iliil — Macnaha & Turjumaada

m.dh (-lo, m.l) Jeex yar oo tog ku darsama.

waa la naqliyay ✓

m. n. small alley, narrow path

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel gotaan ah oo ay biyo yari maraan. Dh: jeex.

waa la naqliyay ✓

1

cf: luuq

2

de: small alley, narrow path

3

lx: iliil

4

pd: (-ka)

5

ps: n1-m

6

key: iliil

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhuubo oo aad u weydaw. Isboor ciyaar oo buurnida ka miliil.

2

miliil-ka: (magac, lab, keli) dhuubni xoog ah oo uu shay intii caadiga ahaa uu uga qarayaraado.

waa la naqliyay ✓

1

(Lii-sha)

2

1. Sooh wanaagsan; mayrax jilicsan oo aan go'in.

3

2. Waxtar danbe oo loo aayo; cirib; meecaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dun mayraxeed oo adag. 2. L. ah: wax adkaysi leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. strong thread ~ fiber

waa la naqliyay ✓

1

cf: dun, mayrax

2

de: strong thread ~ fiber

3

lx: liil

4

pd: (/sha Pl: liilal (/sha))

5

ps: n4-m

6

key: liil

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) (baayoloji) Mid ka mid ah muuqaallada talantaalliga ah ee hiddo side. Noolayaasha badankoodu waxay leeyihiin laba aliil oo midba hiddoside ka yimid (midba waalid ka yimid), kaas oo ku jira koromosoomyo iskumid ah. Hal aliil badanaa waxa uu shiiqiyaa ka kale oo loo yaqaan shiiqsane, kaas oo ay ka baxaan astaamaha u gaarka ah noolahaas.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) (baay.) Mid ka mid ah muuqaallada talantaalliga ah ee hiddo side. Noolayaasha badankoodu waxay leeyihiin laba aliil oo midba hiddoside ka yimid (midba waalid ka yimid), kaas oo ku jira koromosoomyo iskumid ah. Hal aliil badanaa waxa uu shiiqiyaa ka kale oo loo yaqaan shiiqsane, kaas oo ay ka baxaan astaamaha u gaarka ah noolahaas.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qaababka kala duduwan ee uu isku muujiyo hiddaside.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Koox ama kooxo moqorro siman ah oo ku dhex jira saytoobalaasamka unugga oo ay ku wareegsanyihiin xuubab, kuna xidhan iliilo balaasmo gudeed laakiin loo isticmaali karo ku xidhidda kaarboohaydraytyada borotiinnada.

waa la naqliyay ✓

m.l (baay.) Koox ama kooxo moqorro siman ah oo ku dhex jira saytoobalaasamka unugga oo ay ku wareegsanyihiin xuubab, kuna xidhan iliilo balaasmo gudeed laakiin loo isticmaali karo ku xidhidda kaarboohaydraytyada borotiinnada.

waa la naqliyay ✓

Iliilad

waa la naqliyay ✓

Iliilo balaasma gudeed

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hawl iyo wax la mid ah ku amar.

2

far: (fal) farriin, hadal ama qoraal ah cid kale u sii dhiib.

3

far: (fal) dhulka qod oo ciid ka soo gur; meel wax ka soo quf. Dh: fadh.

4

far -ta: (magac, dhedig, keli) xubnaha dhuubdhuuban oo ciddiyuhu ku yaalliin oo sacabbada gacmaha iyo lugaha dadku ku dhammaadaan, middood. Far keli ahi fool ma dhaqdo. Wa: faro.

5

far-ta: (magac, dhedig, keli) xuruuf qoran oo dad u gaar ah; hab wax loo qoro oo kuwa kale ka duwan oo ay qolo gaar u leedahay. Dh: alif ba'.

6

far -ta: (magac, dhedig, keli) waraar yar oo biyo jeexeen ama loogu talaggalay inay maraan. Fari tog bay kula xushaa. Dh: iliil, laag.

7

far-ta: (magac, dhedig, keli) kuruska geela marka la googooyo jeexjeexa loo yeelo qayb yar oo ka mid ah. Far kurusaan ku laqanyooday. Dh: qurub.

