Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

conj., vl. pron. that I ...

2

inaan [conjunction], neg. that ... not

waa la naqliyay ✓

[pronoun Ifollowed by action verb]. Ex: inaan waxbartaan rabaan; I want study

waa la naqliyay ✓

conj., neg., vl. pron. that he ... not

waa la naqliyay ✓

[pronoun he followed by negative action verb]

waa la naqliyay ✓

1

de: that he ... not

2

lx: inaanu

3

pd: (inuusan)

4

ps: conj + neg + vpro

5

xe: I heard that he is not coming tomorrow.

6

xv: Inaanu berri imanaynin baan maqlay.

7

key: inaanu

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron., neg. that she / they ... not

waa la naqliyay ✓

1

de: that she / they ... not = in + ay + aan

2

lx: inayan

3

pd: (inaanay / inaaney)

4

ps: conj + vpro + neg

5

key: inayan

waa la naqliyay ✓

m.l.kh I. ah: qof raxmad badan, oo hab wanaagsan dadka kula dhaqma.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh I. ah: qof raxmad badan, oo hab wanaagsan dadka kula dhaqma.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] human; upright ~ generous person

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. human (hiyuuman) ~ dad, aadane-ha, bashar-ka, insi-ga. 2. nice person

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) magac guud oo uu aadamuhu leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: human; [ext.] upright ~ generous person

3

lx: insaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-col

6

see: insi

7

key: insaan

waa la naqliyay ✓

1

conj., neg. before, not until

2

intaan [conjunction], vl. pron. while I / we ...

waa la naqliyay ✓

(conjunction) while (waayl). Ex: Soomaliya intaan joogay baan maqaylay; I heard while I was in Somalia

waa la naqliyay ✓

1

1. (Inan-ka) a) Wiil, barbaar (ha la dhalo ama yaan la dhalin). b) Wiilka la dhalay (ha yaraado ama ha weynaado).

2

2. (Inan-ta) a) Gabadha la dhalay, haba yaraato. b) Gabar (la dhalay ama aan la dhalinba) la gudey welina aan la guursan.

waa la naqliyay ✓

1

inan¹: m.l (-ammo, m.dh) 1. Wiil. 2. Nin dhalin yar. 3. la-mid: iran (2).

2

inan²: m.dh (-amo, m.l) 1. Gabar. 2. Gabar gaartey da'dii guriyeelashada welise aan la guursan.

waa la naqliyay ✓

1

inan¹: m.l (-ammo, m.dh) 1. Wiil. 2. Nin dhalin yar. 3. la-mid: iran (2).

2

inan²: m.dh (-amo, m.l) 1. Gabar. 2. Gabar gaartey da'dii guriyeelashada welise aan la guursan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. boy; son, male child

2

inan: [feminine] n. girl; daughter, female child

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) boy (booy); son (san) ~ wiil

2

inan -ta: (n) girl (geerel); daughter (dhooter) ~ gabadh

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof lab oo da' yar oo aan weli guursan. Dh: wiil. Li: gabadh.

2

inan-ta: (magac, dhedig, lab) qof dheddig oo da' yar oo aan weli la guursan. Dh: gabadh. Li: wiil.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): seasoning, condiment, gravy

waa la naqliyay ✓

(Idan) May Croton menyhartii Pax. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: seasoning, condiment, gravy

3

lx: idaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m-mass

6

syn: goosaar ~ koosaar

7

key: idaan

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: imaam.

waa la naqliyay ✓

v.-inf: to come

waa la naqliyay ✓

1

a: iman

2

de: to come

3

lx: imaan

4

ps: v4b-inf

5

key: imaan

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron. that you ...

waa la naqliyay ✓

[pronoun you followed by action verb]. Ex: inaad tagto ma hayn; you were not supposed to leave. Ex: waa inaad macallinkaaga maqashaa; you should listen to your teacher

waa la naqliyay ✓

1

de: that you ... = in + aad

2

lx: inaad

3

ps: conj + vpro

4

xe: You must go.

5

xv: Waa inaad tagto.

