ilmacalooleed
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ilmacalooleed
m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Uurjiifka naasleyda, gaar ahaan dadka, marka korrinkiisu gaadho heer loo aqoonsan karo muuqaallada qof weyn. Dadka uurjifkiisu laga billaabo siddeed toddobaad ilaa inta uu dhalanayo waxaa la idhaahdaa ilmo calooleed. ilmooley m.dh Haweeney carruur badan oo yaryar leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilmo-calooleed
m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Uurjiifka naasleyda, gaar ahaan dadka, marka korrinkiisu gaadho heer loo aqoonsan karo muuqaallada qof weyn. Dadka uurjifkiisu laga billaabo siddeed toddobaad ilaa inta uu dhalanayo waxaa la idhaahdaa ilmo calooleed.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
mascalooleed
-ka: (magac, lab, keli) dirxi yaryar oo caloosha ku dhasha oo dadka laga daweeyo. Dh: gooryaancalooleed.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ilmaalmeed
(n) daytime (dheey-taaym)
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
boogcalooleed
boogcalooleed¹: m.dh (-dyo, m.dh) Nabar caloosha ka soo baxa. la-mid: boogcaloolo.
boog-calooleed²: m.dh (-dyo, m.l) (daawo) Boog ku sameysmata caloosha waxaana keena aasidhka oo gubeysa caloosha. Aasidhka caloosha ma bato. Astaamaha: matag iyo xanuun caloosha cunnada kaddib, waxaa iman kara dhiigbax iyo waxa kaloo dhici kara kala xirin caloosha iyo xidmaha markii nabarku buskoodo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
boogcalooleed
boogcalooleed¹: m.dh (-dyo, m.dh) Nabar caloosha ka soo baxa. la-mid: boogcaloolo.
boogcalooleed²: m.dh (-dyo, m.l) (daaw.) Boog ku sameysmata caloosha waxaana keena aasidhka oo gubeysa caloosha. Aasidhka caloosha ma bato. Astaamaha: matag iyo xanuun caloosha cunnada kaddib, waxaa iman kara dhiigbax iyo waxa kaloo dhici kara kala xirin caloosha iyo xidmaha markii nabarku buskoodo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
boogcalooleed
-da: (magac, dhedig, keli) boog ama nabar caloolsha ka soo baxa. Dh: boogcaloolo, gaastari, nudub.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Boog-calooleed
(Boog-calooleed-da)
Nabar caloosha ka soo baxa; (ama boog-caloolo).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
boog-calooleed
f. n. stomach ulcer
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ifmaalmeed
m. n., [compound] daylight
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ifmaalmeed
-ka: (n) sunlight (san-laayt)-, daylight (dheey-laayt)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ifmaalmeed
-ka: (magac, lab, keli) inta dunida lagu nool yahay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ifmaalmeed
de: daylight
lx: ifmaalmeed
pd: (-ka)
ps: n-m-cmp
key: ifmaalmeed
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilmagaleen
-ka: (magac, lab, keli) xubinta Ilaahay ku dhex abuuro noolaha uurka hooyadii ku jira; meesha ilmaha haysa inta uu caloosha hooyadii ku jiro. Dh: makaan, min.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ilmahabreed
m.dh.u Laba haween oo wada dheshay ilmahooda waxa ay isuyihiin. la-mid: ilma-aayo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilmahabreed
-da: (magac, dhedig, keli) labo qof oo ay dhaleen labo hooyo oo walaalo ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dagaaltoleed
m.l Dagaal dhex mara dad qaraabo ah; dagaalsokeeye.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dagaaltoleed
m. n., [compound] civil war, fight within the same group, clan, tribe ~ nation
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dagaaltoleed
de: civil war, fight within the same group, clan, tribe ~ nation
lx: dagaaltoleed
pd: (-ka)
ps: n-m-cmp
key: dagaaltoleed
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Kufri-calooleed
(Kufri-calooleed-ka)
Munaafaqnimo (ama kufri-caloolo).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kufri-calooleed
m. n., [compound] one who is secretly an infidel; hypocrite
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cimilagoboleed
m.l (juqraafi) Qayb ka mid ah qaybaha waaweyn ee loo qaybiyo cimilada dunida.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daacuuncalooleed
