ilaalee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilaalee
f.g2 (-leeyay, -leysay) Wax indhaindheyn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ilaalee
v. observe, look at something attentively; patrol
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ilaalee
-yey / ilaaleysay: (v) keep under observation; keep under surveillance; watch (waaj); surveil (sar-veel); observe (obseerv) ~ ilaali, waardiyee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilaalee
(fal) eeg ilaalay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ilaalee
de: observe, look at s.t. attentively; patrol
lx: ilaalee
pd: (ilaaleeyey)
ps: v2b=tr
key: ilaalee
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
radar
/reydar/ (n) raadaar (qalab wax lugu ilaaleeyo).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tusmo
-da: (magac, dhedig, keli) meel la hubsaday in reer ama wax kale la dejin karo oo la ilaaleeyay.
tusmo -da: (magac, dhedig, keli) hab gaar ah oo beesha reer miyigu u degto.
tusmo -da: (magac, dhedig, keli) kaalin cid ugaar ah loo yaqaan.
tusmo -da: (magac, dhedig, keli) meel la isu tusmeeyey; la isu asteeyey.
tusmo -da: (magac, dhedig, keli) qoraalka buugta xagga hore ama dambe kaga yaal ee cutubyada buuggu ka kooban yahay magacyadooda lagu sii qoro. Tusmada buuga weli miyaad akhriday.
tusmo -da: (magac, dhedig, keli) sida eg, abbaar, wanaagsan, marin daw. Tusmo wanaagsan keen.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
explorator
n., nin magaalada soo dhex mara oo ilaaleeya, or nin magaalada ilaaleeya.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
explore
v.tr., ilaali, so ilaalee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilaaleyn
m.f.dh eeg ilaalee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ilaaliye
(Ilaaliya-ha)
Kan xoolaha ama wax kale raaca oo dhawra.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ilaaliye
m.l Qof wax ilaaliya.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ilaaliye
m. n. watchman, one who guards livestock; guard
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ilaaliye
-ilaaliyaha: (n) 1. guardian (gaardhiyan). 2. one who keepi watch; guard (gaadh) ~ gaarhaye
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
ILAALIYE
Guardiano
Watchman
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Ilaaliye
Guardiano
Watchman
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilaaliye
-ha: (magac, lab, keli) nin loo diray inuu ilaaliyo meel ama wax kale oo muhim ah.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ilaaliye
de: watchman, one who guards livestock; guard
lx: ilaaliye
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: ilaaliye
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ilaaqeen
(Ilaaqeen-ka)
Dalool aad u yar; dul° (ibta naaska, irbadda) ilaaqad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilaaqeen
m.l (-nno, m.dh) 1. Dalool aad u yar. 2. Dulka cirbadda.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ilaaqeen
m. n. small hole ~ orifice
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ilaaqeen
a: ilaaqad
de: small hole ~ orifice
lx: ilaaqeen
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: ilaaqeen
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
illaacee
f.g2 (-ceeyay, -caysay) Ilay; cunid; dhabataysasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
illaacee
v. curse, cast the evil eye upon
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
illaacee
-yey / illaaceysay: (v) give one the evil eye
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
illaacee
de: curse, cast the evil eye upon
lx: illaacee
pd: (illaaceeyey)
ps: v2b=tr
key: illaacee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jibaalee
f.g2 (-leeyay, -leysay) Dhul dhowr jibaal u qaybin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jibaalee
v. divide land into agricultural units
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jibaalee
(fal) qiyaas beeraha lagu qaybsho u samee oo ku kala qaybi.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
jibaalee
de: divide land into agricultural units
lx: jibaalee
pd: (jibaaleeyey)
ps: v2b=tr
key: jibaalee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
walaalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Walaalo ka dhigid (cid).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
walaalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Walaalo ka dhigid (cid). m.f.dh, walaalayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
walaalee
v. make (two ~ more people) into brothers ~ sisters
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
walaalee
(fal) wax walaalo ah ka dhig. Labada beelood walaalee oo heshiisii.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
walaalee
de: make (two ~ more people) into brothers ~ sisters (as a sign of friendship or warmth)
initial: w
lx: walaalee
pd: (walaaleeyey)
ps: v2b=tr
key: walaalee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xalaalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax xalaal ka dhigid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xalaalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax xalaal ka dhigid. m.f.dh, xalaalayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xalaalee
v. render religiously permissible; purify; circumcise; slaughter according to Muslim ritual
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xalaalee
(fal) neef dhimanaya gawrac si aanu u duufin. Dh: xalaalay, gawrac, bireo. Li: duufi.
