ilo — Macnaha & Turjumaada

m.l.u Dulduleelka oogada nafleyda ku yaal oo dhididku ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dulduleelka oogada nafleyda ku yaal oo dhididku ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

-ilaha: (n) sources (soorsis),

waa la naqliyay ✓

Laanta Shaqada adduunka

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) kolmo biyaxabeed ku jiro oo saableyda duunyada lagu arko oo cuyuun ama ilcayn loo nisbeeyo; hawo xoolo gasha.

waa la naqliyay ✓

1

(Canjeela-da)

2

Laxoox ballaaran oo xalleefsan oo dubiddu ilo u yeesho oo badarka laga sameeyo; canbaabbur; (ama canjeero).

waa la naqliyay ✓

1

(Ganba-da)

2

1. Maro ilo' yaryar leh oo badanaa madow oo dumarku madaxa ku xirto; maskan.

3

2. (lacag) caanad.

waa la naqliyay ✓

1

(Ilyar-ta)

2

Masarka dumarku xirtaan jaad kamid ah oo ilo badan oo yaryar leh; ganbo; maskan.

waa la naqliyay ✓

1

(Milga-da)

2

1. Ulajeeddo wanaagsan; murti; quluud; xudduud; muuno; xurmo.

3

2. Shabaag ilo yaryar leh oo kalluunka lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

1

(Qoofal-ka)

2

Xarig tidcan ama dhaaclaysan oo labada afba ilo ku leh oo fardaha jeeni iyo lug isxiga lagaga xiro, si ayan u fogaan ama u cararin.

waa la naqliyay ✓

1

(Silsilad-da)

2

Xarig ka samaysan ilo ama garangaro bir ah ama wax kale oo midiba mid ku gudajirto.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhibaato waxyeello weyn leh; masiibo; belo. 2. Qof aad u caqli badan oo iloodi ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dar dhis ah oo dhexda ku leh ilo kor biyo u sayraya ayadoo isla darka biyuhu ku soo noqonayaan. la-mid: fontaano, funtaano.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Nooc gambada ka mid ah oo leh ilo badan oo yaryar. 2. Nooc shabaagta lagu jillaabto ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo/-shaaric, m.dh) 1. Dhismo lagu hirgelinayo qayb abuurta ilo dhaqaale, sida warshad, beer, iyo wixi lamida. 2. Hay'ad wax-soosaar oo badanaaba dawladi maal geliso. 3. Qorshe.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ulajeeddo wanaagsan, xurmo, muuno. 2. Shabaag ilo yaryar leh oo kalluunka lagu jillaabto. 3. Kal; miile.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Aaladaha kallunka lagu dabto nooc ka mid ah oo ka samaysan xarko dun ah oo laysku saabcaareeyey oo wada ilo ah.

waa la naqliyay ✓

1

silsilad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Xarig ka samaysan ilo ama garangarro bir ah ama wax kale oo middiiba mid ku gudajirto. 2. Taxane gabay ama maadees ama sheeko.

2

silsilad²: m.dh (-do, m.l) (juqraafi) Layn buuro is haysta, oo fig leh ama aan lahayn, buurahaas is haysta, meesha ugu sarraysa waa dhuubantahay; haddii jooggu uu gaabanyahay waxay silsilladdu ka kooban tahay gunburo is haysta halkii ay ka koobnaan lahayd buuro.

waa la naqliyay ✓

1

tartan¹: m.l (-ammo/-anno, m.dh) 1. Baratan. 2. T.ka suugaanta; t.ka gabayada.

2

tartan²: m.l (-ammo/-anno, m.dh) (baayoloji) Isdhexgal ka dhex dhaca laba ama in ka badan oo noole, tiro dad ama jinsiyo, kuwaas oo wadaaga ilo degaameed. Marka ilaha wax laga helayaa yaraadaan. Tartanku waa quwad muhiim ah marka laga hadlayo tadawurka. Tusaale: “Dhirtu way dheeraadaan si ay ugu tartamaan ilayska qorraxda”.

