hil — Macnaha & Turjumaada

1

(Hil-ka)

2

Wax dusha iska saarsaaran; taallo; tuun.

waa la naqliyay ✓

1

hil¹: m.l (-lal, m.l) 1. Boqol siib oo caw ah oo isku xiran. 2. Meel jiq ah oo webiga jiinkiisa ah. 3. Suuman ama xargo lagu xiro weelasha. 4. In culays ah oo nafley mar qaadi karto (h.kiisa, h.keeda). 5. Jawaan, derin iyo wixi lamida oo dhowraarin looga dhigo qarbadka la dhaansado.

2

hil²: f.g/mg1 (-ilay, -ishay) 1. (f.g) Weel xarig, suun iyo wixi lamida afka kaga dhuujin. 2. (f. g) Wax dhowraarin u yeelid. 3. (f.mg) Ku h.: gaadiid wax uu qaadi karo saarid.

waa la naqliyay ✓

1

hil¹: m.l (-lal, m.l) 1. Boqol siib oo caw ah oo isku xiran. 2. Meel jiq ah oo webiga jiinkiisa ah. 3. Suuman ama xargo lagu xiro weelasha. 4. In culays ah oo nafley mar qaadi karto (h.kiisa, h.keeda). 5. Jawaan, derin iyo wixi lamida oo dhowraarin looga dhigo qarbadka la dhaansado.

2

hil²: f.g/mg1 (-ilay, -ishay) 1. (f.g) Weel xarig, suun iyo wixi lamida afka kaga dhuujin. 2. (f.g) Wax dhowraarin u yeelid. 3. (f.mg) Ku h.: gaadiid wax uu qaadi karo saarid. m.f.dh, hilid.

waa la naqliyay ✓

m. n. bundle, pile, package; cairn, monument

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dusha iska saarsaar. Xaabada iska hil yaanay farangaaggo kaa yeelane. Dh: iskudubbarid. Dh: taallay.

2

hil: (fal) dabool ama aabbudh saar. Dh: dabool, aabbudh.

3

hil-ka: (magac, lab, keli) wax dusha iska saarsaaran. Dh: taallo, tuun.

4

hil -ka: (magac, lab, keli) hanta iyo wixii la mid ah, salab u dhammayn oo wada xidhxidhid.

waa la naqliyay ✓

1

de: bundle, pile, package; [ext.] cairn, monument

2

lx: hil

3

pd: (-ka Pl: hilal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: hil

waa la naqliyay ✓

1

(Agaagsa-ha)

2

Qof wax badan helay (hilib; lacag, ...) wax yar oo uu u gooyo kii aan wax helin, ama laga qaado; xoolaha la soo dhaco, waxa laga baxsho; loog.

waa la naqliyay ✓

1

(Arax-da)

2

Xubin lafdhabarta ka mid ah oo dhawr ricirood iyo hilibkood ka kooban.

waa la naqliyay ✓

1

(Awlal-ka)

2

1. (hilib) Dhinac; sarar.

3

2. Malabka kiisa raagey oo madow; xabagbarshi raagtey.

waa la naqliyay ✓

1

(Bagaf-ka)

2

1. Wax fidsan oo aan qiro weyneyn oo wareegsan.

3

2. hilib, waran... qaabkaas leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Bantar-ka)

2

Neef joogsadey hilibki; aad u caatoobey.

waa la naqliyay ✓

1

(Baruur-ta)

2

Hilibka intiisa cad oo dufanka leh oo aan jiirka ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Birid-da)

2

Iftiin yar oo meel ka bilig yiraahda; daarmid; hurid; shidmid; hillaacid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bisad-da)

2

Nafley yar oo dhogor jilicsan oo hebed ah oo dadka la dhaqanta: waxay ku nooshahay jiir, shinbiro, hilib kale, caano; dinnad; dummad; mukulaal, yaanyuuro; basho.

waa la naqliyay ✓

1

(Boholyoobid-da)

2

Boholyow qabid; hiloobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Boholyow-ga)

