Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Hila-da)

2

Webiga, meelaha xooluhu ka cabbaan; malko.

waa la naqliyay ✓

1

hilo¹: m.dh (-ooyin, m.l) Webiga meelaha xooluhu biyaha ka cabbaan.

2

hilo²: f.g/mg. 3 (-ishay, -ilatay) 1. (f.g) Weel afkiisa xarig ku dhuujisasho si aan wax uga daadan. 2. (f.mg) Ku h.: gaadiid xamuul culus saarasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. pile up, heap up, accumulate for oneself

2

hilo [feminine] n. place on a river-bank where livestock are watered

waa la naqliyay ✓

1

(fal) alaabo iyo wixii la mid ah, meel tuulo oo is duldhigdhigo.

2

hilo -da: (magac, dhedig, keli) meelo webiga ka mid ah oo ay xooluhu ka cabbaan. Dh: malko, dar, hulo.

waa la naqliyay ✓

pref. - horkabe tilmaamaya kun.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ishay, -ilatay) 1. Sabuul galley iyo wixi lamida qolof ka qaadasho. 2. Caaw iyo wixi lamida diir ka baxsasho. 3. Timo feerasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ishay, -ilatay) 1. Sabuul galley iyo wixi lamida qolof ka qaadasho. 2. Caaw iyo wixi lamida diir ka baxsasho. 3. Timo feerasho. m.f.dh, dhilasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) xasiid, basal iyo wax la mid ah kolba liin hobobso oo firida ama dubka ka daadso.

waa la naqliyay ✓

1

(Higla-da)

2

Geed dhirta waaweyn kamid ah oo aan qodax lahayn oo weligi cagaar ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed dhirta waaweyn ka mid ah oo aan qodax lahayn, weligiis cagaaran, miro la cunana leh. la-mid: higley.

waa la naqliyay ✓

f. n. large thornless evergreen tree species

waa la naqliyay ✓

1

(Higlu) S Cadaba heterotricha Hook. Capparidaceae.

2

C Cadaba mirabilis Gilg. Capparidaceae.

3

S,C? Maerua subcordata (Gilg) Dewolf. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah dhirta la harsado. Waa geed'abaareed weligiis cagaar ah oo ka mid ah dhirta waaweyn ee aan qodax lahayn. Waxa ka baxa midho nafaqo badan oo la yiraahdo 'heeli'. Geedkii higlo dheere, wuu innaga horreeyaaye, hoogtow hore u soo kac.

waa la naqliyay ✓

1

cf: heeli (its fruit)

2

de: large thornless evergreen tree sp.

3

lx: higlo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: higlo

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. meat varieties, types of meat

waa la naqliyay ✓

-hilbaha: (n) [Plural of hilib] meats (miitis)

waa la naqliyay ✓

1

de: meat varieties, types of meat

2

lx: hilbo

3

pd: (/ha Sg: hilib (ka))

4

ps: n3-m-pl

5

key: hilbo

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) maro duug ah oo jeex jeexan. Dh: jarqi, hun, hayle.

waa la naqliyay ✓

1

(Hilow-ga)

2

Jecayl la jeclaysto in la joogo ama la arko, meel hor loo joogi jirey ama qof hor loo yiqiin; xiiso; buseel; daltabyo.

waa la naqliyay ✓

1

hilow¹: m.l Dareen jacayl ku jiro oo qof ama meel loo qabo.

2

hilow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Xiiso qof ama meel u qabid.

waa la naqliyay ✓

1

hilow¹: m.l Dareen jacayl ku jiro oo qof ama meel loo qabo.

2

hilow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Xiiso qof ama meel u qabid. m.f.dh, hiloobid.

waa la naqliyay ✓

m. n. nostalgia, desire to see again

waa la naqliyay ✓

(Hilou) S Ecbolium viride (forsk) Alston. Acanthaceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) longing (loongin), nostalgia (nostaalja) ~ buseel, jamasho, hiloob

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax aad hore u taqaannay ama ugu dhaqnayd dib u xusuuso oo jeclaw.

2

hilow: (fal) «u ~» wax ama qof aad ka baadday, u xiisoo.

3

hilow -ga: (magac, lab, keli) jacayl la jeclaysto in lala joogo ama la arko, meel horay la joogi jiray ama qof horay loo yiqiin. Dh: xiiso.

waa la naqliyay ✓

1

de: nostalgia, desire to see again

2

lx: hilow

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: hilow

waa la naqliyay ✓

اشتياق

waa la naqliyay ✓

1

(Boholyoobid-da)

2

Boholyow qabid; hiloobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Boholyow-ga)

2

Wax la jecel yahay tebid; hilow.

waa la naqliyay ✓

1

(Buseel-ka)

2

Wax la jeclaa oo la waayey ama wax badan laga raagey tebid: jeelqab; hilow.

waa la naqliyay ✓

1

(Gamaamad-ka)

2

Wax la qarina hayo oo alaabo ama dhar ama wax kale korka laga saarsaaro, lagu hilo.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiloobid-da)

2

Dal hore oo la joogi jirey ama qof horay loo yiqiin aragtidi ama u tegiddi jeclaysasho; xiisaqabid; buseelid; daltabyood.

waa la naqliyay ✓

1

boholyow¹: m.l 1. Dareen rabitaan oo ku dhasha qof marka wax uu jeclaa araggooda ka raago; hilow. 2. la-mid: boholyoobid.

