hoobaalayn

-ta: (magac, dhedig, keli) socod hunbaalle ah u socoshada. Dh: humbaalleys.

-ta: (magac, dhedig, keli) socod isku dhex daadsan oo qaabka iyo dharkaba la damallooliyo oo hunbulhunbul ah. Dh: humbaallayn.

-ka: (magac, lab, keli) magaca sanam waayadii hore la caabudi jiray. Waxay Soomaalidu ku billaabaan, gabayada, heesaha, ciyaaraha, heescaruureedda, heeshawleedda iyo wixi la mid ah.

(Hoobaan-ta)

Miraha bislaada; dhuguc.

m.dh.u Miro aad u bislaaday.

m.dh.u Miro aad u bislaaday.

f. n., [collective] ripe fruit

name-unisex ripe fruit

-ta: (n) edible ripe fruits

magac loo baxsho gabadh qurux badan oo lagu shabbahayo sidii mudho bislaaday oo qurxoon.

-ta: (magac, dhedig, keli) midhaha bislaaday ee dhulka ku soo daata ama laan keliya ku teedsan oo soo laalaada. Hoobaan bislaatiyo, hibaaq baxay la moodyeey. Dh: dhuguc, rooshaan.

cf: dhuguc

de: ripe fruit

lx: hoobaan

pd: (-ta)

ps: n-f-col

key: hoobaan

(Hoobaala-ha)

Hooyaale.

m.l la-mid: hooyaale.

m. n. key word used to introduce rhythm of a poem ~ song

-ha: (magac, lab, keli) erey gabayada iyo maansooyinka inta badan lagu furfurto. Hoobaale hoobaalayey, hoobaalayeey hoobe. Dh: hooyaale.

de: key word used to introduce rhythm of a poem ~ song

lx: hoobaale

pd: (/ha)

ps: n7-m

see: hooyaale

key: hoobaale

m.dh Haweeney u go'day fanka iyo suugaanta; fannaanad.

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo taqaan farshaxanta ama falsamida.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la goobaabay ahaansho. la-mid: koobaaban.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la goobaabay ahaansho. m.f.dh, goobaabnaan. la-mid: koobaaban.

(tilmaame) wax goobaabin loo sameeyey.

-ta: (magac, dhedig, keli) socdaal dheer oo xidhiidhsan marid; socod aan kala go' lahayn samayn. Laba habeen oo habaqlayn ah ayaan ku soo gaadhnay magaalada.

f.mg2 (-leeyay, -leysay) la-mid: hooyaalee.

v. recite ~ sing a rhythm word

bw: hooyaale

de: recite ~ sing a rhythm word

lx: hoobaalee

nt: hoobaalayn (ta) [vn-f]

pd: (hoobaaleeyey)

ps: v2b=tr

key: hoobaalee

f.g4 (-bnaa, -bnayd) la-mid: goobaaban.

(tilmaame) wax ama meel la koobaabay.

-ta: (magac, dhadig, keli) cid sabaale ku wadid, sasab ku qancin. Sabaalayn buu qoys ku dhaqmaa. Dh: sasabaad.

(Tabaalayn-ta)

Tabo u helid; farsamayn.

m.f.dh eeg tabaalee. la-mid: tabaalayo, tabaalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhibaataynta; silcinta waxyeello iyo kadeed la gaadhsiiyo, noole. Dh: tabaalays, dhibaataynta.

(Dhabaalayn-ta)

1. Dhabbaalo ku dhufasho.

2. Guubaabin.

m.f.dh eeg dhabaalee. la-mid: dhabaalo.

-ta: (magac, dhedig, keli) awr, mid kale qallaxato ku dhufasho. Dh: qallacatayn.

dhabaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) guubaabin oo gooddin iyo boorrin iskugu darid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dibindaabyeyn iyo hadimayn. Dh: hoodaddays, luggoyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) waano iyo wixii la mid ah, meelo badan wax ka tussid; waanin oo u caqlicelin. Dh: hogatusaalayn.

(Soomaaliyayn-ta)

Soomaali ama wax Soomaaliyeed ka dhigid.

m.f.dh eeg soomaalyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) Soomaali ka dhigid.

-ta: (magac, dhaddig, keli) dhimista iyo hoos u dhigga halista nabar ama jirro leedahay. Basanbaasin buu ii noqdiyo wax i balbaalyayne. Dh: quwadjebin, taakaleelin, shiiqin, dhicisayn. Li: xoogayn, tooxid, taanaadin, labolaxaadin.

-ga: (magac, lab, keli) boodaalaysasho samayn. Boodaalaysi barataye buulka mocooyaday ka bood.

boodaalaysi -ga: (magac, lab, keli) boodaalaysi suubbin. Boodaalaysi bay kuraygii ciyaarayaan.

