hoos-u-dhac
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hoos-u-dhac
m.l (dhaq.) Xilli waddan dhaqaalihiisu uu hoos u dhaco, dhinaca wax soo saarka, beeraha, warshadaha, taaso ay keento hoos u dhac qiimaha lacagta, iyo shaqo la'aan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hoosudhac
m.l (dhaq.) Xilli waddan dhaqaalihiisu uu hoos u dhaco, dhinaca wax soo saarka, beeraha, warshadaha, taaso ay keento hoos u dhac qiimaha lacagta, iyo shaqo la'aan.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hoosudhac
-a: (n) downfall (dhawn-fool)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hoosudhac
-a: (magac, lab, keli) wax meel ay taagnaayeen ka soo yaraada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Culaab
(Culaab-ta)
Baariga hoos u dhacaya oo wax waliba ku hayaan waxa sida, jiidashada dhulka daraaddeed; culays.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
biresbiyobiya
m.dh (daawo) Dhibaato lagala kulmo akhriska caadiga ah iyo fulinta hawlo dhow oo ay keento hoos u dhac xagga aragga oo da'du keento, taasoo ishu ayan awoodin in ay beddesho qallooca birta isha si ay faseex ugu aragto wixii u dhow. Sababta middaas waxay tahay ayadoo marba marka ka dambeysa ay lumeyso awood jiitimaadka birta isha (lens) sidaas awgeed qallooceedu ma beddelmi karo marka si fiican ugu muuqan mayaan wixii u dhow. Waxa lagu saxa muraayadaha indhaha oo uu takhtar kuu qoro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cimilo-buureed
m.l (juqraafi) Nooc cimilo oo ay keenaan kala sarraynta iyo joogga dhulka halkii ay ka keeni lahaayeen loolka iyo xaaladda badeedda ka jirta meesha; waxaa dhici karaysa in laga helo gobol kasta, wuuna ka baxsanyahay habka cimilo goboleedka waaweyn ee jira. Marka loo fiirsho dhulalka hoose, buuruhu waxay muujiyaan hoos u dhac xagga cadaadiska hawada, heerkulka, huurka, iyo kaah qorraxeedka oo kordha, iyo marka la gaaro joog door ah oo roobku bato.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dibdhicid
m.dh 1. eeg dibdhac². 2. Hoos-u dhac (dhaqaale). la-mid: dibdhac¹, dibudhac, dibudhicid, dibudhicis.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fud-barafeed
m.l (fiisikis) Cadad biyo fadhiista ah oo ku samaysma dhulka dushiisa, marka heerkulka hawadu uu hoos u dhaco ilaa iyo ka hoos.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hab-kulxidh
m.l (fiisikis) Hab kul daynaa-mikaad oo dhaca ama dhammaysyirma iyada oo aanu kul soo gelin kana bixin. Guud ahaan, isbeddelka kul-xidh waxa uu keenaa kor u- kaca ama hoos u-dhaca heerkulka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haybotayrodism
m.l (daawo) Shaqada qanjirdhiiga taayrodka oo yaraata. Haddii lagu dhasho oo an la daawayn waxay keeneysa karaetiniism. Haddii qof weyn ku dhacdo waxay keentaa hoos u dhac maskax iyo jirba, qabow dareen dheeraad ah, garaaca wadnaha oo yaraada, culeyska oo kordha iyo maqaarka oo dildillaca.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
isxabaalid
m.dh (baayoloji) Xaalad hurdo oo kale ah, taasi oo xayawaanka qaarkood kaga gudbaan bilaha jilaalka ee ay jiraan cunta yaraanta iyo qabowgu. Waxay xayawaanku sameeyaan isbeddello fisiyoolajiyeed oo ay ka mid yihiin hoos u dhaca heerkulka jidhka iyo garaaca wadnaha, waxa anay ku noolaadaan keydka duxdooda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jaban
f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Wax jab gaarey ahaansho. 2. Wax qiimahoodu hoos u dhacay ahaansho (badeeco).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kuldhac
