ibasalaaxis

-ka: (magac, lab, keli) neef candhadiisa xoodaamitaan. Dh: candhosalaaxitaan, naasasalaaxitaan, salaaxitaan.

m.dh la-mid: suubaansalaaxid.

-da: (magac, dhedig, keli) sasabid iyo koolkoollin kula dhaqmid. Waa nin dabeecad xun oo suubaasalaaxid ayaan ku wadaa. Dh: sasabid.

(Jibaalgaabis-ka)

Duco ama neef la qalo oo loola jeedo, in qof naftu dhibaysaa, adduun ama aakhiro mid u dhaco.

vl. n., [compound] prayer ~ sacrifice for a sick person

-ta: (magac, dhedig, keli) duco ama neef la galo oo loola jeedo qof in badan sakaraad ahaa, inuu ilaahay dhan uun u rido.

de: prayer ~ sacrifice for a sick person

lx: jibaalgaabis

pd: (-ka)

ps: vn2a-m-cmp

key: jibaalgaabis

m.f.dh eeg aslaax². la-mid: aslaax¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) suubbanaan; mid suubban ahaan.

m.f.dh eeg aslaaxi.

-ta: (magac, dhedig, keli) hagaajin iyo suubbin.

(Islaaxid-da)

Islaax ku samayn.

m.f.dh eeg islaax².

m.f.dh eeg islaaxi.

(Salaaxid-da)

Wax la salaaxay ama salaaxan ka dhigid.

m.f.dh eeg salaax².

-da: (magac, dhedig, keli) gacanta oo lagu xoodaamiyo neefka candhadiisa si uu caano u keeno. Dh: xoodaamin.

salaaxid-da: (magac, dhedig, keli) buuxin oo geerka la simid.

salaaxid -da: (magac, dhedig, keli) dusha ka sinsimid, ka talbiisid.

salaaxid-da: (magac, dhedig, keli) si khafif ah dusha gacanta uga marmarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badmaaxid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ballamis.

-ka: (n) a person affected with paralysis; paralytic (para litik)

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bashaaqid.

m.l la-mid: abaalmarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) ajarka uu Ilaahay siiyo addoomihiisa wanaagsan. Dh: abaalmarin.

abaalmaris-ta: (magac, dhedig, keli) samafal iyo hawl wanaagsan uu geystay uga abaalgudid.

m.l la-mid: fasahaadin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fasahaadin.

-da: (magac, dhedig, keli) si debecsan oo naxriis leh, gacan dul marmarin.

m.f.dh eeg madaxsalaax.

-da: (magac, dhedig, keli) calaacasha gacanta timaha madaxa dulmarmarin. Madaxsalaaxidda ninka weyni waa diidmo asturan.

madaxsalaaxid-da: (magac, dhedig, keli) ilmo ama cid masuul laga yahay u sii laandayn oo gar iyo gardarraba ku taageerid. Dh: rabarabayn.

m.l Duco loola jeedo in qof naftu dhibayso adduun ama aakhiro mid uu u dhaco.

-ka: (magac, lab, keli) neef loo qalo marka qofku aad u sakaraado oo duco ah.

-ka: (magac, lab, keli) geed geednugaylka ka tirsan oo xunbabaysta isku bah yihiin.

m.l la-mid: indhasarcaadin.

-ka: (magac, lab, keli) abaar aad u daran oo aafo ah. Waxaa arligii beddelay, abaar iyo aafo kulul, abaalays baa ka dhacay.

-da: (magac, dhedig, keli) muujinta hasha saansaanyaha baahida awr abaahiya.

-ta: (magac, dhedig, keli) neef xoola ah oofasho ka kenid ama u diyaarin. Awrta baarqabka ahi halaha way kala abasaxin og yihiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hurdada dhexdeeda ku hawaawiyid oo sheekayn.

m.l.u (-syo, m.dh) (baayoloji) Ablaablaynta qaarkeed waxay ka tirsanyihiin duulka loo yaqaan fasmaydiya (Phasmaidia), waxaanay leeyihiin af leh 3 ilaa 6 baabila.

m.l.u (-syo, m.dh) (baay.) Abla-ablaynta qaarkeed waxay ka tirsanyihiin duulka loo yaqaan fasmaydiya (Phasmaidia), waxaanay leeyihiin af leh 3 ilaa 6 baabila.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baallayn.

-ta: (magac, lab, keli) dillaacidda waaga berigiisa.

(fal) wax sumoobay dawee. Dh: xadhaadhi, balalotir. Li: balalee, sumee.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax, wax ballac leh ka dhigid. 2. Wax, wax waasac ah ka dhigid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax, wax ballac leh ka dhigid. 2. Wax, wax waasac ah ka dhigid. m.f.dh, ballaarin.

v. widen, broaden, enlarge

-yey -say: (n) expand (ikis pandh); make greater in size, volume, quantity, or scope; enlarge, widen, broaden ~ ballaadhi. Ex: hawadu way ballaarataa markii la kulluleeyo [kulayliyo]; air expands when heated

(fal) eeg balaadhi.

a: ballaadhi

de: widen, broaden, enlarge

lx: ballaari

pd: (ballaariyey)

ps: v2a=

key: ballaari

-ta: (magac, dhedig, keli) ballaminta dad kale; dad kulan loogu baaqo ama loo qabto.

