ilhaamin

(Haamin-ta)

Kasha iyo laabta arrin ku hayn, ka dhisid, ka maamulid; hindisid; taawin; saababayn; maamin.

m.f.dh eeg haami.

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin kashka iyo laabta ku hayn; maanka ka maamulid oo ka dhisid. Dh: hammiyid, maamin, taawin, sababayn.

name-f inspiration, intuition

ilhaan¹: m.dh (dii.) Wax qof maskaxdiisi ku soo dhaca oo xagga Alle uga yimid.

ilhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) Wax qof maskaxdiisi ku soo dhaca oo xagga Alle uga imaansho.

ilhaan¹: m.dh (dii.) Wax qof maskaxdiisi ku soo dhaca oo xagga Alle uga yimid.

ilhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) Wax qof maskaxdiisi ku soo dhaca oo xagga Alle uga imaansho. m.f.dh, ilhaamid.

name-f inspiration, intuition

(Laamin-ta)

Badar karsamaya laan ku walaaqid.

m.f.dh eeg laami².

-ta: (magac, dhedig, keli) badar karsamaaya, laan dhexmarmarin oo ku walaagid. Dh: laaqid, walaaqid.

(Dhaamin-ta)

1. Dhaan kaxayn.

2. Afka ka joojin; buuxin.

m.f.dh eeg dhaami. la-mid: dhaamis.

-ta: (magac, dhedig, keli) reer biyo u doonid oo aroorid.

dhaamin -ta: (magac, dhedig, keli) weel, buuxin oo daf ka siin. Dh: buuxin.

(Ilaalin-ta)

Raacid; dhawrid.

m.f.dh eeg ilaali.

-ta:(n)l. the act of watching protection (pro-tak-shen); surveillance (sarveeylansi) ~ ilaali

-ta: (magac, dhedig, keli) amaan sugid. Dh: waardiyayn, eegid, dhawrid.

ilaalin -ta: (magac, dhedig, keli) eegid iyo fiiro foojignaani weheliso.

ilaalin -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo raacid; xoolo jirid. Dh: raacid.

-da: (magac, dhedig, keli) farsamo ama hal-abuurnimo aan cid laga baran yeelasho. Gabaygu waa ilhaamiyo sed uu Guulle bixiyaaye. Dh: hibo, deeq.

(Islaamin-ta)

Diinta Muslinka soo gelin; Muslin ka dhigid; muslimin.

m.f.dh eeg islaami.

(Bidhaamid-da)

Bidhaan muuqata yeelasho.

m.f.dh eeg bidhaan². la-mid: bidhaan¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) bidhaan muuqata yeelad. Dh: iftiimid, bildhaamid.

(Dillaacin-ta)

Cad is haysta (maro, xaashi, kd.) labo meelood ama ka badan u kala jeexid; dhanbalid; qarrarin.

m.f.dh eeg dillaaci.

(Dillaamid-da)

Wax weyn oo culus ama badan, iyagoo isku duuban xoog doc ugu dhicid, ama ugu leexasho: aguugid; (ama dullaamid).

m.f.dh eeg dillaan². la-mid: dillaan¹ (2), dullaamid, dullaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ciirid oo dhan u aguugid. Dh: dullaamid. dillaamo-da: (magac, dhedig, keli) dhan oo loo ciiro kolka culays badan la sido.

m.dh la-mid: halmaamid.

-da: (n) forgetting (feer-get-ting) ~ halmaamid, helmaamid, ilaawid, hilmaan

-da: (magac, dhedig, keli) xusuusan waa; ilaawid; illoowid.

Baabuurka xamuulka

m.f.dh eeg isdhaafi. la-mid: isdhaafis.

-da: (magac, dhedig, keli) kala fiicnaan; kala roonaan.

(Miidaamin-ta)

Wax la nacay ama aan la rabin, meel xun oo fog oo uusan ka soo nabad-noqon, u dirid.

m.f.dh eeg miidaami. la-mid: miidaamis, miidaamo (3).

