Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. (Hir-ka) a) Hor iyo dib u socodka ama kor iyo hoos u socodka ka samaysma badda korkeeda, hawada iyo wixii la mid ah; mowjad; waddac. b) Muuqaal weyn oo hirka badda u eg (xiriirka buuraha, cirka, kd.).

2

2. (Hir-ta) Ariga (riyaha) jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.

2

hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.

3

hir³: m.dh Nafley bar yar oo buuralayda ku nool (ari).

4

hir⁴: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel dheer ka soo muuqasho.

waa la naqliyay ✓

1

hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.

2

hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.

waa la naqliyay ✓

Wave

waa la naqliyay ✓

1

m. n. wave, surge, rise and fall (of tide); radio wave

2

hir [feminine] n. goat species

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Plural hirar-ka] wave (weeyv).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (iska ~) cid iska celi oo iska caabbi. Dh: difaac, dhaw.

2

hir-ka: (magac, lab, keli) garaaraha badda dusheed ka samaysma oo ay hawada iyo wixii la mid ahi dhaliyaan. Dh: mawjad, waddac. Wa: hirar.

3

hir -ka: (magac, lab, keli) muuqaalka guud ahaaneed ee buuraha xidhiidhsan..

4

hir -ka: (magac, lab, keli) birlab danabowga kala rakaadda ah ee uu hawada sii dhexmariyo tebiyaha wax baahshaa.

5

hir-ta: (magac, dhedig, keli) jaadadka riyaha jaad ka mid ah.

6

hir -ta: (magac, dhedig, keli) dooxada bannaan eet tigaaddu ka baxdo.

7

hir -ka: (magac, lab, keli) labidda kalgalka ah ee dheexyaal dhacda ama bug isku mid ah oo si isdaba joog ah u socota.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaanta-da)

2

Cayaaraha Soomaalidu tumato oo waaweyn mid kamid ah; hirwo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gardha-da)

2

1. Dhogorta ubadka geela.

3

2. Timaha jilicsan oo kolka la firo, rigrigada iyo hirarka yeesha.

waa la naqliyay ✓

1

(Gebikayeer-ka)

2

Yeer ama cod ama dhawaaq la sameeyo oo haddana isla kolkaa dhegta kusoo noqda oo la maqlo; waxaa ku wacan, kolka la dhawaaqo waxaa samaysma hirar (mowjado) hawada dhexdeeda mara haya; hirarkaas dhawaaqu hadday hardiyaan gebi dheer oo siman, dib bay isu soo jinbacaan oo u soo laabtaan oo kol labaad la maqlaa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gibil-ka) a) Oogada nafleyda dubkeeda; jirka dadka. b) Wixii ballaaran oo wax isku gudba oo qarsha; hir. c) Culays oogadu iska dareento; habbiso.

2

2. (Gibi-sha) Marka awrka rarka la wada saaro, sarta lagu dedo; lammo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gufaaca-da)

2

1. Roob dabayli soo harbinayso.

3

2. Hirar waaweyn oo dabayli ku dheehan tahay oo badda kacsani soo daacdo.

4

3. Ur ama dabayl weyn oo xoog ku timaadda.

5

4. Butaaco.

waa la naqliyay ✓

1

(Haraarya-da)

2

Hiraanhir.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiraab-ta)

2

1. Habeenka gelinkiisa danbe, intaan waagu beryin.

3

2. Cunnada kolkaas la cuno oo bisha soonqaad; suxuur.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiraabad-ka)

2

Hiraabasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiraabasha-da)

2

Cunnada hiraabta oo bisha soonqaad cunid; suxuurasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiraahir-ka)

2

Haraaryo; neeftuur; (ama hiraanhir).

waa la naqliyay ✓

1

(Hiraahirid-da)

2

Haraaryood; neeftuurid (ama hiraanhirid).

waa la naqliyay ✓

1

(Hirasha-da)

2

Wax ama meel la gabbaadsado ama wax lagaga nabadgalo, ama dan kale loo lee yahay, gaariddeed ku dadaalid, u socosho; tammadin.

waa la naqliyay ✓

1

(Hirgelid-da)

2

Dhaqan gelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hirgelin-ta)

2

Dhaqan gelin.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiriimaala-ha)

2

Cayaar ragga iyo dumarku wada tuntaan oo ulo lagu cayaaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Hirqad-ka)

2

Hirqasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Hirqasha-da)

2

Weel ama meel godan biyo aad uga buuxid; ceegaagid; buuxdhaafid; ka dhergid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hirrig-ta)

2

Meel dhir badan; jiq; humin.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Jar-ka) a) Xoolaha la cayiliyo oo la ganacsado; ahmin. b) Daruur duuban oo hir la moodo, c) Bohol weyn gowgeed; qar; haadaan.

