ido — Macnaha & Turjumaada

1

(Ida-ha)

2

(magac wadareed) riyaha maahee jaadka kaloo labaad oo ariga; waxay lee yihiin dhogor badan iyo harag idiin laga dhigo iyo caano aan badnayn; waa calannaqsadaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Ariga intiisa leh bari weyn, macal, iyo dhogor badan.

waa la naqliyay ✓

m.l Ariga intiisa leh bari weyn, macal, iyo dhogor badan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] sheep; flock of sheep

waa la naqliyay ✓

-idaha: (n) [Plural of lax] sheep (shiip)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Pecora, generico Razza a testa nera e coda grassa;

2

(E) Sheep, generic, black-headed, fat-tailed stock

3

(S) Ido (S. g.: Idò, Edò)

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magacwadareed) adhiga qaybta aan riyaha ahayn. Ido goosan ah buu waraabe halkan ku cunay xalay.

2

ido -ha: (magacwadareed) lix xiddigood oo dhexdooda ay ku urursanyihiin xiddigo badan oo ay adagtahay sida loo arko. Dh: galgaalli.

waa la naqliyay ✓

1

de: sheep; flock of sheep

2

lx: ido

3

pd: (/ha)

4

ps: n0-m-col

5

xe: sheeps milk', laba idayow 'two sheep

6

xv: lax, wan

7

key: ido

waa la naqliyay ✓

صَانٍ، شَاةَ، خَرُوفَ

waa la naqliyay ✓

1

(Dheef-ta)

2

1. Cunnada nafleydu cunto inta waxtarka leh; nuxrur; dux; cunno.

3

2. Wanaag; faa'ido; jil.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheefid-da)

2

(ka dheefid) Waxtar ka helid; faa'ido ka helid.

waa la naqliyay ✓

1

(Galaa-sha)

2

1. Budo cad oo laga sameeyo dhagxan gaar ah ama geedaha qaarkood oo la dubo, oo wax lagu caddeeyo; xaraar; bood; danbas.

3

2. (xoolo: ido) madaxa ama qaarkiisa oo cad.

waa la naqliyay ✓

1

(Galoof'olol-ka)

2

1. Neef guran oo sida neef irmaan oo caano guba hayaan u olola.

3

2. Waxaan la ahayn oo la iska dhigo; isyeelyeel; 'ha lagaa sheego': hadal aan faa'ido ka soo jeedin.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Ganac-a) Xubin carrab dheer oo jiidan oo sal weyn u eg oo oogada nafleyda ku taal (caloosha hoosteeda); waxay ka laallaaddaa oo dhacaankeeda ku shubtaa godanta (xiidmaha madaxooda hore oo caloosha xiga).

2

2. (Ganac-da) Alaabada iyo waxyaalaha kale oo la is dhaafsado inta lacag ama wax kale la isa siiyo; wax kastoo loo rogrogto in faa'ido laga helo; geddis; iib.

waa la naqliyay ✓

1

(Jil-ka)

2

1. Daliigo suun ah oo dhuudhuuban oo dhigaha la samayna hayo, korka lagaga duubo.

3

2. Hab, dadka aan cidohooda la joogin, loo qaybsado oo cunno loo siiyo.

4

3. Canjil; dhaajis.

5

4. Kaltiris; miile.

6

5. Faa'ido, dheef.

waa la naqliyay ✓

1

(Korsaar-ta)

2

Faa'ido; dulsaar; rubisaar; jil; dulsocod.

waa la naqliyay ✓

1

(Korsaarid-da)

2

Dusha wax ka saarid (faa'ido, kd.).

waa la naqliyay ✓

1

(Lax-da)

2

1. Neef ido ah oo dheddig.

3

2. Laxlaha rugtiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Luggooya-da)

2

Wax qof waqti ka lumiya ama faa'ido seejiya ama mihiya ama si kale dhibaato u gaarsiiya.

waa la naqliyay ✓

1

(Macaash-ka)

2

Faa'ido, ribix.

waa la naqliyay ✓

1

(Maslaxad-da)

2

1. Wax waxtar leh oo hawl laga qabto; shaqo.

3

2. Dan; faa'ido; (ama maslaxo).

waa la naqliyay ✓

1

(Nay-sha)

2

Ilmo ido ah, oo dheddig.

waa la naqliyay ✓

1

(Ribix-a)

2

Faa'ido; korsaar; dulsaar; dheef; jil.

waa la naqliyay ✓

1

(Riba-da)

2

Faa'ido ama dulsaar xaaraan ah oo lacagta ama waxyaalaha kale oo lays amaahiyo la kor saaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Rubisaar-ka)

2

Faa'idada la kor saaro lacagta lays amaahiyo ama cid loo dhiibto oo la kaydsado; faa'ido; korsaar; dulsaar; dheef; dulsocod.

waa la naqliyay ✓

1

(Sabeen-ta)

2

Neef ido ah oo dheddig oo aan weli curan (ama sameen).

