ilaxidh

-ka: (magac, lab, keli) dhisme xoog badan oo lagu istaajiyo.

m.l la-mid: ilxir.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ilaxidh.

-ka: (magac, lab, keli) badeecad ama xoolo baayacaadood; carbuun yar ku xannibid. Hadal iibxidh ma noqdee, carbuun keen.

(fal) fal ama sixir oo raadqaad; baab naannaabiya oo dib u soo noqod dhaqso loo helo u jar. Dh: raadqaad, fal, sixir, jilibxir.

m. n., [compound] dam

-ka: (n) dam (dhaam); embankment (em baank ment); dike ~ biyoxir

a: biyaxir ~ biyoxir

de: dam

lx: biyoxidh

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: biyoxidh

m.l la-mid: ilmasideen.

m.l la-mid: imasideen.

-ilmasidaha: (n) uterus (yuutaras); womb (wuum) ~ min-ka, rixim-ka, makaanka, ilmagaleen

(Ilxaaxid-da)

(aragga) indhaha ka badasho, wareerin; indhawirqid; in- dhasarcaadid; indhaddaraandarid.

m.f.dh eeg ilxaax².

-ay/tay/een/nay: (v) join or fasten together: join (jooyn); connect (ko nekt) ~ isku-xir

(Islaaxid-da)

Islaax ku samayn.

m.f.dh eeg islaax².

(fal) dad ama noolayaal badan oo meelo kala joogjooga xabsiga mid mid ugu taxaab. Tuugta magaalada wada xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh: (fal) wax keliya oo meel yaalla xadhko badan ku adadkee ama meelo badan kolba meel ka xidh. Alaabta dusha taalla aad u xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh: (fal) albaabyo badan oo wad furfuran kolba mid awd. Maqsinnada soo xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh-ka: (magacwadareed) guntimo yaryar oo badan oo inba gooni loo xidhay. Dh: guntimo, xirxir.

a) xirsixidh u samee.

xirixidh-ka: (magac, lab, keli) qur'an ama duco kale oo la akhriyo si shar oo dhan looga gashaanto. Dh: nabaadiinaxidh, xirixidh.

Disjunction

-ka: (magac, lab, keli) xisaabin la xisaabiyo la iskuna jaangooyo dakhliga iyo kharashka muddo xaddidan oo muxaasibiintu isla ogyihiin Dh: xisaabin, xisaabxir.

Extention

(fal) (ku ~) wax kale ku xooji, wax kale ku adkee. Dh: lar, nud.

ladh -ka: (magac, lab, keli) wax gaabtay ama tabar yaraaday, gobol yar oo lagu lammaaneeyo si loo dheereeyo ama loo tayeeyo. Dh: lar, nud.

ladh -ka: (magac, lab, keli) wax soo labanoqda ama xusuus hibasho leh oo qof ku soo kacda. Dh: dacar, gunaad, doog, lar.

laid, adj. - Foolxun.

Thicket

v. tie together, fasten; shut, close (up ~ off), contain; imprison

-ay / tay: (v) 1. close (kalows); shut (shat). Ex: fadlan albaabka xidh!; please close the door! 2. jail (jeel); imprison (im-piri-zen); detain (di-teeyn); arrest (a-res-ti); detain in custody (kas-ta-dhi); put under arrest ~ xabbis

(fal) xadhig ku gunud. Joonyadda afka ka xidh Dh: xir, gunud. Li: fur.

xidh: (fal) jeelka geli: xabsiga gee; xorriyadda ka qaad. Tugga xidh badii uu wax xado. Dh: xabbis xir. Li: fur.

xidh: (fal) su'aal uun ka jawaabi karin weyddi Ninka shuruud adadag ku xidh. Dh: xir, weydii.

xidh: (fal) biyo nakhas iyo wax la mid ah oo socda miftaxa ku rog oo jooji. Biyaha xidh. Dh: jooji, xir.

xidh: (fal) albaab banaan quful. Aqalka bisadaha ka xidh. Dh: quful.

xidh -ka: (magac, lab, keli) meel wada dhir ah oo jiq ah oo aan lahayn hulo banaan. Dh: jiq, duud.

a: xir {N}

de: tie together, fasten; shut, close (up ~ off), contain; [ext.] imprison

initial: x

lx: xidh

pd: (xidhay / xidhdhay)

ps: v1=tr

key: xidh

-ta: (magac, dhedig, keli) walax kimikeed kaste oo sii dayn karta ayoon haydarojiin 'H+' kaasoo beysta la sameeya cusbo.