2

2. (Jar-ta) a) Sida 1c. b) Shaxda marka saddex hal oo isku bar bar ahi isku beegmaan; jare.

waa la naqliyay ✓

1

(Maraabayn-ta)

2

Dhadqhaqaaqa iyo dheeldheelliyidda doonyaha iyo maraakiibta badda saaran, oo hirarku ku wacan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhir-ta)

2

1. Wadajirka geedaha, kuwa yaryar iyo kuwa waaweynba; geedo.

3

2. Geedaha dhadhanka iyo udugga gaarka ah leh oo dadku cunnada ku darsado; dhir magaalo; xawaash.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. Wadajirka geedaha, kuwa yaryar iyo kuwa waaweyn. 2. Geedaha dhadhanka iyo udugga gaarka ah leh oo dadku cunnada, cabitaanka iyo wixi lamida ku darsado; dhir-magaalo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. Wadajirka geedaha, kuwa yaryar iyo kuwa waaweyn. 2. Geedaha dhadhanka iyo udugga gaarka ah leh oo dadku cunnada, cabitaanka iyo wixi lamida ku darsado; dhir-magaalo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] plants, vegetation, flora, shrubbery, trees, forest; spices

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. plant (palaant): tree (tirii); forest (fores) ~ geedo. 2. spices (ispaays)

waa la naqliyay ✓

1

Alberi

2

Trees

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) noolaha carrada ku baxa ee biyaha la waraabiyo. Dhir ayaan beeray.

waa la naqliyay ✓

1

de: plants, vegetation, flora, shrubbery, trees, forest; spices

2

lx: dhir

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-col

5

syn: geed

6

key: dhir

waa la naqliyay ✓

نبات

waa la naqliyay ✓

Timo, tin

waa la naqliyay ✓

1

(n) one of the cylindrical, often colored filaments growing from the skin of a human.

2

timo

waa la naqliyay ✓

/heer/ (n) timo (tin)

waa la naqliyay ✓

hair, v. - karhid; nacbeyn; dhibsi.

waa la naqliyay ✓

n., tin, -ki, timo, -ihi; hair of animals, dhogor, -ti; hair of the tail, gameello, -adi.

waa la naqliyay ✓

/eer/heiress (n) dhaxle. e.g. The king's eldest son is the heir to the throne.

waa la naqliyay ✓

n., nin daxal ah, ninki daxalka ahaa (the...).

waa la naqliyay ✓

hier, adv. - shalay; maanta maalintii ka horreysay; shalayto.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiir-ta)

2

1. Arooryo hore; goorta la jarmaado.

3

2. Hiirtaayo.

4

3. Hiiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Arooryo hore. 2. Salxanyo dhaadheer. la-mid: hiiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Arooryo hore. 2. Salxanyo dhaadheer. la-mid: hiiro.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. early morning, first light (at dawn)

2

hiir [feminine] n. trouble, difficulty

3

hiir [feminine] n. receding hairline

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) daybreak (dheeybareek); dawn (doon) ~ aroorta

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) arooryada hore; subaxda hore inta aan nin iyo geed la kala garan. Dh: kallah, muuni, jarmaad, kallahaad.

waa la naqliyay ✓

name-f tall and beautiful

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh qurux iyo dherer leh.

waa la naqliyay ✓

/haayar/ (v) 1. shaqaalay-siin (shaqo-siin). (v) 2. kiraysasho. (n) 3. shaqo-qoris.

waa la naqliyay ✓

n., kiro, -adi; v.tr., kiray.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) Ku h./u h.: cabsi, baahi iyo wixi lamida cid ula tegid si kaalmo looga helo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) Ku h./u h.: cabsi, baahi iyo wixi lamida cid ula tegid si kaalmo looga helo. m.f.dh, hirasho.

waa la naqliyay ✓

v. reach for, make recourse to; attain

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku dhufays iyo wixii la mid ah. Dh: gabbaadso.

