hilif — Macnaha & Turjumaada

1

(Hilif-ta)

2

Gogol aad u duugowdey; cajil; (ama milif).

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-fyo, m.l/dh) 1. Cad yar oo maro, derin, raar iyo wixi lamida oo duug ah. 2. Ruux bar yar.

waa la naqliyay ✓

f. n. worn-out cloth ~ mat ~ basket

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) gogol aad u duugowday. Dh: cajil, milif.

2

hilif -ta: (magac, dhedig, keli) maro yar. Hadhkii baan ka baayacay hilif Mareykaane.

waa la naqliyay ✓

1

de: worn-out mat ~ basket ~ cloth

2

lx: hilif

3

pd: (-ta ~ -ka Pl: hilfo (/ha))

4

ps: n2a-f, n3-m

5

key: hilif

waa la naqliyay ✓

1

(Dhilif-ka)

2

Barida idaha kolonta ka laallaadda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lfo, m.l) Mara yar oo calal ah; duug.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. tip of a sheep's tail

2

dhilif m. n. worn out piece of cloth, rag

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) badhida idaha bulka yar ee kolanta u eg ee ka lulata. Dh: dhillif.

waa la naqliyay ✓

1

hiif¹: m.l Ereyo huruuf ku jiro oo loo jeediyo cid aan la jeclayn. la-mid: huuf¹.

2

hiif²: f.g1 (-fay, -ftay) Ereyo huruuf ku jiro cid aan la jeclayn u jeedin. la-mid: huuf².

waa la naqliyay ✓

v. accuse, blame

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) express blame, censure or criticism to adverse circumstances ~ eedee, haaraan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) niyadda u xumee oo canaano. Dh: canaano, haaraan. Li: dulqaado.

2

hiif-ka: (magac, lab, keli) eedsaarka iyo canaanashada cid kale. Dh: haaraan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: eed, eedsaar, canaan

2

de: accuse, blame

3

lx: hiif

4

pd: (hiifay)

5

ps: v1=

6

key: hiif

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) timaha carruurta ce wejiga soo gala oo xaadda ah. Dh: idif.

waa la naqliyay ✓

1

(Hilib-ka)

2

Jiirka iyo baruurta ka baxa oogada dadka iyo tan nafleyda kale; so'; cad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lbo, m.l) Jiirta iyo baruurta ka baxda oogada nafleyda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lbo, m.l) Jiirta iyo baruurta ka baxda oogada nafleyda.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): meat

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) meat (miit)-, flesh (faleesh)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cadka ka kooban jiidhka iyo baruurta noolaha ee diirka iyo lafaha u dhexeeya. Dh: so', cad. Wa: hilbo.

waa la naqliyay ✓

1

de: meat

2

lx: hilib

3

pd: (-ka Pl: hilbo (/ha))

4

ps: n3-m-mass

5

syn: cooddi

6

key: hilib

waa la naqliyay ✓

1

(Hilid-da)

2

Alaabo, kd., dusha iska saarsaarid; taallayn; meel tuumin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hil².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xaabo iyo wax la mid ah, rasayn oo si habaysan isku duldhigid. Dh: taallayn, nidaamin.

2

hilid -da: (magac, dhedig, keli) wax af bannaan afka ka aabudhid oo ka awdid. Dh: hilis, daboolid, daboolis, aabudhis, aabbudhid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hilin-ka)

2

Waddo weyn oo haloosi ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-immo/-nno, m.dh) Waddo ay samaysay cagta dadka ama xoolaha.

waa la naqliyay ✓

m.l (-immo/-nno, m.dh) Waddo ay samaysay cagta dadka ama xoolaha.

waa la naqliyay ✓

m. n. road, street, avenue

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) path (paath); route (ruut). Ex: hilinka toosan; the right path

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay xilli reerku uu geeddi ahaa. Waxa kale oo loo baxshaa wiil toosan sida hilinka ama caato ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dariiq ama waddo la maro. Dh: dariiq, waddo, jid, marrin, daw.

2

hilin-ka: (magac, lab, keli) jidka lagu gaadho summadaha iyo jaantusyada gaar ahaaneed ee xogta sayniska iyo xisaabta. Dh: jid, tub.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haloosi, waddo

2

de: road, street, avenue

3

lx: hilin

4

pd: (-ka)

5

ps: n2c-m

6

key: hilin

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax dhammayn ama weel faaruqin. Halaqyaa na qaniinayoo, waabay baan hinif siinnayoo... Dh: fuuqsi. Li: hanbayn.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) gaabni iyo weydnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Jilif-ta)

2

Qolofta sare oo geedaha iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lfo, m.l) Qolofta sare ee geedaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lfo, m.l) Qolofta sare ee geedaha.

waa la naqliyay ✓

f. n. tree bark

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. scale (iskeel); gnarled (nooldh) or roughened surface. 2. scaly dry skin; scurf (iskeerf)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qolofta iyo jidhifta ay abuurta badh yeeshaan sida geedaha oo kale.

waa la naqliyay ✓

1

de: tree bark

2

lx: jilif

3

pd: (-ta Pl: jilfo (/ha))

4

ps: n3-f

5

key: jilif

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Raar ama maro duug ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-fyo, m.dh) Caraf ka soo baxda cunto la karinayo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caraf ka soo baxda cunto la karinayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Hilay-ga)

2

1. Raro ama gogol duug ah (abjed, cajil, hilif, milif, kd.) mid kamid ah.

3

2. Minka timirta ah, galkiisa.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) raro ama gogol duug ah mid ka mid ah. Awrka waxa lagu rareereyey hilay duug ah. Dh: raro, abjed, cajil, hilif, milif.

