insaym
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
insaym
m.l (-myo, m.dh) (baayoloji) Borotiin u dhaqma sida dedejiyaha marka ay dhacayaan falgallada bayokimikeed. Insaym kasta waxa uu goonni u yahay falgal gaar ah ama koox falgalladoodu ay isku mid yihiin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
insaym
m.l (-myo, m.dh) (baay.) Borotiin u dhaqma sida dedejiyaha marka ay dhacayaan falgallada bayokimikeed. Insaym kasta waxa uu goonni u yahay falgal gaar ah ama koox falgalladoodu ay isku mid yihiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baankariis
m.l (cilmiga naflayda) Qanjidh laga helo lafdhabarleyda oo ku yaalla laba-iyotobanlaha iyo beeryarada dhexdhooda. Wuxuu soo daaya insaymyo dheefshiid oo u badan tiribsinoojin, amaylase libays kuna shuba laba-iyo-tobanlaha iyaga oo sii maraya marinka baankariyeed.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bebsiin
m.l (kiimika) Insaymyo ay dhiiqaan unugyada ku yaalla gudaha caloosha lafdhabarleyda, kaas oo dedejiya borotiinka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dheecaan-gaastarig
m.l (dhecaanno ..., m.dh) (cilmiga naflayda) Iskujir asiidhan oo ka kooban cusbooyin aan orgaanik ahayn, haydarookoloorik asiidh, iyo insaymyo dheefshiid. Tusaale ahaan: bebsin, oo ay soo saaraan qanjidho ku safan calooshu.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
galaktoos
m.l (kiimika) Sonkor sahlan (C6 H12 O6), taas oo dabeeci ahaan ka timaadda mid ka mid ah maxsuulka dheefshiidka insaymeed ee sonkor caanoodda laaktows, asal ahaanna waa xabag carbeed.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gudo-unug
m.l.u (baayoloji) Unugga dhexdiisa, tusaale ahaan: waxqabadka insaymada badankoodu waxay ka dhacaan unugyada dhexdooda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
joojiye
m.l (-yayaal, m.l/dh) (baayoloji) Walax hoos u dhigta ama joojisa falgal uu xukumayo insaym.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
khamiirid
khamiirid¹: m.f.dh eeg khamiir².
khamiirid²: m.dh (baayoloji) Isbeddel kiimikaad oo ay walxaha orgaanikada ku dhaliyaan waxyaabo nool (sida: yiist, baktiiriya, iyo wixi lamida). Falkaasna waxa keena insaymo. Waa dariiqada lagu diyaariyo alkoollada (sida: itanool). Marka insaymka loo yaqaan siyaameys uu la falgalo sonkoraha (sakaraydhada) ku jira istaarijka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
koo-insaym
m.l (-myo, m.dh) (baayoloji) Molikiyuul aan borotiin ahayn oo orgaanik ah, kaas oo ku xidhiidhiya molikiyuul insaym dedejinta falgallada baayokiimi-keed.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
laaktays
m.l Insaym uu soo dhiijiyo mindhicirka yari, kaas oo kalkaaliya falgalka biyood ee maltows uu isugu beddelayo laba molikiyuul oo gulukows ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
laba-iyo-tobanle
m.l (cilmiga naflayda) Qaybta hore ee mindhicirka yar ee lafdhabarleyda. Waa meesha marka cuntadu caloosha ka timaaddo ay kula kulanto dheecaanka xammaytida (oo soo mara marinka xammaytida) iyo weliba insaymyo kale oo ay soo dhiijiyaan qanjidhada dheefshiidku laba tobanlaha laftigiisa, kuwaas oo looga baahanyahay burburinta borotiinnada, kaarboohoydraytyada iyo duxda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
libays
m.l (-syo, m.dh) (cilmiga naflayda) Insaym ay dhiijiyaan ganaca iyo qanjidhada mindhicirka yar ee lafdharleyda, kaas oo dedejiya burburinta duxda loo beddelayo asiidh duxeed iyo gilisarool.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baankariis
m.l (cilmiga naflayda) Qanjidh laga helo lafdhabarleyda oo ku yaalla laba-iyo-tobanlaha iyo beeryarada dhexdhooda. Wuxuu soo daaya insaymyo dheefshiid oo u badan tiribsinoojin, amaylase libays kuna shuba laba-iyo-tobanlaha iyaga oo sii maraya marinka baankariyeed.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bebsiin
m.l (kiim.) Insaymyo ay dhiiqaan unugyada ku yaalla gudaha caloosha lafdhabarleyda, kaas oo dedejiya borotiinka.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dheecaangaastarig
