i,i
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
I,i
/ay/ (pron) 1. aniga. 2. xarafka sagaalaad ee alifbeetada ingiriisiga.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aan
(Aniga; aan; i; ii - annaga; innaga; aannu; na; noo) qofka hadla haya ama wax qora haya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ani
(Ani-ga)
(aniga; aan; i; ii) qofka hadla haya ama wax qora haya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aniga
(ani, i, ii)
Qofka hadla haya ama wax qora haya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
ga
-ga
(naxwe) toddobada qodob mid kamid ah: wuxuu raacaa ereyada lab oo kelida ah oo ku dhammaada shaqallada '-i' iyo '-aa' sida guri-ga, maroodi-ga, gabayaa-ga, dilaa-ga; ama kuwo kaloo lab (keli/koox) oo ku dhammaada shibbaneyaasha '-g', '-w', '-y', sida xoog-ga, arag-ga, galow-ga, lo'yow-ga, say-ga, fay-ga.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
allaylehe
e.d Erey la yiraahdo marka wax dhacay ay sidii loo filayay noqdaan; akkidid in wax dhacay ay sidaas noqonayaan. Wuxuu ka koobanyahay “Alle”, “i” iyo “lehe”. la-mid: allaylee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilaa
h I. ama i. iyo inta: jeer laga gaaro; laga bilaabo; tan iyo. Tusaale: “I. (ama i. iyo intaa) aan soo noqonayo halkaan joog”.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
laaji
m.l (-iyo/-i'in, m.dh) Qof waddankiisii ka cararay oo waddan kale jooga.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
takoore
m.l (xisaab)Tibixda (b2-4ac) ee isle'eg saabley ee leh sansaanka ax2+bx+c=0. Haddii xididdada isle'egtu ay isle'egyihiin, takooraha waa eber. Tusaale ahaan, isle'egta x2-4x-6=0, b2-4ac=25 xididdaduna waa 2 iyo -3. Haddii takooruhu yahay tabane, xididdada isle'egtu waa tirooyin murakab ah. Tusaale ahaan, isle'egta x2+x+1=0 waxa ay leedahay xididdada [-1/2-(V3/2)]i iyo [-1+(V3/2)]i.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
allaylehe
e.d Erey la yiraahdo marka wax dhacay ay sidii loo filayay noqdaan; akidid in wax dhacay ay sidaas noqonayaan. Wuxuu ka koobanyahay 'Alle', 'i' iyo 'lehe'. Tusaale: 'Alleylehe, si fiican baad yeeshey'. la-mid: allaylee.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
laaji
m.l (-iyo/-i'in, m.dh) Qof waddankiisii ka cararay oo waddan kale jooga.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
takoore
m.l (xisaab)Tibixda (b2-4ac) ee isle'eg saabley ee leh sansaanka ax2+bx+c=0. Haddii xididdada isle'egtu ay isle'egyihiin, takooraha waa eber. Tusaale ahaan, isle'egta x2-4x-6=0, b2-4ac=25 xididdaduna waa 2 iyo -3. Haddii takooruhu yahay tabane, xididdada isle'egtu waa tirooyin murakab ah. Tusaale ahaan, isle'egta x2+x+1=0 waxa ay leedahay xididdada [-1/2-(V3/2)]i iyo [-1+(V3/2)]i.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
inaan
conj., vl. pron. that I ...
inaan [conjunction], neg. that ... not
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
saan
f. n. hide, animal skin, leather
saan [feminine] n. footstep, pace; footprint
saan m. n. armed guard, sentry
saan n. phr., deictic: thus, like this, this way
saan [conjunction], vl. pron. how I ...; in order that I ...
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
sidaan
n. phr. or [adverb] thus, like this
sidaan n. phr., deictic: thus, like this, this way
sidaan [conjunction], vl. pron. how I ...; in order that I ...
