idil — Macnaha & Turjumaada

Aan wax ka maqnayn; dhan; giddi; ebyoon; kur-.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dlaa, -dlayd) Wax aan wax ka maqneyn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dlaa, -dlayd) Wax aan wax ka maqneyn ahaansho. m.f.dh, idlaan.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Idil

waa la naqliyay ✓

num., [adjective] all, complete, whole, entire

waa la naqliyay ✓

name-fall, complete, whole, entire. cf: Dhammo

waa la naqliyay ✓

(adj) comprehensive (kom pare-heensiv)-, all (ool); whole (hool)-, entire (intaayer)

waa la naqliyay ✓

1

Completo

2

Complete

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dhamaystiran dhan walba oo laga eego abuur iyo akhlaaq ahaan ba. Idil'ogsoone: magacyada Ilaahay midkood oo la macne ah 'wax walba kii ogaa'.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) waxa la hayo ama meesha jooga oo aan waxba ka maqnayn, aan dhinnayn. Dh: dhan, giddi, gebi, kurti, kulli, dhan. Li: badh, nus, dhiman.

waa la naqliyay ✓

جامع تام

waa la naqliyay ✓

name-f all, complete, whole, entire

waa la naqliyay ✓

1

(Isdil-ka)

2

Isdilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. commit suicide

2

isdil vl. n. suicide

waa la naqliyay ✓

1

-ay/isdishay/isdileen/isdilnay: (v) 1. have a fight or beat each other. 2. commit suicide. 3. kill each other

2

isdil -ka: (n) suicide (suu saaydh) ~ isdilis

waa la naqliyay ✓

انتحار

waa la naqliyay ✓

1

(Dhammaansha-ha)

2

Wax dhan ama dhammaaday ahaansho; wax idil ama idlaaday noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan wax ka maqnayn; idil.

2

2. (Dhan-ka) Dhinac; gees; xag; barbar; doc.

waa la naqliyay ✓

Aan wax ka maqnayn; dhammaystiran; dhan; idil.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) (xisaab) Urur ka kooban tirooyinka idil ee togan iyo kuwa taban; 0, 1, 2, 3, 4, ... Abyooneyaasha togan ee 1, 2, 3, 4,... waxa lagu magacaabaa tirooyinka tirsiimo ama kuwa wax lagu tirsado.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Xaddiga dareeraha ah ee barabaxay marka walax idilikeed ama qaarkeed la dhexgaliyo dareere.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg idil. la-mid: idlaansho, idlaasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Diiwaan muslimiintu ay rumaysanyihiin in lagu qoro waxa adduunka ka dhaca ama ka dhici doona oo idil. la-mid: looxalmaxfuud.

waa la naqliyay ✓

1

maan¹: m.l Awoodda garashada ee qof leeyahay.

2

maan²: m.dh 1. Maalinta la joogo. 2. M.ta: beriga. 3. M.ta layl: maalinta oo idil. 4. M.tii saddexaad: maalintii saddexaad. 5. M.tii hore: maalmihii la soo dhaafay. la-mid: maantay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) (kiimika) Saxar samaysma marka atammo isugu tagaan saami tiro idil.

waa la naqliyay ✓

1

qayb¹: m.l.fk Q. u: kulli, dhammaan, giddi, idil.

2

qayb²: m.dh (-bo, m.l) 1. Wax dhowr meelood loo kala dhigay middood; in.; qaar. 2. Qaybinta tiro mid kale loo qaybiyey. 3. Maamulka laga xakumo dhowr gaar oo mileteri ah. 4. Maamul goboleed laga xakumo ciidan boolis ah.

3

qayb³: m.dh (naxwe) Qaybaha hadalka: magac waagii hore aad loogu adeegsan jiray xagga kooxaynta ereyada, kala soocnaantooduna waxay ku salaysanayd xagga qaab naxweedyada iyo xagga micnahaba.

