ilgeel
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilgeel
-ka: (magac, lab, dhedig) geed ka mid ah dhirta maranka ah ama geedsaarka oo bixiya midho u eg kuwa tamaadka oo la cuno. Dh: ilgaal.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
IL-GEEL
(Il-gel) N Convolvulus hystrix Vahl. Convolvulaceae.
N Ipomoea sultani Chiov. Convolvulaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Geel
(Geel-a)
Xoolaha la dhaqdo kan ugu weyn; wuxuu lee yahay sur aad u dheer, kurus ama labo kurus, addimo dheerdheer, cagfo balballaaran; waxtarkiisa lama koobi karo; waa la rartaa, waa la fuulaa; waxaa laga helaa caano, hilib, subag, xuuko, harag laga samaysto lammooyin, kabo, abxado, kolayo, xargo; dhogor laga dhigto aqallo, busteyaal, dhar, kebdo, kd.; wax badan buu biyaha ka qadaa. ~ Gaal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
geel
m.l.u (-lal, m.dh) Xoolaha la dhaqdo midka ugu weyn, wuxuu leeyahay hal ama labo kurus, addimo dhaadheer, cago balballaaran; gaal.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
geel
m.l.u (-lal, m.dh) Xoolaha la dhaqdo midka ugu weyn, wuxuu leeyahay hal ama labo kurus, addimo dhaadheer, cago balballaaran; gaal.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
geel
m. n., [collective] camel, camels; herd of camels
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
geel
-a: (n) camel (kaamel) or camels (kaamelis)
Magacyada Nafleyda Soomaaliyeed (Laatiin-Talyaani-Ingiriis-Soomaali) - Funayooli, Simoneeta [1985]
Geel
(I) Cammello, generico;
(E) Camel, generic
(S) Geel (S. g.: Gel)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
geel
-a: (magacwadareed) xoolaha la dhaqdo jinsiga ugu weyn oo kurus iyo qoor dheer leh.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
geel
جَمَل بعير
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilee
f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Xarig la xirayo il u yeelid. 2. Cid dhabateysasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ilee
v. cast the evil eye (on someone)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ilee
-yey / ileysay: (v) cause an evil eye
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilee
(fal) cid kale, isha ku mud; cid kale, ku legad isha. Dh: cawri, dhabo.
ilee: (fal) dharaar cad ka dhig oo iftiin u yeel. Dh: nalee, ifi, iftiimi.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ilee
de: cast the evil eye (on s.o.)
lx: ilee
pd: (ileeyey)
ps: v2b=
key: ilee
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
leel
m. n. night
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
leel
bw: Arabic
de: night
lx: leel
pd: (-ka Pl: leelal (ka))
ps: n4-m
key: leel
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aleel
(Alee-sha)
Bocoosha iyo tammaanka jaad ka mid ah oo aan waaweyneyn; bocool; tammaan; laji: cangaleel.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aleel
m.dh.u (-lo, m.l) Bocol yaryar oo xeebaha badaha laga helo oo weelasha lagu qurxiyo; laji.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aleel
m.dh.u (-lo, m.l) Bocol yaryar oo xeebaha badaha laga helo oo weelasha lagu qurxiyo; laji.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aleel
f. n., [collective] seashell species, small cowry shells
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aleel
-aleesha: (n) seashell (siisheel) ~ angaleel, bacool
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aleel
-sha: (magac, dhedig, keli) xaaxeeyada badda oo jaadad kala duwan leh. Waxaa loo adeegsadaa qurxinta qalabka guryaha. Inta dun lagu taxo ayaa kuula ahaanna loo isticmaalaa. Habar dhaliwayday aleel ku waalatay. Dh: alalaxay, aleeloxaaxaa, olixaaxaa, bacool, tammaan, laji, cangalee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aleel
cf: bocool, laji
de: seashell sp., small cowry shells
lx: aleel
pd: (/sha)
ps: n1-f-col
key: aleel
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ilgal
(Ilgal-ka)
1. Cudur indhaha ku dhaca.
2. Xarriiqo midabyo leh oo isku dhafan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilgal
m.l 1. Cudur geela indhaha uga dhaca oo uu la ilmeeyo, ilqod. 2. I. ah: qof firfircoon.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ilgal
m. n. eye disease
ilgal m. n. striped and colored pattern ~ design
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
ILGAL
(Ilgal) N Coccinia grandis (L) Voit. Cucurbitaceae.