8

far -ta: (magac, dhedig, keli) mid miisaanka jaadka loo xidho ka mid ah. Dh: marduufmarduuf.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) far yar oo biyaha loo jeexo. Saaqiyadda beerta saxartir si daadku beerta u soo galo. Dh: kali, iliil.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) laag yar oo laba taag u dhaxaysa oo doox weyn ku soo biyo shubta. Dh: luuq, laag, iliil.

waa la naqliyay ✓

1

cours, n.m. - Cashar; Khudbad; Dugsi; Iskuul;

2

quota - Tusalooyin; Hal ku dhigyo.

3

cours d'eau - Iliilad; qulqulka wabiga.

waa la naqliyay ✓

ruisseau, n.m. - il (ta biyaha oo kale) iliilad

waa la naqliyay ✓

1

cf: iliil

2

de: alley

3

hm: 1

4

lx: luuq

5

pd: (-a)

6

ps: n2a-m

7

key: luuq_1

waa la naqliyay ✓

Underfit river

waa la naqliyay ✓

(fal) dhuub oo wax aad u miliilsan ka dhig: aad u qarayaree. Li: buurnee.

waa la naqliyay ✓

m.l Xaalad adag ama halis ah oo lagu sugnaado.

waa la naqliyay ✓

m.l Xaalad adag ama halis ah oo lagu sugnaado.

waa la naqliyay ✓

m. n. difficult ~ dangerous situation

waa la naqliyay ✓

1

de: difficult ~ dangerous situation

2

lx: qilqiil

3

pd: (-ka ~ /sha)

4

ps: n2-m/f

5

see: qiilqiil

6

key: qilqiil

waa la naqliyay ✓

(fal) qabo oo si aad u ledegto isdhaafi adoo isdaba marinaya, Ninka wiliili oo beerka dhulka u saar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.dh) Cuntada la siiyo arooska toddobada beri ee ugu horreysa.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilbil-ka)

2

1. Biyo ama wax la mid ah oo meel sida roobka loogu firfirdhiyo; rushays.

waa la naqliyay ✓

1

bilbil¹: m.l 1. Firdhinta biyo iyo wixi lamida sida dhibcaha roobka meel loogu firdhiyo. 2. Nin gabdhaha taataabta. 3. la-mid: bilbilid.

2

bilbil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Biyo iyo wixi lamida meel sida dhibcaha roobka ugu furdhin. 2. Gabar taabasho.

waa la naqliyay ✓

1

bilbil¹: m.l 1. Firdhinta biyo iyo wixi lamida sida dhibcaha roobka meel loogu firdhiyo. 2. Nin gabdhaha taataabta.

2

bilbil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Biyo iyo wixi lamida meel sida dhibcaha roobka ugu furdhin. 2. Gabar taabasho. m.f.dh, bilbilid.

waa la naqliyay ✓

v. spray

waa la naqliyay ✓

-ay / bilbishay: (v) sprinkle (is-prin-kal); spray (ispareey) with water

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku biyo sida roobka oo kale ugu daadi oo ku firdhi. Dh: rush, biifi.

2

bilbil-ka: (magac, lab, keli) biyo meel lagu firdhiyo. Bilbil yar ku samee hadhuudhka. Dh: biif, rushays. bilbil -ka: (magac, lab, keli) noole labo qalbac ah oo ku nool badda gunteeda, luulku dhexdiisa ka baxo lagana gurto. Bilbil badda gunteeda lagama waayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: spray

2

lx: bilbil

3

pd: (bilbilay)

4

ps: v1=

5

key: bilbil

waa la naqliyay ✓

رَشَّاشَة

waa la naqliyay ✓

1

(Bilcil-ka)

2

Geed weynaada oo qodxo xanan ah yeesha, dhirta dawadana ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (bilcil/-llo, m.dh) Geedaha waaweyn oo daawada leh nooc ka mid ah oo leh laamo kala baxsan, qodxo yaryar oo qaroofan, caleemo yaryar iyo mayrax rarada laga sameysto.

waa la naqliyay ✓

m.l (bilcil/-llo, m.dh) Geedaha waaweyn oo daawada leh nooc ka mid ah oo leh laamo kala baxsan, qodxo yaryar oo qaroofan, caleemo yaryar iyo mayrax rarada laga sameysto.

waa la naqliyay ✓

m. n. large thorny tree species (used medicinally)

waa la naqliyay ✓

[BILEL, BEL-EL, BILIL]: Acacia mellifera 63, A. senegal 04,Albizia obbiadensis 10, Parkinsonia scioana 01

waa la naqliyay ✓

1

(Bilil) All.Som. Acacia mellifera (Vahl) Benth. Mimosaceae.