4

qayb⁴: m.l Wax Alle mooyee cid kale ogaan karto aan jirin.

5

qayb5: f.g1 (-bay, -btay) Wax kor ka barasha.

waa la naqliyay ✓

1

tiro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hab lagu garto kolka mid mid loo soo qaado kaddib, inta inood oo wax ka koobanyahay. 2. Ari ka kooban boqol (100) neef. 3. T. iyo tayo: caddad iyo qaayo.

2

tiro²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. (xisaab) Summado loo adeegsado tirinta iyo cabbirid-da. Tirooyinka hadda guud ahaan la adeegsado waxa ay ku salaysanyihiin habdhis salkiisu yahay Hindi-Carab. 2. (xisaab) Tiro kasta oo ah maangal ama murakab waxa jiro noocyo badan oo tirooyin ah: (b) tirsiimo (abyoone togan) (t) tiro idil (j) abyooneyaasha (x) tiro lakab ah (kh) tiro lakab la'. 3. (naxwe) Koox naxweed oo waxqabadkeedu yahay in ay tilmaanto cadad dad, xayawaan iyo shay oo giddigooda ah tirsamayaal. Tusaale: “Kow, labo, qof”; tirada lidka isku ah waa keli iyo wadar (mid/dhawr).

3

tiro³: f.g3 (-rtay, -ratay) Wax meel ka ba'sasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Abyoone haraa la'aan u qaybsama tirada laba; ama waa tiro idil oo aan ahayn kisi. Tusaale ahaan 6, 14 ama 24 waa tirooyin dhaban ah, waayo, 2 haraa la'aan bay qaybisaa tirooyinkaasi.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (xisaab) (Summad '8') xadla'aan ka weyn tiro ama soohdin kasta oo maguuraan ah. Tusaale ahaan, ururka tirooyinka idil. 2. (xisaab) Qiimaha xaddi oo u kordha xad la'aan. Tusaale ahaan, haddii y = 1/x, markaa y waxa ay sigaysa tirobeel marka x ay siqdo 0.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) (xisaab) Urur ka kooban tirooyinka idil ee togan iyo kuwa taban; 0, 1, 2, 3, 4, ... Abyooneyaasha togan ee 1, 2, 3, 4,... waxa lagu magacaabaa tirooyinka tirsiimo ama kuwa wax lagu tirsado.

waa la naqliyay ✓

1

barabbax¹: m.l (fiisikis) 1. Xaddiga dareeraha ah ee barabaxay marka walax idilikeed ama qaarkeed la dhexgaliyo dareere. 2. Isbedelka meeleed. Fogaanta walaxi ka dhaqaaqday meeshii ay taagnayd. Marka xoog dhaqaajinaya uu falayo.

2

barabbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Barada lagu koray ka bixid; barakac. m.f.dh, barabbixid.

waa la naqliyay ✓

m.l Diiwaan muslimiintu ay rumaysanyihiin in lagu qoro waxa adduunka ka dhaca ama ka dhici doona oo idil. la-mid: looxalmaxfuud.

waa la naqliyay ✓

maan¹: m.l Awoodda garashada ee qof leeyahay. maan²: m.dh 1. Maalinta la joogo. 2. M.ta: beriga. 3. M.ta layl: maalinta oo idil. 4. M.tii saddexaad: maalintii saddexaad. 5. M.tii hore: maalmihii la soo dhaafay. la-mid: maantay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) (kiim.) Saxar samaysma marka atammo isugu tagaan saami tiro idil.

waa la naqliyay ✓

1

tiro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hab lagu garto kolka mid mid loo soo qaado kaddib, inta inood oo wax ka koobanyahay. 2. Ari ka kooban boqol (100) neef. 3. T. iyo tayo: caddad iyo qaayo.