2

boholyow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) U b.: wax araggooda laga raagay in la arko aad u jeclaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

buseel¹: m.l la-mid: buseelid.

2

buseel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) U b.: wax u hiloobid; tebid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Nafley dalkeedii u hilowday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hilo².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xarig weel lagu hilo. 2. (-yo, m.dh) Derin yar oo duug ah. 3. (-yo, m.dh) Callaal caw ka samaysan oo timirta lagu rito.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hilow².

waa la naqliyay ✓

1

insaarax¹: m.dh U soo hiloobidda lo'da ay u soo hiloowdo dhashoodii; araasi. la-mid: ansaarax¹, araasi¹.

2

insaarax²: f.mg1 (-xay, -xday) Dhal u soo hiloobid (lo'). la-mid: ansaarax².

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Hilow muujis (lo'). la-mid: ansarixi.

waa la naqliyay ✓

1

xiis¹: m.l 1. Xiisad. 2. Geed-abaareed aad u weynaada oo xabag udgoon (guubali) leh.

2

xiis²: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Xargo dhowr ah isku soohid. 2. (f.mg) U x.: wax u hiloobid.

waa la naqliyay ✓

1

boholyow¹: m.l. Dareen rabitaan oo ku dhasha qof marka wax uu jeclaa araggooda ka raago; hilow.

2

boholyow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) U b.: wax araggooda laga raagay in la arko aad u jeclaysasho. m.f.dh, boholyoobid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-eelay, -eeshay) U b.: wax u hiloobid; tebid. m.f.dh, buseelid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Nafley dalkeedii u hilowday ahaansho. m.f.dh, daltabyeysnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Hil-ka)

2

Wax dusha iska saarsaaran; taallo; tuun.

waa la naqliyay ✓

1

hil¹: m.l (-lal, m.l) 1. Boqol siib oo caw ah oo isku xiran. 2. Meel jiq ah oo webiga jiinkiisa ah. 3. Suuman ama xargo lagu xiro weelasha. 4. In culays ah oo nafley mar qaadi karto (h.kiisa, h.keeda). 5. Jawaan, derin iyo wixi lamida oo dhowraarin looga dhigo qarbadka la dhaansado.

2

hil²: f.g/mg1 (-ilay, -ishay) 1. (f.g) Weel xarig, suun iyo wixi lamida afka kaga dhuujin. 2. (f. g) Wax dhowraarin u yeelid. 3. (f.mg) Ku h.: gaadiid wax uu qaadi karo saarid.

waa la naqliyay ✓

1

hil¹: m.l (-lal, m.l) 1. Boqol siib oo caw ah oo isku xiran. 2. Meel jiq ah oo webiga jiinkiisa ah. 3. Suuman ama xargo lagu xiro weelasha. 4. In culays ah oo nafley mar qaadi karto (h.kiisa, h.keeda). 5. Jawaan, derin iyo wixi lamida oo dhowraarin looga dhigo qarbadka la dhaansado.

2

hil²: f.g/mg1 (-ilay, -ishay) 1. (f.g) Weel xarig, suun iyo wixi lamida afka kaga dhuujin. 2. (f.g) Wax dhowraarin u yeelid. 3. (f.mg) Ku h.: gaadiid wax uu qaadi karo saarid. m.f.dh, hilid.

waa la naqliyay ✓

m. n. bundle, pile, package; cairn, monument

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dusha iska saarsaar. Xaabada iska hil yaanay farangaaggo kaa yeelane. Dh: iskudubbarid. Dh: taallay.

2

hil: (fal) dabool ama aabbudh saar. Dh: dabool, aabbudh.

3

hil-ka: (magac, lab, keli) wax dusha iska saarsaaran. Dh: taallo, tuun.

4

hil -ka: (magac, lab, keli) hanta iyo wixii la mid ah, salab u dhammayn oo wada xidhxidhid.

waa la naqliyay ✓

1

de: bundle, pile, package; [ext.] cairn, monument

2

lx: hil

3

pd: (-ka Pl: hilal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: hil

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dulduleelka oogada nafleyda ku yaal oo dhididku ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dulduleelka oogada nafleyda ku yaal oo dhididku ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

-ilaha: (n) sources (soorsis),

waa la naqliyay ✓

Laanta Shaqada adduunka

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) kolmo biyaxabeed ku jiro oo saableyda duunyada lagu arko oo cuyuun ama ilcayn loo nisbeeyo; hawo xoolo gasha.

waa la naqliyay ✓

1

(Bila-ha)

2

Hadal-weynaha dhexdiisa, hadal yar oo la dhexgeliyo, haddii la doonona laga saari karo, astaamo bilaha qaabkooda leh oo midna horay laga geliyo (bil furan) midna gadaal (bil xiran); (...).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (bishay, bilatay) Bil dhalasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] brackets, parentheses {punctuation}