2

hilay-ga: (magac, lab, keli) minka timirta ah, galkiisa.

3

hilay-ga: (magac, keli) xadhkaha wax lagu xidho oo dhan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhilid-da)

2

1. (miro, kd.) qolofta kore ka fujin; diirid; beerin; qayixid.

3

2. (caw, xaskul...) diriqa ka bixin.

4

3. Qurxin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhil.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax taxnaa sida firida galleyda, gacanta kaga daadin. Dh: dhilis.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: dhillis.

waa la naqliyay ✓

m.dh Mindida, masaarta, toorrayda iyo wixi lamida oo aan daab lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhirif-ka)

2

Sida la noqdo ama layska dareemo kolka xumaan lays taarto; dhiidhi; xanaaq; caro; umal.

waa la naqliyay ✓

1

dhirif¹: m.l Caro; xanaaq.

2

dhirif²: f.mg1 (-rfay, -riftay; -rfi) Dhirif dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

dhirif¹: m.l Caro; xanaaq.

2

dhirif²: f.mg1 (-rfay, -riftay; -rfi) Sida la noqda ama layska dareemo marka xumaan lays taarto; dhiidhi; xanaaq; caro; umal. m.f.dh, dhirfid.

waa la naqliyay ✓

1

v. be ~ get angry

2

dhirif vl. n. anger

waa la naqliyay ✓

1

-dhirfay/dhii rtay: (v) become angry (aan-gari); anger (aan-ger)

2

dhirif -ka: (n) anger (ang-ger); rage (reeyj); fury (fiy / '); wrath (raath); indignation (in-dig-neey-shin) ~ caro, xanaaq, cadho. Ex: wuu dhirfay; he became angry

waa la naqliyay ✓

1

Ira

2

Ire

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cadhoda, qofka marka lagu xad gudbo uu sameeyo. Dh: dhiidhi.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiilid-da)

2

Hiilin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: hiilin.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiilin-ta)

2

Dad dagaallama haya, mid, af ama addin ka taageerid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hiili. la-mid: hiilid, hiilis, hiillin, hiillis.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) «u» dad is haya midkood af ama addin ku taageerid. Dh: taageerid, garabsiin.

2

hiilin-ta: (magac, dhedig, keli) «ka ~» dad is haya, dhinac ka eexasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hiilin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg hiilin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kala shaandhaynta midho iyo wax kale. Dh: lohloh.

waa la naqliyay ✓

1

(Himlin-ta)

2

Wax kor u qaadid si lagu ogaado culayskiisu inuu weyn yahay ama yar yahay; tijaabin; iskudeyid; baxnaanin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg himli.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) kor u hinjinta wax culayskiisa in la garto la doonaayo. Himlintu waa qiyaase miisaan dhab ah maaha. Dh: hinjin, hollin.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Timo badan oo shuruf leh.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] wooly hair, thick ruffled hair

waa la naqliyay ✓

nickname-m wooly hair, thick ruffled hair. Lit: he who has such hair

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) timaha wejiga soo gala.

2

hoolif-ta: (magac, dhedig, keli) timaha iyo gaska ka baxa oogada nafleyda iyo dadka qaarkii. Miyaan hoolif mooyee, hal turxaan ah leeyahay. Dh: bulbul.

waa la naqliyay ✓

1

de: wooly hair, thick ruffled hair

2

lx: hoolif

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-col

5

key: hoolif

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ishortaagid; dib u ridid; shilis.

2

shilid -da: (magac, dhedig, keli) wax kala dhexgelin; shilis: bishili.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Shilin-ka) Lacag ka dhigan gini labaatan meelood loo qaybshey meeshi; 100 senti; astaantiisu waa (/–).

2

2. (Shilin-ta) Xasharaad jaadad badan ah, oo dhiigga nuuga, oo aan baalal lahayn, oo dadka iyo nafleyda kaleba cuna, cudurrana keena.

waa la naqliyay ✓

1

shilin¹: m.l (-mmo/-maad, m.l/dh) Lacag sarrif ah oo ka samaysan bir qiimaheeduna u dhigmo 100 senti.