2

Wax la jecel yahay tebid; hilow.

waa la naqliyay ✓

1

(Boorima-da)

2

Hab hilibka loo dubo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bura-da)

2

1. Hilib dheeri ah oo guntan oo oogada nafleyda ka soo baxa.

3

2. Dheeri, siyaado, guno.

4

3. (-°) Haan yar; aagaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Burunji-da)

2

Hilibka intiisa guduudan oo jiirka ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Buseel-ka)

2

Wax la jeclaa oo la waayey ama wax badan laga raagey tebid: jeelqab; hilow.

waa la naqliyay ✓

1

(Bushin-ta)

2

1. Labada cad oo hilibka ah oo afka ku qaraysan middood; dibin; faruur.

3

2. Bushi gelin; durid; burin.

waa la naqliyay ✓

(hilibka qaarki, kd.) aan u dhowaan, aan cunin, aan taaban; wax xil leh ka dhigtay oo naftiisa u diida; ka xishooda.

waa la naqliyay ✓

1

(Caata-da)

2

1. Aan hilib iyo baruur lahayn; weyd; xayeesi.

3

2. Daal, noog.

waa la naqliyay ✓

1

1. Midab ka koobma toddobada midab, oo ifka qorraxda, wadajirkooda; midabka caanaha iyo barafka.

2

2. (Cad-ka) a) Wax weyn go'i; gabal; xoogaa; in yar. b) Hilib.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caddiin-ka) Caddaan.

2

2. (Caddiin-ta) Hilibka intiisa cad; baruur.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadgo'-a)

2

Hilibgo'.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Qolofta kore ka qaadid (miro iyo wixi lamida). 2. Diriqa ka bixin (caw, xaskul iyo wixi lamida). 3. Luumo (galley, haruur iyo wixi lamida) oo isku meel ka baxay qaarkood siibid. 4. Timo qurxiin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Qolofta kore ka qaadid (miro iyo wixi lamida). 2. Diriqa ka bixin (caw, xaskul iyo wixi lamida). 3. Luumo (galley, haruur iyo wixi lamida) oo isku meel ka baxay qaarkood siibid. 4. Timo qurxiin. m.f.dh, dhilid.

waa la naqliyay ✓

v. peel, skin, remove the husk (etc.)

waa la naqliyay ✓

-ay / shay: (v) peel (piil); strip cut away the skin: pare (peer); shell (sheel) ~ diir, finjil, murxi, fiiq

waa la naqliyay ✓

(fal) diirka ama dubka ku rogan ka saar. Dh: fiiq.

waa la naqliyay ✓

1

de: peel, skin, remove the husk (etc.)

2

lx: dhil

3

pd: (dhilay / dhishay)

4

ps: v1=

5

key: dhil

waa la naqliyay ✓

Baraf dhagax

waa la naqliyay ✓

/heyl/ (n) 1. baraf, siiba barafka roob ahaan u soo daata. 2. u-baaqid, soo-jeedin. e.g. I hailed a taxi.

waa la naqliyay ✓

n., (frozen rain) dhagax roob, roobka dhagixiisi (the hail); (health!) salaam! hail to you! salaam caleekum! war caafimaad!

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hiil-ka) Labo qof oo la kala godobsado oo mid, af ama addin wax laga taro, si uu kan kale uga adkaado; hiillo; danaano.

2

2. (Hii-sha) a) Digo ama saalo badan oo xeryaha ariga ku ururta. b) Geed yar oo xoolaha cuna caanohooda xaraar ka dhiga.

waa la naqliyay ✓

1

hiil¹: m.l Taageero la siiyo laba qof ama ka badan oo wax isku haysta midkood. la-mid: hiillo.