waa la naqliyay ✓

1

1. Neef ido ah oo haraarnimo ku rima.

2

2. Qof da'diisu yar tahay oo ku kaca ama sameeya waxyaalo ayan samayn karin kuwa la filka ahi; qaangaarid ama barbaarid xilligeedii ka soo hormarta; (ama shishibbaraar, baraarshishi).

waa la naqliyay ✓

m.dh Qiimo; aayo; faa'ido; rajo.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah meesiyada la dhaqdo, ku dhala shan bilood, had iyo jeer la nool xaaska oo ka kooban riyo iyo ido. la-mid: eri¹ (1).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo dhib badan, dhal baas ah, dadka dhabata ama cawrida. Bido intaanad bido dhihin bay bido ku tidhaahdaa. Dh: qumayo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) labada dareeme ee aragga. Dh: indho.

waa la naqliyay ✓

(fal) qof kale u fasax in uu ku metelo. Dh: wakiilo, igmo.

waa la naqliyay ✓

/aydhol/idols;(n) 1. sanam, (ama ilaah been ah oo gacanta lugu sameeyo) e.g. They made stone idols to worship. 2. qof aad looga daba dhaco ilaa heer laga dambeeyo. e.g. That singer is the idol of many young people.

waa la naqliyay ✓

n., sanam, -ki.

waa la naqliyay ✓

pref. - horkabe tilmaama biyo.

waa la naqliyay ✓

name-f holiday, feast, blessed, festival. Lit: the one born during a religious holiday. Syn: Iidle, lidow

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dhalatay ayaan ciid ah.

waa la naqliyay ✓

s.m. - xeeb bacaad leh.

waa la naqliyay ✓

s.m. buul (shimbir iwm).

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-itay, -idatay) 1. Waran, fallaar iyo wixi lamida ganasho. 2. Qof arrin fikrad ka dhiibasho ama ka qayb qaadasho. 3. Ka r.: dugaag ama tuug wax ay dhaceen ka badbaadsasho. 4. Ku r.: wax, wax uu qaadi karo dhex gashasho. 5. U r.: meel ama weel gudihiisa wax gelin. 6. U r.: wax dusha saarasho. 7. U r.: wax mas'uuliyad-diisa qaadid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-itay, -idatay) 1. Waran, fallaar iyo wixi lamida ganasho. 2. Qof arrin fikrad ka dhiibasho ama ka qayb qaadasho. 3. Ka r.: dugaag ama tuug wax ay dhaceen ka badbaadsasho. 4. Ku r.: wax, wax uu qaadi karo dhex gashasho. 5. U r.: meel ama weel gudihiisa wax gelin. 6. U r.: wax dusha saarasho. 7. U r.: wax mas'uuliyaddiisa qaadid. m.f.dh, ridasho.

waa la naqliyay ✓

v. fire at, shoot for oneself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dugaag ama tuug wax uu kaa qaatay ka reebo. Rido xaqaaga.

2

rido: (fal) wax meel sare sudhan soo dhaadhacso. Midhaha geedka ku yaal soo rido.

3

rido: (fal) shido oo dab ka dhali. Madagta rido.

4

rido: (fal) ilig jabso oo ha kaa dhaco. Ilkaha rido.

waa la naqliyay ✓

1

de: fire at, shoot for oneself

2

lx: rido

3

pd: (ridtay)

4

ps: v3a=tr

5

key: rido

waa la naqliyay ✓

f.g3 (sitay, sidatay) 1. Wax qaadasho. 2. Wax xirasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-itay, -idatay) 1. Wax qaadasho. 2. Wax xirasho. m.f.dh, sidasho.

waa la naqliyay ✓

v. wear, have for oneself; carry on one's person

waa la naqliyay ✓

sitay/sidatay: (v) carry (keeri); bear (beer) qaad. Ex: dabarkay ilmihii ku sidatay; she was carrying the baby on her back

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhar iyo wax la mid ah, gashanaw.

2

sido: (fal) wax aad gacanta ku haysato ama aad ku wadato, sil hayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: wear, have for oneself; carry on one's person

2

initial: s

3

lx: sido

4

pd: (sitay / sidatay)

5

ps: v3b=tr

6

xe: I dont have anything expensive.

7

xv: Wax qaali ah maan sito.

8

key: sido

waa la naqliyay ✓

1

-do

2

(naxwe) Qodob magacyada dheddig oo kelida ah qaarkood iyo kuwa lab oo kooxda ah qaarkood raaca oo caddeeya (ri-da, mara-da, lo'-da, bad-da: wadaadda-da, aqalla-da, dibi-da, walaalla-da).

waa la naqliyay ✓

/dhuu/ (v) fal, samee.

waa la naqliyay ✓

v.tr., fal, samay, yeel; all is done, gidi dhamaaday; I know not what to do with them, anigu waxaan ku falo garan maayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Id-da) — Is; (iddiis, iskiis).

