hiyi — Macnaha & Turjumaada

1

(Hiyi-ga)

2

Kasha dadka oo wax waliba ku soo dhacaan; kal; laab; qalbi, cindi.

waa la naqliyay ✓

m.l Laab; kal; qalbi; niyad.

waa la naqliyay ✓

m.l Laab; kal; qalbi; niyad.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] sense, heart, center of emotion

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) feeling (fal ling); emotion (imowshen); sense (sen-si)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) maanka ama maskaxda uu dareenku ku dhaco. Dh: maan, maskax, kash, niyad, kal, laab.

waa la naqliyay ✓

1

de: sense, heart, center of emotion

2

lx: hiyi

3

pd: (-ga)

4

ps: n0-m-abs

5

key: hiyi

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Duud dhagax ah, is haysta oo ku dhereran xeebaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Hawaawi-ga)

2

Alalad; dhadhab; riyo; hiyiwaale.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiddiwaala-ha)

2

Hiyiwaale.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiyikac-a)

2

Kasha oo kicitin galo; tegid ama socod oo laabta ku soo dhaca; kalkaggeeddi.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiyikicid-da)

2

Hiyiga ka kicid; kalkaggeeddi gelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiyiwaala-ha)

2

Kasha waxyaalo saldhig iyo xasilloonaan u diida, ku soo rida; hiyiga waala oo kiciya; hiddiwaale.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kal-ka) a) Waa'; goor; sano; shin, b) Miile; moog; jil. c) Lafaha dhudhummada middood.

2

2. (Ka-sha) a) Hiyi; laab; qalbi. b) Tibta mooyaha wehelisa oo badarka lagu tumo.

waa la naqliyay ✓

1

hawakac¹: m.l la-mid: hiyikac¹.

2

hawakac²: f.mg1 (-cay, -cday; -kici) la-mid: hiyikac².

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: hiyikicid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Nooc ciyaarta sayliciga ka mid ah, laga ciyaaro aroosyada lagana dheelo xeebaha badda cas. la-mid: hiddiwaale, hiyiwaale (2).

waa la naqliyay ✓

1

hiyikac¹: m.l Welwel iyo degganaan la'aan ku dhasha qof niyadda laga rabo awgeed. la-mid: hawakac¹, niyadkac¹, niyakac¹.

2

hiyikac²: f.mg1 (-cay, -cday; -kici) Welwel iyo degganaan la'aan dareemid, wax niyadda laga rabo awgeed. la-mid: hawakac², niyadkac², niyakac².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hiyikac². la-mid: hawakicid, niyadkicid, niyakicid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Kasha waxyaalo saldhig iyo xasilloonaan u diida, ku soo rida; hiyiga waala oo kiciya. 2. la-mid: hirimmaale.

waa la naqliyay ✓

1

kacaan¹: m.l 1. Isbeddel hawada gala oo keena kuleyl iyo daruuro badan oo muujinaya saadaal roob. 2. Isbeddel siyaaso, dhaqaale iyo bulsho oo qaran gudihiisa ku dhaca; tawrad. 3. Hiyikaca ku dhaca qof safar raba inuu galo. 4. la-mid: kacaamid.

2

kacaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Hiyi kicid. 2. Hawo isbeddelid.

waa la naqliyay ✓

1

kal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wąa; goor; sano. 2. Miile.

2

kal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Hiyi; laab; qalbi. 2. Lafaha dhudhammada midkood. 3. Tibta mooyaha wehelisa ee badarka lagu tumo ama awrta lagu raro. 4. Meel ballaaran oo biyuhu galaan.

3

kal³: m.dh (jooloji) Qayb ka mid ah taxanaha waqti jiyoolojiyeedka, oo ah in ka mid ah waaga, kal naftigiisa waxaa loo sii qayb-qaybiyaa saman-saman.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh K. ah: qof socdaal raba hiyikaca ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

1

niyadkac¹: m.l la-mid: hiyikac¹.

2

niyadkac²: f.mg1 (-cay, -cday; -kici) la-mid: hiyikac².

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: hiyikicid.

waa la naqliyay ✓

1

niyakac¹: m.l la-mid: hiyikac¹.

2

niyakac²: f.mg1 (-cay, -cday; -kici) la-mid: hiyikac².