(fal) bootindhisad ku tartan oo ku soco.

m.dh la-mid: dharbaaxid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dharbaaxo la dhicid,

m.dh la-mid: dharbaaxid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dharbaaxo ku dhifasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan sax ahayn u sheegis; majarahabaabin.

m.f.dh eeg goobaaban. la-mid: goobaabnaansho, koobaabnaan, koobaabnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax soconaya ama ordaya oo inta la barbar rooro xagga hore lagaga yimaaddo. Dh: qoorjeebid, horqabatays.

-ka: (magac, lab, keli) eeg humballayn.

m.f.dh eeg humbaallee. la-mid: humbaalle (2).

(Hunbaalleyn-ta)

Socod hunbaalle ah, socosho.

m.dh la-mid: goobaabnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid goobaaban ahaan; goobaabnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) si geelu u ordo kolka uu dhergo oo aan durduro ahayne, inta uu luqunta raariciyo uu aad u ordo. Nirguhu baarqabka ayay afdhuubaalaynta kaga daydaan. Dh: afdhuubaalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kala filiqsan ama daassan, kolba mid qaadid. Gorowgii waxan ku dhammeeyey haldhablayn. Dh: halhalayn, haldhablayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg hogaggelin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hogatusaalayn.

m.f.dh eeg hogotusaalee. la-mid: hogatusaaleyn.

m.f.dh eeg baahee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof sabool ah ama gacan madhan, gargaar u soo ururin. Dh: qaadhaamid, jiscin.

-ta: (magac, dhedig, keli) baar ka dhigid; ka dhigidda wax sare oo wacan.

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta sanqarta 'bab' oo tilmaamaysa wax xoog iyo dhakhso wax kale loogu dhuftay, iskana soo daba noqday. Ma ul buu derbiga la dhacayaa, bablayntu waa maxay?

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bacbaclayn.

m.f.dh eeg ballee. la-mid: ballaysimo, ballaysin, billayn, billaysimo.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartanbaxay gardaadin; tunka ku qaad oo la warwareegid. Ballaynta cunugga Buraale bootin dheere u daaya. ballays -ka: (magac, lab, keli) cunug afartanbaxay gardaadistii; tunka ku qaadis oo la warwareegis. Ballayska cunugga berri baan ka dhigay.

(Baslayn-ta)

Si basle ah, baadi ama wax kale, u raadin.

m.f.dh eeg baslee. la-mid: basle (3).

-ta: (magac, dhedig, keli) nooc orodka ka mid ah oo gucle u eg oo si qaabxun wax loo raadgoobo.

m.f.dh eeg boolee. la-mid: boolo.

-ta: (magac, dhedig, keli) turub afar baadh ah haadka lagu booleeyey magacaabasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) doob noqosho; qaangaadhid. Wiilkayga haddeed doobayn waxba ugama hadhin.

(Gaafayn-ta)

Diinta Muslinka ka saarid; gaal ka dhigid.

m.f.dh eeg gaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaal ka dhigid; diinta Islaamka ka saarid; qof muslim ah gaal ku sheegid.

m.l/dh (-layaal, m.l/dh) Raadinta wax maqan la raadiyo.

(Goobayn-ta)

Goobo ka dhigid.

m.f.dh eeg goobee.

-ta: (magac, dhedig, keli) goobo u yeelid ama goobo ka dhigid.

(Haarayn-ta)

Haar u yeelid, ka dhigid.

m.f.dh eeg haaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) haar iyo nabar ku dhufasho; haar gaadhsiin. Edbi gabadha laakiin haaraynta ka ilaali. Dh: qoomid, dakhrid.

(Hallayn-ta)

1. Cid ama wax kale wax yeelid, wax u dhimid.

2. (isku hallayn, ku hallayn) kalsooni buuxda cid u qabid; u talasaarasho.

m.f.dh eeg hallee. la-mid: hallays.

vl. n. losing; ruining

-ta: (n) defect; damage (dhaamij); imperfection ~ kharibid-da

-ta: (magac, dhedig, keli) hanti baadiyayn oo daryeeliwaayid. Dh: baadiyayn, lumin, dhumin Li: helid.

hallayn -ta: (magac, dhedig, keli) aalad ama wax kale, xumayn oo kaharribid. Dh: kharribid, xumayn. Li: hagaajin.

hallayn -ta: (magac, dhedig, keli) «isku kalsooni buuxda cid ku qabid oo ku tashad

hallayn-ta: (magac, dhedig, keli) «ku » hawl, qof kale, ku ogaad oo kaga seexad; ku hallays.

a: halleyn

de: losing; ruining

lx: hallayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: hallayn

m.l la-mid: hooyaale.

v. look ~ stare at; look after; shelter, protect; huddle over

a: hoomaa

de: look ~ stare at; look after; shelter, protect; huddle over

lx: hoomaay

pd: (hoomaayay / hoomaayday)

ps: v1=

key: hoomaay

-ta: (magac, dhedig, keli) adke ama neef dareer u beddelid. Kulka badani wuxuu ka mid yahay waxayaalaha loo adeegsado hooraynta adkaha.

(Hoosayn-ta)

Docda hoose xigid, jirid.