iley — Macnaha & Turjumaada

1

(Iley-ga)

2

Il la' ama wax ka gaareen; illaawe.

waa la naqliyay ✓

m. n. one-eyed person

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) one eyed man

waa la naqliyay ✓

1

de: one-eyed person

2

lx: iley

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: iley

waa la naqliyay ✓

m.dh Turub lacag lagu ciyaaro oo been lagu raabico.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) turub lacag lagu ciyaaro oo been lagu raabico.

waa la naqliyay ✓

1

(Cawar-ka)

2

1. Nabar il ka gaarey, il la'; illaawe; iley.

3

2. Libaaxbadeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (fiisikis) Walax kasta oo ileys mootiye ah, lehna hal dhinac oo xoodan ama labada dhinacba xoodan. Bikaacada waxa lagu tilmaansadaa nooca dulaheeda ama raadka duluhu ku leeyihiin dhud ileys.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) 1. Wax masiibo ku dhacay ama la ileystay ahaansho. 2. Wax ceebaysan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) 1. Cid ileyn. 2. Cid ceebeyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-syo, m.dh) (fiisikis) Kaah birlabdanabeed leh isku jir hirbaacyo kala duwan, lagumana soo koobi karo kaahyada la arki karo; badan midab-ileys.

waa la naqliyay ✓

1

dhalo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Wax kasta meesha u sarraysa; fiin. 2. Maaddo adke ah oo ka samaysan ciid, kaalsiyam, sooda iyo botaasiyam oo jabi og oo mootiye ileys ah. 3. Weel quraarad ka samaysan oo biyaha, caanaha iyo wixi lamida lagu shubto.

2

dhalo²: f.mg3 (-ashay, -alatay) 1. Ilmo uur ku jira ifka (aaduunka) imaansho. 2. Soo bixid ama kawsasho (bil ama dayax); bilasho. 3. Wax aan horay u jirin, abuurmid. Tusaale: “Kacaan baa dhashay”. 4. Kubbad lagu ciyaarayo shabaq gelid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel ku nabid. 2. Ku dh.: wax dab ku taabasho. 3. Ku dh.: cid wax cunaysa ku ileyn (qof). 4. Isku dh.: cid kale isku dawdarid (qof). 5. la-mid: dhaji.

waa la naqliyay ✓

1

dhexgal¹: m.l Dhexdhexaadinta laba dhinac oo wax isku haysta. la-mid: dhexgelid.

2

dhexgal²: m.l (fiisikis) Dh. ileyska: firidhsanka ileys noqodka oo ay sababtay dusha xanafta leh ee uu ileysku abbaaray ama ku dhacay.

3

dhexgal³: m.l (fiisikis) Dh. milannada: habka walxaha kala duwani ay isugu qasmaan, ayna ugu wacantahay socodka saxarrada (sida atamyada, ayoonnada) ay ka koobanyihiin.

4

dhexgal⁴: f.g1 (-alay, -ashay; -geli) 1. Laba dhinac oo is haya dhexdhexaadin. 2. Wax gudahiisa gelid.

waa la naqliyay ✓

1

dhud¹: m.dh (-do, m.l) 1. Daliigo miiqan ama soohan, oo inta laysku jebsho, xargaha laga sameeyo, middood. 2. Summan ama xargo qalab ka koobanyahay middood. 3. Maro shan mitir ah. 4. Jirrid dhuuban.

2

dhud²: m.dh (fiisikis) Fallaadho ileys oo u socda si urursan. Waxa ay ka koobnaan kartaa saxaro (sida, dhud elektaroon) ama kaahin birlab danabeed (sida, hud raadar).

waa la naqliyay ✓

m.dh Barashada xeerarka suga dhismaha uunka marka loo eego maatarka iyo tamarta ee ay ka koobantahay. Caado ahaan, barashada waxa loo qaybin jirey qaybo: kul, ileys, jabaq, danab iyo birlabnimo, iyo mekaaniko. la-mid: fiisika, fiisikis, fisika, fisikis, fisiko.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Saxar leh cuf neg oo le'eg eber, kana kooban kuwaantam kaah birlabdanabeed. F.ka waxa kale oo lagu tilmaamaa halbeeg tamar oo le'eg hf, taas oo ah ay tahay madoorsoomaha blaank iyo f oo ah rakaadka kaahinta oo lagu cabbiro Heertis. F.nadu waxa ay ku socdaan xawaaraha ileyska.

waa la naqliyay ✓

1

gubasho¹: m.f.dh eeg gubo. la-mid: gubad (3).

2

gubasho²: m.dh (kiimika) Falgal kimikaad ee walaxi si dhakhso ah ula falgasho ogsijiin, maxsuulkuna noqdo kul iyo ileys. Falgallada noocaani, badanaaba waa silsiladda falgallada xidiidshaha xorta ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iimo ..., m.l) (kiimika) Cufka u dhigma tamarta isku haysa bu'da atamka. Qiimaha tamartaas waxa lagu heli karaa adoo adeegsada isle'egta Anistan E = mc2 (taas o E = tamarta, m = cuf, c = xawaaraha ileyska). Cufkaasi waxa lagu helaa faraqa cufka bu'da iyo wadarta cufafka borootoonnada iyo niyuutaroon-nada.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ileyso. la-mid: ilaysad, ileysi.

waa la naqliyay ✓

1

jeegaan¹: m.dh (-nno, m.dh) Midabyo dhawr ah oo si is kor saar ah u safan oo qaab qaanso leh oo ku samaysma daruurta marka uu roob da'ayo; qaansaroobaad.