2

tiro²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. (xisaab) Summado loo adeegsado tirinta iyo cabbiridda.Tirooyinka hadda guud ahaan la adeegsado waxa ay ku salaysanyihiin habdhis salkiisu yahay Hindi-Carab. 2. (xisaab) Tiro kasta oo ah maangal ama murakab waxa jiro noocyo badan oo tirooyin ah: (b) tirsiimo (abyoone togan) (t) tiro idil (j) abyooneyaasha (x) tiro lakab ah (kh) tiro lakab la'. 3. (naxwe) Koox naxweed oo waxqabadkeedu yahay in ay tilmaanto cadad dad, xayawaan iyo shay oo giddigooda ah tirsamayaal. Tusaale: 'Kow, labo, qof'; tirada lidka isku ah waa keli iyo wadar (mid/dhawr). m.f.dh, tirasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Abyoone haraa la'aan u qaybsama tirada laba; ama waa tiro idil oo aan ahayn kisi. Tusaale ahaan 6, 14 ama 24 waa tirooyin dhaban ah, waayo, 2 haraa la'aan bay qaybisaa tirooyinkaasi.

waa la naqliyay ✓

1

(Dil-ka)

2

Falka, geerida ama waxyeello kale, waca.

waa la naqliyay ✓

1

dil¹: m.l 1. Qurgoynta nafley qurta laga gooyo. 2. Garaacid nafley la garaaco.

2

dil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Nafley qurgoyn. 2. Nafley garaacid.

waa la naqliyay ✓

1

dil¹: m.l 1. Qurgoynta nafley qurta laga gooyo. 2. Garaacid nafley la garaaco.

2

dil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Nafley qurgoyn. 2. Nafley garaacid. m.f.dh, dilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. kill; beat (up), hit

2

dil vl. n. killing, murder, execution, assassination; beating

waa la naqliyay ✓

1

-ay / dishay: (n) kill (kil); hit (hit); beat (biit)

2

dil -ka: (n) the killing or beating

3

dil toogasho ah: (n) death penalty (dheethpanalti) by shooting ~ xukun toogasho ah

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, nafta ka jar oo ku dhagaraw. Nin kuu digay kuma dilin.

2

dil: (fal) ulee ama xanuuji ilmo yar oo aad edebdarro ka celinayso.

3

dil -ka: (magac, lab, keli) nafta oo cid kale laga saaro.

waa la naqliyay ✓

قَتْلِ وَ اِعْتِبَالَ

waa la naqliyay ✓

1

(Iil-ka)

2

1. Godka xabaasha dhinaciisa hoose oo inta la barbarqodo qofka dhintay la gesho.

3

2. Meel leexsan.

waa la naqliyay ✓

1

iil¹: m.l (-lal, m.l) Meesha yar oo godka xabaasha dhinaceeda hoose ku taal oo qofka dhintay la dhigo.

2

iil²: f.g1 (iilay, iishay) Wax inyar weecin.

waa la naqliyay ✓

1

iil¹: m.l (-lal, m.l) Meesha yar oo godka xabaasha dhinaceeda hoose ku taal oo qofka dhintay la dhigo.

2

iil²: f.g1 (iilay, iishay) Wax inyar weecin. m.f.dh, iilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. turn aside; lean

2

iil: m. n. side-chamber of the grave, where the corpse is placed

3

iil: v., sg., simple past tense: I was (at ~ in a place)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) grave (gareeyvf, especially where the corpse is placed

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, kel) meel cidhifkeed. Dh: baal, dhinac, barbar, gees.

2

iil-ka: (magac, lab, keli) godka xabaasha dhinaca hoose laga jeexo ee meydka la dhigo ama lagu dhababo, Dh: luxud.

waa la naqliyay ✓

1

(Idif-ka)

2

Timaha salxaanyaha korkooda ka baxa oo wejiga ku soo dhowaada; foodshareer.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Timaha wejiga ku soo dhawaada oo salxanyada korkooda ka baxa. 2. I. ah: qof bar yar oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

m. n. fringe (hair)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) timo ruuxa salxanyaha leh ka soo baxa oo wejiga soo yareeya. Naag idif leh buu guursaday Ilyaas. Dh: foodjareer.