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: hiyikicid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Welwel iyo hiyikac ku dhaca qof, arrin la soo deristay awgeed. 2. Dhibcaha biyaha roobka. 3. Roob tabaryar oo aan dhulka si fiican u qoyn.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) kexee oo aguuji. Xoolaha hii dheh waan aroorinaynaaye. Dh: aguuju.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciyi-ga)

2

1. Gargaar; xoolaggooyo.

3

2. Hilib, qoladii wax qalataa deriska u qaybiso.

4

3. Xarad rarada ama weelka la tolayo lagu dhigo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Waqti jiilaal ah, reero shiraystay, hilibka ay siiyaan cid aan wax qalin. 2. Xarar lagu dhigo rarada ama weel.

waa la naqliyay ✓

m. n. sharing, distribution of goods; help, assistance

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) xaradh lagu sameeyo harrarada ama weelka la tolayo oo farta lagu hayo.

2

ciyi -ga: (magac, lab, keli) gargaar iyo taakulo; xoologooyo.

3

ciyi -ga: (magac, lab, keli) dheef, soor ama hilbo ay labada reer ee deriska ahi isa siiyaan. Waxa caado ah in reerka neef qashaa, si degdeg ah, deriskiisa u gaadhsiiyo. Ciyigii waa ka beryey, ninkii cunay baa ka liita.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gargaar; xoolaggooyo

2

de: sharing, distribution of goods; help, assistance

3

lx: ciyi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m

6

key: ciyi

waa la naqliyay ✓

1

(Giyi-ga)

2

Geyi; gayi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: geyi.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] land, country; domain; world, universe

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) world (wooldh)-, earth (eerath) ~ geyi, gayi. Ex: giyiga aan ku noolnahay..; the earth we inhabit.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg geyi.

waa la naqliyay ✓

1

de: land, country; domain; world, universe

2

lx: giyi

3

pd: (-ga)

4

ps: n0-m-col

5

see: geyi

6

key: giyi

waa la naqliyay ✓

(fal) niyad sami wax u bixi; daacadnimo wax ugu deeq. Dh: hannee.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Dhuti. la-mid: heeti (2).

waa la naqliyay ✓

v. limp; wobble

waa la naqliyay ✓

(fal) si dhuti iyo tukube ah u soco.

waa la naqliyay ✓

1

a: heeti

2

de: limp; wobble

3

lx: hiti

4

pd: (hitiyey)

5

ps: v2a=intr

6

key: hiti

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: hoo³.

waa la naqliyay ✓

v. bring ~ take someone home; accommodate for the night

waa la naqliyay ✓

(fal) meel uu ku hoydo sii.

waa la naqliyay ✓

1

a: hooyi

2

de: bring ~ take s.o. home; accommodate for the night

3

lx: hoyi

4

pd: (hoyiyey)

5

ps: v2a=

6

key: hoyi

waa la naqliyay ✓

1

(Miyi-ga)

2

Dhul aan la degganayn oo magaalooyinka ka fog; baaddiye.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul magaalooyinka ka fog oo xoolo dhaqatadu ku noolyihiin; baadiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul magaalooyinka ka fog oo xoolo dhaqatadu ku noolyihiin; baadiyo.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. countryside, the interior; rural area; savanna, grassland

waa la naqliyay ✓

rural.

waa la naqliyay ✓

-ga: -ha: (n) countryside (kaan 'tirisaaydh); country (kaan-tiri); boondocks (buundhakis); rural area; an area outside of cities and towns ~ baaddiye, baadiye

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meelaha aan magaalooyinka ahayn ee adeegga magaalana ka magan yahay. Miyi ayaan ka imid oo magaalaan ku socdaa Dh: baadiye. Li: balad, magaalo, bandar.

waa la naqliyay ✓

1

de: countryside, the interior; rural area; savanna, grassland

2

lx: miyi

3

pd: (-ga)

4

ps: n0-m-loc

5

key: miyi

waa la naqliyay ✓

Jill

waa la naqliyay ✓

/jili/ (n) 1. bas-baas 2. maraq hilib, bas-baas iyo waxyaaba kale ku jiraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciyid-da)

2

Cida xoolaha oo kale samayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ci'².

waa la naqliyay ✓

vl. n. crying (of animals)

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the act of making a wail or cry, especially by animals; growl (growl)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ci'da riyaha samayn; codka xayawaanka oo kale samayn; ciyis.

waa la naqliyay ✓

1

de: crying (of animals)

2

lx: ciyid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f, vn2a-m

5

key: ciyid

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ciyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhibi-da)

2

Kaadida awrta qooqani isku sayriso oo habeedda madow ku noqota (ama dhebi).

waa la naqliyay ✓

m.dh Madowga maraqsaarka awrta qooqan ka muuqda kana samaysma kaadi uu isku sayray. la-mid: dhebi².