2

hiil²: f.mg1 (-lay; -iishay) la-mid: hiili.

waa la naqliyay ✓

m.dh Digo xoolaad oo uruurtay.

waa la naqliyay ✓

m.l Taageero la siiyo laba qof ama ka badan oo wax isku haysta midkood. la-mid: hiillo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): sheep ~ goat dung

2

hiil m. n. support, partisanship, siding with one's friends ~ relatives

waa la naqliyay ✓

(Hil) N Vernonia cinerascens Sch.Bip. Compositae.

waa la naqliyay ✓

1

-hiisha: (n) dung (dhang); manure (manuur) ~ digo

2

hiil -ka: (n) partiality; partisanship to a person or faction; favoritism ~ hiillo

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) labo dhinac oo dagaalamaya, garabsiin iyo tageero dhinac lala garab joogsado. Hiil iyo hoo ba waad iga helaysaa. Dh: gurmad, hiillo, danaaano.

2

hiil-sha: (magac, dhedig, keli) digo ama saalo badan oo xeryaha adhiga ku ururta. Dh: digo, gujuf.

3

hiil-sha: (magac, dhedig, keli) geedgaab xooluhu. ay daaqaan oo caanahooda khadhaadheeya.

waa la naqliyay ✓

m.l Xarig aan dheereyn oo xababka lagu raro marka la dhaansho.

waa la naqliyay ✓

Gunbur

waa la naqliyay ✓

/hil/ (n) taag, buur.

waa la naqliyay ✓

n., buur yar, -ti, -ayd, karin, -ti, kur, -ti, kurun, -ti, moos, -ki; v.tr., (heap up) moos.

waa la naqliyay ✓

1

(Hila-da)

2

Webiga, meelaha xooluhu ka cabbaan; malko.

waa la naqliyay ✓

1

hilo¹: m.dh (-ooyin, m.l) Webiga meelaha xooluhu biyaha ka cabbaan.

2

hilo²: f.g/mg. 3 (-ishay, -ilatay) 1. (f.g) Weel afkiisa xarig ku dhuujisasho si aan wax uga daadan. 2. (f.mg) Ku h.: gaadiid xamuul culus saarasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. pile up, heap up, accumulate for oneself

2

hilo [feminine] n. place on a river-bank where livestock are watered

waa la naqliyay ✓

1

(fal) alaabo iyo wixii la mid ah, meel tuulo oo is duldhigdhigo.

2

hilo -da: (magac, dhedig, keli) meelo webiga ka mid ah oo ay xooluhu ka cabbaan. Dh: malko, dar, hulo.

waa la naqliyay ✓

/hilt/ (n) daabka waranka ama toorreyda.

waa la naqliyay ✓

n., daab, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Shil-ka)

2

Waxyeello ama dhibaato si lamafilaan ah u dhacda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Dhibaato si lama filaan ah u dhacda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Dhibaato si lama filaan ah u dhacda.

waa la naqliyay ✓

m. n. accident, collision, crash

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [plural shilal-ka] accident (ak-sidhenf). Ex: shil baabuur; a car accident

waa la naqliyay ✓

1

Infortunio; incidente

2

Accident

waa la naqliyay ✓

1

Infortunio; incidente

2

Injury; accident

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kala dhexgeli; bishil.

2

shil: (fal) is hortaag, dib u rid.

3

shil -ka: (magac, lab, keli) waxyeello ama dhibaato si lamafilaan ah u dhacda.

waa la naqliyay ✓

1

de: accident, collision, crash

2

initial: s

3

lx: shil

4

pd: (-ka Pl: shilal (ka))

5

ps: n4-m

6

key: shil

waa la naqliyay ✓

حادثة، حادث

waa la naqliyay ✓

/haay/ (infl) (interj) erary laysku salaamo eeg hallo.

waa la naqliyay ✓

1

(I-sha)

2

1. Xubinta aragga oo dadka iyo nafleyda kale; dhaayaha wax lagu arko middood; (koox: indho).

3

2. Daldaloollada yaryar oo dhulka oo biyuhu ka soo burqadaan; (koox: ilo)

4

3. Siriq; (koox: ilo).

5

4. (senen) kartida ishu cid wax ku yeeli karto; dhabato.