6

key: inaad

waa la naqliyay ✓

Erey isku xira labo hadal ama labo tixood, isla kolkaasna kala xiriirfura oo sheega inaan la isku hela hayne, tii la helaa ay tan kale meesha ka saarayso (aniga ama adiga; wax i sii ama i qadi).

waa la naqliyay ✓

1

(Dayrin-ta)

2

1. Nicidda aabbuhu ilmaha naco oo cidda ka eryo oo inuu dhaxlo u diido.

3

2. Wax badan yaraan ku sheegid, dhabcaalnimo iyo inaan wax laga bixin darteed; ka yamxeerin; (u dayrin) wax siin la'aan; qadin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dayra-da)

2

1. Qof aabbihi naco oo cidda ka eryo oo inuusan dhaxla hayn caddeeyo.

3

2. Eryidda jaadkaas ah, lafteeda.

4

3. Wax la haysto oo laga yamxeersho, inaan wax laga bixin darteed.

waa la naqliyay ✓

1

(Garaabid-da)

2

Qof wax sameeyey, arrinta ama sababta ku jiiddey, inaan laga fursan karin oo ay garti ahayd aqoonsasho, u qirid; marmarsiinyo aqbalid.

waa la naqliyay ✓

1

(Garaar-ta)

2

1. Jiljileeca dadka qaarki gacmaha ku lee yahay, oo la moodo inaan kalaggoysyadu, siiba xusulladu, is hayhaysan oo jaban yihiin.

3

2. Duudduub iyo mardimo dadka cayillani surka ku yeeshaan.

4

3. Dhaqdhaqaaq; nuuxnuunsi; dikaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Nidar-ka)

2

Wax aan waajib ahayn oo qof naftiisa waajib uga dhigo (sida: waxaan nidar ku galay, inaan waxaas iyo waxaas sadaqo u bixiyo ama cibaado kale oo sidaa iyo sidaa ah la imaado, haddii arrintu ii hagaagto ama muraadku ii qumo); sharad.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Tebbed-da) Weel saanta xoolaha laga sameeyo (badanaa tan geela) oo subagga lagu shubto.

2

2. (Tebbed-ka) Qori albaabkii la doonayo inaan la furin lagu xiro; qataar.

waa la naqliyay ✓

1

(Xiltirid-da)

2

1. Xil ka wareejin, ka qaadid, ka tirid.

3

2. (ku xiltirid) Qof laga sugayey abaalgud ama waxtar kale oo (inta lagu rajo go'o ama si kale loo dhaliilo) loo caddeeyo inaan waxba laga sugeyn.

waa la naqliyay ✓

1

bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.

2

bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: “B. inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii b. inay fog tahay”; ama cagajiid lagu jeedo, sida “B. hoo”, “B. ina keen”.

waa la naqliyay ✓

m.l Amar dowladeed oo ku xukumayo dad magaalo deggan inaanay isu socon waqti go'an nabadgalyo awgeed. la-mid: bandoo.

waa la naqliyay ✓

1

garraw¹: m.l 1. Nooc cawska xooluhu daaqaan ka mid ah. 2. Gebi leh cusbo xooluhu ka leefaan. la-mid: garrow.

2

garraw²: f.mg1 (-raabay, -rowday; -raabi) U g.: qof wax sameeyey, arrinta ama sababta ku jiidey, inaan laga fursan karin oo ay garti ahayd aqoonsasho, u qirid.

waa la naqliyay ✓

1

in¹: m.dh 1. (ino, m.l) Xoogaa, qaar, wax aan badnayn; wax; tiro. 2. Qayb, cad. 3. Waqti, goor. 4. Xag, meel, kob. 5. Inna: waxna.