3

tartan³: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) La t.: cid, cid kale la baratamid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid waxay ilowsanayd garwaaqsiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Nooc gambada ka mid ah oo leh ilo badan oo yaryar. 2. Nooc shabaagta lagu jillaabto ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo/-shaaric, m.dh) 1. dhismo lagu hirgelinayo qayb abuurta ilo dhaqaale, sida warshad, beer, iyo wixi lamida. 2. Hay'ad wax-soosaar oo badanaaba dawladi maal geliso. 3. Qorshe. m.dh.w, mashaariic.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ulajeeddo wanaagsan, xurmo, muuno. 2. Shabaag ilo yaryar leh oo kalluunka lagu jillaabto. 3. Kal; miile.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Aaladaha kallunka lagu dabto nooc ka mid ah oo ka samaysan xarko dun ah oo laysku saabcaareeyey oo wada ilo ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Bila-ha)

2

Hadal-weynaha dhexdiisa, hadal yar oo la dhexgeliyo, haddii la doonona laga saari karo, astaamo bilaha qaabkooda leh oo midna horay laga geliyo (bil furan) midna gadaal (bil xiran); (...).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (bishay, bilatay) Bil dhalasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] brackets, parentheses {punctuation}

2

bilo v. start ~ commence (of a lunar month)

waa la naqliyay ✓

-bilaha: (n) bracket (baraakit); ( ) or [ ] ~ qawsayn, qaws

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ishay, -ilatay) Wax malaysasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ishay, -ilatay) Wax malaysasho. m.f.dh, filasho.

waa la naqliyay ✓

v. expect

waa la naqliyay ✓

-fishay/filatay: (v) hope (hoop), expect (ikis pakt), anticipate (aan tisi peeyt), await (a weeyt) ~ rajee

waa la naqliyay ✓

s.m. dun, fiilo.

waa la naqliyay ✓

(fal) quudarray; rajey; sug; dhawr.

waa la naqliyay ✓

1

de: expect

2

lx: filo

3

pd: (fishay)

4

ps: v3b=

5

key: filo

waa la naqliyay ✓

1

(Hila-da)

2

Webiga, meelaha xooluhu ka cabbaan; malko.

waa la naqliyay ✓

1

hilo¹: m.dh (-ooyin, m.l) Webiga meelaha xooluhu biyaha ka cabbaan.

2

hilo²: f.g/mg. 3 (-ishay, -ilatay) 1. (f.g) Weel afkiisa xarig ku dhuujisasho si aan wax uga daadan. 2. (f.mg) Ku h.: gaadiid xamuul culus saarasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. pile up, heap up, accumulate for oneself

2

hilo [feminine] n. place on a river-bank where livestock are watered

waa la naqliyay ✓

1

(fal) alaabo iyo wixii la mid ah, meel tuulo oo is duldhigdhigo.

2

hilo -da: (magac, dhedig, keli) meelo webiga ka mid ah oo ay xooluhu ka cabbaan. Dh: malko, dar, hulo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (iishay, iilatay) 1. U ii.: cid dhankeeda isu buurin. 2. Daciif noqosho. 3. Dhiibaato aan laga soo kaban karin la kulmid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (iishay, iilatay) 1. U ii.: cid dhankeeda isu buurin. 2. Daciif noqosho. 3. Dhiibaato aan laga soo kaban karin la kulmid. m.f.dh, iilasho.

waa la naqliyay ✓

v. turn (oneself) aside

waa la naqliyay ✓

(fal) waddada xaqa ah ka baydh; dhinac u leexo.

waa la naqliyay ✓

1

de: turn (oneself) aside

2

lx: iilo

3

nt: iilasho (/da) [vn6-f]

4

pd: (iishay)

5

ps: v3b=

6

key: iilo

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. teeth

waa la naqliyay ✓

-ilkaha: (n) [Plural of ilig-ga] tooth (tuuth)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) lafaha yaryar ee Ilaahay afka noolaha ku dhex abuuray si wax loogu goosto ama loogu ridqo.

waa la naqliyay ✓

1

de: teeth

2

lx: ilko

3

pd: (/ha Sg: ilig)

4

ps: n3-m-pl

5

key: ilko

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-laday, -latay) Kabo gashasho.

waa la naqliyay ✓

v. put on ~ try on (shoes)

waa la naqliyay ✓

1

cf: gasho

2

de: put on ~ try on (shoes)

3

lx: illo

4

pd: (illaday)

5

ps: v3a=tr

6

key: illo

waa la naqliyay ✓

1

1. (Ilma-da) Dhibco biyo ah oo dhanaan oo qanjirrada indhaha ka yimaada; illin.

