Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

(Itin) N Commiphora boiviniana Engl. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Iftiin-ka)

2

Waxa u salka ah aragga oo aan la'aanti wax la arki karin; if; ilays; bidhaan; kaah.

waa la naqliyay ✓

1

iftiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Kaah wax lagu arki karo. 2. Wakhti si fiican wax loo arki karo oo qorraxdu soo baxayso ama dhacayso.

2

iftiin²: m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Sii deynta kaaha ka imanaya walax saxarradeedu nuugeen tamar, iyagoo gaadhaya xaalad kacsan, kaddibna ku noqday xaalad tamar hooseysa markii ay sii daayeen kaaha birlab-danabowga.

3

iftiin³: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Wax kaah yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

iftiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Kaah wax lagu arki karo. 2. Wakhti si fiican wax loo arki karo oo qorraxdu soo baxayso ama dhacayso.

2

iftiin²: m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Sii deynta kaaha ka imanaya walax saxarradeedu nuugeen tamar, iyagoo gaadhaya xaalad kacsan, kaddibna ku noqday xaalad tamar hooseysa markii ay sii daayeen kaaha birlab-danabowga. m.f.dh, iftiimid.

3

iftiin³: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Wax kaah yeelasho. m.f.dh, iftiimid.

waa la naqliyay ✓

Illumination

waa la naqliyay ✓

1

m. n. light; enlightenment

2

iftiin v. give light, shine

waa la naqliyay ✓

name-unisex light; enlightenment

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) light (laayt), —iftiin -iftiimay / iftiintay: (v) emit light; illuminate (iluumaneyt); shine (shaayn); lighten (laayten),

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mugdi iyo madow la'aan. Aqoon la'aani waa iftiin la'aan. Li: mugdi.

2

iftiin -ka: (magac, lab, keli) ilays meel mugdi ah siraada oo wax lagu arko.

waa la naqliyay ✓

نور، ضياء، ضَوْء

waa la naqliyay ✓

1

(Tiin-ka)

2

1. Miro yaryar oo macaan badan oo gudaha ku leh gan ubax ah; waxay lee yihiin dalool yar oo uurka iyo afka isu haya; wax ka bisayldhaafi og, oo sidaas daraaddeed, waa la engejiyaa.

3

2. Geedka mirahaasi ka baxaan.

4

3. Geed dhulka kulul iyo lamaddegaannada ka baxa oo aan caleemo lahayn oo laamihiisu ka samaysan yihiin xubno bagbagafsan oo wada buruq ah oo korka iska saarsaaran oo qodxo ku wada rogan yihiin; wuxuu dhalaa miro qaabka ugaxda leh oo kolkay bislaadaan aad u guduudan oo iyagana qodxo ku rogan yihiin; qurcis; tiin-hindi.

waa la naqliyay ✓

1

tiin¹: m.l 1. Geed aan caleemo lahayn oo korkiisa qodxo ku wada rogon; miraha geedkaas. 2. Macdan.

2

tiin²: (-tiin) dk.lh.dh la-mid: tiinna².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed aan caleemo lahayn oo korkiisa qodxo ku wada rogon; miraha geedkaas. 2. Macdan.

waa la naqliyay ✓

Cactus

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cactus plant; succulent used as a hedge

2

tiin m. n. fig tree; fig ~ figs (fruit)

waa la naqliyay ✓

(Tin) S, C, N, May. NFD Opuntia ficus indica L. Cactaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed lamaddegaannada iyo dhulka kulul ka baxa oo aan laamihiisu caleemo lahayn ayse ka kooban yihiin xubno bagbagafsan oo wada baruq ah oo korka iska saarsaaran oo qodxo ku wada rogan yihiin, wuxuu dhalaa midho qaabka ugaxda leh oo kolkay bislaadaan aad u guduudan oo iyagana ay qodoxi ku rogan tahay. Dh: qurcis, tiinhindi.

