indhakuul — Macnaha & Turjumaada

1

(Indhakuu-sha)

2

Budo beycad ah oo dhawr jaad oo isku dardarsan ah oo la moodo dhalo la tumay oo birbirta; waxyaalo badan bay tartaa: wax ku daweyn; wax ku aslid; alaabo kale ku darid oo ku adkayn; dumarkoo indhaha ku kuusha.

waa la naqliyay ✓

1

indhakuul¹: m.dh Budo madow, dhowr jaad u kala baxda oo haweenku indhaha xirribahooda ku quruxsadaan.

2

indhakuul²: f.g1 (-uulay, -uushay) Budo beycad ah indhaha ku qurxin; u i.: cid indhakuul u marin.

waa la naqliyay ✓

1

indhakuul¹: m.dh Budo madow, dhowr jaad u kala baxda oo haweenku indhaha xirribahooda ku quruxsadaan.

2

indhakuul²: f.g1 (-uulay, -uushay) Budo beycad ah indhaha ku qurxin; u i.: cid indhakuul u marin. m.f.dh, indhakuulid.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] kohl, eye shadow, eyeliner, cosmetic for the eyes

waa la naqliyay ✓

-indhakuusha: (n) [cosmetic] eye shadow (aay-shaadhow); kohl (kool); mascara (maskaara)

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) budo madow oo indhaha xirribahooga loo marsado. Dh: indhakuxul

waa la naqliyay ✓

1

de: kohl, eye shadow, eyeliner, cosmetic for the eyes

2

lx: indhakuul

3

pd: (/sha)

4

ps: n-f-col

5

key: indhakuul

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-uushay, -uulatay) indhakuul marsasho (cid).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-uushay, -uulatay) Indhakuul marsasho (cid). m.f.dh, indhakuulasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) indhakuul indhaha marso.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: indhakuulasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax indhakuul marsaday ahaansho (cid).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax indhakuul marsaday ahaansho (cid). m.f.dh, indhakuulnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg indhakuul².

waa la naqliyay ✓

1

1. (il) indhakuul la marshey.

2

2. (sac, kd.) indhihiisa madow ku wareegsan yahay oo la moodo in loo indhakuulay.

waa la naqliyay ✓

1

(Kuulid-da)

2

(indho) indhakuul marin, ku qurxin, ku madoobeyn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg indhakuulo. la-mid: indhakuulad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg indhakuulan. la-mid: indhakuulnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: indhakuulnaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Qof wax indhakuul marsadey ahaansho. 2. Indhaha agagaarkooda madow ku leh ahaansho (sac iyo wixi lamida)..

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-uushay, -uulatay) Indhakuul marsasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Qof wax indhakuul marsadey ahaansho. 2. Indhaha agagaarkooda madow ku leh ahaansho (sac iyo wixi lamida).. m.f.dh, kuulnaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-uushay, -uulatay) Indhakuul marsasho. m.f.dh, kuulasho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) indhakuul la marshay; loo kuulay indha. Gabadh kuulan ayaa soo gashay aqalka. Dh: idhokuulan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la kuulay ahaan; indhakuulnaan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wax kuulan ahaansho; indhakuulnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

de: put kohl on, beautify ~ blacken one's eyebrows

2

hm: 2

3

lx: kuul

4

pd: (kuulay)

5

ps: v1=

6

see: indhakuul

7

key: kuul_2

waa la naqliyay ✓

(Dankul) N Merremia somalensis (Vatke) Hall.F. Convolvulaceae.

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) blindfold (baleeynfooldh) ~ indhasaab

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) indhaha maro ama wax kale ku qarin, xeelad dagaal ama diineed aawadeed.

2

indhaduub -ka: (magac, lab, keli) qof inta indhaha laga xidho, xoog ku kaxaysi.

waa la naqliyay ✓

1

(Indhadduub-ka)

2

Duub maro ah ama wax kale oo indhaha lagu duubo si ayan wax u arag; indhasaab.

waa la naqliyay ✓

1

indhadduub¹: m.l (-byo, m.dh) Maro iyo wixi lamida oo indhaha lagu duubo si aan wax loo arag.

