iloxidh

m. n., [compound] dam

-ka: (n) dam (dhaam); embankment (em baank ment); dike ~ biyoxir

a: biyaxir ~ biyoxir

de: dam

lx: biyoxidh

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: biyoxidh

-ka: (magac, lab, keli) badeecad ama xoolo baayacaadood; carbuun yar ku xannibid. Hadal iibxidh ma noqdee, carbuun keen.

(fal) fal ama sixir oo raadqaad; baab naannaabiya oo dib u soo noqod dhaqso loo helo u jar. Dh: raadqaad, fal, sixir, jilibxir.

-ka: (magac, lab, keli) dhisme xoog badan oo lagu istaajiyo.

-ay/tay/een/nay: (v) join or fasten together: join (jooyn); connect (ko nekt) ~ isku-xir

-ka: (magac, lab, keli) suun dumaysan oo heensaha ka mid ah. Raxanka qoorxidh ayaa ka magan. Dh: qoorxir.

qoorxidh -ka: (magac, lab, keli) maro yar o dhuuban oo badanaa qurux badan oo raggu surka ku xidho kolka ay koodh iyo surwaal xidhan yihiin. Dh: karafaad, qoorxir.

(fal) dad ama noolayaal badan oo meelo kala joogjooga xabsiga mid mid ugu taxaab. Tuugta magaalada wada xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh: (fal) wax keliya oo meel yaalla xadhko badan ku adadkee ama meelo badan kolba meel ka xidh. Alaabta dusha taalla aad u xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh: (fal) albaabyo badan oo wad furfuran kolba mid awd. Maqsinnada soo xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh-ka: (magacwadareed) guntimo yaryar oo badan oo inba gooni loo xidhay. Dh: guntimo, xirxir.

a) xirsixidh u samee.

xirixidh-ka: (magac, lab, keli) qur'an ama duco kale oo la akhriyo si shar oo dhan looga gashaanto. Dh: nabaadiinaxidh, xirixidh.

Thicket

v. tie together, fasten; shut, close (up ~ off), contain; imprison

-ay / tay: (v) 1. close (kalows); shut (shat). Ex: fadlan albaabka xidh!; please close the door! 2. jail (jeel); imprison (im-piri-zen); detain (di-teeyn); arrest (a-res-ti); detain in custody (kas-ta-dhi); put under arrest ~ xabbis

(fal) xadhig ku gunud. Joonyadda afka ka xidh Dh: xir, gunud. Li: fur.

xidh: (fal) jeelka geli: xabsiga gee; xorriyadda ka qaad. Tugga xidh badii uu wax xado. Dh: xabbis xir. Li: fur.

xidh: (fal) su'aal uun ka jawaabi karin weyddi Ninka shuruud adadag ku xidh. Dh: xir, weydii.

xidh: (fal) biyo nakhas iyo wax la mid ah oo socda miftaxa ku rog oo jooji. Biyaha xidh. Dh: jooji, xir.

xidh: (fal) albaab banaan quful. Aqalka bisadaha ka xidh. Dh: quful.

xidh -ka: (magac, lab, keli) meel wada dhir ah oo jiq ah oo aan lahayn hulo banaan. Dh: jiq, duud.

a: xir {N}

de: tie together, fasten; shut, close (up ~ off), contain; [ext.] imprison

initial: x

lx: xidh

pd: (xidhay / xidhdhay)

ps: v1=tr

key: xidh

m.l (-rro, m.dh) 1. Maro, derin iyo wixi lamida oo aqal, qol, iyo wixi lamida lagu kala qoqobo. 2. Inta ka dambeysa ilxirka oo la seexdo (qolka). la-mid: ilaxir.

m.l (-rro, m.dh) 1. Maro, derin iyo wixi lamida oo aqal, qol, iyo wixi lamida lagu kala qoqobo. 2. Inta ka dambeysa ilxirka oo la seexdo (qolka). la-mid: ila-xir.

m. n. curtain; hanging blind that separates one section from another in a room

-ka: (n) curtain (keertan) ~ daah?

a: ila-xir

de: curtain; hanging blind that separates one section from another in a room

lx: ilxir

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: ilxir

-ka: (magac, lab keli) hal jawaan oo buuxa; jawaan mudho ah oo buuxa. Loodh bariis ah dukaanka ka qaado. Dh: kiintaal, loor.

(Loxod-ka)

1. Alaabada iilka lagu daboolo.

2. Iilka qofka dhinta la geliyo.

3. Qabri; xabaal; (ama luxud).

m.l la-mid: luxud.

m.l la-mid: luxud.

m. n. niche in grave pointing towards Mecca; casket

-ka: (magac, lab, keli) xabaasha inta gulucda ah ee qofku kolka uu dhinto la dhigo. Dh: iil.

loxod-ka: (magac, lab, keli) magac guud oo uu qabrigu leeyahay. Dh: xabaal, qabri, luxud.

loxod -ka: (magac, lab, keli) alaabada iilka lagu daboolo.

bw: luxud

cf: iil, qabri, xabaal

de: niche in grave pointing towards Mecca; casket

lx: loxod

pd: (-ka)

ps: n2a-m

xv: Arabic

key: loxod

(Dooxid-da)

Caloosha dillaacin; caloosha ka soo ridid.

m.f.dh eeg doox². la-mid: doox¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) caloosha ka soo ridid; neef iyo wax la mid ah caloosha ka dillaacin.