2

idif -ka: (magac, lab, keli) xanuun xoolaha badhkood ku dhaca oo caato ka dhiga.

waa la naqliyay ✓

1

de: fringe (hair)

2

lx: idif

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: idif

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) la adeegsado kolka maqasha geela, lo'da ama baraarka la kaxaynayo ama la iska leexinayo. Waysha idig ku dheh saca yaanay nuugine. Dh: idigso.

waa la naqliyay ✓

Uyaalka qofka lala hadla hayo oo koox ah oo wax la taarana hayo (falku xaggiisa aada hayo); idinka.

waa la naqliyay ✓

1

idin¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka labaad ee wadarta ah, oo lala hadlayo. Tus.: “waan idin arkay”.

2

idin²: mu.eb la-mid: idinka.

3

idin³: m.l la-mid: idan¹ (2).

waa la naqliyay ✓

mu.dhm.ly (naxwe) Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka labaad ee wadarta ah, oo lala hadlayo. Tusaale: Waan idin arkay.

waa la naqliyay ✓

1

pron., pl. you (all)

2

idin pron., red, pl. you (all)

waa la naqliyay ✓

vous (pluriel, objet).

waa la naqliyay ✓

-ka / kaa: (pronoun) you all. Ex: Alaabtaan indinkaa leh; this thing belongs to all of you

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) lalahadlaha labaad oo wadar ah. Waxa la idin faray in aad colaadda joojisaan. Dh: idinka.

waa la naqliyay ✓

/aydhol/idols;(n) 1. sanam, (ama ilaah been ah oo gacanta lugu sameeyo) e.g. They made stone idols to worship. 2. qof aad looga daba dhaco ilaa heer laga dambeeyo. e.g. That singer is the idol of many young people.

waa la naqliyay ✓

n., sanam, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Dildi-sha)

2

Daliig; jiitin; xarriiq; (badanaa waa koox: dildilo).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Summad geela lagu dhigo oo ah alif jiif ahaan caloosha loogu jiido.

waa la naqliyay ✓

f. n. line, stripe

waa la naqliyay ✓

(fal) wax badan midmid u dil. Dh: laa.

waa la naqliyay ✓

1

de: line, stripe

2

lx: dildil

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

syn: daliig

6

key: dildil

waa la naqliyay ✓

1

de: all, complete, whole, entire

2

hm: 1

3

lx: idil

4

pd: (-ka ~ idili)

5

ps: num-adj

6

syn: dhan

7

key: idil_1

waa la naqliyay ✓

1

de: Idil

2

hm: 2

3

lx: Idil

4

ps: name-f

5

key: Idil_2

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: with you all

waa la naqliyay ✓

1

de: with you all = idin + la

2

lx: idinla

3

ps: pro + prep

4

key: idinla

waa la naqliyay ✓

m.l (taar.) Xad ciqaab oo lagula dhaqmo koox, ama qof kale si xaq daro iyo xad gudub, sababo siyaasadeed ama mid diineed.

waa la naqliyay ✓

m.l (taar.) Xad ciqaab oo lagula dhaqmo koox, ama qof kale si xaq daro iyo xad gudub, sababo siyaasadeed ama mid diineed.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof oogada sare laga ji garaacay isagoo xabsi ku jira.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) Cid si khayaamo ah wax u yeelid. la-mid: sirdilyee, sirkudilyee, sirutibyee.

waa la naqliyay ✓

(fal) si qarsoodi ah u dil.

waa la naqliyay ✓

1

(Bidid-da)

2

1. Dareensasho aan la hubin; u qaadasho; malayn; tuhmid.

3

2. Hawada marid; duulid; haadid; lalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bid. la-mid: badid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax baal leh hawada mariddiisa. Bidid markarto shinbir garab li'i. Dh: duulid, haadid, lalid, bidis.

