hintaaqoo

(Hantaaqa-da)

1. Nabar daran oo ka yimaada kufidda ama qalab gamuuxan; jug.

2. Luggooyo.

m.dh 1. Turaanturro. 2. Wax lagu turaanturroodo. 3. Dhibaato. la-mid: hataaqo, hintaaqo, nitaaqo.

m.dh 1. Turaanturro. 2. Wax lagu turaanturroodo. 3. Dhibaato. la-mid: hataaqo, hintaaqo.

f. n. injury ~ hurt caused by a forward fall; shove, forward push; undermining someone

-da: (magac, dhedig, keli) riixis ama gujo aan weynayn. Dh: hanboorri, harbis.

hantaaqo -da: (magac, dhedig, keli) jug ay sababto kufid si miisaan darro ah dhulka loogu dhaco.

a: nitaaqo

cf: hataaqo

de: injury ~ hurt caused by a forward fall; shove, forward push; [fig.] undermining s.o.

lx: hantaaqo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: hantaaqo

f.mg3 (-ooday, -ootay) la-mid: hantaaqoo.

(fal) hanboorriyoo; turaanturroo.

f.mg3 (-ooday, -ootay) la-mid: hantaaqoo.

(fal) hantaaqo ha ku gaadho. Dh: hantaaqan.

inch. v. lose one's balance by stumbling; be ~ get hurt

cf: nitaaqow

de: lose one's balance by stumbling; be ~ get hurt

lx: hantaaqow

pd: (hantaaqooday)

ps: v3a=inch

key: hantaaqow

f.g2 (-qeeyay, -qeysay) la-mid: hantaaqee.

v. make someone stumble; put someone in difficulty

(fal) dhib iyo hagardaamo gaadhsii.

de: make s.o. stumble; [fig.] put s.o. in difficulty

lx: hintaaqee

pd: (hintaaqeeyey)

ps: v2b=tr

see: hantaaqee

key: hintaaqee

m.dh la-mid: hantaaqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhib iyo hagardaamo gaadhsiin.

m.dh meel cidla ah oo halis ah.

(fal) wax nugul riix oo rid. Tiirku wuu dhacayaaye ha hantaaqin. Dh: guji, riix.

(Hataaqa-da)

Hanboorri; harbis; turaanturro.

m.dh la-mid: hantaaqo.

f. n. push forward, shove

-da: (magac, dhedig, keli) hanboorriga wax xagga hore loo riixo. Dh: turraanturro, harbis.

cf: hantaaqo

de: push forward, shove

lx: hataaqo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: hataaqo

(Hinaasa-da)

Hiil; hiillo; danaano; masayr.

m.dh la-mid: hinaas¹.

f. n., [abstract] jealousy, envy

de: jealousy, envy

lx: hinaaso

pd: (/da)

ps: n6-f-abs

key: hinaaso

(Hinaaya-da)

Uurkutaallo.

m.dh Uurkutaallo.

f. n., [abstract] bitterness, grief

-da: (magac, dhedig, keli) wax hore la isku gaadhsiiyey xasuusta iyo caloosha ku haynta aan saamaxaada lahayn. Dh: uurkutaallo, caloolxumo.

de: bitterness, grief

lx: hinaayo

pd: (/da)

ps: n6-f-abs

key: hinaayo

(Nitaaqa-da)

Meel godan ama kala dheer oo ogaal la'aan lagu tallaabsado ama cagtu ku dhacdo; turaanturro yar; dheelli; (ama nitaakho, hintaaqo).

m.dh la-mid: hantaaqo.

f. n. fall, stumbling (as into a hole)

-da: (magac, dhedig, keli) waxyeello fudud oo kuftin ama god lagu dhaco ka timaad. Dh: hantaaqo.

nitaaqo-da: (magac, dhedig, keli) luggooyo gaadha cid. Dh: hantaaqo, nitaaqo.

a: nitaakho (/da)

de: fall, stumbling (as into a hole)

lx: nitaaqo

pd: (/da)

ps: n6-f

see: hantaaqo

key: nitaaqo

-da: (magac, dhedig, keli) codka fardaha markay wirxayaan. Wax dinnaaqo farasliyo, senge duubi weynoo, inay tahay darmaan ugub, way kaa dahsoon tahay.

m.dh.kh la-mid: finnaaq.

-da: (magac, dhedig, keli) caano yar dhan adiga oo fiiqsanaya.

f.mg3 (-ooday, -ootay) Hurdo ama daal awgood af la kala qaadid; hamaanso.

(fal) hamaanso.

v. stumble

de: stumble

lx: nitaaqow

pd: (nitaaqooday)

ps: v3a=intr

see: hantaaqow

key: nitaaqow

f.g3 (-saday, -satay) Neef baaqimo ah maalid.

(fal) caano ama dareere kale oo yar dhan.

f.g2 (-qeeyay, -qaysay) 1. Qof hantaarurrayn. 2. Wax dhibaato gaarsiin. la-mid: hataaqee, hintaaqee, nitaaqee.

v. make someone stumble; trip up; hurt, put in difficulty ~ a difficult spot

a: hintaaqee

de: make s.o. stumble; trip up; [ext.] hurt, put in difficulty ~ a difficult spot

lx: hantaaqee

pd: (hantaaqeeyey)

ps: v2b=tr

key: hantaaqee

-da: (magac, dhedig, keli) wax nugul riixid oo ridid. Dh: hantaaqis.

hantaaqid-da: (magac, dhedig, keli) qof culus soo luggayn.

m.l la-mid: hantaaqood.