/flooridh/ (adj) 1. sharraxaad lugu dhoo-dhoobay ama laga badiyey. (adj) 2. waji guduutay ama la-guduudiyey.

m.l la-mid: ilxir.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ilaxidh.

(Ilixir-ka)

Daah qolalka gudohooda lagu kala gooyo si aan laysugu muuqan (ama ilxir).

m. n. curtain (as room-divider)

de: curtain (as room-divider)

lx: ilixir

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: ilixir

m.l Qof basar badan leh.

v. disappear

-libdhay / libidhtay: (v) vanish (yaanish); disappear (disapiir); pass out of sight ~ libiq, libir

(fal) soco illaa intaad qarsoomayso. Soco oo kayntaa ku libidh. Dh: libir, qarsoon.

libidh -ka: (magac, lab, keli) eeg libdhid.

a: libir {N}

de: disappear

lx: libidh

pd: (libdhay)

ps: v1=intr

key: libidh

(Ololid-da)

1. (dab) olol yeelasho.

2. (geel) Ciyid.

m.f.dh eeg olol².

vl. n. burning, inflamation

-da: (n) the act of burning

-da: (magac, dhedig, keli) olol bixin oo holcid. Dh: holcid, belelid, belbelid.

ololid-da: (magac, dhedig, keli) ci' reen ah ku ciyid. Hal ramad ah waxa lagu gartaa ololidda.

de: burning, inflamation

lx: ololid

pd: (-da)

ps: vn2a-m

key: ololid

(Qooxid-da)

(is qooxid) is godid.

m.f.dh eeg qoox.

-da: (magac, dhedig, keli) xoodid oo soo godid. Dh: xoodid, goodaadin, godid.

(Tooxid-da)

1. Toox u dhudhumin.

2. Qooxid; godid; nadoocin.

3. (hadal) qaab u yeelid; isku duwid; tixid.

m.f.dh eeg toox². la-mid: toox¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) hadal qaab u yeelid; isku duwid. Dh: tooxis.

tooxid-da: (magac, dhedig, keli) wax soo qalloocin. Usha tooxidda ka daa. Dh: qooxid, godid, nadoocin. Li: toosin.

-da: (magac, dhedig, keli) shubmid oo dhex iyo dhabar isku dhegid. Yooxiddu xoolaha way u fiican tahay Dh: xaarid, yooxis.

-ka: (magac, lab, keli) xilliyadaa badda hirarkeedu kacsan yihiin ee aan la mari karin, Qaaliyawga maciishada badxidhkaa sabab u ah. Dh: badxir. Li: badfur.

-ka: (magac, lab, keli) hab ay ciidamadu cadawga iskaga difaacaan; qaab loo dagaallamo. Aaggii cadawga dabxidh baan ku samaynay

(fal) qabaal, naadh iyo wax la mid ah biyo ugu shub xoolo.

darxidh -ka: (magac, lab, keli) kolka xoolaha soo arooray loo dhisayo meeshii ay ku cabbi lahaayeen biyaha.

(Garhid) N Cyanotis somaliensis C.B.CL. Commelinaceae..

(Ilbixid-da)

Ilbax gaarid; galtinnimo ka bixid; nolol reer-magaalnimo ah ku dhaqankeed gaarid.

m.f.dh eeg ilbax².

-da: (magac, dhedig, keli) meel halkii hore ka wanaagsan gaadhid.

-a: (magac, lab, keli) isha godkeeda qaybta dhinaca dhegta xigta.

m.l (-dhyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Lakabka sare ee adag ee isha lafdhabarleyda. Isha xaggeeda hore, ilxaydhu waxay isu beddeshaa koorniya.

m.l (-dhyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Lakabka sare ee adag ee isha lafdhabarleyda. Isha xaggeeda hore, ilxaydhu waxay isu beddeshaa koorniya.

-a: (magac, lab, keli) xaydha isha ee dhafoorka dhexdiisa ku jirta.

-ka: (magac, lab, keli) qof waayeel ah oo taladiisa iyo odhaahdiisa la tixgeliyo oo ma-dhaafaan. Dh: arrin-keen ningarbood, waayeel. Li: aqbal-keen.

-a: (magac, dhedig, keli) loox yar oo la baldhaban oo lagu haro digada taalla xerada adhiga. Dh: harti, digahar, digaxaadh.

-a: abaar halis ahayd oo la soo maray waayo hore oo xoolaha dhammaysay. Xoolafidha ragayagii ogaa haw xisaabinine.