6

5. Aqoon, waxgarasho, ilbax (nin il leh).

7

6. Dabool iniinaha badarka doc kaga dhegsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. (indho, m.l) Xubinta aragga. 2. Meel biyo ka soo burqadaan. 3. Siriq. 4. Kartida ishu cid wax ku yeeli karto (senen); dhabato. 5. Dabool iniinaha badarka kor kaga dhegsan. 6. Dhul bannaan oo kaymo hareeraha ka xigaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. (indho, m.l) Xubinta aragga. 2. Meel biyo ka soo burqadaan. 3. Siriq. 4. Kartida ishu cid wax ku yeeli karto (senen); dhabato. 5. Dabool iniinaha badarka kor kaga dhegsan. 6. Dhul bannaan oo kaymo hareeraha ka xigaan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. eye; sight; intelligence

2

il [feminine] n. spring of water

3

il [feminine] n. light, headlight (of a vehicle)

waa la naqliyay ✓

pour moi.

waa la naqliyay ✓

1

-isha: (n) eye (aay). il daran: (adj) not normal; unsound; ill (Hl) ~ il dheer, il go'an, il xun

2

il -isha: (n) a stream of water flowing naturally from the earth: spring (ispring)

waa la naqliyay ✓

art.- ka (qodob lab).

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) xubinta nooluhu wax ku arko. Dh: dhaayo. Wa: indho.

2

il-sha: (magac, dhedig, keli) meesha dix, laag ama luuq ka bilaabmo.

3

il-sha: (magac, dhedig, keli) daloolka yar ee biyuhu ka soo buqdhamaan, labo dhegax dhedxood ama meel kale oo dhulka ka mid ah. Il biyo leh ninkaa soo maree, oomman baan ahaye.

4

il-sha: (magac, dhedig, keli) cawryo. Il baa ku dhacday ilmahan ee ha la dabiibo.

5

il-sha: (magac, dhedig, keli) iniinta badarku ama hadhuudhku halka ay ka soo baxdo ee ay sabuulka kaga taallo. Hadhuudhka isha ka reeb oo innoo koronkori.

waa la naqliyay ✓

il, pron. pers. - magac uyaal, isaga.

waa la naqliyay ✓

عَيْنٌ

waa la naqliyay ✓

/eeyl/ailing;(v) 1. jirrasho, xanuunsasho. e.g. This medicine is good for what ails you. (v) 2. dhibid, kadeedid. e.g. What ails you?

waa la naqliyay ✓

ail, n. - Toon (midda basasha u eg).

waa la naqliyay ✓

1

ailment, n., xanuun, -ki.

2

ail, v.tr., xanuuni, xanuuji; what ails you? maxaa ku xanuujinaya?

waa la naqliyay ✓

1

(Bi-sha)

2

1. Dayaxa waaxdiisa hore ama danbe oo uu u ekaado qaanso afafka u dhuuban oo dhexda u weyn; dayuxu markuu dhasho ama sii dhammaana hayo.

3

2. Soddonka maalmood oo u dhexeeya dhalashada iyo dibbadka dayaxa; 12ka qaybood oo sanada, middood; afar toddobaad.

waa la naqliyay ✓

1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid. m.f.dh, bilid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. moon; month

2

bil v. promote; beautify; improve

waa la naqliyay ✓

1

-bisha: (n) [Plural bilood] 1. month (manth) 2. moon (muun) ~ dayax

2

bil -ay/bishay: (v) 1. pamper a child playfully. 2. decorate (dheka reeyt); praise (pareeyz) · qurxi ama ammaan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kala daadsan ama kala fidhidhsan isku du oo hagaaji.

2

bil: (fal) wax qurxi oo suubbi. Bil naftaada oo bilicda u biiri.

3

bil: (fal) kor u qaad oo halka u sarreysa gee. War oodda bil! Dh: bidh.

4

bil-sha: (magac, dhedig, keli) dayaxu marka uu dhasho ama dhammaanayo qaabka uu yahay, iftiinkiisuna yar yahay. Bishii bilatayeey bil khayr.