2

in²: xi. 1. Eray lagu xiriiriyo weer dhammaystire ah (weer yeele ah, weer layeele ah iyo wixi lamida). Tusaale: “In uu imaanayaa waa hubaal”, “Waxaan doonayaa in aan tago”, “Magaaladii buu u tegey in uu dawo soo iibsado”. 2. Eray lagu xiriiriyo weer waqtiley, haddii. Tusaale: “Bal inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii bal inay fog tahay”. 3. Inta: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: “Inta aan soo noqonayo”, “Ninku wuu hadlaa intii uu ka noogo”. 4. Waa intaas: malaha, waxaa suuraggal ah in. Tusaale: “Waa intaasuu yimaadaa ee cunto meel u dhig”.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ballanqaad qof naftiisa waajib kaga dhigo inuu fuliyo haddii arrintiisu u hagaagto. Tusaale: “Waxaan n. ku galay inaan wan bixiyo haddii aan arigii iga lumay helo”. 2. Waxa loo bixiyo ballanqaadka qof naftiisa ku waajibiyey inuu fuliyo haddii arrintiisu u hagaagto. Tusaale: “Wankani waa n.”. la-mid: nidir¹.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Buug lagu qoro waxyaabaha la doonayo inaan la illaawin.

waa la naqliyay ✓

1

bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.

2

bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: B. inaan eegi karo aan soo durko, Weyddii b. inay fog tahay; ama cagajiid lagu jeedo, sida B. hoo, B. ina keen.

waa la naqliyay ✓

m.l Amar dowladeed oo ku xukumayo dad magaalo deggan inaanay isu socon waqti go'an nabadgalyo awgeed. la-mid: bandoo.

waa la naqliyay ✓

1

in¹: m.dh 1. (ino, m.l) Xoogaa, qaar, wax aan badnayn; wax; tiro. 2. Qayb, cad. 3. Waqti, goor. 4. Xag, meel, kob. 5. Inna: waxna.

2

in²: xi. 1. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo weer dhammaystire ah (weer yeele ah, weer layeele ah iyo wixi lamida). Tusaale: In uu imaanayaa waa hubaal. Waxaan doonayaa in aan tago, Magaaladii buu u tegey in uu dawo soo iibsado. 2. Eray lagu xiriiriyo weer waqtiley, haddii. Tusaale: Bal inaan eegi karo aan soo durko. Weyddii bal inay fog tahay. 3. Inta: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: Inta aan soo noqonayo, Ninku wuu hadlaa intii uu ka noogo. 4. Waa intaas: malaha, waxaa suuraggal ah in. Tusaale: Waa intaasuu yimaadaa ee cunto meel u dhig.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ballanqaad qof naftiisa waajib kaga dhigo inuu fuliyo haddii arrintiisu u hagaagto. Tusaale: Waxaan n. ku galay inaan wan bixiyo haddii aan arigii iga lumay helo. 2. Waxa loo bixiyo ballanqaadka qof naftiisa ku waajibiyey inuu fuliyo haddii arrintiisu u hagaagto. Tusaale: Wankani waa n. la-mid: nidir.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Buug lagu qoro waxyaabaha la doonayo inaan la illaawin.

waa la naqliyay ✓

/aagnastik/agnostics; (n) qof aaminsan inaan la sugi karin jiritaanka eebbe .

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bilan. la-mid: bilnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax bilan oo qurxoon ahaan. Qof walba bilnaanta qaabkiisa wuu jecel yahay.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cidan³. la-mid: cidnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cigan³. la-mid: cignaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno m.dh) la-mid: cunwaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. adress

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) address (adarees) ~ ciwaanka, adarees ~ cunwaan

2

cinwaan -ka: (n) headline (heedhlaayn)-, title (taaytal); heading (heedhin) ~ cunwaan

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: address

3

lx: cinwaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

syn: adrees

7

key: cinwaan

waa la naqliyay ✓

عُنْوَان

waa la naqliyay ✓

1

(Dihnaan-ta)

2

Ahaanta la yahay wax dihin oo aan weli la maalin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dihin. la-mid: dahnaan, dahnaansho, dihnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of (animal) not having been milked; (soil) never being cultivated; being incomplete, untouched ~ unstarted

waa la naqliyay ✓

1

de: state of (animal) not having been milked; (soil) never being cultivated; being incomplete, untouched ~ unstarted

2

lx: dihnaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f-abs

5

key: dihnaan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dilan³. la-mid: dilnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dirnaan-ta)

2

1. (qof) ku la diray ahaan; diran.

3

2. (ku dirnaan) ku jaadnaan, ku qaybsanaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg diran. la-mid: dirnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of being sent

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la diray ahaan. Ergada dirnaanta lagu ogaa weli way joogaan.