2

bidid -da: (magac, dhedig, keli) iskood u gu'idda timaha. Bididda timaha bidaartaa ugu wacan. Dh: rifmid, bidis.

3

bidid -da: (magac, dhedig, keli) talo ama wax doorbidid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dareen bidid ah. Bidis laguma talageli karo.

2

bidis -ta: (magac, dhedig, keli) noola ama wax baad leh bididdiis. Bidis may karaysaa shinbirtii dhagaxa lagu dhuftay. Dh: duulis, haadis.

3

bidis-ta: (magac, dhedig, keli) bididda ku dhacda timaha. Dh: rifmis.

waa la naqliyay ✓

1

(Bidix-da)

2

Qof woqooyi u jeeda docdiisa galbeed ku abbaaran oo ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan; docda midigta u tusmaysan, oo wadnuhu ku yaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qof wejigiisu waqooyi ku aaddan yahay dhankiisa ku toosan galbeed ee ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qof wejigiisu waqooyi ku aaddan yahay dhankiisa ku toosan galbeed ee ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan.

waa la naqliyay ✓

f. n. left (hand ~ side)

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. left side (leftsaaydh) 2. left-hand ~ gu -ta.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) labada gacmood ee aadamahu leeyahay, ta dadka badidiisu aanay aad wax ugu qabsan ee marka woqooyi loo jeedsado gacanta dhanka galbeed ku taal. Timo boqonta joogoo, baal gorey la moodoo, baarkana casaankii, bidix midig is gaadhoo. Dh: bida, gur. Li: midig.

waa la naqliyay ✓

1

de: left (hand or side) Opp: midig

2

lx: bidix

3

pd: (-da)

4

ps: n2-f

5

syn: gur

6

key: bidix

waa la naqliyay ✓

يُسْرَى، يَسْرَة، مَيْسَرَةً، شِمَال

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) (muus.) Qalab muusig hawada ku shaqeeya, labada dacal ka furan, leh daloolo sawdkeeda lagu codeeyo oo sida badan ay ciidammadu isticmaalaan, turumbo.

waa la naqliyay ✓

m. n. bugle

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qalab u samaysan sida buunka oo ciidamadu u isticmaalan siiyaaba kala duwan, marka la afuufo cod dheer ka soo baxo. Dh: turunbo.

waa la naqliyay ✓

1

de: bugle {Eng}

2

lx: bigil

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: bigil

waa la naqliyay ✓

1

bikil¹: m.l Inta weel qaado; mug.

2

bikil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Weel inta uu qaado ku shubid.

waa la naqliyay ✓

1

bikil¹: m.l Inta weel qaado; mug.

2

bikil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Weel inta uu qaado ku shubid. m.f.dh, bikilid.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) meel daloosha ama ningaxii ka yaraaday juqaalid. Bikil bay u baahan tahay dhiisha biyaha daadinaysa.

waa la naqliyay ✓

1

biqil¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Abuur markaa soo baxay. 2. la-mid: biqlid.

2

biqil²: f.mg1 (-qlay, -qishay; -qli) Abuur iyo wixi lamida soo bixid.

waa la naqliyay ✓

1

biqil¹: m.l (-llo, m.dh) Abuur markaa soo baxay.

2

biqil²: f.mg1 (-qlay, -qishay; -qli) Abuur iyo wixi lamida soo bixid. m.f.dh, biqlid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) abuur ama shinni rayska lagu riday ama lagu saydhay soo baxday. Abuurkii ma soo bigline wuu baaqday.

2

biqil-ka: (magac, lab, keli) abuurka yar ee caleenta ah ee ka soo baxa shinnida lagu riday ciid rays leh. Biqilkii billi baa fadhatay.

waa la naqliyay ✓