5

bil-sha: (magac, dhedig, keli) astaan qaansada u eg oo erey, weedh ama hadal qoran, belowga iyo dhammaadka lagaga xidho, oo hadalka intiisa ka xidha. Bil xidhan bay ku jiraan. Wa: bilo.

6

bil-sha: (magac, dhedig, keli) labo iyo toban ka qaybood ee sanadka middood, afar toddobaad iyo labo maalmood, sida badan soddonka maalmood. Bil baannu gunnada ku qaadannaa.

waa la naqliyay ✓

قَمَرِ، شَهْرٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Dil-ka)

2

Falka, geerida ama waxyeello kale, waca.

waa la naqliyay ✓

1

dil¹: m.l 1. Qurgoynta nafley qurta laga gooyo. 2. Garaacid nafley la garaaco.

2

dil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Nafley qurgoyn. 2. Nafley garaacid.

waa la naqliyay ✓

1

dil¹: m.l 1. Qurgoynta nafley qurta laga gooyo. 2. Garaacid nafley la garaaco.

2

dil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Nafley qurgoyn. 2. Nafley garaacid. m.f.dh, dilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. kill; beat (up), hit

2

dil vl. n. killing, murder, execution, assassination; beating

waa la naqliyay ✓

1

-ay / dishay: (n) kill (kil); hit (hit); beat (biit)

2

dil -ka: (n) the killing or beating

3

dil toogasho ah: (n) death penalty (dheethpanalti) by shooting ~ xukun toogasho ah

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, nafta ka jar oo ku dhagaraw. Nin kuu digay kuma dilin.

2

dil: (fal) ulee ama xanuuji ilmo yar oo aad edebdarro ka celinayso.

3

dil -ka: (magac, lab, keli) nafta oo cid kale laga saaro.

waa la naqliyay ✓

قَتْلِ وَ اِعْتِبَالَ

waa la naqliyay ✓

1

(Fil-ka)

2

Da'; da'aad; fac.

waa la naqliyay ✓

1

fil¹: m.l 1. Wadarta sano ee noole jiro. 2. Da', cimri. 3. La f.: isku da'ah; isku gu'yaal jira.

2

fil²: f.mg1 (-ilay, -ishay) 1. F./u f.: wax malayn. 2. Wax rajayn.

waa la naqliyay ✓

1

fil¹: m.l 1. Wadarta sano ee noole jiro. 2. Da', cimri. 3. La f.: isku da'ah; isku gu'yaal jira.

2

fil²: f.mg1 (-ilay, -ishay) 1. F./u f.: wax malayn. 2. Wax rajayn. m.f.dh, filid.

waa la naqliyay ✓

1

v. expect, suppose, think, hope, believe

2

fil m. n., [collective] age, age group, peer group

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) age (eeyj) ~ da'

2

isku fil ah: persons of same age, peer (piir)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) malay oo mood in ay si wax yihiin ama noqonayaan. Dh: eeg, dhursug, malee, dhawr, quuddaree.

2

fil: (fal) sug oo dhawr. Dh: quudarray.

3

fil-ka: (magac, lab, keli) dad isku da' ah, asaag ama isku ayni. Ninba filkii buu la fadhiistaa, anna filkaybaan fooxa kula ridan. Dh: fac, da', da'aad, gu', facaad, kacatin.

4

fil-ka: (magac, lab, keli) da'da gorayada ee mar wada kacda.

waa la naqliyay ✓

1

fil, n.m. - dun.

2

fil de la Vierge - xuubcaaro; xuub jilicsan.

3

fil métallique - silig; xadhig macdan ah

4

sans fil - xadhig la'aan

waa la naqliyay ✓

عُمْرِ سِنٌ

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hal-ka) a) Tirada baabbahda iyo labada u dhexaysa; mid; kow. (1). b) Erey: hadal: wax. c) Meel, xag.

2

2. (Ha-sha) Neef geel ah oo dheddig.

waa la naqliyay ✓