hikaadis

(Higgaadis-ka)

Higgaadin.

m.l la-mid: higgaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg higgaadin.

m.l la-mid: higgaadin.

haadis¹: m.l la-mid: haadin.

haadis²: m.dh la-mid: haadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg haadin.

m.dh la-mid: higgaad.

-da: (magac, dhedig, keli) qoraal ku codayn.

f.g1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) 1. Wax qiyaastooda malayn. 2. Wax odorosid (roob).

f.g1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) 1. Wax qiyaastooda malayn. 2. Wax odorosid (roob). m.f.dh, hilaadiyid.

(fal) saadaali wax la fili karo. Dh: saadaali, saadi, mala'awaal.

-ta: (magac, dhedig, keli) dib u dhigid; dib u riixid.

-ta: (magac, lab, keli) dillaacidda waaga berigiisa.

-ka: (magac, lab, keli) bikaacin ku samayn. Biyo kuma dhiisha annakuba bikaacis baannuu kaga cabnay. Dh: qalloocis, janjeedhis.

m.dh la-mid: hilaadiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) saadaalin sida wax noqonayaan oo la sii sheego. Dh: hilaadis, saadaalin.

hilaadin -ta: (magac, dhedig, keli) roob oddoros ku garasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg hiraacin.

m.l la-mid: horaadin.

-ka: (magac, lab, keli) geed dhulka ku dagaaga oo khudradda ka mid ah oo ciida hoosteeda ku yeesha xidid buruq ah oo inta la kariyo la cuno aadna u macaan. Dh: sonkorqandi.

m.l la-mid: rakaadid.

m.l la-mid: siyaadin.

-ka: (magac, lab, keli) siyaadin.

(Dhibaadin-ta)

Xoolo dhibaad ah, gabadha la guursadey siin, ku darid.

m.f.dh eeg dhibaadi. la-mid: dhibaadsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh xoolo diiqa ah siin. Dhibaadintu waa dhaqan habboon.

m.l Dhul dhowr jeer la beeray oo loo nasinaayo in mar kale la beero.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg harraadid.

(Higgaadin-ta)

Erey qoran ama aan qorrayn, inta xaraf xaraf loo sheego, kicin, akhriyid.

m.f.dh eeg higgaadi. la-mid: higgaadis, hikaadin, hikaadis, hingaadin, hingaadi

-ta: (magac, dhedig, keli) eray qoran ama aan qorrayn, inta xaraf xaraf loo sheego isku akhrin.

higgaadin-ta: (magac, dhedig, keli) ci' sida dibida darandoorrin oo ku celcelin. Dibiga qoogan higgaa dintiisa meel dheer ba laga maqlaa. Dh: higgaadis.

m.dh la-mid: higgaadin.

m.l la-mid: maryaadin.

m.l la-mid: shukaamin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg shukaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg tisqaadida.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xilqaadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg aadid.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. Badar la tumay buunshe ka saarid. 2. Haad cayrin. 3. Diyaarad kicin. 4. Gacan h.: gacan ruxid oo salaan ama baaq looga golleyahay. la-mid: haati.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. Badar la tumay buunshe ka saarid. 2. Haad cayrin. 3. Diyaarad kicin. 4. Gacan h.: gacan ruxid oo salaan ama baaq looga golleyahay. m.f.dh, haadin. la-mid: haati.

v. winnow (grain); fly, make something fly; mislead, lead astray, disorient

-yey / say: (v) 1. blow [for example chaff] off especially the grain; winnow (win now). 2. cause something to fly (falaay) ~ haati.

u gacan haati: (v) wave by hand as a signal for someone

(fal) hadhuudh iyo wixii la mid ah buushiga iyo qashinka ka huf adiga oo kor geynaya, dabadeedna hoos u soo daadinaya. Dh: goolab, huf.

haadi: (fal) (u ~) qof meel dheer jooga oo aan codkaaga maqlayn gacanta u taag si uu kuu arko. Gacanta u haadi gabdhaha ha inna arkaane.

a: haati

de: winnow (grain); fly, make s.t. fly; [ext.] mislead, lead astray, disorient

lx: haadi

pd: (haadiyey)

ps: v2a=tr

key: haadi

-ka: (magac, lab, keli) eeg hidin.