2

shilin²: m.dh Xasharaad siddeed lugood leh oo jaadad badan, baalalna aan lahayn oo dhiigga xoolaha ku nool cudurrana keenta.

waa la naqliyay ✓

1

shilin¹: m.l (-mmo/-maad, m.l/dh) Lacag sarrif ah oo ka samaysan bir qiimaheeduna u dhigmo 100 senti.

2

shilin²: m.dh Xasharaad siddeed lugood leh oo jaadad badan, baalalna aan lahayn oo dhiigga xoolaha ku nool cudurrana keenta.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. shilling

2

shilin [feminine] n., [collective] tick (parasite)

waa la naqliyay ✓

1

-ka:,(n) a basic unit of currency in Somalia; shilling

2

shilin -ta: (n) bloodsucking parasitic insect; tick (tik)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) lacag ka dhigan gini labaatan meelood loo qaybshay meeshii; 100 senti.

2

shilin -ta: (magac, dhedig, keli) xasharaad noocyo badan leh, oo dhiigga nuuga, oo aan baalal lahayn, oo dadka iyo nafleyda kaleba cuna, cudurrana keena.

waa la naqliyay ✓

Hilib iyo baruur badan leh; buuran; cayillan.

waa la naqliyay ✓

1

shilis¹: m.dh.kh Nafley baruur badan leh.

2

shilis²: f.mg4 (-islaa/-ishlaa, -islayd/-ishlayd) Nafley wax baruur badan leh ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh Nafley baruur badan leh.

waa la naqliyay ✓

[adjective] fat, plump, stout (usually of an animal)

waa la naqliyay ✓

-ah: (n) fat (faat); fleshy (fa-laashi); chubby (jabbi) ~ buuran, cayillan

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) shilid.

2

shilis: (tilmaame) hilib iyo baruur badan leh; buuran; cayilan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: mac

2

de: fat, plump, stout (usually of an animal) Opp: dhuuban

3

initial: s

4

lx: shilis

5

pd: (shislaa ~ shishlaa)

6

ps: adj

7

syn: buuran

8

key: shilis

waa la naqliyay ✓

1

shirif¹: m.l Ur aan la jeclaysan oo nafleyda ka soo ura. la-mid: shuruf¹.

2

shirif²: f.mg1 (-rfay, -raftay) Nafley ur xun yeelasho. la-mid: shuruf².

waa la naqliyay ✓

m.l Ur aan la jeclaysan oo nafleyda ka soo ura. la-mid: shuruf.

waa la naqliyay ✓

/vilafay/ vilification (n); (v) ka ceeb sheegid (cambaarayn).

waa la naqliyay ✓

1

de: tip of a sheep's tail which moves up and down when a sheep walks

2

hm: 1

3

lx: dhilif

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: dhilif_1

waa la naqliyay ✓

1

de: worn out piece of cloth, rag {S}

2

hm: 2

3

lx: dhilif

4

pd: (-ka Pl: dhilfo (/ha))

5

ps: n3-m

6

key: dhilif_2

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qaab kuraygu u maalo lo'da oo kolkuu hal dhiiqa ku dhiijiyaba kabado isagoon mid labaad la sugin.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) kexee oo aguuji. Xoolaha hii dheh waan aroorinaynaaye. Dh: aguuju.

waa la naqliyay ✓

1

(Hil-ka)

2

Wax dusha iska saarsaaran; taallo; tuun.

waa la naqliyay ✓

1

hil¹: m.l (-lal, m.l) 1. Boqol siib oo caw ah oo isku xiran. 2. Meel jiq ah oo webiga jiinkiisa ah. 3. Suuman ama xargo lagu xiro weelasha. 4. In culays ah oo nafley mar qaadi karto (h.kiisa, h.keeda). 5. Jawaan, derin iyo wixi lamida oo dhowraarin looga dhigo qarbadka la dhaansado.

2

hil²: f.g/mg1 (-ilay, -ishay) 1. (f.g) Weel xarig, suun iyo wixi lamida afka kaga dhuujin. 2. (f. g) Wax dhowraarin u yeelid. 3. (f.mg) Ku h.: gaadiid wax uu qaadi karo saarid.

waa la naqliyay ✓

1

hil¹: m.l (-lal, m.l) 1. Boqol siib oo caw ah oo isku xiran. 2. Meel jiq ah oo webiga jiinkiisa ah. 3. Suuman ama xargo lagu xiro weelasha. 4. In culays ah oo nafley mar qaadi karto (h.kiisa, h.keeda). 5. Jawaan, derin iyo wixi lamida oo dhowraarin looga dhigo qarbadka la dhaansado.

2

hil²: f.g/mg1 (-ilay, -ishay) 1. (f.g) Weel xarig, suun iyo wixi lamida afka kaga dhuujin. 2. (f.g) Wax dhowraarin u yeelid. 3. (f.mg) Ku h.: gaadiid wax uu qaadi karo saarid. m.f.dh, hilid.

waa la naqliyay ✓

m. n. bundle, pile, package; cairn, monument

waa la naqliyay ✓