2

jeegaan²: m.dh (-nno, m.dh) (fiisikis) Filiqsanaanta kaahinta birlabdanabeed sida, muuqaalka midabeed ee ka dhasha kalaxaydka dhudo ileys ee soo dhexmara birisam.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) U kalabbaxa dhud ileys ee dhudo midabeysan oo u baaha si ay u sameeyaan muuqaal jeegaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dadka ..., m.l) (fiisikis) Isbeddelka muuqda ee rakaadka ileyska ama jabaqda ay bixisay walax soconaysa, marka loo eego ilaaliya taagaan. Marka ay walaxdu ku soo socoto ilaaliyaha rakaadku waxa uu u muuqdaa mid kororsan; marka ay walaxdu dhaafto ilaaliyaha rakaadku waxa uu u muuqdaa mid hooseeya.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-syo, m.dh) (fiisikis) Kaah birlabdanabeed leh iskujir hirbaacyo kala duwan, lagumana soo koobi karo kaahyada la arki karo. Eeg dhafan midab-ileys.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (fiisikis) Walax kasta oo ileys mootiye ah, lehna hal dhinac oo xoodan ama labada dhinacba xoodan. Bikaacada waxa lagu tilmaansadaa nooca dulaheeda ama raadka duluhu ku leeyihiin dhud ileys.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) 1. Wax masiibo ku dhacay ama la ileystay ahaansho. 2. Wax ceebaysan ahaansho. m.f.dh, cawraysnaan.

waa la naqliyay ✓

ile, n.f. - gasiirad; dhul biyo kusoo wareegsan yihiin.

waa la naqliyay ✓

(dabakar) salkordhis ah oo magacsaleedyada ku dabakarma oo ku tusmeeya magacxirfadeedka ay kooxi leedahay. Dukaanley, qalinley, adhiley, beeraley.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, isha ku mud; cid kale, ku legad isha. Dh: cawri, dhabo, ilee.

2

ilay: (fal) iftiin u yeel; mugdiga ka saar. Dh: ifi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Xarig la xirayo il u yeelid. 2. Cid dhabateysasho.

waa la naqliyay ✓

v. cast the evil eye (on someone)

waa la naqliyay ✓

-yey / ileysay: (v) cause an evil eye

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, isha ku mud; cid kale, ku legad isha. Dh: cawri, dhabo.

2

ilee: (fal) dharaar cad ka dhig oo iftiin u yeel. Dh: nalee, ifi, iftiimi.

waa la naqliyay ✓

1

de: cast the evil eye (on s.o.)

2

lx: ilee

3

pd: (ileeyey)

4

ps: v2b=

5

key: ilee

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron. that she / they ...

waa la naqliyay ✓

[conjunction followed by pronoun] if or that she / they [them].. ~ inay. Ex: u sheeg, waa iney yimaadaan; tell them that they should come

waa la naqliyay ✓

1

de: that she / they ...

2

lx: iney

3

ps: conj + vpro

4

see: inay

5

key: iney

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dareenka dhadhanka galmada ee dhedigga. Dh: macaan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: boliis.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magacwadareed) ciidanka suga ammaanka dalka ee xidha qofka jebiya sharciga. Bileyskaan kaa soo dacweyn haddaad ideyni waydo Dh: boolis.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-yo, m.l/dh) 1. la-mid: eraley. Naag qaylo badan oo dad la dhaqankeedu xunyahay. 2. Dadka ariga dhaqda.

waa la naqliyay ✓

f. n. hysterical woman (who often shouts ~ yells)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) naag qaylo badan oo dad la dhaqankeedu xunyahay.

2

eriley -da: (magac, dhedig, keli) dadka adhiga dhaqda.

waa la naqliyay ✓

1

a: eraley {S}

2

de: hysterical woman (who often shouts ~ yells) = erey + le

3

lx: eriley

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f, n7-f

6

key: eriley

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: higlo.

waa la naqliyay ✓

name-m one-eyed, evil-eyed; curser. Syn: Ilkudeeble

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil reerka oo ay carruurtu ka raagtay ama gabdho uun leh dhashay.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: ilaysasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Cid il wax ku yeelid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Cid il wax ku yeelid. m.f.dh, ileysasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Kataan lix hogood oo shaxeed ku fadhida.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kataan lix hogood oo shaxeed ku fadhida.

waa la naqliyay ✓

1

(Abley-da)