2

tiin -ka: (magac, lab, keli) midhaha geedka tiinka ka baxa.

waa la naqliyay ✓

1

1. Uyaalka qofka lala hadla hayo oo koox ah; dartiin; daraaddiin.

2

2. (Idiin-ta) Haragga megedda laga dhigo oo aad loo jilciyo; maas.

waa la naqliyay ✓

m.dh Harag jilicsan oo si fiican loo megdiyay.

waa la naqliyay ✓

1

pron. and preposition: to you all, for you, on your behalf

2

idiin: [feminine] n. leather (dyed and prepared)

waa la naqliyay ✓

pour vous (pluriel).

waa la naqliyay ✓

(pronoun) you (plural). Ex: waxaan idiin sheegayaa; I want to tell you [all]

waa la naqliyay ✓

1

(magac'uyaal) qofka labaad ee lalahadlaha ah oo wadar ah. Waxaan idiin sheegayaa in maanta la guurayo. Dh: idinka.

2

idiin-ta: (magac, dhedig, keli) harig la jilciyay ama la deebiyay oo dhogortii laga muldhiyey. Idiinta masalle ayaa laga samaysan jirey, masaftana waa lagu gaaran jirey, qardhaastana waa lagu jaxaasan jirey.

waa la naqliyay ✓

Saan magdaysan ee jilicsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Iniin-ta)

2

Abuur yar oo adag; lafta miraha; hal ciid ah ama badar ama wixii kaloo sidaas u yar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-no, m.l) Mirta ay dhirtu ka abuuranto. la-mid: iniix.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-no, m.l) Mirta ay dhirtu ka abuuranto. la-mid: iniix.

waa la naqliyay ✓

f. n. grain, seed

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [iniino-ha] seed (siidh); nut (nat); pip (pip)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) subagga burcadka ah ee mar soo baxa. Dh: burcad.

2

iniin-ta: (magac, dhedig, keli) laf yar oo ku jirta midhaha dhexdiisa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: daafi

2

de: grain, seed

3

lx: iniin

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

key: iniin

waa la naqliyay ✓

حَبَّة

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: I knew

waa la naqliyay ✓

(v) [past tense of aqaan] knew (nuu) aqiin, iqiinay. Ex: waan iqiin; I knew

waa la naqliyay ✓

1

de: I knew

2

lx: iqiin

3

pd: (aqiin)

4

ps: v4d-1sg-past

5

key: iqiin

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hitiqi. la-mid: hitiqis.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) socod gaabin ah oo dhuti ku jiro; si cagculays ah u socosho.

2

hitiqin -ta: (magac, dhedig, keli) wax dhibi gaadhay ama dhaawacan horay u tukubin.

waa la naqliyay ✓

1

(Iftiina-da)

2

Goor iftiin ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wakhti si fiican wax loo arki karo oo qorraxdu soo baxayso ama dhacayso.

waa la naqliyay ✓

f. n. daylight; daytime

waa la naqliyay ✓

-iftiinada: (v) sunlight (sanlaayt); daylight (dheeylaayt)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) inta qorraxdu soo jeeddo. Dh: dharaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: daylight; daytime

2

lx: iftiino

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-time

5

key: iftiino

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg intihi. la-mid: intihayn (2).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg mitiri. la-mid: mitiris.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) mitir ku dhererin; masaafadiisa cabbirid; inta dhererka ama ballacu yahay eegid. Dh: mitiris.

2

mitirin -ta: (magac, dhedig, keli) walacsi. Wax i sii ama mitirinta iga daa. Dh: walacsi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cactus (kak-tas) ~ tiin, tiintiin Ex: geedka tiintiinka; the cactus plant

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed dhexe ay xooluhu cunaan. Geedkaa biniinka ah hasha daaqaysa soo celi.

