horaadin

(Harraadin-ta)

Harraad badid; biyo la cabbo u diidid; oomin.

m.f.dh eeg harraadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, harraad ku ridid; noole inuu harraado sabab u noqosho. Dh: oomin, harraadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) horay u dhigid: horay u marin.

(Haadin-ta)

Badarka la tumay, kd., oo inti kor la geeyo ama loo sayro hoos loo soo daadsho ama loo soo qubo si neecawdu u dhexmarto oo buunshaha u bitiso; duulin; buubin; (ama haatin).

m.f.dh eeg haadi. la-mid: haadis¹, haatin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudh la tumay iyo wixii la mid ah oo inta weel lagu shubo ee kor loo saydho buushiga iyo qashinka laga tuuro. Haadinta hadhuudhka xilliga dabaysha ayaa lagu beegaa. Dh: hufid.

haadin -ta: (magac, dhedig keli) «u» qof meel fog jooga gacanta u lulid si uu kuu arko. Haadintayda miyaanad arkayn gellin baan gacanta kuu lulaye?

(Horaad-ka)

1. Naasaha xoolaha labada horreeya oo xagga xuddunta xiga midkood (kuwa danbe midkiiba waa danbeed).

2. Tiro badan ugu horreeya ama u hor dhacay; kowaad.

horaad¹: m.l (-ddo, m.dh) 1. Naasaha xoolaha labada horreeya oo xagga xudunta xiga midkood. 2. Naasaha dumarka.

horaad²: m.l (xisaab) Ururka dhammaan xubnaha hore ee lammaaneyaal horsan ee xiriir. Guud ahaan waa ururka leh x kutirsaneyaal ee la dhigo dhidibka jiifa (dhidibka-x) ee garaaf.

horaad³: m.dh (-yo, m.l) Haan ama dhoon loogu horreysiiyo rarka ratiga dhaanka ah. la-mid: kalsaar.

horaad¹: m.l (-ddo, m.dh) 1. Naasaha xoolaha labada horreeya oo xagga xudunta xiga midkood. 2. Naasaha dumarka.

horaad²: m.l (xisaab) Ururka dhammaan xubnaha hore ee lammaaneyaal horsan ee xiriir. Guud ahaan waa ururka leh x kutirsaneyaal ee la dhigo dhidibka jiifa (dhidibka-x) ee garaaf.

Domain

numeral: first

horaad m. n. front teats of a milk-animal

name-f first born daughter; clever, articulate, bright

(fal) ka maal; ka lis. Horaadoo nirigteennii, haaneedoo ha guhaadin.

horaad -ka: (magac, lab, keli) naasaha xoolaha labada hore ee xiga dhanka xundhurta midkood. Li: dambeed, Wa: horaaddo.

horaad -ka: (magac, lab, keli) xisaabta marka loo qoro (x,y) tirada raacda doorsamaha (x) ayaa horaad ah. Hel horaadka isle'egta hoos ku qoran. Li: dambeed.

(Raadin-ta)

Wax lumay ama la waayey doondoonid, baadiddoonid; goobid; jerin.

m.f.dh eeg raadi. la-mid: raadis.

vl. n. search, act of searching

-ta: (n) the act of seeking; search (seerj) ~ doon-doonid, baarid

-ta: (magac, dhedig, keli) wax magan doondoonid. Dh: goobid.

de: search, act of searching

lx: raadin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: raadin

تفتيش

-ga: (n) one that falls behind among moving herd; straggler (straaglar) ~ dabaadi-ga

(fal) cid oonsii oo biyo u baahsii.

f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo, dad iyo wixi lamida waqti galab ah hoy u kaxayn.

(Bogaadin-ta)

1. Qof ama wax kale, waqti ku filan oo uu wax kaga baaraandego ama uu kaga bogto, siin.

2. Qof wax ku guuleystey ama wax loo bogo sameeyey, hadal ama si kale ku tusid, in lala farax-wadaagayo; "Baga!" ku dhihid.

m.f.dh eeg bogaadi. la-mid: bogaadis.

-ta: (n) an expression of praise, encouragement, congratu- lation or compliment (kom pala- mant)

Apprezzamento

Appreciation

Apprezzamento

Appreciation

-ta: (magac, dhedig, keli) qof wax ku guulaystey ama wax loo bogo sameeyey oo farxadda lala qaybsado, ammaan ama hadal u soo jeedin. Dh: hambalyayn, bogaadis.

(Caraadin-ta)

Boorrin; tirtirsiin.

m.f.dh eeg caraadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale tirtirsiin. Dh: boorrin, tirtirsiin.

(Colaadin-ta)

Sida colku isula dhaqmo, kula kicid; colaad ku samayn; xumayn.

m.f.dh eeg colaadi. la-mid: colaadis.

Inimicare

To make enemy of

-ta: (magac, dhedig, keli) sida col isu la dhaqmid; colaad ku samayn. Dh: fogayn, xumayn.

-ka: (magac, lab, keli) nin lafaha jaba kaba kuwa burburana gura oo aqoon dheer u leh lafaha.

-ta: (magac, dhedig, keli) qofka lafaba kaba. Feraadin ugu yeedha wiilka lugba jabane. Dh: farsamayaqaan.

(Golaadin-ta)

Wax dhici doona ama in la sameeyo la doona hayo, sidii loo maamuli lahaa iyo golihii lagu dhigi lahaa sii darbid; golaxaarid.