axadh¹: m.l 1. Cuntada dhadhankeeda la jeclaysto. 2. Hadalka nuxurkiisa dib loo sii dhadhansado.

axadh²: f.mg1 (-xdhay, -xadhay) Arrin si aad ah u lafagurid.

axadh¹: m.l 1. Cuntada dhadhankeeda la jeclaysto. 2. Hadalka nuxurkiisa dib loo sii dhadhansado.

axadh²: f.mg1 (-xdhay, -xadhay) Arrin si aad ah u lafagurid. m.f.dh, axadhid.

(fal) arrin ama talo si aad ah u lafagur.

axadh: (fal) gawsaha ku qabo oo aad u calali. Axadh maydhaxda.

-da: (magac, dhedig, keli) meel, gudo iyo waxii la mid ah ka bixis.

m.f.dh eeg fax². la-mid: faxis.

-da: (magac, dhedig, keli) qoosh iyo wixii la mid ah, khamiirid. Dh: fixis.

faxid-da: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, kululaad oo baylid; dareere, aad u kululaansho. Dh: isrogid, karid, fixid. Li: qaboobid, barafoobid.

-ka: (magac, lab, keli) neef geel ah oo ishin ah marka ilmihiisu ka dhinto ama laga qalo oo maqaar iyo salaaxid lagu maalo. Igadh kaama gaaggixin, ajo kaama dhoobayn... Dh: igar.

-da: (magac, dhedig, keli) roob bartiis ama hillaacii muuqdo, kobtuu hayo ama ku da'ayo il ku cabbirid. Sahanku ma ilaad baa, misa waa addindhig. Dh: oddoros, hilaad. Li: addindhig.

(Ilaah-a)

Kan waxa jira oo dhan leh oo abuuray oo maamula; Eebbe; Rabbi.

m.l (dii.) Sarreeyaha awoodda leh oo wax kasta abuura oo weligiis jiray, jirina doona; Rabbi; Eebbe; Alle.

m.l (dii.) Sarreeyaha awoodda leh oo wax kasta abuura oo weligiis jiray, jirina doona; Rabbi; Eebbe; Alle.

m. n. God

Dieu.

-ha: (n) Allah (allah); God (gaadh); deity (diyati) ~ Eebe, Waaq

-a: (magac, lab, keli) Khaaliqa isaga mooyee Ilaah kale oo xaq lagu caabudaa uusan jirin. Dh: Rabbi, Eebbe, Alle.

a: Allah

de: God

lx: Ilaah

pd: (-a)

ps: n0-m

syn: Daa'in, Ebbe

xv: Arabic

key: Ilaah

إله، إلاه

m.l (-rro, m.dh) 1. Maro, derin iyo wixi lamida oo aqal, qol, iyo wixi lamida lagu kala qoqobo. 2. Inta ka dambeysa ilxirka oo la seexdo (qolka). la-mid: ilaxir.

m.l (-rro, m.dh) 1. Maro, derin iyo wixi lamida oo aqal, qol, iyo wixi lamida lagu kala qoqobo. 2. Inta ka dambeysa ilxirka oo la seexdo (qolka). la-mid: ila-xir.

m. n. curtain; hanging blind that separates one section from another in a room

-ka: (n) curtain (keertan) ~ daah?

a: ila-xir

de: curtain; hanging blind that separates one section from another in a room

lx: ilxir

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: ilxir

(Labid-da)

1. Wax kala jaad ah isku dhex darid, isku qasid, isku walaaqid.

2. (arrin, kd.) wax murugsan ka dhigid, wareer gelin.

labid¹: m.dh la-mid: isdhexgal.

labid²: m.f.dh eeg lab².

vl. n. mixing

-da: (n) the act of mixing

-da: (magac, dhedig, keli) labo waxood oo la isku daray, isku walaaqid oo is dhexgelin. Dh: walaaqid, qasid.

labid-da: (magac, dhedig, keli) arrin iyo wixii la mid ah, wax murugsan ka dhigid: wareerin oo xasilaad u diidid. Dh: walaaqid, qasid, arbushid, labis.

de: mixing

lx: labid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: labid

(Ladid-da)

1. Ledid.

2. (isku ladid) u hagarbixid la'aan; fududaysasho; sahlasho; dacdarrayn.

m.f.dh eeg lad. la-mid: ledid.