xalaalee: (fal) ilmo yar baarada ka goo. Dh: gud. xalaaley.
xalaalee: (fal) ammaano ciddii lahayd illawsii oo iska yeelo. Dh: xalaaley.
xalaalee: (fal) shay inuu bannaan yahay bannee oo ku fatwoo. Dh: xalaaley, bannee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xalaalee
de: render religiously permissible; purify; circumcise; slaughter according to Muslim ritual
initial: x
lx: xalaalee
pd: (xalaaleeyey)
ps: v2b=tr
key: xalaalee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xifaalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Cid si kaftan ah wax uga sheegid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xifaalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Cid si kaftan ah wax uga sheegid. m.f.dh, xifaalayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xifaalee
v. joke (around with); make fun (of), mock
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xifaalee
-yey / xifaaleysay: (v) tease (tiiz); make fun of; ridicule (ridi-kiyuul); mock (maak) playfully ~ foorjee
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xifaalee
de: joke (around with); make fun (of), mock
initial: x
lx: xifaalee
pd: (xifaaleeyey)
ps: v2b=tr
key: xifaalee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ilaal
(Ilaal-ka)
Ku hawshiisu tahay inuu wax ilaaliyo; ilaalo ah; ciidan; askari.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilaal
ilaal¹: m.l (-llo, m.dh) Askar degmooyinka, waagi hore laga qori jirey oo madaxda degmooyinka la shaqeyn jirey mid ka mid ah.
ilaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Ilmo dhashay neef loogu ducaynayo u qalid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ilaal
ilaal¹: m.l (-llo, m.dh) Askar degmooyinka, waagi hore laga qori jirey oo madaxda degmooyinka la shaqeyn jirey mid ka mid ah.
ilaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Ilmo dhashay neef loogu ducaynayo u qalid. m.f.dh, ilaalid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ilaal
m. n. guard, watchman, patrol, sentinel
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ilaal
cf: ilaalo
de: guard, watchman, patrol, sentinel
lx: ilaal
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: ilaal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
alaale
m.l (-layaal, m.l/dh) Qof dhallinyar, waayo aragnimo lahayn, oo isla weyn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
alaale
m.l (-layaal, m.l/dh) Qof dhallinyar, waayo aragnimo lahayn, oo isla weyn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
alaale
-ha: (magac, lab, keli) qof dhallinyar oo aan waaya'aragnimo lahayn, haddana isla wayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Cid gaal ka dhigid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gaalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Cid gaal ka dhigid. m.f.dh, gaalayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gaalee
v. turn someone into an infidel; convert from Islam
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gaalee
-yey / gaalaysay: (v) cause someone to become unbeliever, nonbeliever, disbeliever or infidel (in fi del) of Islam
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaalee
(fal) dad diinta islaamka haysta diin kale geli ama diinlaawayaal ka dhig.
gaalee: (fal) dad muslimiin ah gaalnimo ku sheeg. Li: muslimi, islaami.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gaalee
de: turn s.o. into an infidel; convert from Islam
lx: gaalee
pd: (gaaleeyey)
ps: v2b=tr
key: gaalee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilaali
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax beylah ka dhowrid. 2. Iska i.: khatar iska jirid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ilaali
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax beylah ka dhowrid. 2. Iska i.: khatar iska jirid. m.f.dh, ilaalin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ilaali
v. guard, watch over, protect
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ilaali
-yey / say: (v) take care of; keep an eye; safeguard (seeyf-gaadh) watch (waaj); guard (gaadh)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilaali
(fal) cid kale, ammaankiisa sug.
ilaali: (fal) cid kale, dhaqdhaqaaqooga la soco; raac oo dhawr.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ilaali
de: guard, watch over, protect
lx: ilaali
pd: (ilaaliyey)
ps: v2a=
xe: Could you watch my luggage for me?
xv: Alaabteyda miyaad ii ilaalin kartaa?