2

2. (Ilma-ha) (keli iyo kooxba); dhal; dhallaan; carruur; ubad; gurbood.

waa la naqliyay ✓

1

ilmo¹: m.l.u Dhallaan; caruur; ubad.

2

ilmo²: m.dh.u Dhibco biyo dhanaan ah oo qanjirrada indhaha ka yimaadda; ilin.

waa la naqliyay ✓

1

ilmo¹: m.l.u Dhallaan; caruur; ubad.

2

ilmo²: m.dh.u Dhibco biyo dhanaan ah oo qanjirrada indhaha ka yimaadda; ilin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] child; children, offspring; baby

2

ilmo [feminine] n., [collective] tear, tears

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (n) [Plural of cunung-ga] children (jiildareen); babys (beeybis) ~ carruur

2

ilmo -da: (n) [plural of illin] tears (ti-yaris)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) cunug ama qof yar oo dhallaan ah.

waa la naqliyay ✓

طفل

waa la naqliyay ✓

ilot, n.m. - jasiirad yar.

waa la naqliyay ✓

-iloobay / ilowday: (v) forget (fer get) ~ see [eeg] illow

waa la naqliyay ✓

kilo, pref. - Kiilo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg miile.

waa la naqliyay ✓

silo, n.m. - makhaasiinka raashinka la dhigo

waa la naqliyay ✓

1

(Xila-ha)

2

Haweenka la qabo; afo; oori; maranti; naag.

waa la naqliyay ✓

1

xilo¹: m.l.u Haweenka la qabo; oori; afo; maranti; naag.

2

xilo²: f.mg3 (-ishay, -ilatay) U x.: wax dan moodid; wax u iilasho, wax u eexasho.

waa la naqliyay ✓

1

xilo¹: m.l.u Haweenka la qabo; oori; afo; maranti; naag.

2

xilo²: f.mg3 (-ishay, -ilatay) U x.: wax dan moodid; wax u iilasho, wax u eexasho. m.f.dh, xilasho.

waa la naqliyay ✓

m. n. wife; institution of marriage, one's household {poetic}

waa la naqliyay ✓

-xilaha: (n) marriage partner, wife (waayf). Ex: xilo iyo xoolo...; one's wife and property

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u iilo oo si naxariisi ku jirto ugu damqo. Inta aan itaal lahayn u xilo. Dh: eexo, Hilo.

2

xilo-ha: (magac, lab, keli) haweenay la qabo. Xilo horteed xoolo dhago. Dh: affo, oori, marati, marwo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: afo, haween, maranti, naag; xaas

2

de: wife; institution of marriage, one's household {poetic}

3

initial: x

4

lx: xilo

5

pd: (/ha)

6

ps: n6-m

7

key: xilo

waa la naqliyay ✓

1

(I-sha)

2

1. Xubinta aragga oo dadka iyo nafleyda kale; dhaayaha wax lagu arko middood; (koox: indho).

3

2. Daldaloollada yaryar oo dhulka oo biyuhu ka soo burqadaan; (koox: ilo)

4

3. Siriq; (koox: ilo).

5

4. (senen) kartida ishu cid wax ku yeeli karto; dhabato.

6

5. Aqoon, waxgarasho, ilbax (nin il leh).

7

6. Dabool iniinaha badarka doc kaga dhegsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. (indho, m.l) Xubinta aragga. 2. Meel biyo ka soo burqadaan. 3. Siriq. 4. Kartida ishu cid wax ku yeeli karto (senen); dhabato. 5. Dabool iniinaha badarka kor kaga dhegsan. 6. Dhul bannaan oo kaymo hareeraha ka xigaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. (indho, m.l) Xubinta aragga. 2. Meel biyo ka soo burqadaan. 3. Siriq. 4. Kartida ishu cid wax ku yeeli karto (senen); dhabato. 5. Dabool iniinaha badarka kor kaga dhegsan. 6. Dhul bannaan oo kaymo hareeraha ka xigaan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. eye; sight; intelligence

2

il [feminine] n. spring of water

3

il [feminine] n. light, headlight (of a vehicle)

waa la naqliyay ✓

pour moi.

waa la naqliyay ✓

1

-isha: (n) eye (aay). il daran: (adj) not normal; unsound; ill (Hl) ~ il dheer, il go'an, il xun

2

il -isha: (n) a stream of water flowing naturally from the earth: spring (ispring)

waa la naqliyay ✓

art.- ka (qodob lab).