m.l (-aanno ..., m.dh) (cilmiga naflayda) Iskujir asiidhan oo ka kooban cusbooyin aan orgaanik ahayn, haydarookoloorik asiidh, iyo insaymyo dheefshiid. Tusaale ahaan: bebsin, oo ay soo saaraan qanjidho ku safan calooshu.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
galaktoos
m.l (kiim.) Sonkor sahlan (C6 H12 O6), taas oo dabeeci ahaan ka timaadda mid ka mid ah maxsuulka dheefshiidka insaymeed ee sonkor caanoodda laaktows, asal ahaanna waa xabag carbeed.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gudo-unug
m.l.u (baay.) Unugga dhexdiisa, tusaale ahaan: waxqabadka insaymada badankoodu waxay ka dhacaan unugyada dhexdooda.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
joojiye
m.l (-yayaal, m.l/dh) (baay.) Walax hoos u dhigta ama joojisa falgal uu xukumayo insaym.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
khamiirid
m.dh (baay.) Isbeddel kiimikaad oo ay walxaha orgaanikada ku dhaliyaan waxyaabo nool (sida: yiist, baktiiriya, iyo wixi lamida). Falkaasna waxa keena insaymo. Waa dariiqada lagu diyaariyo alkoollada (sida: itanool). Marka insaymka loo yaqaan siyaameys uu la falgalo sonkoraha (sakaraydhada) ku jira istaarijka.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
koo-insaym
m.l (-myo, m.dh) (baay.) Molikiyuul aan borotiin ahayn oo orgaanik ah, kaas oo ku xidhiidhiya molikiyuul insaym dedejinta falgallada baayokiimikeed.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
laaktays
m.l Insaym uu soo dhiijiyo mindhicirka yari, kaas oo kalkaaliya falgalka biyood ee maltows uu isugu beddelayo laba molikiyuul oo gulukows ah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
inay
conj., vl. pron. that she / they ...
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
inay
[conjunction followed by pronoun] if or that she / they.. ~ iney. Ex: u sheeg, waa inay yimaadaan; tell them that they should come
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
inay
de: that she / they ... = in + ay
lx: inay
pd: (iney)
ps: conj + vpro
xe: Go look if they have come.
xv: Soo fiiri inay yimaadeen.
key: inay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
esaym
-ka: (magac, lab, keli) walax kimikeed laga helo jidhka noolaha oo ah kalkaaliye.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
intay
conj., vl. pron. while they ...
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
intay
(conjunction) during the time that they: while they
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
intay
de: while they ... = inta + ay
lx: intay
ps: conj + vpro
key: intay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
isayn
-ta: (magac, dhedig, keli) marka qof si gaar ah shey loogu keli yeelo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
inkays
'Magiigane' min ka mid ah lix iyo toban min ee faalka. Faal la dhigay oo uu soo hadhay inkays wuxuu u fiican yahay nin iinle oo wuu gargaaraa waana min arliya ah. Dh: inkiis.
inkays: (tilmaame) qof madax adag oo xun.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
insaan
m.l.kh I. ah: qof raxmad badan, oo hab wanaagsan dadka kula dhaqma.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
insaan
m.l.kh I. ah: qof raxmad badan, oo hab wanaagsan dadka kula dhaqma.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
insaan
m. n., [collective] human; upright ~ generous person
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
insaan
-ka: (n) 1. human (hiyuuman) ~ dad, aadane-ha, bashar-ka, insi-ga. 2. nice person
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
insaan
-ka: (magac, lab, keli) magac guud oo uu aadamuhu leeyahay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
insaan
bw: Arabic
de: human; [ext.] upright ~ generous person
lx: insaan
pd: (-ka)
ps: n0-m-col
see: insi
key: insaan
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
insane
(adj) exhibiting, or afflicted with insanity, causing confusion,
waali
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
insane
/inseyn/ (adj) qof waalan (aan miyir lahayn).