2

hiro: (fal) (ku ~) meel durugsan, higso; wax si adag lagu gaadho beegso. Dh: higso, beegso.

waa la naqliyay ✓

1

de: reach for, make recourse to; attain

2

lx: hiro

3

nt: hirasho (/da) [vn6-f]

4

pd: (hirtay)

5

ps: v3b=

6

key: hiro

waa la naqliyay ✓

1

(Shir-ka)

2

1. Dad badan oo isugu yimaada inay arrimo dano u ah oo waaweyn ka hadlaan oo wax ka qabtaan; urur; fadhi; kulan.

3

2. Banbax; isu'imaad.

4

3. Waqti; goor; had; shin.

waa la naqliyay ✓

1

shir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Isu imaadka dad badan isugu imaadaan meel si ay arrimo waaweyn oo u dan ah uga wada hadlaan. 2. Baabuur intiisa hore, meesha uu waduhu fariisto. 3. Waqti, goor. 4. Cayaar sacab, jaan iyo jiiba leh oo ka mid ah cayaaraha hiddaha iyo dhaqanka Soomaaliyeed oo hab dhoolatusad ah loo soo bandhigo.

2

shir²: m.dh Ciyaar sacab, jaan iyo miro leh kana mid ah hiddaha iyo dhaqanka Soomaaliyeed, hab dhoola tusad ahna leh.

3

shir³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel daloosha daboolid. 2. (f.g) Gabar la guday tolid. 3. (f.mg) Dad badan si ay uga wada hadlaan arrimo u dan ah meel ku kulmid. 4. (f.mg) Dhallinyaro cayaarta shirka dheelid.

waa la naqliyay ✓

1

shir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Isu imaadka dad badan isugu imaadaan meel si ay arrimo waaweyn oo u dan ah uga wada hadlaan. 2. Baabuur intiisa hore, meesha uu waduhu fariisto. 3. Waqti, goor. 4. Cayaar sacab, jaan iyo jiiba leh oo ka mid ah cayaaraha hiddaha iyo dhaqanka Soomaaliyeed oo hab dhoolatusad ah loo soo bandhigo.

2

shir²: m.dh Ciyaar sacab, jaan iyo miro leh kana mid ah hiddaha iyo dhaqanka Soomaaliyeed, hab dhoola tusad ahna leh.

3

shir³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel daloosha daboolid. 2. (f.g) Gabar la guday tolid. 3. (f.mg) Dad badan si ay uga wada hadlaan arrimo u dan ah meel ku kulmid. 4. (f.mg) Dhallinyaro cayaarta shirka dheelid. m.f.dh, shirid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. assembly, public meeting, conference; gathering; session

2

shir v. assemble, convene, hold a meeting, be in conference

3

shir v. forbid, prohibit, put off limits

4

shir v. close (up), cover, shut; obstruct

5

shir m. n. time, period

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) conference (kon-feren-si); meeting (muting); assembly (a-sam-bali) ~ kulan —shir -ay / -tay: (v) have a meeting with; meet with face to face;

waa la naqliyay ✓

1

Assemblea; conferenza

2

Assembly; conference

waa la naqliyay ✓

1

(fal) isu imaad: kulan.

2

shir -ka: (magac, lab, keli) kulan dad badan ay isugu yimaaddaan oo arrimo dano u ah oo waaweyn ka wada hadlaa oo wax ka qabraan.

3

shir -ka: (magac, lab, keli) banbax; isu'imaad.

4

shir-ka: (magac, lab, keli) goor; wakhti; had; shin.

5

shir-ka: (magac, lab, keli) ciyaar dagaaleed ka mid ah ciyaaraha aan sacabka iyo durbaanka midna lahayn waxaana dheela ragga oo keliya, waxaana lagu ciyaaraa warmo iyo gaashaamo, waxayna caan ku tahay gobollada Shabeellada Dhexe iyo Banaadir.

waa la naqliyay ✓

مُؤْتَمَر

waa la naqliyay ✓

/haay/ (infl) (interj) erary laysku salaamo eeg hallo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhismaha weyn ee ka sarreeya dhulka iyo wixii ku nool. Dh: cir, samo.

2

ir-ta: (magac, dhedig, keli) ismariwaa aad u adag. Xaajadii waxay gaadhay ir iyo ir.

waa la naqliyay ✓

Hawo

waa la naqliyay ✓

/eer/airs, airing, aired;(n) hawo, hawada sare. e.g. The air temperature is now 60 degrees celsius.

waa la naqliyay ✓

Layr

waa la naqliyay ✓

/eer/ (n) neef, howy.

waa la naqliyay ✓

1

air, n.m. - Hawo; dabayl

2

avoir l'air - U ekaan, u eg; Sansaan keed leh; Qaab keed leh.

waa la naqliyay ✓

1

n., (one of the four elements) hawo, -di, dabayl, -shi, neecaw, di; (countenance, features) soo joog, -gi, jaah, -hi, weji, -gi.