2. (u golaadin) sidii qof, kd., u fali lahaa waxa la gudboon ama laga doonayo ama laga filayo ama laga sugayo, kansho u siin; ka malaysasho; golayn.

m.f.dh eeg golaadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhici doona ama la rabo in la sameeyo u gogolxaadhid. Dh: gogolxaarid, gogoldhigasho.

m.dh la-mid: hiraacin.

vl. n. wrinkle; rippling (of water ~ grass)

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, meel kasta buuxin oo in yar dhaqdhaqaaqid. Dh: haraacis.

de: wrinkle; rippling (of water ~ grass)

lx: haraacin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: haraacin

m.dh la-mid: haraatiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) haraati ku dhufasho. Dh: harraatin, laadid, haraatiyid.

m.dh la-mid: higgaadin.

m.dh la-mid: hilaadiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) saadaalin sida wax noqonayaan oo la sii sheego. Dh: hilaadis, saadaalin.

hilaadin -ta: (magac, dhedig, keli) roob oddoros ku garasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) hiraab siin; suxuur siin.

m.f.dh eeg hiraaci². la-mid: haraacin.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, mawjado iyo qalqallooc u yeelid. Dh: haraacin.

advantage, to lead

-ta: (magac, dhedig, keli) hoggaan ku qabasho, ku wadid.

de: first

hm: 1

lx: horaad

pd: (-ka)

ps: num-ord-m

syn: koowaad ~ kowaad

key: horaad_1

de: front teats of a milk-animal

hm: 2

lx: horaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: horaad_2

m.f.dh eeg hormari. la-mid: hormaris, horummarin.

-ta: (n) 1. prepayment (priipeey ment); advance payment ~ qadimaad. 2. development (divolopment)

-ta: (magac, dhedig, keli) horay u dhigid: horay u marin.

m.f.dh eeg hoyaad².

(Hoyaatin-ka)

Meel habeen ku baryid; hoyad.

hoyaatin¹: m.l 1. Waqti qorrax dhac ah oo hoy la aado. 2. H. ah: nafley u socota meeshii ay ku hoyan lahayd. 3. la-mid: hoyasho.

hoyaatin²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) la-mid: hoyo.

vl. n. overnight stop ~ stay

-ka: (magac, lab, keli) meel habeen ku baryid; hoyaad.

hoyaatin -ka: (magac, lab, keli) meel habeen ku baryid: meel u hoyaad.

de: overnight stop ~ stay

lx: hoyaatin

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: hoyaatin

m.f.dh eeg muraadi.

m.f.dh eeg saraadi. la-mid: saraadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) haybweydiin; haybin; haybis.

1. (Dharaarin-ka) Duleed.

2. (Dharaarin-ta) Maalin; dharaar.

dharaarin¹: m.l Duleed.

dharaarin²: m.f.dh eeg dharaari.

m. n., loc. open country (outside the encampment)

dharaarin vl. n. daytime happening ~ event (meal, entertainment, etc.)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax habeen ama aroor hore la qaban lahaa dib u dhigid illaa duhurka ama barqada la gaadhayo.

(Dhibaadin-ta)

Xoolo dhibaad ah, gabadha la guursadey siin, ku darid.

m.f.dh eeg dhibaadi. la-mid: dhibaadsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh xoolo diiqa ah siin. Dhibaadintu waa dhaqan habboon.

(Gardaadin-ta)

(caado) xus loo sameeyo carruurta dhalata kolka afartan maalmood u dhammaato; nin dhalan wanaagsan baa inta tunka ku qaada la or'orda, ama faras baa inta la fuuliyo lagu taxaabaa, ama siyaalo kale baa la yeelaa.

m.f.dh eeg gardaadi. la-mid: gardaadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo xambaaris oo la socsocod. Ilmuhu kolkkuu afartan (40) maalmood jiro oo qof loo xambaariyo ama degta loo saaro oo uu la warwareego taas oo la aaminsan yahay in uu qofkaas dabcigiisa yeesho.

Harraadsan.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Wax harraad hayo ahaansho. 2. U h.: Wax, wax aad u jecel ahaansho. la-mid: harraadsan.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Wax harraad hayo ahaansho. 2. U h.: Wax, wax aad u jecel ahaansho. m.f.dh, harraadnaan. la-mid: harraadsan.

der. [adjective] thirsty, 'dry'; desirous

-aa: (adj) desiring to drink; thirsty (theresti)

(tilmaame) qof ama cid kale oo oomman; cid biyo u baahan.

a: harraadsan

de: thirsty, 'dry'; [ext.] desirous

lx: harraadan

pd: (harraadnaa)

ps: adj-der

key: harraadan

(Harraadid-da)

Biyo la cabbo u baahasho; oomid; asqoobid.

m.f.dh eeg harraad².

-da: (magac, dhedig, keli) mid oomman oo harraaday ahaan. Dh: harraadis, asqoobid, oomis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg harraadid.

m.dh la-mid: haraatiyid.

(Higgaadin-ta)

Erey qoran ama aan qorrayn, inta xaraf xaraf loo sheego, kicin, akhriyid.

m.f.dh eeg higgaadi. la-mid: higgaadis, hikaadin, hikaadis, hingaadin, hingaadi

-ta: (magac, dhedig, keli) eray qoran ama aan qorrayn, inta xaraf xaraf loo sheego isku akhrin.

higgaadin-ta: (magac, dhedig, keli) ci' sida dibida darandoorrin oo ku celcelin. Dibiga qoogan higgaa dintiisa meel dheer ba laga maqlaa. Dh: higgaadis.

m.dh la-mid: higgaadin.