-ta: (magac, dhedig, keli) furidda albaab iyo wax la mid ah oo xidhnaa. Dh: ballaqid.

m.l la-mid: balqamin.

m.dh la-mid: banaaxiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta cida lo'du samayso xilliga barwaaqada.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl gaar ah u go'id ama bannaan u soo bixid. Dh: banbixid.

(Barajis) N Hyalocystis popovii Verdc. Convolvulaceae.

N Hyalocystis viscosa Hall.F. Convolvulaceae.

S Ipomoea sinensis (Desr) Choisy. Convolvulaceae.

C Ipomoea garcheana Vatke. Convolvulaceae.

S Ipomoea tenuirostris Choisy. Convolvulaceae.

S Crotalaria pycnostachya Benth. Papilionaceae.

-ta: (magac, dhedig, keli) barraaqitaan u fadhiisad. Barraaqis foolxumaa ma duq dhacday baa! Dh: barraahis.

m.dh la-mid: baraarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqo iyo dhereg. Dh: badhaadhis.

-ta: (magac, dhedig, keli) bannaanka soo wadhis wixii qarsoonaa oo dhan. Soo barraxis wixii buulka gudihiisa yaal habartu way bagane.

(Basaasid-da)

1. Jaasuusid.

2. Dufan lays marsho waayid.

m.f.dh eeg basaas³.

-da: (magac, dhedig, keli) bisaarad iyo cawlaan kugu dhaca dhaashixumo awgeed.

basaasid -da: (magac, dhedig, keli) si qarsoodi ah warka uga soo helid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cawlayn oo wax basaasay oo aan la subkin ka dhigid.

-da: (magac, dhedig, keli) jaad basasha ka tirsan oo salaadka lagu darsado.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bayaamin.

m.l la-mid: banaaxiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bunaaxid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg calaalin.

calaalis-ka: (magac, lab, keli) dheefta inta calaliska u baahan; dheefta intii aan dareere ahayn.

dibaaxis¹: m.l la-mid: dubaaxin.

dibaaxis²: m.dh (cilmiga naflayda) Kala baxa iyo ururka hirarka muruqyada xiraadka la' ee mara dheefmareenka, kuwaa oo suurtoggeliya socodka cuntada. Waxaana keena uururka muruqyada wareegsan ee gidaarka calool yarada. la-mid: dubaaxis².

m.dh (cilmiga naflayda) Kala baxa iyo ururka hirarka muruqyada xiraadka la' ee mara dheefmareenka, kuwaa oo suurtoggeliya socodka cuntada. Waxaana keena uururka muruqyada wareegsan ee gidaarka calool yarada. la-mid: dubaaxis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg faalalid.

galaamis¹: m.l la-mid: galaamin.

galaamis²: m.dh la-mid: galaamid.

(Haalaati-ga)

Qofkii shaaha iyo bunka iyo sigaarka iyo wixii la mid ah cabbi jirey, kolkuu tabo ama waayo, waxa wareerka la moodo oo qabta ama haya; xaraarad; hamuun; (ama halaati).

m.l Dareenka ku dhasha qof marka uu waayo wax uu caadeystey, sida sigaarka iyo wixi lamida; xaraarad; hamuun. la-mid: halaati, halalaati.

m.l Dareenka ku dhasha qof marka uu waayo wax uu caadeystey, sida sigaarka iyo wixi lamida; xaraarad; hamuun. la-mid: halaati, halalaati.

vl. n. craving, intense desire

(fal) wax aad caadaysatay, sida shaah ama sigaar iyo wixii la mid ah u baaho. Dh: hamuun, xaraaroo.

haalaati -ga: (magac, lab, keli) wareer qabta qofka isticmaala buuriga iyo wixii la mid ah kolka uu waayo. Dh: xaraaro, hamuun.

cf: lahasho, laho

de: craving, intense desire

lx: haalaati

pd: (-ga)

ps: vn-m

key: haalaati

m.l la-mid: halaagid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg halaajid.

-ta: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah geedaha xun oo sunta ah. Ibaatays ayuu neefku cunay. Dh: geedxun, geedqaaqle, geedawaabay.

(Islaamid-da)

Diinta Muslimiinta soo gelid; Muslin noqosho; muslimid.

m.f.dh eeg islaan³.

(Islaamin-ta)

Diinta Muslinka soo gelin; Muslin ka dhigid; muslimin.

m.f.dh eeg islaami.

m.l la-mid: ismaahin.

m.l la-mid: israacin.

-ta: (magac, dhedig, keli) joogsi aanan la dhaqaaqin. Dh: joogsi.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhex jibaaxid meel kayn ah. Dh: xulis.

m. n., [collective] minced fried meat preparation

de: minced fried meat preparation

lx: kalaawis

pd: (-ka)

ps: n0-m-col

key: kalaawis

(fal) eeg laadlaadi.

-da: (magac, dhedig, keli) nabad ka dhex ridid; laba garab heshiisiin. Dh: dhexdhexaadin.

(Qalalaas-ka)

Degganaan iyo xasilloonaan la'aan; qalalab; qas; rabshad (ama qalalaase, qalalaaso).

m.l Degganaan iyo xasilooni la'aan. la-mid: qalalaase, qalalaaso.

m.l Degganaan iyo xasilooni la'aan. la-mid: qalalaase, qalalaaso.

v. disturb; riot

(fal) rabshad iyo deggenaansho la'aan ku abuur. Ninka dalka qalalaas is yidhaa ha la iska qabto. Dh: rabbish, arbush.