m.l (daawo) Hoos u dhac kulka jirka oo ka hoos mara cabbirka caadiga ah ayna jirinna falalka difaaca jirka sida - qarqaryada. Badanaa waxay ku dhacdaa caruurta iyo waayeelka haddii ay ku noolyihiin guryo aan la kululeyn ayna haysan dhar huwasho oo ku filan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kulqaate
m.l (-tayaal, m.l/dh) (fiisikis) Dariiqo tilmaamaysa nuugidda kulka ee hab ama walax ku jirta falgalid (waxa kale oo lagu sharxi karaa kulka bannaanka uga baxa walax, ama hoos-u-dhaca heerkulka).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
suuris-jiilaal
m.l 1. (botani) Habaynta qaybaha ruqurka ubaxa, gaar ahaan laacayaasha iyo malaacayaasha. 2. (cilmiga naflayda) Xaalad firfir-cooni la'an ah oo ay xayawaanka qaarkii gelaan xilliyada abaartu dheeraato iyo kulaylka. Waxa kale oo hoos u dhaca quudashada, neefsiga iyo dhaqdhaqaaqaya-da kale ee jidhka.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
biresbiyobiya
m.dh (daaw.) Dhibaato lagala kulmo akhriska caadiga ah iyo fulinta hawlo dhow oo ay keento hoos u dhac xagga aragga oo da'du keento, taasoo ishu ayan awoodin in ay beddesho qallooca birta isha si ay faseex ugu aragto wixii u dhow. Sababta middaas waxay tahay ayadoo marba marka ka dambeysa ay lumeyso awood jiitimaadka birta isha (lens) sidaas awgeed qallooceedu ma beddelmi karo marka si fiican ugu muuqan mayaan wixii u dhow. Waxa lagu saxa muraayadaha indhaha oo uu takhtar kuu qoro.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cimilabuureed
m.l (juqraafi) Nooc cimilo oo ay keenaan kala sarraynta iyo joogga dhulka halkii ay ka keeni lahaayeen loolka iyo xaaladda badeedda ka jirta meesha; waxaa dhici karaysa in laga helo gobol kasta, wuuna ka baxsanyahay habka cimilo goboleedka waaweyn ee jira. Marka loo fiirsho dhulalka hoose, buuruhu waxay muujiyaan hoos u dhac xagga cadaadiska hawada, heerkulka, huurka, iyo kaah qorraxeedka oo kordha, iyo marka la gaaro joog door ah oo roobku bato.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fudbarafeed
m.l (fiisikis) Cadad biyo fadhiista ah oo ku samaysma dhulka dushiisa, marka heerkulka hawadu uu hoos u dhaco ilaa iyo ka hoos.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
habkulxidh
m.l (fiisikis) Hab kul daynaamikaad oo dhaca ama dhammaysyirma iyada oo aanu kul soo gelin kana bixin. Guud ahaan, isbeddelka kul-xidh waxa uu keenaa kor u-kaca ama hoos u-dhaca heerkulka.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
haybotayrodism
m.l (daaw.) Shaqada qanjirdhiiga taayrodka oo yaraata. Haddii lagu dhasho oo an la daawayn waxay keeneysa karaetiniism. Haddii qof weyn ku dhacdo waxay keentaa hoos u dhac maskax iyo jirba, qabow dareen dheeraad ah, garaaca wadnaha oo yaraada, culeyska oo kordha iyo maqaarka oo dildillaca.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
isxabaalid
m.dh (baay.) Xaalad hurdo oo kale ah, taasi oo xayawaanka qaarkood kaga gudbaan bilaha jilaalka ee ay jiraan cunta yaraanta iyo qabowgu. Waxay xayawaanku sameeyaan isbeddello fisiyoolajiyeed oo ay ka mid yihiin hoos u dhaca heerkulka jidhka iyo garaaca wadnaha, waxa anay ku noolaadaan keydka duxdooda.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jaban
f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1 . Wax jab gaarey ahaansho. 2. Wax qiimahoodu hoos u dhacay ahaansho (badeeco). m.f.dh, jabnaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hoos-u-dhigid
vl. n., [compound] demotion
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hoosdhaw
hoosdhaw¹: m.l 1. Shaqalka carabiga mid ka mid ah oo xuruufta hoos loogaga dhigo. 2. la-mid: hoosdhebid.