2

biniin -ka: (magac, lab, keli) iftiin yar oo aad mooddo inuu sii bakhtiyayo. Biniin yar ka dhex muuqda godka.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciniin-ka)

2

(nin) aan dumarka u tegiddooda karti u lahayn, aan u galmoon.

waa la naqliyay ✓

1

ciniin¹: m.l (-nno, m.dh) Nin aan dumarka u galmoon karin, u tegiddooda aan karti u lahayn. la-mid: caniin¹, cinniin¹.

2

ciniin²: f.mg1 (-nay, -ntay) Nin aan dumarka u galmoon karin noqosho. la-mid: caniin², cinniin².

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Nin aan dumarka u galmoon karin, u tegiddooda aan karti u lahayn. la-mid: caniin, cinniin.

waa la naqliyay ✓

m. n. sterile, sexually impotent man

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a man incapable of sexual intercourse; impotent (impotant); sterile (isteeral): infertile or barren man

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) noole lab ah oo dhibaato ka haysato xubnaha taranka oo aan wax dhali karin; lab aan dhannayn oo galmoodka aan karin. Dibigaasi waa ciniin. Dh: xiniin.

waa la naqliyay ✓

1

de: sterile, sexually impotent man

2

lx: ciniin

3

nt: ciniin (ciniinay) [v1=inch]

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: ciniin

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cisii.

waa la naqliyay ✓

1

diniin¹: m.l la-mid: diddin¹.

2

diniin²: f.mg1 (-nay, -nayd) la-mid: diddin².

waa la naqliyay ✓

v. drop from a container (e.g., the last drops of liquid)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) socodka dareeraha aant badnayn ee qunyar u soconaya.

waa la naqliyay ✓

1

a: dindin

2

de: drop from a container (e.g., the last drops of liquid)

3

lx: diniin

4

pd: (diniinay)

5

ps: v1=intr

6

key: diniin

waa la naqliyay ✓

1

(Finiin-ka)

2

1. Wax meeshuu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhaqso uga dhacay ama uga ganmay.

3

2. Tuuryo, dhicid.

4

3. Wax kastoo finiina ama la finiiniyo.

5

4. Wax finiin u eg ama sida finiin la ganay, aad u dheereeya.

waa la naqliyay ✓

1

finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin¹.

2

finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: “Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay”. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: “Dhagax baa soo finiinay”. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: “Faras baa naga finiinay”. la-mid: faniin².

waa la naqliyay ✓

1

finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin.

2

finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: Dhagax baa soo finiinay. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: Faras baa naga finiinay. m.f.dh, finiinid. la-mid: faniin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. fragment, splinter

2

finiin v. splinter; fall all of a sudden, be dropped with speed

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) flying piece or chip; splinter (ispilin-ter) ~ faniin

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoog isu gan, u dhac.

2

finiin-ka: (magac, lab, keli) dhagax yar oo labada murdiso ee labada gacmood lagu tuuro iyadoo suulkana lagu badhitaaro. Finiin ilig wuu ridaa, cadawna kaama celiyo. Dh: quruurax.

3

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax la garaacay ama meesha uu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhakhso uga duula ama uga ganma.

4

finiin -ka: (magac, lab, keli) bir dab la saaray oo kulayl dartii dhimbiilo ka duulaan. Xaydh mari daawaha finiinka ha daayee.

5

finiin -ka: (magac, lab, keli) tuuryo wax ka soo dhanbalantay; dhanbalan yar oo wax dildillaacay ka yimi.

6

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax finiin u eg ama sida finiinka u gaman oo aad u dheereeya.

waa la naqliyay ✓

/fit-in/ (v) ku-habboonaansho, waafiqid, la mid-noqosho (v) 2. gelin, ku-ciriiryid

waa la naqliyay ✓

v., pl., neg., present tense: you all are not

waa la naqliyay ✓

1

de: you all are not

2

lx: ihidin

3

ps: v5a-2pl-neg-pres

4

xe: You are not students.