-ka: (magac, lab, keli) turaanturrood; hanboorriyood.

m.dh la-mid: hiirtaayo.

m.l la-mid: hantaaqood.

-ka: (magac, lab, keli) hantaaqo qabid.

f.mg3 (-saday, -satay) la-mid: sitaacso.

m.dh (daawo) (kabillariyada) Xidid-dhiigyo aad iyo aad u yaryar, sida timaha oo magacoodu ka yimid. Tintaafyadu waxay ku sameeyaan shabaag soohyada (xubnaha) oo dhan waxa dhiigga u keena halbowlayasha yaryar, waxaana ka qaada xididdada yaryar. Tintafyadu jirmigoodu wuxu ka sameysanyahay hal unug, taasoo suuro gelineysa. Kala bedelka: oksijiinka (O2), karbondiyok-saydka (C)2), biyaha (H20), cusbooyinka, iyo wixi lamida oo ka dhex dhacaya jirka iyo soohyada.

m.dh (daaw.) (kabillariyada) Xidid-dhiigyo aad iyo aad u yaryar, sida timaha oo magacoodu ka yimid. Tintaafyadu waxay ku sameeyaan shabaag soohyada (xubnaha) oo dhan waxa dhiigga u keena halbowlayasha yaryar, waxaana ka qaada xididdada yaryar. Tintafyadu jirmigoodu wuxu ka sameysanyahay hal unug, taasoo suuro gelineysa. Kala bedelka: oksijiinka (O2), karbondiyoksaydka (C)2), biyaha (H20), cusbooyinka, iyo wixi lamida oo ka dhex dhacaya jirka iyo soohyada.

m.f.dh eeg hantaaqee. la-mid: hataaqayn, hintaaqayn, nitaaqayn.

-ta: (magac, dheidg, keli) qof weyn ama daallan, dhibaato gaadhsiin.

-da: (magac, dhedig, keli) caloolyaw iyo hibasho wax naftu ku taamaysay oo sidii noqon waaya. Dh: ciil, uurkutaallo.

hiirtaanyo -da: (magac, dhedig, keli) kadeed amaa dhib mudasho. Hiirtaanyada waxa iigu wacan dantayda aan gudan waayey. Dh: dhib, harreef, hiir.

-ga: (magac, lab, keli) naylka hooyadii dhimatay oo lagu koriyo rajay iyo caano neef kale jaqsiin.

haacoo -ga: (magac, lab, keli) qof aan garaad badan lahayn oo macangag ah.

m.l (-qyo, m.dh) Meel dhulka ka hoosaysa oo yara godan. la-mid: hataq.

-da: (magac, dhedig, keli) bohol ama booraan laga dhaco. Dh: hataq.

m.l 1. Ubax udgoon. 2. Udgoon.

pr. n., [feminine] Hibaq

(Hibaq) N Ocimum hadiense Forsk. Labiatae.

magac loo baxsho gabadh la jecel yahay oo lagu metaalay geedka udgoon ee magacaa leh iyada oo looga jeedo wanaag iyo qurux.

-a: (magac, lab, keli) geed yar oo udgoon caleentiisana la udgoonsado. Hibaaq ayaa dumarkii la soo siiyay Dh: riidho, raxan.

de: Hibaq

lx: Hibaaq

ps: name-f

key: Hibaaq

(Hinaas-ka)

Labo qof oo dagaallama haya ama wax isku haysta oo mid af ama addin lagala safto, inuu adkaado darteed; hiil; hiillo; danaano.

hinaas¹: m.l Masayr. la-mid: hinaaso.

hinaas²: f.mg1 (-say, -stay) Masayr dareemid.

hinaas¹: m.l Masayr. la-mid: hinaaso.

hinaas²: f.mg1 (-say, -stay) Masayr dareemid. m.f.dh, hinaasid.

m. n., [abstract] jealousy, envy

hinaas v. be jealous ~ envious, begrudge

-ka: (n) jealousness (jales nes) ~ masayr, hinaase, hinaaso

hinaas -ay / tay: (v) become jealous

(fal) ka cadhoo oo ka gadood in cid kale lagaa bido. Dh: masayr.

hinaas: (fal) (ka ~) ka ficiltan oo ka dhiidhi, cid aad lammaanahaaga ku tuhuntay.

hinaas -ka: (magac, lab, keli) labo qof oo dagaalama ama wax isku haysta oo mid af ama addin lagala safto, inuu adkaado darted. Dh: hiil, hiillo, danaano.

f.mg3 (-ooday, -ootay) Higgo sii deyn. la-mid: higgo², higgoo, hingo.

f.mg3 (-ooday, -ootay) Higgo sii deyn. m.f.dh higgasho. la-mid: higgoo.

(fal) hingo dareen.

conj., neg. before, not until

intaan [conjunction], vl. pron. while I / we ...

(conjunction) while (waayl). Ex: Soomaliya intaan joogay baan maqaylay; I heard while I was in Somalia

Tiradaas, waxaas, qaybtaas; cadkaas.

n. phr., [conjunction], deictic: all that; that much

peut-être.