irdhayn

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax dhalliilo hayso ahaansho.

der. [adjective] alarmed, wary; in a state of alarm

-aa: (adj) troubled; feeling uneasy or concerned about something; worried (weeridh)

(tilmaame) mid cabsi iyo shaki qaba.

de: alarmed, wary; in a state of alarm

lx: irdhaysan

pd: (irdhaysnaa)

ps: adj-der

key: irdhaysan

-ta: (magac, dheddig, keli) fardhexada iyo suulka oo la isku dhufto oo shanqadh laga sameeyo si loo tilmaamo wax beri hore dhacay ama loogu yeedho ruux, marka la joogo meel hadalku suurtagal ahayn. Dh: suuldhabaalayn.

(Sardhayn-ta)

Seexasho yar indhaha isku qabasho.

m.f.dh eeg sardhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hurdo gaaban oo inyar indhaha la isku qabto; seexasho yar; indha isku qabad. Dh: indhacasaysi.

-ta: (magac, dhedig, keli) socod wax badan raadkii ay sameeyeen. Dh: hobshaynta.

-ka: (magac, lab, keli) halka banka iyo dhirtu iskaga darsmaan. Reerkayagu idhanka ayuu yaallaa. Dh: afmeer.

idhan -ka: (magac, lab, keli) inta curdinka ah ee ka soo hadha laanta marka maydhaxda laga diiro; liilan yar oo maydhax ah.

idhan -ka: (magac, lab, keli) daliigga meeriska ah ee weelasha la tolo, sida gorfaha, masafaha iyo dabaqyada, ay ka kooban yihiin.

(Idlayn-ta)

Dhammays tirid; wada dhammayn; wax ka reebid la'aan; marin.

m.f.dh eeg idlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhammaynta wax tirsanaa ama tuulnaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo dhinac oo is khilaafsan ama is haya, fara iska qaadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) ul gaaban oo madax buuran leh la dhicid, ku garaacid.

(Cadhayn-ta)

Cadho ku ridid.

m.f.dh eeg cadhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cadho ku ridid.

-ta: (magac, dhedig, keli) caydhin; eryid.

-ta: (magac, dhedig, keli) baxsasho oo orod dartii siigo isku qarin. Dh: siigayn, cararid, firayn.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax wada jirey oo kala yaacay ahaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel iftiin u soo tabayo, hagoogid oo hadh u yeelid. Dh: hadhays, harayn, dadid.

-ka: (magac, lab, keli) labo shey oo kala roon.

-ta: (magac, dhedig, keli) maanso allifid heesta midheheeda tirin. Dh: mudhayn, curin.

midhayn-ta: (magac, dhedig, keli) midho bixin miro soo saarid. Arabikhidii way is xambaaratay oo midhaynti waxba ugama hadhin. Dh: dhalid, mudhayn, dhalid midhays.

-ta: (magac, dhedig, keli) wasakh ku saydhin; uskagayn; wasakhayn; sarayn; sadhays.

sadhayn -ta: (magac, dhedig, keli) masabidid qof waxaanu qabin oo aad dusha kasaartid. Dh: qabadsiin.

m.f.dh eeg biindhee.

(Fiindhayn-ta)

1. Kala findhicilid; kala soocid.

2. (dad) ximin, filfilin; guulid; jirxumayn; qalayn.

m.f.dh eeg fiindhee. la-mid: fiindhays, fiindho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dad u jidhxumayn ama dirsooc aawadii qalayn. Dh: ximin, guulid, qalayn, miidhid, dirsoocid, takoorid.

-ta: (n) collision (ko-lishin); impact (im paakt); head-on collision

m.dh la-mid: mirdhin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kolla iftiimiya kolla bakhtiyaya ahaan. Dh: biglayn.

(fal) sheedda ka muuqo. Dh: bidhaan.

bildhaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax sheedda ka muuqda. Dh: bidhaan.

Birta isku dhaabta daabka iyo dhiliska maaraanka, soofaha iwm.

-ta: (magac, dhedig, keli) boodh marin; habaas ka dhigid. Boodhaynta gogosha aabbo ka ilaali. Dh: boorayn, siigayn.

m.f.dh eeg candhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cudurka candhada ku ridid. Dh: cadhayn.

candhayn-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo, candho weynaansho oo dhalmo isku diyaarin. Dh: dhaysin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hanti tirid iyo mooraduugid; caydh ka dhigid; sabool ka dhigid. Dh: cayrayn, caydhays.

m.dh 1. (fiisikis) Xadaynta gariirrada ay leedahay hir gudbani, si gariirku ugu dhaco sallax keliya. Tusaale ahaan, kaaha birlabdanabeed waa dhaqaaqa hir gudban. 2. (fiisikis) Yaraynta maayadda unugga Foolt, taas oo ka dhalata tuulmidda maxsuullada ka soo baxa falgalka kiimikaad.

m.dh 1. (fiisikis) Xadaynta gariirrada ay leedahay hir gudbani, si gariirku ugu dhaco sallax keliya. Tusaale ahaan, kaaha birlab-danabeed waa dhaqaaqa hir gudban. 2. (fiisikis) Yaraynta maayadda unugga Foolt, taas oo ka dhalata tuulmidda maxsuullada ka soo baxa falgalka kiimikaad.