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
insane
insane, adj. - waalan.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
insano
agg. - waalan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dinnayn
m.f.dh eeg dinnee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dinnayn
-ta: (magac, dhedig, keli) sida bisadda iska dhigid ama u dhaqmid. Dh: bisadayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hinaayo
(Hinaaya-da)
Uurkutaallo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hinaayo
m.dh Uurkutaallo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hinaayo
f. n., [abstract] bitterness, grief
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hinaayo
-da: (magac, dhedig, keli) wax hore la isku gaadhsiiyey xasuusta iyo caloosha ku haynta aan saamaxaada lahayn. Dh: uurkutaallo, caloolxumo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hinaayo
de: bitterness, grief
lx: hinaayo
pd: (/da)
ps: n6-f-abs
key: hinaayo
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ina ayo
question word, [expression] what is your father's name / family name?
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ina ayo
-ha: (n) family name; usually the first name of one's father
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ina_ayo
de: what is your father's name / family name?
lx: ina ayo
pd: (/ha)
ps: qw-expr
xe: What is your fathers name?' ... Ina Maxamed baan ahay. 'It is Mohammed.
xv: Ina ayahaa?
key: ina_ayo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Inshaad
(Inshaad-ka)
Qasiido laga luuqiyo; hees diin lug ku leh iyo qaadiddeed.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
inshaad
inshaad¹: m.l Ku luuqeynta qasiida diimeed iyadoo kor loogu luuqeenayo.
inshaad²: f.mg1 (-day, -dday) Qasiido ku luuqeyn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
inshaad
m. n. recitation of texts in Koranic school, religious chant
inshaad: v. chant ~ recite Koranic texts
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
inshaad
-ay / day: (v) repeat or utter aloud; recite (ri saayt)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
inshaad
-ka: (magac, lab, keli) hees qaadid.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
insiéme
avv. e prep. - wadajir, wadar.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
insnare
v.tr., dab.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
insómma
avv. calaakullixaal.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
install
/inistool/ (v) 1. ku rakibid (shay meel lugu rakibo si loo isticmaalo). e.g. They are installing a washing-machine in the kitchen.2. jago u dhiibid ama u magacaabid (si rasmi ah).
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
instant
/inistant/ (adj) 1. isla-markiiba (isla-mar qura dhaca ama la sameeyo). e.g. She gave an instant response to my question.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
instant
instant, adj. - xilli; wakhti go'an.
instant, n.m. - wakhti yar; isla mar qura dhaca; wakhtiga go'an ee ay wax dhacaan.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
instant
n., cabbaar, -ki.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Sinbayr
(Sinbayr-ta)
Midig ama bidix oo loo boodo ama loo leexdo; dhinac dhinac loo bayro; barbar barbar; gees gees; sintool.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
sinbayr
m.dh la-mid: simbayr.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
sinbayr
f. n., [compound] zigzag movement, moving from side to side
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sinbayr
-ta: (magac, dhedig, keli) midig ama bidix oo loo boodo ama loo leexdo; dhinacdhinac loo baydho. Dh: sintool, geesgees, sinbaydh, sintool.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
sinbayr
de: zigzag movement, moving from side to side Alt sp: simbayr
initial: s
lx: sinbayr
pd: (-ta)
ps: n2-f-cmp
key: sinbayr
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xiisayn
(Xiisayn-ta)
Xiiso u qabid, u hayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiisayn
m.f.dh eeg xiisee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiisayn
-ta: (magac, dhedig, keli) xiiso u qabid; xiise u hayn. Dh: xiisays.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiisays
-ka: (magac, lab, keli) xiiso u qabid; xiise u hayn. Dh: xiisayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xinnayn
-ta: (magac, dhedig, keli) xinne marin Dh: xinnays.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
insaanimo
-insaanimada: (n) humanitarian (hiyuuman-teeriyan); humanity (hiyuumaaniti) ~ binii-aadanimo samafal. Ex: insaanimo darteed baan u sameeyey; / did it for humanitarian purposes
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Insaaniyo
(Insaaniya-da)
Dadnimo (ama Insaaniyad).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
insaaniyo
m.dh la-mid: insaaniyad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Sinsaaryo
(Sinsaarya-da)
Tabaha legdanka mid ka mid ah; (ama sinsaaro).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
sinsaaryo
m.dh Nooc ka mid ah tabaha legdanka oo qofka inta sinta la saaro la legdo. la-mid: sinsaaro.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
sinsaaryo
f. n., [compound] hoisting one's opponent onto one's hip (in wrestling)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sinsaaryo
-da: (magac, dhedig, keli) eeg sinsaaro.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
sinsaaryo
de: hoisting one's opponent onto one's hip (in wrestling)
initial: s
lx: sinsaaryo
pd: (/da)
ps: n-f-cmp
key: sinsaaryo