i — Macnaha & Turjumaada

1

(i')

2

1. Xarafka sagaalaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

2. Uyaalka qofka hore oo keli ah oo wax la taarana hayo oo falku xaggiisa aada hayo; aniga.

4

-i: ereyada ay raacdo, kuwa ugu badani waa — 1. Tilmaanta magaca wax laga sheegayo ama lagu sheegayo (oo kolka uusan tilmaanta wadan oo keligiis yahay qaata qodobbada -ku, -tu iyo wixii ka farcama) sida 'wiilka wanaagsan - wiilka wanaagsani waa walaalkay, waa Soomaali, waa uu bukaa, waa uu shaqeeyaa; naagta quruxda badani waa boqorad; ninka deeqsiga ah wax buu bixiyaa; ... 2. Waxay kaloo raacdaa magacyada dheddig, oo kelida ah, oo shibbane ku dhammaada, oo aan qodob wehelin, magacyadaas oo iyaguna ah kuwo wax laga sheegayo ama wax lagu sheegayo (dani waa seeto; lafi ma jabin; doodi ma furna; ...). 3. Haddii magaca tilmaanta wax la taaranayo oo falku xaggiisa aadayo, -i(du) markaas raaci mayso, oo la oran kari mayo: wiilkaasi u yeer; libaaxaasi dil; inankaasi anigaa dhalay; hashaasi lis. Waxay la macne tahay -u.

waa la naqliyay ✓

1

i¹: m.dh (i') Xarafka sagaalaad ee alifka Soomaalida.

2

i²: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koowaad ee kelida ah, oo laga hadlaayo.

waa la naqliyay ✓

1

(i') m.dh Xarafka sagaalaad ee alifka Soomaalida.

2

i: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koowaad ee kelida ah, oo laga hadlaayo.

waa la naqliyay ✓

pron., sg. me

waa la naqliyay ✓

me, moi (objet).

waa la naqliyay ✓

1

ninth [9th] letter of Somali alphabet, according to the style adopted by this dictionary, it is short vowel [I] pronounced like preposition; [ in]

2

—I (suffix) used to express state; quality; condition of feminine nouns; degree; —ness; Ex: dheeri; tallness: buurni; fatness

3

—I (suffix) [Grammar] inflect [alter] some verb forms to express action, Ex: fiiri; look. Foori; whistle

waa la naqliyay ✓

art. waa qodob wadar lab (eeg qaybta naxwaha).

waa la naqliyay ✓

1

(i'): xarafka sagaalaad ee xuruufta Af-Soomaaliga, ahna shaqal gaaban oo u qorma: I, i.

2

i: (naxwe) xarafka ugu yar afka Soomaaliga oo leh macne buuxa; waa magac'uyaal hadlaha koowaad oo keli ah. I jiid aan ku jiidee waa gacmo daalis. I sii daa waad i kadeedaye. Ii keen koobka.

3

i: dabakar xagga danbe ka raaca tilmaanta magaca wax laga sheegayo. Waa nin qabiili ah. Naag foolxumi faan badanaa.

4

i: dabakar xagga danbe ka raaca magacda dheddig ee kelida ah ee shiibbane ku dhammaada ee aan qodob la soconin magacdaas oo ah kuwa wax laga sheegayo. Dameeri isku hallayn bay hooyadeed dabada uga nuugtaa. Nimay habari dhashay hal ma seegi waayo.

5

i: (naxwe) erey xagga danbe ka raaca falalka sababo la xidhiidha isrogaanrogga aawadood. Adhigii dhurwaa baa cuni gaadhay. Caanaha wuu cabbi haddaad siiso.

waa la naqliyay ✓

(see Grammar).

waa la naqliyay ✓

1

a: (a')

2

Xarafka koowaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-a: (naxwe) qodob raaca ereyada lab oo kelida ah oo 6 shibbane ku dhammaada (c, h, kh, q, x iyo hamsa, sida: magac-a, daah-a, jookh-a, maraq-a, madax-a iyo go'-a).

waa la naqliyay ✓

1

(Aadana-ha)

2

Intii Nebi Aadan dhalay ka mid ah; dad; qof.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aagaan-ka) Furka aagaamaha iyo haamaha lagu daboolo.

2

2. (Aagaan-ta) Haan yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Aakhira-da)

2

Meesha iyo nolosha danbe oo lagu noolaan doono, kolka adduunka laga tago.

waa la naqliyay ✓

Inta badan; badanaa; dhaaxa; qajeel

waa la naqliyay ✓

1

* (Aalkol-ka)

2

Biyabbiyood aan midab lahayn, oo ur sillan, oo daarmi og, oo baabbi'i og, oo siyaalo badan loo soo saaro, waxna loogu qabsado, (ama aalkolo).

waa la naqliyay ✓

1

(Aameel-ka)

2

1. Harrub.

3

2. Wixii waxay arkaan iska raaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Aammiin-ta)

2

Erey ducada dabadeeda la yiraahdo oo ulajeeddadiisu tahay Ilaahow aqbal.

waa la naqliyay ✓

1

1. (qof) Aan dhagar iyo laqdabo aqoon; daacad; lillaahi.

2

2. (meel, kd.) nabad ah; aan cabsi lahayn.

waa la naqliyay ✓

(Aniga; aan; i; ii - annaga; innaga; aannu; na; noo) qofka hadla haya ama wax qora haya.

waa la naqliyay ✓

1

(Aana-da)

2

Xumaan hore oo lays gaarsiiyey oo in laga aarguto uurka lagu hayo; godob; utun; asaaye; aarsi; dakano.

waa la naqliyay ✓

1

(Aaran-ka)

2

1. Qaalmaha yaryar oo geela; qaan.

3

2. Doog iyo barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Aas-ka)

2

1. Xabaasha (dadka dhinta) iyo waxa ku saabsan; duug.

3

2. Iftiinka midabyada leh oo qorraxdhaca; cirguduud; cilcillow.

waa la naqliyay ✓

1

(aash-)

2

Si miyir iyo xasilloonaani ku jirto; aayar, tartiib.

waa la naqliyay ✓

1

(Aayatiin-ka)

2

Waxtar aan durba dhalane, waa danbe, oo iyadana loo baahan yahay, la filana hayo oo loogu talaggalo; waxtar raaga; cirib-danbeed; meecaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Ab-ka)

2

Awooweyaashii hore oo laga soo jeedey; isir; wasiir; walcan.

waa la naqliyay ✓

1

(Ab'ogaa-ga)

2

Dad dalka gudihiisa weligii degganaa; aan gadaal-ka-imaad ahayn; waddani (ab'ogaa iyo abaarikeentay).

waa la naqliyay ✓

1

(Abaabulid-da)

2

Arrin isku duwid; hagaajin; qabanqaabin; dumid (col).

waa la naqliyay ✓

1

(Abaadid-da)

2

(ku abaadid) ku daa'imid, ku waarid, ku ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaahi-ga)

2

Isutagga awrka iyo hasha.

waa la naqliyay ✓