2

dirnaan -ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) wax ku nabnaan oo deyn kari waayid.

waa la naqliyay ✓

1

de: state of being sent

2

lx: dirnaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-abs

5

key: dirnaan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg filan. la-mid: filnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) mid deeqaya oo ku filan ahaan.

2

filnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax wax kale deeqsanaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) dhaqdhqaaq la'aan; quturnaan. Bukaanka gignaanta waxaa u dhaama jiifka.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hilan. la-mid: hilnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax hilan ahaan.

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron., neg. that you ... not

waa la naqliyay ✓

(pronoun you followed by negative action verb) ~ inaanad. Ex: waa inaadan waxbarashadaada joojin; don't quit school [study]

waa la naqliyay ✓

1

de: that you ... not = in + aad + aan

2

lx: inaadan

3

pd: (inaanad)

4

ps: conj + vpro + neg

5

xe: You must not drink alcohol.

6

xv: Waa inaadan cabbin khamri.

7

key: inaadan

waa la naqliyay ✓

1

de: that I ... = in + aan

2

hm: 1

3

lx: inaan

4

ps: conj + vpro

5

xe: I want to stay.

6

xv: Inaan joogo baan rabaa.

7

key: inaan_1

waa la naqliyay ✓

1

de: that ... not

2

hm: 2

3

lx: inaan

4

ps: conj + neg

5

xe: It was stated that smoking is not allowed in the office.

6

xv: Inaan xafiiska sigaar lagu cabbin baa la sheegay.

7

key: inaan_2

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron., neg. that you ... not

waa la naqliyay ✓

1

de: that you ... not = in + aan (not) + aad (you)

2

lx: inaanad

3

pd: (inaadan)

4

ps: conj + neg + vpro

5

key: inaanad

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron., neg. that I ... not

waa la naqliyay ✓

[pronoun I followed by negative action verb]. Ex: inaanan tagin baan rabaa; I don't want to leave [I want you to stay]

waa la naqliyay ✓

1

de: that I ... not

2

lx: inaanan

3

ps: conj + vpro + neg

4

xe: I dont want to eat anything.

5

xv: Inaanan wax cunin baan rabaa.

6

key: inaanan

waa la naqliyay ✓

conj., neg., vl. pron. that she / it [fem.] / they ... not

waa la naqliyay ✓

[pronoun they / she followed by action verb] ~ inaysan, inayan

waa la naqliyay ✓

1

a: inayan

2

de: that she / it [fem] / they ... not = in + aan + ay

3

lx: inaanay

4

pd: (inaaney)

5

ps: conj + neg + vpro

6

key: inaanay

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron. that we [excl.] ...

waa la naqliyay ✓

[pronoun we followed by action verb]

waa la naqliyay ✓

1

de: that we [excl] ... = in + aannu

2

lx: inaannu

3

ps: conj + vpro

4

xe: Wed better go early.

5

xv: Waxaa roon inaannu dhaqso tagno.

6

key: inaannu

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron., neg. that we [incl.] ... not

waa la naqliyay ✓

[ pronoun we followed by negative action verb], we ... not ... Ex: waxbarashada waa inaynan ka tagin; we should not abandon the education

waa la naqliyay ✓

1

de: that we [incl] ... not = in + aynu + aan

2

lx: inaynan

3

ps: conj + vpro + neg

4

key: inaynan

waa la naqliyay ✓

[pronoun she/they followed by negative action verb] that she / they not.. or she /they must or shall not ... Ex: hooyadu waa inaysan carruuteeda dayicin; the mother should not neglect her children

waa la naqliyay ✓

conj., neg., vl. pron. before he ...; not until he ...

waa la naqliyay ✓

(conjunction plus pronoun) before he.

waa la naqliyay ✓

1

de: before he ...; not until he ... = inta + aan + uu

2

lx: intaanu

3

ps: conj + neg + vpro

4

key: intaanu

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jilan. la-mid: jilnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaqaale iyo xannaano qabid.

2

jilnaan -ta: (magac, dhedig, keli) hagaagsanaan oo wacnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ligan. la-mid: lignaansho.

waa la naqliyay ✓