hum
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Hum
Jac-jac
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Hum
Hadhaa didib
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
hum
v.., (buzz) xiin, guux.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hirrig
(Hirrig-ta)
Meel dhir badan; jiq; humin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hummaagsad
(Hummaagsad-ka)
Hummaagsasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hummaagsasho
(Hummaagsasha-da)
Arag aan fiicnayn wax ku eegid; malluug aan qeexnayn oo durugsan fiirin; biciriirsasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hummaagsi
(Hummaagsi-ga)
Hummaagsasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hummaajin
(Hummaajin-ta)
Gacan ama nabar u taagid; gaacin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hummaajis
(Hummaajis-ka)
Hummaajin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
arag-qumin
m.dh (daawo) Awoodda ishu ay ku qumiso dhererka kulmiska bikaacadeeda, ayna u tusto hummaagyo bayaan ah ee walxo yaala fogaanno kala duwan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ballaarin
ballaarin¹: m.dh (xisaab) Isqaad joometiriyeed ee soo saara humaag ka weyn (ka yar haddii iskeelka la qaatay uu ka yaryahay 1). Haseyeeshe u eg, qaabka asalka ah (eeg isqaad). Sida kale waa weynayn iyo yareyn shaxan joometari.
ballaarin²: m.f.dh eeg ballaari.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fadfad
fadfad¹: m.l.u Godgod yaryar oo cudurka furuqu ku reebo jirka nafleyda; furuqdhaw, furuqdhoon.
fadfad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Jir nafley humbuluuluqid. 2. Raashin karaya tiqid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hambalaalaq
hambalaalaq¹: m.l 1. Kala daadsanaan. 2. la-mid: humbuluuluq¹.
hambalaalaq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cid kala daadsanaansho. 2. la-mid: humbuluuluq².
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hambalaalaqid
m.f.dh 1. eeg hambalaalaq². 2. la-mid: humbululuuqid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haydh
m.l (-ooyin, m.l) (fiisikis) Hummaagga oo yeesha iin-muuqaal, ayna sababtay, bikaaco ama muraayad xoodan. Haydh midabkeeda humaaggu waxa uu yeeshaa hariiryo midabaysan, taas oo ay ugu wacantahay hannaanka kala geddisan ee ay midabada kala geddisan u qalloocdaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
humasho
m.f.dh eeg humo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
humbaalle
m.l 1. Qaab orod ama socod ah oo qof wax cabsiinaya sameeyo. 2. la-mid: humbaalleyn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
humbaallee
f.mg2 (-leeyay, -leysay) Humbaalle samayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
humbaalleyn
m.f.dh eeg humbaallee. la-mid: humbaalle (2).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
humbul
humbul¹: m.l (-llo, m.dh) 1. (u) Geed isku cufan oo hoos wanaagsan iyo miro macaan iyo wixi lamida. 2. H. ah: wax isku cufan.
humbul²: f.g1 (-ulay, -ushay) Wax, wax ku hilid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
humbulan
f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax qaab humbul ah leh ahaansho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
humbulid
m.f.dh eeg humbul².
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
chum
/jam/ (n) saaxiib (wadeey).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
humo
f.g3 (-untay, -umatay) Maro duug ah tolasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
humo
v.auto: mend, patch ragged clothing
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
humo
(fal) calallo ama wax la mid ah oo kala daadsan, toltolo.
humo-da: (magac, dhedig, keli) shinbir dadku aad u jecelyahay oo qofka dila mag laga qaado; waxay ka digtaa bahalaha iyadoo isla markaasna disha masaska soo xadgudba.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
humo
de: mend, patch ragged clothing
lx: humo
pd: (huntay / humatay)
ps: v3b=auto
key: humo
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
hump
/hamp/ (n) kurus (tuur).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
hump
hunch, n., tuur, -ti; hump backed, tuur leh, ninki tuurta lahaa; hump of camels, kurus, -ki.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
rhum
rhum, n.m. - khamriga laga sameeyo dheecaanka sonkorta
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hu
(Hu-ga)
Dhar; maryo; marashi; hub; marriin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hu
m.l.u 1. Dhar la qaato. 2. la-mid: hub¹. la-mid: hub¹.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hu
m.l.u 1. Dhar la qaato. 2. la-mid: hub¹.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hu
det-msubject case: the [subject]
hu: m. n., [collective] clothes, dress, attire, clothing
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bum
/bam/ (n) darbi-jiif (qof kharaab ah)
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bum
n., (the buttocks) sal, -ki.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dum
(fal) dad abaabul oo soo ururi.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
gum
/gam/ (n) 1. cirrid (n) 2. xanjo (n) 3. xabag.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
gum
n., (the hard, fleshy substance covering the jaws and investing the teeth) cirid, -ki; (the vegetable secretion of trees and plants) xabag, -ti; black gum, baxbax, -i; a kind of gum, xanjo, -adi; liquid gum, duxsin, -ti; take the liquid gum, duxso; a gum tree, mudhayo or murayo, -adi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ham
m.dh.sh.r H. dheh/ h. siin: cod lagu muujiyo cantuugo aad u weyn samayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ham
vl. n. putting (food) in the mouth all at once when eating
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
ham
/haam/ (n) 1. hilib-doofaar. (n) 2. jilaa heer-hoose ah. e.g. He is not a good actor, he is just a ham. (n) 3. wariye raadye oo bar-barad ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ham
(ereycodeed) lagu tilmaansado jabaqda cunto afka mar keli ah lagu wada riday. Dh: jam.