-da: (magac, dhedig, keli) si deggenaansho ku jiro u gam'id. Dh: ledid, ladis.

ladid-da: (magac, dhedig, keli) fudaydsiga hawl ay ahayd in la qabto. Dh: dhayalsi, fududaysad, dacdarrayn, sahlasho, ledid.

(Lalid-da)

Hawada dhexdeeda marid; duulid; bidid; heehaabid; buubid.

m.f.dh eeg lal.

-da: (magac, dhedig, keli) hawada dhexdeeda marid. Dh: duulid, bidid, haadid, heehaabid, lalis.

-da: (magac, dhedig, keli) wax wax kale la jaad ah.

m.dh la-mid: liqid.

(Larid-da)

Wax, wax kale oo tiirsha ama bila, ku darid.

m.f.dh eeg lar².

-da: (magac, dhedig, keli) wax, wax kale oo tiirsha ama bila, ku darid. Dh: ladhid.

-ka: (magac, lab, keli) in kol baabuur qaadi. karo. Lawdh niis ah soo shub. Dh: sefed, lawr.

f. n., (mass n.): air; breeze, fresh air

-ka: (n) electrical light ~ layr

laydh -a: (n) air (eer) ~ layr -ta; hawo -da

-a: (magac, dhedig, keli) hawo qabow oon boodh iyo dhib midna lahayn. Hooyaday laydh qabaw Allahayoow luxudka ugu gee. Dh: layr, hawo, neecaw. Li: hanfi.

laydh -ka: (magac, lab, keli) iftiin wax lagu arko oo koranto iyo wixii la mid ah ku shaqeeya. Dh: layr, nal, faynuus. Li: mugdi.

laydh -ka: (magac, lab, keli) xiisadda iyo tamarta birlabdanabawga. Dh: kooraan, koronto.

a: layr

de: air; breeze, fresh air

lx: laydh

pd: (-dha)

ps: n0-f-mass

key: laydh

(Qaxid-da)

Degdeg cabsi leh, meel uga guurid, uga cararid.

m.dh la-mid: qixid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel dhibaato ka jirto degdeg iyo qarboqarbo uga guurid. Dh: qaxootiyid, barakicid.

m.f.dh eeg sax². la-mid: saxniin, sixid.

-da: (magac, dhedig, keli) 'su'aal iyo wixii la mid ah, siday ahayd u sheegid, u qorid; sugid.

saxid-da: (magac, dhedig, keli) inta khalad ku jira eegid oo caddayn, khalad ka saaridoo wax saxan ka dhigid. Dh: toosin, sixid.

-da: (magac, dhedig, keli) tusbax ama kuul iyo wixii lamid ah, si xidhiidh iyo isdaba joog ah isu sudhan.

taxid -da: (magac, dhedig, keli) xadhig, dun, iyo wixii la mid ah, dhexgelin oo isku xidhiidhin, tixis.

f. n., (mass n.): acid

de: acid

lx: aasidh

pd: (-dha)

ps: n1-f-mass

syn: aashito {Eng}

key: aasidh

m.f.dh eeg alal.

-da: (magac, dhedig, keli) arooridda geela ee meel fog oo aroorta hore la kallihiyo.

alalid -da: (magac, dhedig, keli) taah iyo jibaad; cod dheer oo la maqlo samayn.

-da: (magac, dhedig, keli) marka nooluhu uu baradiisa meel aan ahayn seexdo.

(Faaxid-da)

Meelo badan gaarid; faafid; fitaaxid; kala bixid.

m.dh la-mid: faafid.

-da: (magac, dhedig, keli) kala bixitaanka iyo kala fididda walax; gaadhidda shey meelo badan ku baaho. Loox biyo ku jiraa faaxid ma daayo. Li: dhadhid, ururid.

-ka: (magac, lab, keli) geedka gucundhadu ka baxado.

(fal) roob durugsan kobtuu hayo qiyaas oo taftiis iyo taagtiis oddoros. Roob, ninba aqoontiisuu ilaadiyaa. Dh: oddoros, hilaadi.

(Ilixir-ka)

Daah qolalka gudohooda lagu kala gooyo si aan laysugu muuqan (ama ilxir).

m. n. curtain (as room-divider)

de: curtain (as room-divider)

lx: ilixir

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: ilixir