(Kaadi-da)

Biyo cawl ah oo kelyuhu soo saaraan oo inta kaadihaysta ku urura, hadba kolkay bataan, kaadimmareenku qaado oo dibadda loo saaro.

kaadi¹: m.dh Dareere kelyuhu dhiigga ka soo miiraan oo isugu soo urura kaadihaysta kana soo gudba dhuunta kaadimareenka.

kaadi²: m.dh (baayoloji) Dareere biyo ah oo ay sameeyaan organnada qashinsaarka ee xayawaanku, si ay ugu saaraan qashinka ka soo hadha dheefsashada. Xayawaanka sare, kaadida waxa soo saara kelyaha, waxa lagu keydiyaa kaadi haysta, waxaana laga qashinsaaraa kaadimareenka ama koloykaha. Marka laga reebo biyaha, waxyaabaha ugu muhiimsan ee ay kaadidu ka koobantahay waxa ka mid ah: maxsuulka dheefsashada naytroojiin oo ah yuuriyo, amuuniya, asiidha yuurik iyo kiritaniin iyo ayoonno aan orgaanik ahayn.

kaadi³: f.mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Kaadi sii deyn.

f.mg2 (-iyay, -isay) U k.: hawl, arrin iyo wixi lamida oo la fulin lahaa in yar dib u dhigid.

kaadi¹: m.dh Dareere kelyuhu dhiigga ka soo miiraan oo isugu soo urura kaadihaysta kana soo gudba dhuunta kaadimareenka.

kaadi²: m.dh (baay.) Dareere biyo ah oo ay sameeyaan organnada qashinsaarka ee xayawaanku, si ay ugu saaraan qashinka ka soo hadha dheefsashada. Xayawaanka sare, kaadida waxa soo saara kelyaha, waxa lagu keydiyaa kaadi haysta, waxaana laga qashinsaaraa kaadimareenka ama koloykaha. Marka laga reebo biyaha, waxyaabaha ugu muhiimsan ee ay kaadidu ka koobantahay waxa ka mid ah: maxsuulka dheefsashada naytroojiin oo ah yuuriyo, amuuniya, asiidha yuurik iyo kiritaniin iyo ayoonno aan orgaanik ahayn.

kaadi³: f.mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Kaadi sii deyn. m.f.dh, kaadiyid.

kąadi: f.mg2 (-iyay, -isay) U k.: hawl, arrin iyo wixi lamida oo la fulin lahaa in yar dib u dhigid. m.f.dh, kąadin.

f. n., (mass n.): urine

kaadi v. urinate

-da: (n) urine (yuurin); informal [suuqi] pee (pii); piss (pis)

kaadi -yey say / yeen / nay: (v) urinate (vurineeyt), -u kaadi -yey / say: (v) wait (weeyt); delay (dileey)

(fal) dareere qashinbax ah ibta ka keen.

kaadi: fal) «u ~» in yar u sug. U kaadi oo dhegayso horta wiilka.

kaadi-da: (magac, dhedig, keli) biyaha qashin saarka ah ee ay kelyuhu soo saaraan kana soo baxa ibta noolaha oo ka kooban macdano kala duwan. Kaadi badane waa loo gogol badiyaa.

kaadi-ga: (magac, lab, keli) ubax iyo caleen la isku xidho oo dumarku timaha iyo aqallada ku udgooneeyaan. Markaad suuga tegtid, kaadi ii soo iibi.

بول

m. n. (adj.): surprise; unexpected

-ah: (adj) 1. without warning; sudden (sadhan); unforeseen (an-foor-siin); impetuous (impajuwas); hasty (heeysti) ~ Ex: dhuufaan kadis ah; a sudden storm 2. quiz show; quiz (kuwiiz)

a: kedis

de: surprise; [atr.] unexpected

lx: kadis

pd: (-ka)

ps: n-m

key: kadis

-ta: (magac, dhedig, keli) kala maqnaanshaha muddo dheer. Anna baadistaadaa, boholyow i gelisoo, naftaa kuu ba'aysee.

m.l la-mid: daadin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg daadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) rogidda maro ama daah. Dh: faadid.

faadis-ta: (magac, dhedig, keli) hurdo daal keenay la gam'id; hurdo aan waxba lala dareemin gam'id.