ham: (ereycodeed) loola jeedo codka ay bixiso ciid meel xoog loogu shubay. Godka ciid ku aas oo ham ku sii. Dh: dem.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ham
de: putting (food) in the mouth all at once when eating
lx: ham
pd: (-ta)
ps: vn-f
key: ham
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
hem
/hem/ (n) 1. dacal, dacalka marada siiba inta isku-laaban. (v) 2. dacal ama saka-buundo u yeelid.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
hem
n., daruur, -ki, serji, -gi.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
him
/him/ (pron) asaga (he oo la-fale ah). e.g. Have you seen him this morning?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hu'
-ga: (magac, lab, keli) dharka la xidho ee la isku asturo. 'Duq xun oo hu' xun huwan' ku celceli. Dh: dhar, maryo, marashi, hub, marriin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hub
(Hub-ka)
1. Qalabka lagu dagaallamo.
2. Dhar; marashi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hub
hub¹: m.l.u 1. Qalab lagu dagaalamo. 2. la-mid: hu.
hub²: f.g1 (-bay, -btay) Arrin xaqiiqdeeda ogaansho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hub
hub¹: m.l.u 1. Qalab lagu dagaalamo. 2. la-mid: hu.
hub²: f.g1 (-bay, -btay) Arrin xaqiiqdeeda ogaansho. m.f.dh, hubid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hub
v.st: be sure, make certain, ascertain
hub: m. n., [collective] weapons, arms; equipment, gear; clothes
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
hub
/hab/ (n) 1. bartamaha shaagga. (n) 2. xuddunta ama halka ugu muhiimsan ee arrin ama meeli leedahay.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hub
-ka: (n) weapon (wepan); munition (miyuunisheriy, such as a gun, missile, or sword
hub -ay / tay: (v) make certain; make sure ~ hubi. Ex: ma hubo; I am not sure
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hub
-ka: (magac lab, keli)) magac guud oo qalabka lagu dagaallamo oo dhan ah.
hub -ka: (magac, lab, keli) wax la gashado oo dhan. Dh: dhar, marashi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hud
(Hud-da)
1. Xubnaha uurkujirta midkood oo inta xuubkii ku rognaa soo jeexa, meel ka soo buurta.
2. Xuddunta soo buurata; buuf.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hud
hud¹: m.dh (-do, m.l) Xiidmo soo gala meel caloosha ka mid ah oo xuubkii ku dahaarnaa dillaacay.
hud²: f.g1 (-day, -dday) Dhar dillaacsan tolid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hud
f. n. hernia
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hud
-da: (magac, dhedig, keli) xudunta oo soo buurraata. Dh: buuf.
hud-da: (magac, dhedig, keli) meel baydhsan ama leexsan.
hud-da: (magac, dhedig, keli) xubnaha uurkujirta midkood oo inta xuubkii ku rognaa soo jeexa, meel kasoo buurta.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Hue
Ribmidab
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
hue
/hyuu/ (n) midab. e.g. There are flowers of many hues in the garden.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Huf
(Huf-ta)
Shinbir hilibka cunta; dafo; dhuuryo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
huf
huf¹: m.dh (-fo, m.l) Shimbir hilibka cunta; dafo.
huf²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Wax sifayn. 2. Wax kala saarid. 3. Wax jifid (gogol iyo wixi lamida).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
huf
m.dh (-fo, m.l) Shimbir hilibka cunta; dafo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
huf
v. winnow; clean; shake ~ beat the dust from
huf [feminine] n. bird of prey, hawk ~ falcon species
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
huf
-ay / tay: (v) blow [dust] off or away ~ hurguf
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
huf
(fal) hadhuudh masaf ku goolab oo firida iyo xashiishka kala saar; inta xun ka reeb.
huf-ta: (magac, dhedig, keli) shinbir hilibka cunta. Dh: daffo, dhuuryo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hug
f.g1 (-gay, -gtay) Neef ari ah harag ka bixin. la-mid: xug².