5

xv: Ardey ma ihidin.

6

key: ihidin

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Makiinadda tamarta kulka u geddisa hawl makaani-kaad, sida injiinka uumiga ama injiinka batroolka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Makiinadda tamarta kulka u geddisa hawl makaanikaad, sida injiinka uumiga ama injiinka batroolka.

waa la naqliyay ✓

Engine

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) makiinadda qaybteeda tamarta kulka u rogta hawl makaanikaad, sida injiinka uumiga ama injiinka batroolka. Dh: mishiin, makiinad, matoor.

waa la naqliyay ✓

1

(Isniin-ta)

2

Maalinta u dhexaysa axadda iyo talaadada.

waa la naqliyay ✓

m.dh Maalinta u dhexeysa axadda iyo talaadada.

waa la naqliyay ✓

m.dh Maalinta u dhexeysa axadda iyo talaadada.

waa la naqliyay ✓

f. n. Monday (third day of the Somali week)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) Monday (man dheey); Mon

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ayaamaha toddobaadka, midda saddexaad ee u dhexaysa Axadda iyo Talaadada.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: maalin

3

de: Monday (third day of the Somali week)

4

lx: Isniin

5

pd: (-ta)

6

ps: n0-f-time, n2-f

7

key: Isniin

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) kaartoon yar oo tiro baakidho ah ku jirto.

waa la naqliyay ✓

1

(Istiil-ka)

2

Xoog kale ama dadaal kale oo aan la lahayn, iska doon; isdhib; mintid; adkaysi.

waa la naqliyay ✓

1

istiil¹: m.l Karti iyo dadaal dheeraad ah oo lagu fuliyo hawl qabashadeedu dhib tahay.

2

istiil²: f.mg1 (-iilay, -iishay) Hawl qabashadeedu dhib tahay karti iyo dadaal dheeraad ah ku fulin.

waa la naqliyay ✓

1

v. put a brave face on in a situation

2

istiil m. n. effort, exertion

waa la naqliyay ✓

-ay / istiishay: (v) hold on; persist (peersiist)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xoog iyo dedaal dheeraad ah iska raadin. Istiil ha ku dhiman ee naso. Dh: mintid.

waa la naqliyay ✓

m.l Xanaanaynta aad wax loo xunnaaneeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Jidiin-ka)

2

1. Hunguriga madow oo cunnadu marto oo isu haya afka iyo caloosha.

3

2. Cunnada lafteeda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iimo, m.dh) 1. Hunguriga cunnadu marto oo isu haya afka iyo caloosha. 2. Dhuuniga la cuno; gasiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iimo, m.dh) 1. Hunguriga cunnadu marto oo isu haya afka iyo caloosha. 2. Dhuuniga la cuno; gasiin.

waa la naqliyay ✓

m. n. gullet, throat; food

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) throat (throwt); gullet (galet); esophagus, also oesophagus ~ hunguri, dhuun, buuc, cune

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cuntada la cuno. Jidiin jaar lagama hagrado.

2

jidiin -ka: (magac, lab, keli) hunguriga madow ee cuntadu marto oo xidhiidhiya afka iyo caloosha. Dh: hungri.

waa la naqliyay ✓

1

de: gullet, throat; [ext.] food

2

lx: jidiin

3

pd: (-ka)

4

ps: n2c-m

5

key: jidiin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) abuuritaanka ay wax abuuranyihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kiniini

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) daawo iniino laga dhigo. Dh: kiniini.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof dulmi badan: khaa'in.

2

liciin-ka: (magac, lab, keli) shaydaan; ibleys; iblis.

waa la naqliyay ✓

1

(Lihiin-ta)

2

1. Adkaysan, karti.

3

2. Waxtar danbe; meecaad; liil.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Adkaysi, karti. 2. Wax, waxtarkiisu raago.

waa la naqliyay ✓

itiin