-ka: (magac, lab, keli) xanuun dilaa ah oo shuban badan iyo madag leh oo nadaafadxumada iyo gaajada ka dhasha. Xeryaha qaxootiga ayuu daacuuncalooleed ka dillaacay. Dh: shuban, kalloore, daacuun.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
alma'almee
(fal) wax ku ciyaar sidii alma'almayda. almadar-ta: (magacwadareed) arday waxbarashada dugsiga hoose ku jirta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
alma-almee
f.mg2 (-meeyay, -maysay) Almaalmay ciyaarid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ibadaboole
m.dh (-layaal, m.l/dh) Cudur ibta naasaha xoolaha ku dhaca oo caanaha ku celiya. la-mid: ibadaboolo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ibadaboole
-ha: (magac, lab, keli) cudur ibta naasaha xoolaha ku dhaca oo caanaha ku celiya. Dh: ibadaboolo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilbalaclee
f.mg2 (-leeyay, -leysay) la-mid: ilgalaclee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilgalaclee
f.mg2 (-leeyay, -leysay) Indhaha oo la kala hayo hadba meel eegid. la-mid: ilbaclee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ilgalaclee
v. move the eyes here and there
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilgalaclee
(fal) eeg ilgalaclay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ilgalaclee
de: move the eyes here and there
lx: ilgalaclee
pd: (ilgalacleeyey)
ps: v2b=intr
key: ilgalaclee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilkacaddee
f.mg2 (-deeyay, -daysay) Qosol yar iyo farxad ilkaha ka muujin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ilkacaddee
f.mg2 (-deeyay, -daysay) Qosol yar iyo farxad ilkaha ka muujin. m.f.dh, ilkacaddayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ilkacaddee
v. smile
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ilkacaddee
-yey I ilkacadeysay: (v) grin (girin); smile (ismaayl) ~ dhoollo-caddee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilkacaddee
(fal) eeg ilkacadday.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ilkacaddee
de: smile Lit: whiten the teeth
lx: ilkacaddee
pd: (ilkacaddeeyey)
ps: v2b=intr
syn: dhool-lacaddee
key: ilkacaddee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilma'adeer
-ka: (magac, lab, keli) labo qof oo ay kala dhaleen labo aabbe oo walaalo ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilma-adeer
m.l.u Ilmaha laba nin oo walaala ah ay dhaleen waxa ay isu yihiin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ilma-adeer
m.l.u Ilmaha laba nin oo walaala ah ay dhaleen waxa ay isu yihiin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ilma-adeer
m. n., [collective] cousins on the paternal uncle's side
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ilma-adeer
-ta: (n) a child of one's uncle; cousin (kaasan)-, first cousin ~ inadeer
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilmaxalaal
-ka: (magac, lab, keli) qofka inahabardoobireedka ah.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ilmogaleen
-ka: (n) uterus (yuutaras)-, womb (wuum) ~ min-ka, rixim-ka, makaanka, ilamside, rimay
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Ilqabadeed
Macroscopic
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laamalooye
-ha: (magac, lab, keli) eeg laamalawshe.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
lababoglee
f.mg2 (-leeyay, -leysay) la-mid: lababboglee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
labacodlee
f.mg2 (-leeyay, -leysay) Hadallo isburinaya sheegid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
labacodlee
f.mg2 (-leeyay, -leysay) Hadallo isburinaya sheegid. m.f.dh, labacodlayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
labacodlee
v. be a hypocrite, contradict oneself
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
labacodlee
(fal) si labacanleyn ah u hadal.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
labacodlee
de: be a hypocrite, contradict oneself Lit: have two voices
lx: labacodlee
pd: (labacodleeyey)
ps: v2b=intr
key: labacodlee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
maantoolee
f.mg2 (-leeyay, -leysay) Maantoole sheegid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
macaajilee
(fal) eeg macaajilay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Macaluulid
(Macaluulid-da)
Caatoobid; weydoobid; xayeesiyoobid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
macaluulid
m.f.dh eeg macaluul². la-mid: macaluulis².