2

Qalab bir ka samaysan oo raggu dhexda ku xirto oo ku dagaallamo; toorrey; billaawe; (ama amley).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eeyo, m.dh) Billaawe weyn oo dhererkiisu yahay qiyaastii soddon sintimitir. la-mid: amley.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eeyo, m.dh) Billaawe weyn oo dhererkiisu yahay qiyaastii soddon sintimitir. la-mid: amley.

waa la naqliyay ✓

f. n. dagger

waa la naqliyay ✓

-da: (n) dagger (dhaager) ~ toorreey

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg ablay.

waa la naqliyay ✓

1

a: amley

2

de: dagger

3

lx: abley

4

pd: (-da Pl: ableeyo (/da))

5

ps: n2-f

6

key: abley

waa la naqliyay ✓

/aalli/alleys; (n) surin; dariiq ama wadiigo yar oo dhismayaal ama meel kale dhex marta.

waa la naqliyay ✓

/aali/ (n) luuq (jiiry)

waa la naqliyay ✓

1

(Amley-da)

2

Abley.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: abley.

waa la naqliyay ✓

f. n. dagger

waa la naqliyay ✓

-da: (n) dagger (dhaager) ~ toorreey, ablay

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bir labada barbarba wax ku goysa oo billaawaha ka yar. Oo gamas wax xiiriyo amlay laysla gaadaayo. Dh: ablay, toorray.

waa la naqliyay ✓

1

a: abley {C}

2

de: dagger

3

lx: amley

4

pd: (-da Pl: amleeyo (/da))

5

ps: n2-f

6

key: amley

waa la naqliyay ✓

name-f yelper; yeller

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhalo farshiidda ka weyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhalo farshiidda ka weyn.

waa la naqliyay ✓

/dhaysi/ (adj) khatar ah.

waa la naqliyay ✓

1

filer, v. (se sauver) - si qarsoodi ah loole baxsado; orday; ordid; orod

2

filer, v. (la laine) - soohid

waa la naqliyay ✓

Soofe

waa la naqliyay ✓

1

filet, n.m. - xarig, khayd; sabag.

2

filet pour les jeux - shabaq teeniska dheer; laliska dheer.

3

fabrication du filet - samaynta ama isticmaalidda shebegga.

waa la naqliyay ✓

/fili/ (n) darmaan (faras dhalin-yar).

waa la naqliyay ✓

n., darmaan, -ti.

waa la naqliyay ✓

/filmi/ (adj) khafiif-ah

waa la naqliyay ✓

1

(Fuley-ga)

2

Qofka wax kastoo yar ka baqa; aan geesinnimo lahayn; (ama fule).

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) Qof cabsi badan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) Qof cabsi badan.

waa la naqliyay ✓

see [eeg] fulay

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid aad u baqdin badan.

2

fuley-ga: (magac, lab, keli) qofka ay wax waliba bagdin geliyaan; qof aan geesinnimo lahayn; hadhkiisa ka carara. Dh: fule, fulay.

waa la naqliyay ✓

gilet, n.m. - jubad aan gacmo lahayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) «u» si farxad leh u bixi, u daa.

waa la naqliyay ✓

1

(Hilay-ga)

2

1. Raro ama gogol duug ah (abjed, cajil, hilif, milif, kd.) mid kamid ah.

3

2. Minka timirta ah, galkiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xarig weel lagu hilo. 2. (-yo, m.dh) Derin yar oo duug ah. 3. (-yo, m.dh) Callaal caw ka samaysan oo timirta lagu rito.

waa la naqliyay ✓

m. n. old worn-out mat; basket ~ wrapping for dates

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) raro ama gogol duug ah mid ka mid ah. Awrka waxa lagu rareereyey hilay duug ah. Dh: raro, abjed, cajil, hilif, milif.

2

hilay-ga: (magac, lab, keli) minka timirta ah, galkiisa.

3

hilay-ga: (magac, keli) xadhkaha wax lagu xidho oo dhan.

waa la naqliyay ✓

1

de: old worn-out mat; basket ~ wrapping for dates

2

lx: hilay

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: hilay

waa la naqliyay ✓

(fal) wax qiyaasnaa ama tirsanaa, ama meel yaalla dhammay oo eber ka dhig. Li: hanbee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax dhammeyn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax dhammeyn. m.f.dh, idlayn.

waa la naqliyay ✓

v. complete, finish

waa la naqliyay ✓

-yey / idleysay: (v) bring to an end; terminate: finish (fin ish)', complete (kam piliit) ~ dhammee

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg idlay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhammee, marso

2

de: complete, finish

3

lx: idlee

4

pd: (idleeyey)

5

ps: v2b=

6

key: idlee

waa la naqliyay ✓

1

(Ilayn-ta)

2

1. Il ama siriq samayn, waxayn; siriq ku roorin.

3

2. (senen) Dhugasho wax ku yeelid; dhabataysi.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ilee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cawryid; eegmo cid lagu dhabateeyo. Dh: dhabasho.

2

ilayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel madow oo aan nal lahayn, iftiimin. Dh: nalayn, siraadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Ilays-ka)

2

Waxa aan la'aantiis wax la arki karin; if; iftiin; kaah.

waa la naqliyay ✓