian?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ana

DHAFANDHAAF

Haddaan wax kale jirin; hadday u yaraato; xataa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ana

DHAFANDHAAF

qr. Hadday u yaraato; haddaan wax kale jirin; agow; xataa. Tusaale: “Ana ii ahaateenaa!”; “Ana roob di'i lahaayaa!” la-mid: anaa².

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ana

DHAFANDHAAF

[adverb] or [adverbial] [expression] at least, even

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ana

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) ugu yaraan; haba yaraatee.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ana

DHAFANDHAAF
1

de: at least, even

2

lx: ana

3

ps: adv

4

see: xataa

5

key: ana

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ina

DHAFANDHAAF
1

1. Uyaal uu lee yahay qofka hadlaya oo kooxda ah oo kan lala hadlayaa ku jiro, oo wax la taarana hayo; innaga.

2

2. a) (ina) Kii uu dhalay: inankii; wiilkii. b) (inà) Tii uu dhalay; inantii; gabadhii.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ina

DHAFANDHAAF

mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koobaad ee wadarta ah, oo aan kuwa lala hadlayaa ku jirin. Tus.: “Ninku waa ina wada arkay ee maxaynu samaynaa?” la-mid: inna³.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ina

DHAFANDHAAF

mu.dhm.ly (naxwe) Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koobaad ee wadarta ah, oo aan kuwa lala hadlayaa ku jirin. Tusaale: Ninku waa ina wada arkay ee maxaynu samaynaa? la-mid: inna.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ina

DHAFANDHAAF
1

pron., pl. us [inclusive.]

2

ina name: son, daughter

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]

Ina

DHAFANDHAAF

nous (objet).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ina

DHAFANDHAAF
1

(pronoun) 1. us; the objective case of we (annaga, innaga). Ex: ina keena; let us go. 2. [title] the son of or the daughter of.. Ex: ina Qawdhan; the son of Qawden.

2

ina: (suffix) not (not); don't (dhownt); used with you (all) and negative ha, Ex: ha cunninal; don't (you all) eat!

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ina

DHAFANDHAAF

(magac'uyaal) tilmaamaya in qofka la sheegayo uu yahay ilmaha qofka magaciisu ka danbeeyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

ina

DHAFANDHAAF

إبن

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

iya

DHAFANDHAAF
1

iya¹: mu.eb la-mid: iyada.

2

iya²: mu.eb la-mid: iyaga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

iya

DHAFANDHAAF

mu.eb 1. Iyada. 2. Iyaga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

iya

DHAFANDHAAF
1

pron., red-3f: she, her

2

iya pron., red, pl. they, them

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

iya

DHAFANDHAAF
1

(magacuyaal) qofka saddexaad oo keli ah oo dhedig. Dh: iyada.

2

iya: (magacuyaal) qofka saddexaad oo wadar ah Dh: iyaga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Yaa

DHAFANDHAAF
1

Yaa?

2

Kee? Tee? Qofma?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

yaa

DHAFANDHAAF
1

yaa¹: mu.we Kuma ayaa?, tuma ayaa?

2

yaa²: e.we Maxaad tiri? Ku soo celi!

3

yaa³: qr.dd la-mid: baa.

4

yaa⁴: qr. Yaan: markii qurubka diidmada 'aan2' lagu lifaaqo amar diidmo ayuu muujiyaa. Tusaale: “Yaanu keenin”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

yaa

DHAFANDHAAF
1

yaa¹: mu.we Kuma ayaa?, tuma ayaa?

2

yaa²: e.we Maxaad tiri? Ku soo celi!

3

yaa³: qr. Yaan: markii qurubka diidmada 'aan²' lagu lifaaqo amar diidmo ayuu muujiyaa. Tusaale: Yaanu keenin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

yaa

DHAFANDHAAF
1

question word, name: who?, whom?

2

yaa: question word: what?, I beg your pardon?

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]

Yaa

DHAFANDHAAF

qui?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

yaa

DHAFANDHAAF

(pronoun) who (huu); what or which person or persons. Ex: yaa i soo wacay? Who phoned me?

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

yaa

DHAFANDHAAF
1

(qurub) su'aaleed oo la macne ah 'ku celi hadalka aad tidhi'; maxaad tidhi? Hadalaan yaa la odhan lama hubsan.

2

yaa: (qurub) tacajub iyo la yaab muujiya. Ma sidaabuu yidhi, yaa! Wuu arki doonaa ta ka rada. Dh: yaah.

3

yaa: (magac'uyaal) qofka saddexaad oo aan la garanayn oo lagu bilaabo weedh su'aaleed lagu baadigoobayo yeelihii falka gaystay ama layeelihii falku ku dhacay: qofkee, ruuxee. Yau genbiyey subaggii tabbadkan ku jiray? Yaa shagada loo dhiibay? Dh: kee? tee? ayo? kuma? tuma?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ayaa

DHAFANDHAAF
1

(ayaan, ayuu, ayay, ayaad...)

2

Baa, (sida: Cali ayaa yimid - Cali baa yimid).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ayaa

DHAFANDHAAF

qr.dd la-mid: baa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ayaa

DHAFANDHAAF

qr.dd eeg baa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ayaa

DHAFANDHAAF

class: MARKER

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ayaa

DHAFANDHAAF

(qurub) xidhiidhiya xubnaha weedha oo la macno ah 'baa'. Raxma ayaa tagtay dugsigii.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ayan

DHAFANDHAAF

vl. pron., neg. she ... not; they ... not

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ayan

DHAFANDHAAF

(v) she or they not ~ aayan, inayan. Ex: waxay rabtaa in ayan siin; she doesn 't want to give. Waxay go'aansadeen in ayan imaan; they decided not to come

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ayan

DHAFANDHAAF
1

a: aaney

2

de: she ... not; they ... not = ay + aan

3

lx: ayan

4

ps: vpro + neg

5

xe: The jackal decided not to return the tongue back to crocodile.

6

xv: Dawo bey goosatay in ayan yaxaas dib ugu celin.

7

key: ayan

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ayna

DHAFANDHAAF

(suffix): while we were.... Ex: annagoo soconayna.... while we were walking..

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Hana

DHAFANDHAAF

name-f happiness, peace of mind, bliss

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Idan

DHAFANDHAAF
1

(Idan-ka)

2

1. Oggolaad; rukhso.

3

2. Weel yar oo inta dhuxulo nool lagu guro, dhirta udgoon oo la shito lagu qiiqiyo; dabqaad; (ama idin).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

idan

DHAFANDHAAF
1

idan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Oggolaansho, rukhso. 2. Qalab ka samaysan dhagax jilicsan ama dhoobo oo inta dhuxulo nool lagu guro dhirta udgoon lagu shito; dabqaad; idin.

2

idan²: f.g1 (-dmay, -dantay; -dmi) Wax samayntooda cid fasax u siin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

idan

DHAFANDHAAF
1

idan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Oggolaansho, rukhso. 2. Qalab ka samaysan dhagax jilicsan ama

2

idan²: dhoobo oo inta dhuxulo nool lagu guro dhirta udgoon lagu shito; dabqaad; idin.

3

idan²: f.g1 (-dmay, -dantay; -dmi) Wax samayntooda cid fasax u siin. m.f.dh, idmid.

waa la naqliyay ✓