2

C, Og Acacia ogadensis Chiov. Mimosaceae.

3

May, S Bauhinia ellenbeckii Harms. Caesalpinaceae.

4

C Parkinsonia sciona (Chiov.) Brenan. Caesalpinaceae.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m he who born near the large thorny tree used medicinally; medicine man; herbalist

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a large bushy tree

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed godxeed ka mid ah dhirta waaweyn oo ka tirsan bahda xananka. Bilcil faraq ku yaal bay tiqiin, baariga u saare.

waa la naqliyay ✓

1

de: large thorny tree sp. (used medicinally)

2

lx: bilcil

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: bilcil

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: boliis.

waa la naqliyay ✓

1

(Daliil-ka)

2

1. Wax wax lagu rumaysto; marag; markhaati.

3

2. Xun; liid.

waa la naqliyay ✓

1

daliil¹: m.l.kh (-llo, m.dh) D. ah: qof dullinimo ka muuqato.

2

daliil²: m.l/dh (-llo, m.dh/-lo, m.l) Markhaati cad oo wax xaqiiqnimadiisa lagu caddeynayo.

waa la naqliyay ✓

1

daliil¹: m.l.kh (-llo, m.dh) D. ah: qof dullinimo ka muuqato.

2

daliil²: m.l/dh (-llo, m.dh/-lo, m.l) Markhaati cad oo wax xaqiiqnimadiisa lagu caddeynayo.

waa la naqliyay ✓

m. n. indication, sign, token; symptom; proof, evidence, testimony; guide book, manual, directory

waa la naqliyay ✓

-daliisha: (n) evidence (eva-dhans); reasoning (riisanin); proof (puruuf) ~ caddayn, markhaati; qiil

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caddaynta ama markhaatiga arrin muran ka taaganaa. Dh: burhaan, xujo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: marag, markhaati

2

de: indication, sign, token; symptom; proof, evidence, testimony; guide book, manual, directory

3

lx: daliil

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: daliil

waa la naqliyay ✓

1

(Dildi-sha)

2

Daliig; jiitin; xarriiq; (badanaa waa koox: dildilo).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Summad geela lagu dhigo oo ah alif jiif ahaan caloosha loogu jiido.

waa la naqliyay ✓

f. n. line, stripe

waa la naqliyay ✓

(fal) wax badan midmid u dil. Dh: laa.

waa la naqliyay ✓

1

de: line, stripe

2

lx: dildil

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

syn: daliig

6

key: dildil

waa la naqliyay ✓

1

(Filfi-sha)

2

Miro yaryar oo la engejiyey oo ka baxa geed faalala oo dhulalaka kulkulul; aad bay u kulul yihiin, dhirta cunnada lagu darsadona waa ka mid, badanaana waa madow yihiin ama waa cad yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Miro yaryar, madmadow leh dhadhan kulul oo uu dhalo geed faalala oo ka baxa dhulka kulul.

waa la naqliyay ✓

m.dh Miro yaryar, madmadow leh dhadhan kulul oo uu dhalo geed faalala oo ka baxa dhulka kulul.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): black pepper

waa la naqliyay ✓

filfisha: (n) black pepper (balaak pepper)

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) midho yaryar oo marka la engejiyo hah kulul leh oo laga guro geed ka baxa dhulka kulaylaha ah. Cuntada ayaa lagu darsadaa, midabkeeduna caddaan iyo madowba wuu leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: black pepper

3

lx: filfil

4

pd: (/sha)

5

ps: n-f-mass

6

key: filfil

waa la naqliyay ✓

filial, adj. - ka soo jeeda; la xidhiidha.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ficil muujin.

2

geliil-sha: (magac, dhedig, keli) geedcaleemeed biyo ku nool ah oo dooxyada ka dhex baxa.

waa la naqliyay ✓

1

(Gilgil-ka)

2

Gilgilid.

waa la naqliyay ✓

1

gilgil¹: m.l la-mid: gilgilid.