2

air, v.tr., (aerate) neecaawi.

waa la naqliyay ✓

1

(Bir-ta)

2

1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.

3

2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.

waa la naqliyay ✓

1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: birajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiimika) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

3

bir³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax sida iftiin bilig dhihid.

waa la naqliyay ✓

1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: bir-ajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiim.) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

waa la naqliyay ✓

Metal

waa la naqliyay ✓

1

f. n. pupil of the eye

2

bir [feminine] n., [collective] iron; metal

waa la naqliyay ✓

1

ta: (n) [Pl. biro-biraha] metal (metal); steel (istiil); iron (aa-yan)

2

bir -ta: (n) iris of the eye; pupil (piyuu-pel)

waa la naqliyay ✓

1

Ferro

2

Iron

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg bidh.

2

bir-ta: (magac, dhedig, keli) walax aad u adag oo aan dhayal lagu loodin karin oo macdan adag laga sameeyo. Bi'i waa jacaylow, boogaan la dhayinoo, cidi baanan karinoo, beerkiyo wadnaha iyo, bogga kaaga taalliyo, inuu yahay bir caashaqu, been baa u haystee. Dh: xadiid.

3

bir-ta: (magac, dhedig, keli) dalool yar oo ah barta madow ee isha ku yaal; isha weelkeeda. Dh: inan, idhan.

4

bir -ta: (magac, dhedig, keli) iftiin yar oo hal mar muuqda, degdegna u dema. Iftiin baa buulka bir ka yidhi deedna bakhtiyey. Dh: bilig, bidh.

5

bir -ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo dhakhso badan. Yartii halkan joogtay halmar unbay bir tiriye xaggay u kacday. Dh: bidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: iron (the powder used as medicine)

2

lx: bir

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-mass

5

key: bir

waa la naqliyay ✓

حديد

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cir-ka) a) Hawada weyn oo sare, oo xiddigaha iyo meereyaashu ka buuxaan. b) Roob;

2

2. (Cir-ta) Inta caloosha nafleydu kol qaaddo; caloosha muggeeda.

waa la naqliyay ✓

1

cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.

2

cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.

waa la naqliyay ✓

1

cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.

2

cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sky; atmosphere, air, weather; rain

2

cir [feminine] n. capacity of the stomach, bellyful; appetite

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. sky (iskaay) 2. person's appetite (api-taayt) —cirweyn: (adj) having great appetite

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) inta uu qof cunto ka qaado ama calooshiisu qaadi karto. Taabud waa qof cir weyn.

2

cir-ka: (magac, lab, keli) biyaha ay daruuraha samadu soo daayaan. Halbaa curanaysa, ufaa caranaysa, malaha cir da'aaya, u sii ah calaamad. Dh: roob.

3

cir-ka: (magac, lab, keli) samada sare ee xiddigaha leh. Cirka roob ayaa ka soo da'aya. Dh: samo. Li: dhul.

waa la naqliyay ✓

سماء

waa la naqliyay ✓

1

(Dir-ka)

2

(xoolo) isku sinji ah, oo isku meel ka soo wada jeedey; jaad; dhur; taran.

waa la naqliyay ✓

1

dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.

2

dir²: m.l (-rar, m.l) (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan.

3

dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.

4

dir⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax meel joogay ama yiil meel kale aaddin. 2. Ku d.: qof, qof kale xumaan uga dheegid si uu ula colloobo.

waa la naqliyay ✓

1

dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.

2

dir²: m.l (-rar, m.l) (baay.) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan. m.f.dh, dirid.

3

dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.

waa la naqliyay ✓

f. n. major Somali clan

waa la naqliyay ✓

1

v. send, dispatch

2

dir m. n., [collective] origin, basis; species (of animals); race; clan, ancestors

waa la naqliyay ✓

name-m origin; race; ancestor

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. send (send); transmit (taraanis-miit); dispatch (dis-paaj); ~u dir. Ex: warqad u dir; send a letter. 2. dir -ka / ta: (n) ancestor (ansestar); offspring (oof-ispiring); usually used for animals; descendant (di-sen-dhant) ~ waraso

2

isku dir -ay / tay: (v) set against each other stir up strife; come between; be a quarrelmonger

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) qof ka horgee qof kale.

2

dir: (fal) (u ~) meel kale gee oo ruux u gudbi. U dir alaabta ciddii lahayd.

3

dir-ka: (magac, lab, keli) isirka ama abka ay cidi ka soo jeeddo dad iyo duunyo kay doonto ha ahaatee. Sacaasi dir fiican buu ka soo jeedaa. Dh: isir.

waa la naqliyay ✓