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
macaluulid
-da: (magac, dhedig, keli) gaajo iyo macaluul darteed u dhimasho ama qarka u gaadhid. Dh: macaluulis.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
saacadoole
-ha: (magac, lab, keli) kan farsameeya saacadaha; farsamayaqaan saacadeed.
saacadoole -ha: (magac, lab, keli) dukaanka saacadaha iibsha ama lagu sameeyo.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
SHALOOLEEY
(Shalolei) May Uvaria acuminata Oliv. Annonaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaalgobeed
(tilmaame) si wanaagdsan oo gobnimo ah. Dh: wanaag. Li: xumaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilkacaanood
-ka: (magacwadareed) ilkaha u horeeya ee carruurta u soo baxa.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ilma-galeen
-ka: (n) uterus (yuutaras)-, womb (wuum) ~ min-ka, rixim-ka, makaanka, ilmaside
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ilmaggaleen
(Ilmaggaleen-ka)
Ilmasideen; rimmay; min.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilmaggaleen
m.l (-nno, m.dh) (cilmiga naflayda) Xubinta nafleyda dheddiga ahi ilama ku siddo inta ay ka dhaleyso; min.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ilmaggaleen
m.l (-nno, m.dh) (cilmiga naflayda) Xubinta nafleyda dheddiga ahi ilama ku siddo inta ay ka dhaleyso; min.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ilmaggaleen
m. n., [compound] womb
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ilmaggaleen
a: ilmasideen
de: womb
lx: ilmaggaleen
pd: (-ka)
ps: n2-m-cmp
syn: rimmay; min
key: ilmaggaleen
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
LAAMALOOSHE
(Lamaloshe) May, S, C. NFD Maerua angolensis DC. Capparidaceae.
N Cadaba longifolia DC. Capparidaceae.
N Maerua aethiopica (Fenzl) 0liv. Capparidaceae.
S Maerua crassifolia Forsk. Capparidaceae.
S,C Maerua thomsonii T. Anders. Capparidaceae.
S Maerua triphylla A. Rich. Capparidaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laamalooshe
-ha: (magac, lab, keli) geed laan keligeed taagan ah. Dh: laamalawshe.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
ALLAN-GOLEED
(Alanguled) S, May Thylachium thomasii Gilg. Capparidaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gancaloolaad
-ka: (magac, lab, keli) gaska yar ee caloosha k abaxa gudaheeda. Dh: gancalooleed.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilma-habreed
m.dh.u Laba haween oo wada dheshay ilmahooda waxa ay isuyihiin. la-mid: ilma-aayo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cimilagooreed
-da: (magac, dhedig, keli) xaaladda hawada ee tilmaamaysa maalin ama dhowr maalmood.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Labacaloolyaa
(Labacaloolyaa-ga)
Geed-nagaar aan qodax lahayn, oo badanaa xooluhu ayan daaqin, hadday daaqaanse ay ku bukoodaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
labacaloolyaa
m.l Geedgaab aan qodax lahayn oo marka ay xooluhu daaqaan ku jirradaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
labacaloolyaa
m. n., [collective] plant species
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
labacaloolyaa
-ga: (magac, lab, keli) geed nagaadh ah oo aan qodax lahayn oo hadday xooluhu daaqaan ay badanaa ku bukoodaan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
labacaloolyaa
de: plant sp. (makes livestock sick if they graze on it)
lx: labacaloolyaa
pd: (-ga)
ps: n-m-col
key: labacaloolyaa