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
XAJIIN
[HAJEEN, HEJIM] Echiochilon arabicum (?) 10, Indigofera sp.nr. elwakensis 10, I. intricata 50, I. spinosa 01, Triumfetta actinocarpa 03
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
gesture
/jesjar/ (v) 1. dhaq-dhaqaajinta jirka ama gacmaha, si ra'yi ama dareen loo muujiyo (n) 2. fal muujinaya dareenka qofka. e.g. I invited him to dinner as a gesture of friendship.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
gun for
/fan-for/ (v) weerarid, weerar af ama addin ah. e.g. She has been gunning for me ever since I insulted her husband.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
implore
/imploor/implores, imploring, implored; (v) codsasho (baryid); tuugid. e.g. I implore you to do it for me.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
inform
/infoorm/ (v) war-gelin; war-siin (wax u sheegid). e.g. I informed him about everything.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
interest
/intarast/ (v) 1. ahmiyad-siin; xiisayn. e.g. Can I interest you in some dessert? (n) 2. maslaxo, dan (faa'iido). e.g. I have an interest in the army. (n) 3. dulsaar (ribo).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
ii
1. Uyaal qofka hadla haya oo keli ah oo aalaaba falku dartiis u dhaco.
2. Xarafka i oo dheer; (ī).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ii
pron. and preposition: to me, for me
ii [feminine] n. II, long I [digraph letter of the Somali alphabet.]
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ii
(pronoun with preposition) me or to me. Ex: Wax ii sheeg; tell me something
—ii (Suffix) the (da) definite article of Somali nouns. Ex: Gabadhii; the girl. Gurigii; the house. Baabuurkii; the car. Naagtii; the woman. Furihii; the key. Iiddii; the festivil, [-gii, -tii, -hii, -kii, -dii]
ii: long vowel of [ I ] Ex: iibka; the purchase
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ibi
m.dh (-byo, m.l) (cilmiga naflayda) Mandheerta haweenka. la-mid: ebi¹.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ibi
m.dh (-byo, m.l) (cilmiga naflayda) Mandheerta haweenka.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
ici
ici, adv. - halkan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ifi
f.g2 (-iyay, -isay) 1 . Wax iftiin ku qabasho. 2. Raadraac yar arrin iyo wixi lamida ka bixin. la-mid: iftiimi.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ifi
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax iftiin ku qabasho. 2. Raadraac yar arrin iyo wixi lamida ka bixin; iftiimi. m.f.dh, ifin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ifi
v. enlighten, make bright, light; kindle
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ifi
-yey / say: (v) cause to give out light; make luminous ~ daar
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ifi
(fal) dab, nal iyo wax la mid ah, shid; siraad. Tooshka ku ifi aqalka oo fandhaallada noo soo qaad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ifi
de: enlighten, make bright, light; kindle
lx: ifi
pd: (ifiyey)
ps: v2a=tr
key: ifi
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ihi
v., sg., neg., present tense: I am not
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ihi
(pronoun with negative) not me; I ..not. Ex: Somali ma ihi; I am not Somali. —ihid: you..not. Ex: Cali ma ihid; you are not Ali. —ihidin: you (plural) are not. Ex: Carab ma ihidin; you are not Arabs. —ihin: we are not. Ex: Kanadiyaan ma ihin; we are not Canadians
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ihi
de: I am not
lx: ihi
ps: v5a-1sg-neg-pres
xe: I am not you.
xv: Adiga kumaan ihi.
key: ihi
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
imi
v., sg., simple past tense: I came
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
imi
de: I came
lx: imi
ps: v4b-1sg-past
key: imi
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
iri
v., sg., simple past tense: I said
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
iri
(v) [past tense] I said (seeydh); told (tooldh), —waxaan iri: I said, —waxuu yiri; he said, —waxay tiri; she said. —waxay yiraahdeen; they said, —waxaan niri; we said
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
iri
de: I said
lx: iri
pd: (idhi)
ps: v4a-1sg-past
xe: Do you remember what I told you yesterday?
xv: Miyaad xasuusataa waxaan shalay kugu iri?
key: iri
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
ivi
avv. halkaas, meeshaas.