2

-id — Tiraab, magaca iyo falka qaarkii lagu dabakaro oo ulajeeddo gaar ah u yeela: dhis = dhisid (dhis-id); dar = darid (dar-id).

waa la naqliyay ✓

/aydhii/ (abbr) aqoonsi (identification, oo la soo gaabiyey). e.g. Before we cash this check we need two pieces of ID.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) awood, karti ama itaal. Dh: tabar, tamar, xoog.

waa la naqliyay ✓

pron. - aniga.

waa la naqliyay ✓

1

a: =-to

2

de: may I / may he do (X); let him do (X)

3

lx: -do

4

ps: v3b-1sg/3m-opt

5

key: -do

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof labadiisii fool kala dheer yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dulduleelka oogada nafleyda ku yaal oo dhididku ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dulduleelka oogada nafleyda ku yaal oo dhididku ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

-ilaha: (n) sources (soorsis),

waa la naqliyay ✓

Laanta Shaqada adduunka

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) kolmo biyaxabeed ku jiro oo saableyda duunyada lagu arko oo cuyuun ama ilcayn loo nisbeeyo; hawo xoolo gasha.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel kale soo gaadh.

waa la naqliyay ✓

pour nous.

waa la naqliyay ✓

pref. - horkabe tilmaama hoos.

waa la naqliyay ✓

pref. - hor kabe fasirkiisu yahay la mid.

waa la naqliyay ✓

1

1. Erey tixda labadeeda dhinac xiriiriya.

2

2. Astaanta (+).

waa la naqliyay ✓

xi. Eray lagu xiriiriyo magacyo ama tixo. Tusaale: “Hilib iyo bariis”, “Inuu yimid iyo in kale soo hubso”.

waa la naqliyay ✓

xi. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo magacyo ama tixo. Tusaale: Hilib iyo bariis. Inuu yimid iyo in kale soo hubso.

waa la naqliyay ✓

And

waa la naqliyay ✓

conj. and

waa la naqliyay ✓

et.

waa la naqliyay ✓

(conjunction) and (andh)

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiye) eray lagu xiriiriyo magacyo ama tixo. Biyo iyo baad midna ma haysanno.

waa la naqliyay ✓

1

de: and Contrast: ee, oo, -na, -se

2

lx: iyo

3

ps: conj

4

key: iyo

waa la naqliyay ✓

و

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Saxaro. 2. Cudur geela dhabxanagga kaga dhaca.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) saxarada dadka. Ka bi'i udaha qofka buka. Dh: xaar.

2

udo -da: (magac, dhedig, keli) xanuun geelu ka qaado dhirta dacawadu ku kaadiday markuu daaqo.

3

udo-ha: (magac, lab, keli) saxarada dadka. Ka bil udaha qofka buka. Dh: xaar, sindho.

waa la naqliyay ✓

agg. - dhanaan. s.m. asid.

waa la naqliyay ✓

s.m. - aamito.

waa la naqliyay ✓

agg. - oomane ah.

waa la naqliyay ✓

agg. - damaaci, dhuunyaale.

waa la naqliyay ✓

1

(Bidca-da)

2

Wax cusub oo aan hor loo arki jirin oo diinta lug ku leh (hab cusub, dhaqan, ...) oo sunnaha ka leexsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (dii.) Dhaqan diimeed cusub oo aan diinta Islaanka ka mid ahayn oo lagu soo daro.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (dii.) Dhaqan diimeed cusub oo aan diinta Islaanka ka mid ahayn oo lagu soo daro.

waa la naqliyay ✓

f. n. heresy; new religion

waa la naqliyay ✓

-bidcada: (n) [Pl. bidcooyin -ka] heresy (heresi); a doctrine which is in conflict with established religious beliefs

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax diinta lagu soo daro Nebiga ka dib oo aan sharcigu oggolayn. Bidco kastaa waa baadi.

waa la naqliyay ✓

1

de: heresy; new religion

2

lx: bidco

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: bidco

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Bacaad yar ka dhasha dhul geedaha laga guray.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Bacaad yar ka dhasha dhul geedaha laga guray.

waa la naqliyay ✓

(fal) kolba si isdabajoog ah in yar afka geli. Habka loo bidhiyo ma aqaan salool cuniddeeye. Dh: halhalayso.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) guddi ku meelgaadh ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Cidda-da)

2

Muddo go'an oo haweenka laga dhinto iyo kuwa la furo, tirsadaan, oo intay ku jiraan ayan guursan karin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Muddo go'an oo haweenayda laga dhinto ama la furo ay tirsato oo aan la guursan karin inta ay ku jirto. la-mid: cuddo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Muddo go'an oo haweenayda laga dhinto ama la furo ay tirsato oo aan la guursan karin inta ay ku jirto. la-mid: cuddo.

waa la naqliyay ✓

f. n. designated period of time that a divorced ~ widowed Muslim woman has to wait prior to remarriage

waa la naqliyay ✓

-ciddada: (n) a waiting period in which a divorced woman must wait before she can re-marry, usually 3 months if not pregnant ~ ciddabax

waa la naqliyay ✓