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): urine of male camel in rut which soils its backside

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) awrka qooqan kaadida uu isku seydho ee habeedda ku noqota. Dhibida awrka iska eeg yey ku marine. Dh: dhebi.

2

dhibi-da: (magac, dhedig, keli) madaw geela kaga dhasha margaagga oo uu dhidid keeno. dhibib -ka: (magac, lab, keli) sida uu noqdo qofka uu oogadiisa dhiig badani ka baxo. Dh: dhibiibi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhibidhiso

2

de: urine of male camel in rut which soils its backside

3

lx: dhibi

4

pd: (-da)

5

ps: n2a-f-mass

6

key: dhibi

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax la dhacay badbaadin. 2. (f.g) Ilmo dhicis ah dhalid. 3. (f.mg) Ka dh.: cid wax ka daaficid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax la dhacay badbaadin. 2. (f.g) Ilmo dhicis ah dhalid. 3. (f.mg) Ka dh.: cid wax ka daaficid. m.f.dh, dhicin¹.

waa la naqliyay ✓

1

v. make something happen ~ occur; cause to fall ~ befall

2

dhici: v. miscarry, give birth prematurely, abort; stop

waa la naqliyay ✓

1

-say: (v) 1. miscarry (mis-kaari); have a miscarriage; spontaneous abort (a-boort). 2. -iska dhici -yey / say: (v) defend yourself.tEx: tuuga iska dhici! defend yourselffrom the thief!

2

soo dhici -yey / say: (v) retrieve (ri-tiriiv); recapture; get back, recover, regain

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilmo dhicis ah dhal.

2

dhici: (fal) wax la qaatay soo rid; wax la dhacay badbaadi.

waa la naqliyay ✓

خِدَاجٍ إِجْهاض، إِلْقَاءُ الْأُمِّ لَوَلَدِهَا قَبْلَ الْاكْتِمَالِ

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: danaq.

waa la naqliyay ✓

1

dhiti¹: m.l Geedka xaskusha.

2

dhiti²: f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: dhuti.

waa la naqliyay ✓

(fal) laangadhee oo lug ka heeti. Dh: hitiqlee, heeti, dhuti.

waa la naqliyay ✓

(Die) N Gloriosa aurea Chiov. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iyay, -isay) 1. Baadi cid weyddiin. 2. Wax cid weyddiin.

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iyay, -isay) 1. Baadi cid weyddiin. 2. Wax cid weyddiin. m.f.dh, haybin.

waa la naqliyay ✓

ditransitive v. inquire about one's origins; enquire ~ ask something of someone

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make an inquiry by asking a question; inquire (inkuwaayr) ~ wayddii

waa la naqliyay ✓

(fal) wax maqan raadi oo dadka weydii. Dh: baafi, doonddon.

waa la naqliyay ✓

1

cf: tooyo, warayso

2

de: inquire about one's origins; enquire ~ ask s.t. of s.o.

3

lx: haybi

4

pd: (haybiyey)

5

ps: v2a=ditr

6

key: haybi

waa la naqliyay ✓

1

(Hayin-ka)

2

Rati la rarto oo aan layli ahayn; biyammaddaadshe; xaaswalwaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno/-immo, m.dh) 1. Rati la rarto oo aan buubaal ahayn. 2. H. ah: hayiminta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno/-immo, m.dh) 1. Rati la rarto oo aan buubaal ahayn. 2. H. ah: hayiminta.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): tame ~ trained pack camel; docile; simple, uncomplicated

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m docile; simple, uncomplicated; tamed ~ trained pack camel

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) tame (teeym); domesticated; especially a tamed camel used to carry loads ~ hebad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) awr weyn oo caanamadaadshe ah oo aad loo carbiyay oo wax lagu rato; rati aan layli ahayn. Hayin iyo markaad subag hesheen hawd ku soo mariyay... Dh: xaaswalwaal, biyamadaadshe. Li: layli.

waa la naqliyay ✓

1

cf: awr, rati

2

de: tame ~ trained pack camel; [atr.] docile; [ext.] simple, uncomplicated

3

lx: hayin

4

pd: (-ka)

5

ps: n2c-m

6

key: hayin

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: haysasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg haysad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) timaha carruurta ce wejiga soo gala oo xaadda ah. Dh: idif.

waa la naqliyay ✓

1

(Hidin-ta)

2

Bixin ama deeq karti u lahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Kartida loo yeesho wax bixinta.

waa la naqliyay ✓