2

indhadduub²: f.g1 (-bay, -btay) Cid si ayan wax u arkin indhaha wax uga duubid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] blindfold

2

indhadduub v. blindfold

waa la naqliyay ✓

1

(Indha-sha)

2

Daliig yaryar oo dhuuban oo suun ah oo aad loo jilciyey.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Harag ido ah oo aad loo jilciyey oo wax lagu tosho. 2. Harag ar, jilicsan oo kabaha qaarkood afka hore kaga sameysan si araha meel loo gasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. thong

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) suunka yar ee kabaha cagbacagta ah xagga hore kaga yaalla co suulka la geliyo. Indhal baa ka go'day kabtaydii.

waa la naqliyay ✓

1

de: thong

2

lx: indhal

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

key: indhal

waa la naqliyay ✓

-ay / indhabeeshay: (v) become blind. Ex: odagii wuu indhabeelay; the old man became blind

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho wiil indhihiisu sida caadada ah ka waaweyn yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Indhadhuuri-ga)

2

Indhaxanuun.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] pain in the eyes

waa la naqliyay ✓

1

de: pain in the eyes

2

lx: indhadhuuri

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-cmp

5

key: indhadhuuri

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) blindfolded (baleeynfooldidh) ~ indhasaaban

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof indhaha wax lagaga duubay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, indhaha ka xidhid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ka warhayn ama indhaha ka jeedin la'aan.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadha yar ee foodleyda ah. Dh: foodley, dhoocil.

2

candhabuur: (tilmaame) mid candhada soo buurtay.

waa la naqliyay ✓

(Indabeil) S Sesamothamnus busseanus Engl. Pedaliaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Indhabbeel-ka)

2

Indhaha oo wax arki waaya oo dhaca.

waa la naqliyay ✓

1

indhabbeel¹: m.l Indhaha oo nuurkii aragga ka taga. la-mid: indhabbeelid.

2

indhabbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Indho nuurkii aragga lumin. la-mid: aragbeel².

waa la naqliyay ✓

1

indhabbeel¹: m.l Indhaha oo nuurkii aragga ka taga.

2

indhabbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Indho nuurkii aragga lumin. m.f.dh, indhabbeelid; aragbeel.

waa la naqliyay ✓

1

v., [compound] go ~ become blind, lose one's sight

2

indhabbeel vl. n., [compound] blindness, going blind

waa la naqliyay ✓

1

(fal) indhaha wax ka arki waa.

2

indhabbeel -ka: (magac, lab, keli) indhaha oo wax laga arkiwaayo; aragwaayid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax feejigan ahaansho. 2. Wax meel shaqo iyo wixi lamida aad u kala yaqaan ahaansho. 3. Wax aan loo jeedin wax arka ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax feejigan ahaansho. 2. Wax meel shaqo iyo wixi lamida aad u kala yaqaan ahaansho. 3. Wax aan loo jeedin wax arka ahaansho. m.f.dh, indhafurnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] attentive, alert; educated; civilized; endowed with magical powers to foresee the future

waa la naqliyay ✓

1

de: attentive, alert; educated; civilized; [ext.] endowed with magical powers to foresee the future Lit: opened eyes

2

lx: indhafuran

3

pd: (indhafurnaa)

4

ps: adj-der

5

key: indhafuran

waa la naqliyay ✓

1

(Mandharuug-ga)

2

Geed miro la cuno leh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed miro cas-cas iyo guduudba leh dhala oo la cuno. 2. Miraha mandharuugga; murcood.

waa la naqliyay ✓

m. n. tree species, with edible fruit

waa la naqliyay ✓

1

(Mandarug) C Ximenia americana L. Olicaceae.

2

NFD,S Ximenia caffra Sond. Olicaceae.

3

N Plectranthus barbatus Andrews Labiatae.