N Momordica trifoliata Hook. F. Cucurbitaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilgey
m.dh Turub lacag lagu ciyaaro oo been lagu raabico.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilgey
-da: (magac, dhedig, keli) turub lacag lagu ciyaaro oo been lagu raabico.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilhel
f.mg1 (-elay, -eshay) Ka i.: wax la gaadayo fursad isagoo dagan u helid.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ilhel
-ay / ilheshay: (v) [with preposition ka] win satisfaction from someone
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilhel
(fal) qof kale ka badi oo halka uu ka nugulyahay ka gal. Doqoni lagaa ilhel ma taqaan, diricna xeeshii ma waayo. Dh: marso, dangaadh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilmee
f.mg2 (-meeyay, -maysay) 1. Ilmo iska keenid. 2. Beydad faal badin. 3. Caruurr iska dhigid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ilmee
f.mg2 (-meeyay, -maysay) 1. Ilmo iska keenid. 2. Beydad faal badin. 3. Caruurr iska dhigid. m.f.dh, ilmayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ilmee
v. weep, cry
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ilmee
-yey / ilmeysay: (v) fill with tears; tear (ti-yer)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilmee
(fal) indhaha ilmo ka keen; ilmo soo daa. Dh: ooy, ilmay, lilmee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ilmee
cf: illin 'tears'
de: weep, cry
lx: ilmee
pd: (ilmeeyey)
ps: v2b=
key: ilmee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ilgaal
(Ilgaal-ka)
Geedsaar miro kulkulucsan oo la cuno leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilgaal
m.l 1. (botani) Geed-saar caleemo ballaaran leh oo dhala miro kuuskuusan oo biseyl iyo qardaba lagu cuno. 2. (botani) Miraha ilgaalka.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ilgaal
m.l 1. Geed-saar caleemo ballaaran leh oo dhala miro kuuskuusan oo biseyl iyo qardaba lagu cuno. 2. Miraha ilgaalka.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ilgaal
m. n., [collective] climbing plant species, with edible fruit
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilgaal
-ka: (magac, lab, keli) geedsaar midho kulkulucsan leh oo isku cufan. Dh: ilgeel.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ilgaal
de: climbing plant sp., with edible fruit
lx: ilgaal
pd: (-ka)
ps: n2-m-col
key: ilgaal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
illeen
xi. la-mid: illayn (1).
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
irréel
irréel, adj. - khayaali; aan run ahayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
isfeel
m.l Ciyaar lagu tartamo oo la tunto habeennada bisha Ramadaan, waxaana ku tartami jiray xaafadihii hore ee magaalada Xamar.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
isfeel
m.l Ciyaar lagu tartamo oo la tunto habeennada bisha Ramadaan, waxaana ku tartami jiray xaafadihii hore ee magaalada Xamar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
isfeel
-ka: (magac, lab, keli) ciyaar lagu tartamo oo la tunto habeennada bisha Ramadaan, waxaana ku tartami jiray xaafadihii hore ee magaalada Xamar.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Iskeel
Scale
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Isyeel
(Isyeel-ka)
Wax isgaarsiis; wax isudhimid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
isyeel
v. hurt oneself
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
isyeel
-ay / isyeeshay: (v) inflict (infilikt). Ex: maxay isyeeleen? what did they inflict on each other?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
isyeel
(fal) adigu wax isgaadhsii.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
isyeel
de: hurt oneself
lx: isyeel
nt: isyeel (ka) [vn2-m]
pd: (isyeelay)
ps: v1=
key: isyeel
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
milgee
f.g2 (-geeyay, -geysay) 1. Cid xurmeyn. 2. Hadal asluub u yeelid. 3. Shabaag qaab milgo ah u sameyn. 4. Ceel miileyn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
milgee
f.g2 (-geeyay, -geysay) 1. Cid xurmayn. 2. Hadal asluub u yeelid. 3. Shabaag qaab milgo ah u samayn. 4. Ceel miileyn. m.f.dh, milgayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
milgee
v. make clear one's good intentions, clarify; honor, respect
milgee v. catch in a fishing net
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
milgee
(fal) hawraar murti iyo macno u yeel oo si wanaagsan u dheh. Dh: milgay, murtiyee, qaabee.
milgee: (fal) cid kale xurmee oo si muunad le ula dhaqan. Gacalkaaga milgee. Dh: xurmee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wilgee
f.mg2 (-geeyay, -geysay) la-mid: wiglee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
wilgee
v. dance to the men's poem form
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wilgee
(fal) wilgo ciyaar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
wilgee
bw: wiglee
de: dance to the men's poem form
initial: w
lx: wilgee
pd: (wilgeeyey)
ps: v2b=intr
see: wilgo
key: wilgee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bilmesel
fk. la-mid: bilmasal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bilmetel
fk. la-mid: bilmasal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ciilbeel
(Ciilbeel-ka)
Ciilka baabbi'iddiisa; xumaantii ciilka keentay, oo laga aarguto oo dabadeed ciilkii baabba'o.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ciilbeel
ciilbeel¹: m.l la-mid: ciilbeelid.
ciilbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Ka c.: cid ciil loo qabay ka aarsasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ciilbeel
f.mg1 (-eelay, -eeshay) Ka c.: cid ciil loo qabay ka aarsasho. m.f.dh, ciilbeelid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ciilbeel
v., [compound] vent one's anger, take revenge; feel vindicated; calm down after an explosion of anger ~ resentment
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ciilbeel
(fal) (ka ~) cid dulmi kuu geysatay, ka aargooso.
ciilbeel -ka: (magac, lab, keli) «ka ~» cid kale, ka aargoosad; xumaantii ciilqabku keenay, baabi'in.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ciilbeel
de: vent one's anger, take revenge; feel vindicated; calm down after an explosion of anger ~ resentment
lx: ciilbeel
pd: (ciilbeelay)
ps: v1=cmp
key: ciilbeel
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
milgee_1
de: make clear one's good intentions, clarify; honor, respect
hm: 1
lx: milgee
pd: (milgeeyey)
ps: v2b=tr
key: milgee_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
milgee_2
de: catch in a fishing net
hm: 2
lx: milgee
pd: (milgeeyey)
ps: v2b=tr
key: milgee_2
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dulbeel
(Dulbeel-ka)
(xoolaha la rarto) dhabarka nabar ama qoon ku yeelad; garbabbeel.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dulbeel
dulbeel¹: m.l Dhaawac midda uu dusha ka dhaawacmo neef gaadiid ah oo la rarto.
dulbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Neef gaadiid ah dusha ka dhaawacmid rar la saaray awgeed.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dulbeel
v., [compound] have a sore on the back (of animal)
dulbeel v., [compound] be impatient, lose one's patience
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dulbeel
-ka: (magac, lab, keli) adkaysi la'aan iyo dulqaad waayid.
dulbeel -ka: (magac, lab, keli) xamilgab muurka ku dhaca kolka uu nabar dhabarka ama garbaha ka soo baxo, rar si xun loo raray darteed. Dh: dhabarbeel, garbabeel.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
filleul
filleul, n. - qofka waalidka loo yahay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
iibbeel
-ka: (magac, lab, keli) alaab, xoolo iyo wixii la mid ah, cid gadata waayid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ildheer
f.mg4 (-raa, -rayd) Wax rafaad ka muuqdo ahaansho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ildheer
f.mg4 (-raa, -rayd) Wax rafaad ka muuqdo ahaansho. m.f.dh, ildheeraan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ildheer
adj., idiom: looking tired ~ miserable, piteous
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ildheer
-aa: (adj) see [eeg] ildaran
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ildheer
(tilmaame) mid fiirodheer oo xasuustiisu wanaagsan tahay. Ceebla' waa gabadh ildheer.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ildheer
de: looking tired ~ miserable, piteous
lx: ildheer
pd: (ildheeraa)
ps: adj-idiom
xe: He looks tired. Lit: long eye
xv: Wuu ildheeryahay.
key: ildheer
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
illegal
/illiigal/illegality; (adj) sharci darro (ka soo horjeeda waxa la ogol yahay). e.g. Drugs are illegal in this country.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
illégal
illégal, adj. - sharciga ka horjeeda
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
illegal
a., gar la’.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilmeeye
-ha: (magac, lab, keli) geed jiriddiisa caano saliid u eg ay ka daataan.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
ingérer
ingérer, v. - marka qofka afka inta wax laga galiyo ilaa caloosha la gaadho.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
isjecel
(v) love each other
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
islahel
inter. Same to you!; May it happen to you!
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
islahel
de: Same to you!; May it happen to you! Formula for throwing back a curse or an insult
lx: islahel
ps: intj
syn: yaahuu
key: islahel
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
islahel
و عليك
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jilleey
m.dh (-yo, m.dh) Dad, lo' aan reerkeedii la joogin haya; bulsho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
malleel
m.l Aad u macaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
malleel
-sha: (magac, dhedig, keli) eeg maleel.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Milgeyn
(Milgeyn-ta)
1. Milgo ama ulajeeddo wanaagsan hadalka u yeelid; muunayn; xurmayn; murtiyeyn.
2. Shabaag milgo ah ka dhigid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
milgeyn
m.f.dh eeg milgee.