(Firdhaad-ka)

Wax weyn oo qaraxday ama col jabay, kd.. waxa ka soo go'a ama ka soo yaaca.

m.l 1. Wax weyn oo qarxaday ama col jabay, waxa ka soo go'a ama ka soo yaaca. 2. Dad ama xoolo kala yaacid. la-mid: firdhad (1).

m.l 1. Wax weyn oo qarxaday ama col jabay, waxa ka soo go'a ama ka soo yaaca. 2. Dad ama xoolo kala yaacid. la-mid: firdhad.

m. n. fragment; splinter-group; debris

-ka: (magac, lab, keli) wax weyn oo qarxay ama col jabay iyo wixii la mid ah, waxa ka soo go'a ama firdha ama ka soo yaaca. Dh: firdhad.

de: fragment; splinter-group; debris

lx: firdhaad

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: firdhaad

-da: (magac, dhedig, keli) eeg firdhanaan.

-ha: (magac, lab, keli) qof qaswadeen ah oo meeshuu joogaba buuq iyo hadal ka abuura. Dh: qaswadeen.

m.l Neefka xoolaha ugu horreeya marka ay soconayaan.

-ka: (magac, lab, keli) neefka xoolaha ugu horreeya marka ay soconayaan.

m.dh 1. Tijaabo. 2. la-mid: intihin.

(Irbadayn-ta)

1. Irbad ka dhigid.

2. Irbad gaar ah oo dhexda ka daloosha oo dhuun dhalo ah wadata, inta dawo socota lagu shubo, oogada ku mudid oo dawadii ku dhiijin.

m.f.dh eeg irbadee. la-mid: cirbadayn, cirbadays, irbadays.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof buka, irbad ku durid.

-ta: (magac, dhedig, keli) muuqaal aan kala caddayn oo meel dheer ka muuqata. Dh: bildhaan.

(Qorshayn-ta)

Wax qorshe u samayn, u yeelid; wax kala aqoolid; qaybin; agaasimid; jaangoyn.

m.f.dh eeg qorshee. la-mid: qorshe (2).

vl. n. planning

-ta: (n) planning (palaan-ing). Ex: Wasaaradda Qorshaynta; the Ministry of Planning

Pianificazione

Planification

-ta: (magac, dhedig, keli) qorshe lagu hawl galo samayn. Dh: qaabayn, agaasimid, jaangoyn

de: planning

lx: qorshayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: qorshayn

-ta: (magac, dhedig, keli) weedh ka dhigid; weereyn; weedhays.

m.dh (fiisikis) Isticmaalka saliidda, xaydha iyo wixi lamida, si loo yareeyo xoogga isliska ee ka dhexeeya dulaha istaabanaya, loogana hortago daxalka.

m.dh (fiisikis) Isticmaalka saliidda, xaydha iyo wixi lamida, si loo yareeyo xoogga isliska ee ka dhexeeya dulaha istaabanaya, loogana hortago daxalka.

Lubrication

-ta: (magac, dhedig, keli) casuumadayn oo sooryo u samayn. Dh: xeedhays, daraarayn, casuumadayn. Li: qadin.

xeedhayn -ta: (magac, dhedig, keli) xeedho aroos loogu diiqayo samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhmooyin badan oo dhandhan iskugu xidhan ka dhigid. Dh: seerayn, xirmayn, xirmays.

m.f.dh eeg xuudhee. la-mid: xuudheys.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax aad u dhaxamaysan ahaansho (nafley).

-ta: (magac, dhedig, keli) iska horkeenista labo dhinac ayadoo qofba intiisa xun ka kale loo sheegayo. Dh: namiimayn.

m.f.dh eeg firdhan. la-mid: firdhanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) kala daadsanaanta iyo kala baahsanaanta waxyaabo urursanaa.

-ka: (magac, lab, keli) kala yaacitaan; kala bixitaan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax firshoobay ahaansho (degaan).

-ta: (magac, dhedig, keli) marka qof ji maqaarka sare bukooday laga bogsiinayo. Dh: jirdabiib.

-ta: (magac, dhedig, keli) gubashada dhex marta walax iyo ogsijiin.

m.f.dh la-mid: sirdilid.

m.dh la-mid: deyn².

m.dh la-mid: deyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo ama lacag lagugu leeyahay oo aad cid kale ka soo amaahatay. Dh: amaah.