2

gilgil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Wax si xooq leh u ruxid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) Wax si xooq leh u ruxid. m.f.dh, gilgilid.

waa la naqliyay ✓

Tectonic

waa la naqliyay ✓

v. shake, rattle, rock

waa la naqliyay ✓

-ay / gilgilatay: (v) cause to move to and fro violently: shake (sheeyk)-, agitate (ajiteeyt)', rock (rook)', sway (isweey); churn (jeem) ~ ruxrux

waa la naqliyay ✓

(fal) dhaqdhaqaaji oo lul; aad u ruxrux.

waa la naqliyay ✓

1

bw: cuddi, kilkil

2

de: shake, rattle, rock

3

lx: gilgil

4

nt: gilgil (ka) [vn-m]

5

pd: (gilgilay)

6

ps: v1=

7

key: gilgil

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-iilay, -iishay) Ku h.: wax si xad dhaaf ah ugu degdegid (sida wax heliddood ama qof wax gaarsiintii).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ku ~» cunto iyo wixii la mid ah, xoog u doon adoo hamuun darteed dhareerka daadinaya; hamuun dheeri ah muuji.

2

haliil-ka: (magac, lab, keli) hamuunta iyo doonista xoogga ah ee cunto iyo wixii la mid ah loo qabo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kala shaandhaynta midho iyo wax kale. Dh: lohloh.

waa la naqliyay ✓

1

(Ibliis-ka)

2

Uun xun oo Ilaah ku fallaagoobey oo dadka duufsada oo xumaanta iyo wixii Ilaah lagaga dheeraana hayo u horkaca; jinni xun; shayddaan; indhaxamil.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Uun xun oo dadka duufsada oo xumaanta iyo wixii Ilaah lagaga dheeraanayo u horkaca.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Uun xun oo dadka duufsada oo xumaanta iyo wixii Ilaah lagaga dheeraanayo u horkaca.

waa la naqliyay ✓

m. n. Satan, the Devil

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) name of a devil (de-vel); demon (diiman) ~ shayddaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg Iblays.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: Satan, the Devil

3

lx: Ibliis

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m

6

syn: Shayddaan

7

key: Ibliis

waa la naqliyay ✓

1

(Ilgiir-ta)

2

Aan hadli karin; aan wax iska celina hayne isha uun ka mirigsiina haya; ilmirigle; ilmadow.

waa la naqliyay ✓

1

ilgiir¹: m.l Qof daymo kulul.

2

ilgiir²: f.g1 (-ray, -rtay) Qof daymo kulul ku eegid.

waa la naqliyay ✓

1

ilgiir¹: m.l Qof daymo kulul.

2

ilgiir²: f.g1 (-ray, -rtay) Qof daymo kulul ku eegid. m.f.dh, ilgiirid.

waa la naqliyay ✓

f. n., idiom: timid ~ shy person

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) indhaha dagaal ka muujin. Dh: huruuf, gooddi.

waa la naqliyay ✓

1

de: timid ~ shy person Lit: colored eye

2

lx: ilgiir

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-idiom

5

key: ilgiir

waa la naqliyay ✓

1

(Ilixir-ka)

2

Daah qolalka gudohooda lagu kala gooyo si aan laysugu muuqan (ama ilxir).

waa la naqliyay ✓

m. n. curtain (as room-divider)

waa la naqliyay ✓

1

de: curtain (as room-divider)

2

lx: ilixir

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: ilixir

waa la naqliyay ✓

1

(Injii-sha, Injiil-ka)

2

Kitaabkii Nebi Ciise Ilaah u soo dejiyey oo Kirishtaanku hadda ku doodaan inay haystaan.

waa la naqliyay ✓

1

injiil¹: m.l (-lo, m.l) Kitaabkii nebi Ciise (n.k.h.a.).

2

injiil²: m.l (dii.) Axdiga Cusub. Qeyb ka mid ah kitaabka kirishtaanka kaasoo la xiriira noloshii Nebi Ciise, iyo diinta Masiixiga Kaniisadii hore ee Masiixiyiinta.

waa la naqliyay ✓

injiil¹: m.l (-lo, m.l) Kitaabkii nebi Ciise (n.k.h.a.). injiil²: m.l (dii.) Axdiga Cusub. Qeyb ka mid ah kitaabka kirishtaanka kaasoo la xiriira noloshii Nebi Ciise, iyo diinta Masiixiga Kaniisadii hore ee Masiixiyiinta.

waa la naqliyay ✓