-ta: (magac, dhedig, keli) nafta halis gelin; is biimayn oo wax nafta halis gelinaya ku dhex tuurid.

(Riddaamin-ta)

(wax culus) horay u ridid, u harbin, u garbin.

m.f.dh eeg riddaami.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax culus horay u ridid.

m.dh la-mid: tallaabin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg tallaabin.

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) 1. Wax la tilmaamay ahaansho. 2. Wax, wax caan ku ah ahaansho.

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) 1. Wax la tilmaamay ahaansho. 2. Wax, wax caan ku ah ahaansho. m.f.dh, tilmaamnaan.

der. [adjective] indicated, signaled; explained, sorted out

(tilmaame) astaysan, wax lagu garto la sheegay ama loo yeelay.

de: indicated, signaled; explained, sorted out

initial: t

lx: tilmaaman

pd: (tilmaamnaa)

ps: adj-der

key: tilmaaman

(Tilmaamid-da)

Tilmaan u yeelid.

m.f.dh eeg tilmaan². la-mid: tilmaanid.

-da: (magac, dhedig, keli) tilmaam ka bixin; wax lagu garto u eyelid ama ka sheegid. tilmaamitaan -ka: (magac, lab, keli) siduu yahay iyo meeshu yahay sheegitaanka.

-ta: (magac, dheddig, keli) dhiil caano lagu lulayo, kodhe iyo wixii la mid ah, si aan xoog ahayn u walhin oo kolba dhinac u yara lulid. Dh: weedhaamin.

(Waldaamin-ta)

Wax culus oo la wada qaado, iyadoo labada dhinac la kala hayo, oo la laallaadina hayo.

m.f.dh eeg waldaami. la-mid: walwaalid.

-ta: (magac, dhedig, keli) handaafin oo wax culus hareeraha qabasho oo laadlaadin. Foosto waldaamin mooyee si kale laguma dallici karo. Dh: handaafin, wandaafin.

(Xilqaamid-da)

(is xilqaamid) xil isa-saarid; hawl u kicid, isu dirid, ku dadaalid.

m.f.dh eeg xilqan². la-mid: xilqaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dan guud iskaa isku dirid oo isku xilsaarid. Hawshu is xilqaamid bay ku wanaagsan tahay. Dh: is dirid.

-ta: (magac, dhedig, keli) raridda iyo dhaaminta biyaha. Dh: warraad, biyadhaamis.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax si aad ah loo jecelyahay qalbi ku hayn.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax si aad ah loo jecelyahay qalbi ku hayn. m.f.dh, haamin.

v. desire with all one's heart; make a plan ~ decision; draw up a project; invent, cause, initiate

(fal) kalka iyo laabta ku hay oo ka feker. Haami in aad mustaqbalka dhakhtar noqoto. Dh: hammi, maami, taawi.

cf: hindis

de: desire with all one's heart; make a plan ~ decision; draw up a project; invent, cause, initiate

lx: haami

pd: (haamiyey)

ps: v2a=tr

key: haami

(Laami-ga)

Wax sida cinjirka u culus oo u adag oo madow oo dufan ku jiro; wax laga sameeyo qoryaha iyo dhuxusha iyo lafaha, kd., iyo wax dhulka laga qodo ama betrolka gufarkiisa laga soo saarona waa lee yahay; jaadkaan danbe waxtarkiisa waxaa kamid ah dhismaha waddooyinka iyo meelaha dayuuraduhu fariistaan; daamir.

laami¹: m.l (-iyo, m.dh) Gufar madow oo ka hara badroolka, dhuxusha iyo wixi lamida oo lagu sameeyo waddooyinka.

laami²: f.g2 (-iyay, -isay) Badar karsamaya walaaqid.

m.l (-iyo, m.dh) Gufar madow oo ka hara badroolka, dhuxusha iyo wixi lamida oo lagu sameeyo waddooyinka.