(Gaadis-ta)

Gaadid.

m.l la-mid: gaadid.

vl. n. ambushing

-ta: (n) the act of ambushing; ambush (aam buush); waylaying (weey leeying)', bushwhacking (bush waaking) ~ gaadmo, gaadniin, gaatin

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, si kadis ah u qabasho ama wax u yeelid; u gabbasho.

de: ambushing

lx: gaadis

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: gaadis

(Haadid-da)

Duulid; lalid; bidid.

m.f.dh eeg hąad³. la-mid: haadis².

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka kor uga duulid; hawada dhexdeeda marid sida haadka iyo diyaaradaha. Haadiddu shinbiraha qaar way ku adagtahay. Dh: haadis, biibid, lalid. Li: daadegid.

(Haadin-ta)

Badarka la tumay, kd., oo inti kor la geeyo ama loo sayro hoos loo soo daadsho ama loo soo qubo si neecawdu u dhexmarto oo buunshaha u bitiso; duulin; buubin; (ama haatin).

m.f.dh eeg haadi. la-mid: haadis¹, haatin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudh la tumay iyo wixii la mid ah oo inta weel lagu shubo ee kor loo saydho buushiga iyo qashinka laga tuuro. Haadinta hadhuudhka xilliga dabaysha ayaa lagu beegaa. Dh: hufid.

haadin -ta: (magac, dhedig keli) «u» qof meel fog jooga gacanta u lulid si uu kuu arko. Haadintayda miyaanad arkayn gellin baan gacanta kuu lulaye?

-ta: (magac, dhedig, keli) si dhabahu cunid. Dh: haagid.

-ka: (magac, lab, keli) feker iyo talo laabta ku hayn. Dh: haamin.

haamis: -ta: (magac, dhedig, keli) caleen ama caws majo ama haame ku jarjarid. Dh: haamid.

(Haawis-ka)

1. (fardo) hardaf dheer.

2. (weel, kd.) haawin.

m.l 1. Hardaf dheer. 2. la-mid: haawin.

m. n. fast gallop ~ canter (of horse)

haawis vl. n. airing, act of opening a vessel to air

-ka: (magac, lab, keli) eeg haawin.

haawis -ka: (magac, lab, keli) oroddada fardaha jaad ka mid ah ahna hardaf dheer. Haddii nadigu haaraha ku dhigo haawis xamar baa leh. Dh: hardaf, booddo.

m.dh Wax aan tiradoodu sugnayn.

-da: (magac, dhedig, keli) daruur meel fog laga arko.

hilaad -da: (magac, dhedig, keli) saadaasha wax soo socda. Dh: saadaal, saad.

hilaad -da: (magac, dhedig, keli) qiyaas indho ka cabir ah. Micnaha ku hagoogan. Asluubta hugeeda, hilaada qiyaasta, halhaysyada waara.

hilaad-da: (magac, dhedig, keli) cilmi lagu ogaado ama lagu qiyaaso roobka meel durugsan ku da'aaya, inta uu jiro, meesha uu ku da'aayo.

(Hinaas-ka)

Labo qof oo dagaallama haya ama wax isku haysta oo mid af ama addin lagala safto, inuu adkaado darteed; hiil; hiillo; danaano.

hinaas¹: m.l Masayr. la-mid: hinaaso.

hinaas²: f.mg1 (-say, -stay) Masayr dareemid.

hinaas¹: m.l Masayr. la-mid: hinaaso.

hinaas²: f.mg1 (-say, -stay) Masayr dareemid. m.f.dh, hinaasid.

m. n., [abstract] jealousy, envy

hinaas v. be jealous ~ envious, begrudge

-ka: (n) jealousness (jales nes) ~ masayr, hinaase, hinaaso

hinaas -ay / tay: (v) become jealous

(fal) ka cadhoo oo ka gadood in cid kale lagaa bido. Dh: masayr.

hinaas: (fal) (ka ~) ka ficiltan oo ka dhiidhi, cid aad lammaanahaaga ku tuhuntay.

hinaas -ka: (magac, lab, keli) labo qof oo dagaalama ama wax isku haysta oo mid af ama addin lagala safto, inuu adkaado darted. Dh: hiil, hiillo, danaano.

f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo aan hore u jirin abuurid.

f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo aan hore u jirin abuurid. m.f.dh, hindisid.

v. plan, invent, design

-ay / tay: (v) create (kiriyeeyt); discover (dis kaver); compose (kempows)