2

bilo v. start ~ commence (of a lunar month)

waa la naqliyay ✓

-bilaha: (n) bracket (baraakit); ( ) or [ ] ~ qawsayn, qaws

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ishay, -ilatay) Wax malaysasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ishay, -ilatay) Wax malaysasho. m.f.dh, filasho.

waa la naqliyay ✓

v. expect

waa la naqliyay ✓

-fishay/filatay: (v) hope (hoop), expect (ikis pakt), anticipate (aan tisi peeyt), await (a weeyt) ~ rajee

waa la naqliyay ✓

s.m. dun, fiilo.

waa la naqliyay ✓

(fal) quudarray; rajey; sug; dhawr.

waa la naqliyay ✓

1

de: expect

2

lx: filo

3

pd: (fishay)

4

ps: v3b=

5

key: filo

waa la naqliyay ✓

Gal dayax

waa la naqliyay ✓

1

(Hiba-da)

2

Deeq barax la' oo aan dan kale lagu wadan; wax la baxsho; huraal; diiqo; siin.

waa la naqliyay ✓

1

hibo¹: m.dh Deeq aan dan gaar ah laga lahayn oo cid la siiyo.

2

hibo²: f.g3 (-btay, -batay) Dhacdo la dhibsado dib u xasuusasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Deeq aan dan gaar ah laga lahayn oo cid la siiyo.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Hibo

waa la naqliyay ✓

1

f. n. gift, present, thing bequeathed; talent, natural gift

2

hibo v. reflect about something continually, remember, be incapable of forgetting

waa la naqliyay ✓

name-f gift, present, thing bequeathed; talent, natural gift

waa la naqliyay ✓

-hibada: (n) gift (gift); present (prezent) ~ hadiyad

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh lagu farxay dhalashadeeda oo lagu metaalay gallad Eebbe qoyskaa ugu deeqay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhacay, ka samriwaa; caloosha ku hay; goco.

2

hibo-da: (magac, dhedig, keli) siin Eebbe oo qofka helaayi dadka kale ku dhaafo. Hibo Eebbe ku siiyey habeen la isma dhibaadsho. Dh: mawhibo, fahmo.

3

hibo-da: (magac, dhedig, keli) deeq baraxla' oo aan dan kale looga jeedin. Dh: huraal, diiqo, siin, siismo.

waa la naqliyay ✓

هبة

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ftay, -fatay) Dhacdo hore ka eed sheegasho.

waa la naqliyay ✓

v. repent, regret, blame oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) wax hore u dhacay, hibo oo xusuustiisu ha ku dhibto.

waa la naqliyay ✓

1

de: repent, regret, blame oneself

2

lx: hifo

3

pd: (hiftay)

4

ps: v3b=

5

key: hifo

waa la naqliyay ✓

m.l Xarig aan dheereyn oo xababka lagu raro marka la dhaansho.

waa la naqliyay ✓

Gunbur

waa la naqliyay ✓

/hil/ (n) taag, buur.

waa la naqliyay ✓

n., buur yar, -ti, -ayd, karin, -ti, kur, -ti, kurun, -ti, moos, -ki; v.tr., (heap up) moos.

waa la naqliyay ✓

/hilt/ (n) daabka waranka ama toorreyda.

waa la naqliyay ✓

n., daab, -ki.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) Ku h./u h.: cabsi, baahi iyo wixi lamida cid ula tegid si kaalmo looga helo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) Ku h./u h.: cabsi, baahi iyo wixi lamida cid ula tegid si kaalmo looga helo. m.f.dh, hirasho.

waa la naqliyay ✓

v. reach for, make recourse to; attain

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku dhufays iyo wixii la mid ah. Dh: gabbaadso.

2

hiro: (fal) (ku ~) meel durugsan, higso; wax si adag lagu gaadho beegso. Dh: higso, beegso.

waa la naqliyay ✓

1

de: reach for, make recourse to; attain

2

lx: hiro

3

nt: hirasho (/da) [vn6-f]

4

pd: (hirtay)

5

ps: v3b=

6

key: hiro

waa la naqliyay ✓

1

(Hita-da)

2

Waxkasheeg; ceeb.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Gudashada cid eed gashay laga guto. 2. Rogidda ceeb la iska rogo.

waa la naqliyay ✓

f. n. slander

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cambaarayn iyo ceeb. Afkaaga hitada ka ilaali kolkaad soomman tahay. Dh: dhaleecayn, ceebayn, canbaarayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: slander

2

lx: hito

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: hito

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jid cidhiidhi ah oo laga bixi karo. Dh: afaaf, daw.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (iishay, iilatay) 1. U ii.: cid dhankeeda isu buurin. 2. Daciif noqosho. 3. Dhiibaato aan laga soo kaban karin la kulmid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (iishay, iilatay) 1. U ii.: cid dhankeeda isu buurin. 2. Daciif noqosho. 3. Dhiibaato aan laga soo kaban karin la kulmid. m.f.dh, iilasho.

waa la naqliyay ✓