v. stir a pot

laami m. n., (mass n.): asphalt, tarmac, bitumen, macadam blacktop

-ga: (n) tarmac (taarmaak); asphalt (aasfoolt); blacktop (balaak taap) ~ daamur. Ex: jid laami ah; a tarmac road

-ga: (magac, lab, keli) dhoobada ka soo hadha saliidda qeedhiin, ka dib kolka shidaalka laga saaro. Waa dhoobo adag oo sida cinjirka u culus, midab madow iyo dufan na leh. Waxa lagu sameeyaa dhismaha waddooyinka iyo gegiyada dayuuradaha. Dh: daamur.

laami -ga: (magac, lab, keli) waddo daamur lagu dhisay oo la adkeeyay. Laamiga mas baa la moodaa, waa runtaa oo waa la moodaa. Dh: waddo.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. Ceel biyo ka doonid. 2. Weel buuxin.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. Ceel biyo ka doonid. 2. Weel buuxin. m.f.dh, dhaamin.

v. turn on water, pour water; draw ~ get ~ go for water

(fal) reerka biyo u doon oo aroor.

dhaami: (fal) weel buuxi oo daf ka sii.

de: turn on water, pour water; draw ~ get ~ go for water

lx: dhaami

pd: (dhaamiyey)

ps: v2a=

key: dhaami

(Haadin-ta)

Badarka la tumay, kd., oo inti kor la geeyo ama loo sayro hoos loo soo daadsho ama loo soo qubo si neecawdu u dhexmarto oo buunshaha u bitiso; duulin; buubin; (ama haatin).

m.f.dh eeg haadi. la-mid: haadis¹, haatin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudh la tumay iyo wixii la mid ah oo inta weel lagu shubo ee kor loo saydho buushiga iyo qashinka laga tuuro. Haadinta hadhuudhka xilliga dabaysha ayaa lagu beegaa. Dh: hufid.

haadin -ta: (magac, dhedig keli) «u» qof meel fog jooga gacanta u lulid si uu kuu arko. Haadintayda miyaanad arkayn gellin baan gacanta kuu lulaye?

-da: (magac, dhedig, keli) feker iyo talo laabta ku hayn.

haamid -da: (magac, dhedig, keli) caleen ama caws majo ama haame ku jarjarid. Haamiddii beertu weli way socotaa. Dh: goyn, jarid, haamis.

-ka: (magac, lab, keli) feker iyo talo laabta ku hayn. Dh: haamin.

haamis: -ta: (magac, dhedig, keli) caleen ama caws majo ama haame ku jarjarid. Dh: haamid.

m.f.dh la-mid: haadin.

vl. n. winnowing; misleading, disorienting, leading astray

a: haadin

de: winnowing; [ext.] misleading, disorienting, leading astray

lx: haatin

pd: (-ta)

ps: vn-f

see: haadi

key: haatin

(Haawin-ta)

(weel, kd.) daboolka ka qaadid oo docda urtu ka imanayso u jeedin, si dabayshu gudihiisa u gasho; dabaylayn.

m.f.dh eeg haawi. la-mid: haawis.

-ta: (magac, dhedig, keli) weel iyo wixii la mid ah, daboolka ka qaadid oo docda hawadu ka imanayso ujeedin. Dh: neecaabin, haawis.

m.dh la-mid: hammiyid.

vl. n. worrying, anxiety; confusion (caused by thinking too much)

-ta: (magac, dhedig, keli) walbahaarid; welwelid.

de: worrying, anxiety; confusion (caused by thinking too much)

lx: hammin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: hammin

m.f.dh eeg harmi.

vl. n. contamination

de: contamination

lx: harmin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: harmin

(fal) roob durugsan kobtuu hayo qiyaas oo taftiis iyo taagtiis oddoros. Roob, ninba aqoontiisuu ilaadiyaa. Dh: oddoros, hilaadi.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax beylah ka dhowrid. 2. Iska i.: khatar iska jirid.