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) xubinta nooluhu wax ku arko. Dh: dhaayo. Wa: indho.

2

il-sha: (magac, dhedig, keli) meesha dix, laag ama luuq ka bilaabmo.

3

il-sha: (magac, dhedig, keli) daloolka yar ee biyuhu ka soo buqdhamaan, labo dhegax dhedxood ama meel kale oo dhulka ka mid ah. Il biyo leh ninkaa soo maree, oomman baan ahaye.

4

il-sha: (magac, dhedig, keli) cawryo. Il baa ku dhacday ilmahan ee ha la dabiibo.

5

il-sha: (magac, dhedig, keli) iniinta badarku ama hadhuudhku halka ay ka soo baxdo ee ay sabuulka kaga taallo. Hadhuudhka isha ka reeb oo innoo koronkori.

waa la naqliyay ✓

il, pron. pers. - magac uyaal, isaga.

waa la naqliyay ✓

عَيْنٌ

waa la naqliyay ✓

pron. - aniga.

waa la naqliyay ✓

1

art. - qodob lab keli (eeg qaybta naxwaha).

2

pron. - isaga (la fale).

waa la naqliyay ✓

1

(Ida-ha)

2

(magac wadareed) riyaha maahee jaadka kaloo labaad oo ariga; waxay lee yihiin dhogor badan iyo harag idiin laga dhigo iyo caano aan badnayn; waa calannaqsadaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Ariga intiisa leh bari weyn, macal, iyo dhogor badan.

waa la naqliyay ✓

m.l Ariga intiisa leh bari weyn, macal, iyo dhogor badan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] sheep; flock of sheep

waa la naqliyay ✓

-idaha: (n) [Plural of lax] sheep (shiip)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Pecora, generico Razza a testa nera e coda grassa;

2

(E) Sheep, generic, black-headed, fat-tailed stock

3

(S) Ido (S. g.: Idò, Edò)

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magacwadareed) adhiga qaybta aan riyaha ahayn. Ido goosan ah buu waraabe halkan ku cunay xalay.

2

ido -ha: (magacwadareed) lix xiddigood oo dhexdooda ay ku urursanyihiin xiddigo badan oo ay adagtahay sida loo arko. Dh: galgaalli.

waa la naqliyay ✓

1

de: sheep; flock of sheep

2

lx: ido

3

pd: (/ha)

4

ps: n0-m-col

5

xe: sheeps milk', laba idayow 'two sheep

6

xv: lax, wan

7

key: ido

waa la naqliyay ✓

صَانٍ، شَاةَ، خَرُوفَ

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof labadiisii fool kala dheer yihiin.

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: with me

waa la naqliyay ✓

(pronoun with preposition) with me or to me. Ex: waxii dhaca ila socodsii; report to me what happens

waa la naqliyay ✓

ile, n.f. - gasiirad; dhul biyo kusoo wareegsan yihiin.

waa la naqliyay ✓

/il/ills, illness; (adj) 1. jirran, buka (xanuunsanaya). e.g. She was very ill in the hospital.(n) 2. wax xun oo dhibaato badana waa loo adeegsadaa. e.g. We have to live with the ills of life.

waa la naqliyay ✓

a., (bad) xun; (sick) buka; be ill, xumaw; n., that boy returns ill (bad) for good, inankaasi sharkuu wanaag u ceshaa; he speaks ill of everyone, isagu nin walba wax xil leh buu ka sheegaa.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel kale soo gaadh.

waa la naqliyay ✓

pour nous.

waa la naqliyay ✓

pref. - horkabe tilmaama hoos.

waa la naqliyay ✓