hoosdhaw²: f.g1 (-dhabay, -dhabtay; -dhebi) Xuruufta carabiga shaqal hoos uga dhigid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hoosdhaw
m.l 1. Shaqalka carabiga mid ka mid ah oo xuruufta hoos loogaga dhigo. hoose s. Meel hoos ah ku sugan; hooseeya.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hoosdhaw
v. mark something with a diacritic
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hoosdhaw
-ga: (n) the Arabic vowel “ I ” , called [kasra] in Arabic ~ hoosdhig
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hoosdhaw
-ga: (magac, lab, keli) Carabiga, xarakada kolka xarafka hoosta laga mariyo oo aqrisanta 'i'.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hoosdhaw
de: mark s.t. with a diacritic (as the vowel i under the consonant in Arabic script)
lx: hoosdhaw
nt: hoosdhaw (ga) [vn-m], hoosdhebid (da) [vn-f]
pd: (hoosdhabay)
ps: v1=tr
key: hoosdhaw
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Hooso-ha
atelier.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
horudhac
-a: (n) introduction (intra-dhak shin); foreword (foorwordh) ~ arar, gogoldhig, hordhac
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
horudhac
-a: (magac, lab, keli) eeg hordhac.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hooskuhar
m.l la-mid: hoosaharre.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hooskadhaw
-ga: (magac, lab, keli) gaadmo iyo ogaal la'aan wax ku eyelid. Dh: ismijaxaabin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
goobdhac
m. n. result, conclusion
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
goobdhac
-a: (magac, lab, keli) xoolo inta ceelkii la geeyey la waayey qofkii u shubi lahaa.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
goobdhac
de: result, conclusion
lx: goobdhac
pd: (-a)
ps: n2a-m
key: goobdhac
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hoosdhig
hoosdhig¹: m.l la-mid: hoosdhigid.
hoosdhig²: f.g1 (-gay, -gtay) Xuruufta carabiga shaqal hoos uga dhigid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hoosdhig
v. mark with a diacritic
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hoosdhig
-ga: (n) 1. the Arabic vowel “I” called (kasra} in Arabic. 2. —hoosdhig -ay / tay: (v) put something under ~ hoosgali. Ex: miiska hoosdhig: put it under the chair
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hoosdhig
-ga: (magac, lab, keli) Carabiga, xarakada xarfaha mid ka mid ah oo hoosta xarafka looga dhigo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hoosdhig
a: hoosdhaw
de: mark with a diacritic
lx: hoosdhig
pd: (hoosdhigay)
ps: v1=tr
key: hoosdhig
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Hooyo-da
mère.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
soo dhac
m.l (kiimika) Saxarro kaahfaleed oo ka soo dhaca atmoosfeerka marka uu qarax bu'eed dhaco.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Soo dhac
Fall-out
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
soo dhac
-ay / day: (v) fall down (faal dhaawn); drop or fall freely
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hoos'ubax
-a: (magac, lab, keli) qof gaaban oo aan kor u korin. Dh: coon.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hoosdadab
m.l H. ah: caws, raro iyo wixi lamida geed ama aqal hoos looga duggaaliyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hoosubbax
m.l (-xyo, m.dh) Qof bar yar oo da'du aysan ka muuqan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hoosubbax
m. n., [compound] short person with a small frame who looks younger than his age
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hoosubbax
-da: (n) someone who appears much younger than this age ~ coon, guun
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hoosubbax
de: short person with a small frame who looks younger than his age
lx: hoosubbax
pd: (-a)
ps: n2a-m-cmp
key: hoosubbax
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
isku dhac
v. collide (with)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
isku_dhac
de: collide (with)
lx: isku dhac
pd: (dhacay)
ps: v1=expr
xe: Those two cars had a collision.
xv: Labadaas baabuur wey isku dheceen.
key: isku_dhac
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Roobladhac
(Roobladhac-a)
Bahal yar oo kudkudaha qaabka uga eg oo midabkiisu xariir guduudan u eg yahay, oo weligi roobka dabadiisa la arko, oo la moodo inuu cirka ka soo dhacay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
roobladhac
m.l Cayayaan jurmi yar oo midab guduudan leh oo kudkudaha u eg oo la arko marka roob da'o kaddib.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
roobladhac
m. n., [compound] small red flying insect species
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
roobladhac
de: small red flying insect sp. (that appears after a rain)
lx: roobladhac
pd: (-a)
ps: n2a-m-cmp
key: roobladhac
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
qorrax-dhac
-a: (n) sunset (san-set); sundown (san-dhaawn)