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
hug
/hag/ (n) 1. hab, haanyo. (v) 2. hab-siin. e.g. At the airport we were hugging and kissing.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hug
(fal) haragga iyo hilibka gacanta ku kala saar.
hug-ga: (magac, lab, keli) hab haraga looga saaro xoolaha iyada oo middida caaradeeda lagu qabanayo faraha caaradooda oo haragga iyo hilibka lagu kala saaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hul
(Hul-ka)
Meel daloosha ama god u eg oo ciriiri ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hul
hul¹: m.l (-lal, m.l) God yar oo ciriiri ah.
hul²: f.g1 (-ulay, -ushay) Meel qodid ama daloolin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hul
m.l (-lal, m.l) God yar oo ciriiri ah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hul
m. n. cleft, chink, crack
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hul
-ka: (n) a narrow opening, such as a crack or fissure
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hul
(fal) qod oo fogee; dheeree.
hul-ka: (magac, lab, keli) meel daloosha oo bannaan. Dh: hulo, afaaf.
hul -ka: (magac, lab, keli) meel qodan ama daloosha ama god ah oo hoos u sii dheer.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hul
de: cleft, chink, crack
lx: hul
pd: (-ka Pl: hulal (ka))
ps: n4-m
key: hul
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hun
hun¹: m.l Maro aad duug u ah.
hun²: f.g1 (-umay, -untay; -umi) Maro duug ah tolid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hun
v. mend (clothes)
hun: m. n. old bit of cloth
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hun
(fal) calal iyo wixii la mid ah, toltol.
hun-ka: (magac, lab, keli) dhar duugoobay oo la isticmaalay muddo dheer. Dh: jarqi, calal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
huq
m.dh 1. Dareen xooggan oo murugo leh. 2. Uurkutaallo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
huq
m.dh 1. Dareen xooggan oo murugo leh. 2. Uurkutaallo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
huq
-da: (magac, dhedig, keli) saamayska kuddada ah ee naxdintu keento; naxdin degdeg ah. Dh: haq.
huq-da: (magac, dhedig, keli) ciil iyo caloolxumo. Dh: ciil. Li: farxad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hur
f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) U h.: cid wax u hibayn. 2. (f.mg) Dab bixid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hur
f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) U h.: cid wax u hibayn. 2. (f.mg) Dab bixid. m.f.dh, hurid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hur
v. be kindled, catch fire
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hur
-ay / tay: (v) become inflamed; burst into flame: kindle (kin-dhel)
u hur -ay / tay: (v) devote (divoot); make or offer a sacrifice
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hur
(fal) dab, noolaw oo bax; olol oo shidan.
hur: (fal) wax dhiib oo lexjecla la'aan bixi. Dh: quudh, quur, bixi. Li: waako.
hur: (eraydhawaaq) lagu canaanto dibiga ama waddada lagaga duwo.
hur: (eraydhawaaq) fardaha loogu yeedho si uu u dheereeyo orodka.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hur
de: be kindled, catch fire
lx: hur
pd: (huray)
ps: v1=intr
key: hur
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hus
Aammus! Shib dheh! Us!
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hus
e.d Aammus!; shib dheh!; us!
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hus
inter. be quiet!, shut up!, shhh!
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hus
(fal) aammus oo afkaaga hayso. Dh: shib, us, aammus.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hus
cf: aammus
de: be quiet!, shut up!, shhh!
lx: hus
ps: intj
key: hus
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
hut
/hat/ (n) buul (aqal yar oo badanaa qoryo laga dhiso).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
hut
n., bul, -ki; hut of one family, jees, -ki; hut of several families not agglomerated, jeesas, -ki.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
huy
m.l Nooc ciyaaraha biyaha korkooda lagu ciyaaro ka mid ah oo lugaha la isla dhaco; shaambo.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
mum
/mam/ (n) hooyo.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
rum
/raam/ (n) khamri saamays kulul oo laga sameeyo dheecaanka sonkorta.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Sum
Wadar