4

N Plectranthus speciosus (Bak)? Labiatae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed midho macaan oo la cuno leh. Mandharuugbaan midho ka gurtay.

waa la naqliyay ✓

1

de: tree sp., with edible fruit

2

lx: mandharuug

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: mandharuug

waa la naqliyay ✓

1

de: blindfold

2

hm: 1

3

lx: indhadduub

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m-cmp

6

key: indhadduub_1

waa la naqliyay ✓

1

de: blindfold

2

hm: 2

3

lx: indhadduub

4

pd: (indhadduubay)

5

ps: v1=

6

key: indhadduub_2

waa la naqliyay ✓

Indhaha wax lagaga duubay oo aan wax arka hayn; indhasaaban.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax indhaha loo duubay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax indhaha loo duubay ahaansho. m.f.dh, indhadduubnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] blindfolded

waa la naqliyay ✓

1

de: blindfolded

2

lx: indhadduuban

3

ps: adj-der

4

key: indhadduuban

waa la naqliyay ✓

1

(Indhadduubid-da)

2

Maro iyo wax la mid ah, indhaha kaga xirid; indhasaabid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg indhadduub².

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: indhagaduudsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhakal-ka)

2

Weel xoolaha lagu liso; ameel; harrubgaal, toobte.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Haruub aad u yar.

waa la naqliyay ✓

m. n. milking vessel

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m a milking vessel. Lit: a small-framed person

waa la naqliyay ✓

magaca ama naanaysta wiil aad u gaaban ama muuq iyo jimidh yar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadhuubka geela lagu maalo. Dh: dhiil, hadhuub, gorof, gaawe.

waa la naqliyay ✓

1

cf: ameel, toobte, weel

2

de: milking vessel

3

lx: dhakal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: dhakal

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: iskool.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: iskool.

waa la naqliyay ✓

m. n. school

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) school (iskuul) ~ iskool, dugsi

waa la naqliyay ✓

1

bw: iskool {N < Eng}

2

de: school

3

lx: iskuul

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

syn: dugsi

7

key: iskuul

waa la naqliyay ✓

1

(fal) madax'adayg iyo canaadid. Xasanow dhawaaq gabay haddaad iga dhaguugayso.

2

dhaguug -ga: (magac, lab, keli) si adag u madax'adaygid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhakool-ka)

2

Wax meel cidla' ah taagan ama ka dhisan.

waa la naqliyay ✓

1

dhakool¹: m.l 1. Qof, wax meel cidla' ah taagan ama ka dhisan. 2. la-mid: dhakoolid.

2

dhakool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Qof, meel cidla' ah iska taagnaansho ama ka dhisnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. isolated object ~ building

2

dhakool v. build ~ set up in an empty place

waa la naqliyay ✓

nickname-m isolated. cf: Gooni

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho gabadh kaligeedsocod ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof ama aqal, meel cidla' ah iska taagnaw.

2

dhakool: -ka: (magac, lab, keli) qof ama aqal, meel cidla' ah iska taagnaw.

waa la naqliyay ✓

(Darur) S Commiphora ellenbechii Engl. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

1

a: indha-indheyn (ta) [vn-f], indho-indhays (ka) [vn-m]

2

de: observe, view; investigate, inspect; comment on; analyse, examine, check (on), study; supervise

3

hm: 1

4

lx: indha

5

pd: (indha-indheeyey)

6

ps: v2b=tr

7

key: indha_1

waa la naqliyay ✓

1

de: shameless, unscrupulous, having no shame

2

hm: 2

3

lx: indha

4

pd: (indha-adkaa)

5

ps: adj-expr

6

key: indha_2

waa la naqliyay ✓

1

de: shamelessness, unscrupulousness

2

hm: 3

3

lx: indha

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m-abs

6

key: indha_3

waa la naqliyay ✓

1

de: state of having no shame

2

hm: 4

3

lx: indha

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-abs

6

key: indha_4

waa la naqliyay ✓

(n) /plural of il -isha] the eyes

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof aan waxba arag. Dh: indhoole.

waa la naqliyay ✓