1. Aan wax ka maqnayn; idil.

2. (Dhan-ka) Dhinac; gees; xag; barbar; doc.

dhan¹: m.l 1. Dhinac, gees. 2. Erey lagu isticmaalo ereyada lammane ah oo cabbidda micneeya. Tusaale: “Caana dh.”.

dhan²: f.g1 (-amay, -antay; -ami) Caano cabbid.

dhan³: f.mg4 (-ammaa, -ammayd) Wax aan wax ka dhinnayn ahaansho.

dhan¹: m.l 1. Dhinac, gees. 2. Erey lagu isticmaalo ereyada lammane ah oo cabbidda micneeya. Tusaale: Caana dhan.

dhan²: f.g1 (-amay, -antay; -ami) Caano cabbid. m.f.dh, dhamid.

dhan³: f.mg4 (-ammaa, -ammayd) Wax aan wax ka dhinnayn ahaansho. m.f.dh, dhammaan.

num., [adjective] all, entire, whole, complete

dhan m. n., loc. side; direction, way; portion, part

dhan v. drink (milk)

(adj) 1. all (oo/); whole (hool); entire (en-taayer) ~ dhammaan. Ex: waddanka oo dhan: the whole country. 2. dhan -ka:(n) direction. Ex: dhankee u socotaa? In which direction are you going?

dhan -dhamay / dhantay: (v) drink milk. Ex. caanuu dhamay; he drank milk

Completo

Complete

(fal) caano afka ku shubo oo liq. Caano dhay ah dhan. Dh: cab.

dhan: (ereycodeed) lagu cabbiro jabaqda birta.

dhan -ka: (magac, lab, keli) dhinac ama barbar. Dhanka aad iga xigtaa la iiga soo dhacay. Dh: gees.

1. (Dhay-da), a) Caano cusub oo aan weli suusucin; caanaha markaas la lisay; kasoofeen. b) (Dhay-da, Dhay-ga) Geed yar oo aan lug iyo laamo midna lahayn; wuxuu lee yahay caleemo waaweyn oo balballaaran oo hilib leh oo iyagoo xiddig la moodo dhulka ku barraaqa.

2. (Dhay-ga) Legga xoolaha qaarki.

dhay¹: m.l 1. Lega xoolaha oo la kala baray barkii. 2. Dh. ah: meel bannaan oo aan geedo lahayn. 3. Dh. ah: meel biyo qabatin leh oo beerashada ku wanaagsan. 4. la-mid: dhayid.

dhay²: m.dh 1. Dh. ah: caano markaa la lisay oo aan weli suusacin. 2. Dh. ah: badar saafi ah oo sabuulkii laga sukulay. la-mid: dhaay.

dhay³: m.l/dh Geed nagaar yar, laammo aan lahayn oo caleemo balballaaran oo xooluhu cunaan leh.

dhay⁴: f.g1 (-yay, -yday; -yi) 1. Nafley cadho qabto daweyn. 2. Boog iyo wixi lamida daawo marin.

dhay¹: m.dh 1. Dh. ah: caano markaa la lisay oo aan weli suusacin. 2. Dh. ah: badar saafi ah oo sabuulkii laga sukulay. la-mid: dhaay.

dhay²: f.g1 (-yay, -yday; -yi) 1. Nafley cadho qabto daweyn. 2. Boog iyo wixi lamida daawo marin. m.f.dh, dhayid.

v. anoint, rub salve ~ ointment (on); grease up, oil

dhay [feminine] n., (mass n.): fresh milk

dhay m. n., [collective] brisket

dhay [feminine] n./m, [collective] small stemless plant species, with thick broad leaves

dhay [feminine] n. eye; eyes

-ey / day: (v) 1. apply oil, ointment, or a similar substance to; anoint (a-noynt); lubricate (luub-rikeeyt). 2. -dhay -da: (n) fresh milk ~ dhaay

(fal) dawee oo nabar wixii uu ku bogsan lahaa u samee. Nabarka dhay.

dhay-da: (magac, dhedig, keli) caano markaa uun la soo lisay welina aan is beddelin oo aan dhanaan yeelan. Kaalay ila dhan dhayda caanaha. Dh: lis. Li: dhanaan, karuur.

dhay -ga: (magac, lab, keli) geed buruq aasan iyo caleen aad u balaadhan leh oo isag oo xiddig u eg dhulka ku barraahsada.

1. (Hayn-ka) Geed-abaareed aan qodax lahayn; dalluug.

2. (Hayn-ta) Qof agti joogid ama oollaan; gacan ku dhigid; qabasho; qabid.

hayn¹: m.l Geed abaareed aan qodax lahayn; dalluug.

hayn²: m.f.dh eeg hay. la-mid: hays².

m. n., [collective] thornless plant species, growing in arid areas

hayn vl. n. act of holding ~ keeping