key: ilaali
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ilaalo
(Ilaala-da)
1. Ciidanka taliska col kamid ah oo nabadda gudaha ilaaliya.
2. Cuntub yar oo colka shisheeyaha soo eega oo war ka keena.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilaalo
m.dh Cuntub yar oo colka shisheeyaha soo eega oo war ka keena.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ilaalo
m.dh Cuntub yar oo colka shisheeyaha soo eega oo war ka keena.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ilaalo
f. n. policeman; patrol, spy sent out by war-party
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ilaalo
-ilaalada: (n) 1. special police force that usually patrols in the countryside. 2. spying operation send to war party ~ sahan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilaalo
-da: (magacwadareed) koox millateri ama wax kale ah oo loo diro in ay cadawga war ka keenaan ama in uu jidku nabad yahay soo hubiyaan.
ilaalo-da: (magac, dhedig, keli) ka warhaynta wax ammaankiisa loo cabsoonayo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ilaalo
cf: ilaal
de: policeman; patrol, spy sent out by war-party
lx: ilaalo
pd: (/da)
ps: n6-f
key: ilaalo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
laakee
f.g2 (-keeyay, -keysay) Laako dhalid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
laakee
v. bar, put something crosswise in front of another to stop it
laakee v. double up, make double (to strengthen); beget twins
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laakee
(fal) labo ilmood oo mataano ah dhal.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laaley
-da: (magac, dhedig, keli) eeg laallay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
laamee
f.mg2 (-meeyay, -maysay) 1. Geed laamo yeelasho. 2. Ilmo laan yar la dhicid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
laamee
f.mg2 (-meeyay, -maysay) 1. Geed laamo yeelasho. 2. Ilmo laan yar la dhicid. m.f.dh, laamayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
laamee
v. branch out, put forth branches; make a separate branch ~ faculty
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laamee
(fal) badar karsanaa laan ku walaaq.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
laamee
de: branch out, put forth branches; make a separate branch ~ faculty
lx: laamee
pd: (laameeyey)
ps: v2b=intr
key: laamee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qaalee
f.g2 (-leeyay, -leysay) la-mid: qaaliyee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
qaalee
v. put a high price on, sell dearly
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
qaalee
-yey / qaaleysay: (v) raise the price; make more expensive ~ qaaliyee, qaaligaree
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaalee
(fal) qaali ka dhig. Dh: qaaliyee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
qaalee
a: qaaliyee {S}
de: put a high price on, sell dearly
lx: qaalee
pd: (qaaleeyey)
ps: v2b=tr
key: qaalee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xaalee
f.mg2 (-leeyay, -laysay) Wax ama cid danayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xaalee
f.mg2 (-leeyay, -laysay) Wax ama cid danayn. m.f.dh, xaalayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaalee
v. consider, take into consideration, pay attention to
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaalee
(fal) xil iska saar; ihtimaab sii; il gaar ah ku eeg. Wixii dalka dani ugu jirtaba xaalee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaalee
cf: dan; ka qabo
de: consider, take into consideration, pay attention to
initial: x
lx: xaalee
pd: (xaaleeyey)
ps: v2b=tr
key: xaalee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
alaabee
f.g2 (-beeyay, -baysay) Guri, xafiis iyo wixi lamida alaabo dhigid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
alaabee
f.g2 (-beeyay, -baysay) Guri, xafiis iyo wixi lamida alaabo dhigid. m.f.dh, alaabayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
alaabee
(fal) xafiis iyo wax la mid ah, qalabee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bilaale
m.l (-layaal, m.l/dh) Koob yar oo sida badan dhoob ka samaysan oo lagu cabbo bunka.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bilaale
-ha: (magac, lab, keli) koob shaaha lagu shubto, lagu cabbo oo dheg la qabsado leh, ka samaysan dhoobo. Bilaale shaaha ii keen.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ihaanee
f.g2 (-neeyay, -neysay) Cid ihaano u geysasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ihaanee
f.g2 (-neeyay, -neysay) Cid ihaano u geysasho. m.f.dh, ihaanayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ihaanee
v. despise
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ihaanee
-yey / ihaaneysay: (v) treat as contemptible or unworthy: despise (dispaays); condemn (kondteem); scorn (iskoon) ~ xaqir