hiirammaal

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bidaar.

m.l (-layaal, m.l/dh) Nooc ciyaarta sayliciga ka mid ah, laga ciyaaro aroosyada lagana dheelo xeebaha badda cas. la-mid: hiddiwaale, hiyiwaale (2).

m.l (-layaal, m.l/dh) Nooc ciyaarta sayliciga ka mid ah, laga ciyaaro aroosyada lagana dheelo xeebaha badda cas; hiddiwaale, hiyiwaale (2).

-ka: (magac, lab, keli) lo'da laboodka ah ee ahmin ahaanta loo iibiyo.

-ka: (magac, lab, keli) ninka birta tuma. Birmaal birqalax lagama ag waayo. Dh: tumaal.

f.mg1 (-aalay, -aashay) Wixii la halmaala: wixii la xariira.

f.mg1 (-aalay, -aashay) Wixii la halmaala: wixii la xariira. m.f.dh, halmaalid.

(fal) (la ~) cid kale, wax la wadaag ama kala mid ahaw; wax kala sinnaw.

(Harmal) 0g, N Diceratella elliptica (DC) Jonsel. Cruciferae.

N Kickxia hastata (Benth) Dandy. Scrophulariaceae.

pr. n., loc. Hiran [region in south central Somalia.]

(n) name of a central region of Somali

cf: Beledweyne

de: Hiran [region in south central Somalia]

lx: Hiiraan

ps: n0-loc

key: Hiiraan

(Xammaal-ka)

Kan hawshiisu tahay inuu dadka alaabada iyo waxyaalaha kaloo culculus u qaado ama u guro, badanaana tunka wax ku qaada.

xammaal¹: m.l la-mid: xammaali.

xammaal²: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) Dusha wax ku qaadid.

m. n. porter, carrier, loader, stevedore

xammaal v. carry baggage

-ay / xammaashay: (v) carry on the back or the shoulders; carry (keeri) —xammaal -ka: (n) freight (fareeyt)-, cargo (kaargow); load (lowdh) ~ xammuul, rar

(fal) dusha wax ku qaad. Joonyadda illaa tukaanka ii xammaal. Dh: qaad.

xammaal -ka: (magac, lab, keli keli) qof muruqmaal ah oo shaqadiisu tahay qaadidda alaabaha iyo dejintooda oo uu tunka ku guro.

nickname; name-m wealth, riches, finance, prosperous, fortunate; good omen

fiidmaal¹: m.l Maalidda xoolaha fiidkii la maalo.

fiidmaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Xoolo fiid maalid.

nickname-m bald. Syn: Bidaar

magac loo baxsho wiil salxo leh oo wejigiisa ay timuhu ka durugsan yihiin.

-ha: (magac, lab, keli) qof bidaar leh. Dh: bidaarre.

(Shammaal-ka)

Dabayl xagga woqooyi ka timaadda.

m.l Dabayl xilliga xagaaga ah woqooyi ka timaadda.

m. n. north wind

name-m north wind (Arb)

-ka: (magac, lab, keli) dabayl xagga waqooyi ka timaadda.

bw: Arabic

cf: dabayl, woqooyi

de: north wind

initial: s

lx: shammaal

pd: (-ka)

ps: n0-m

key: shammaal

-ka: (magac, lab, keli) tiro badan oo isku mid ah, badhayso ah. Dh: badhaysi.

-ka: (magac, lab, keli) wax dihin intiisa hore haleelid oo xooxdiisa hore maalid. Dh: xooxmaal.

-ka: (magac, lab, keli) eeg diirrimaad.

m.l Waqtiga ay kala guurayaan habeenka iyo maalintu ee aan indhuhu si fiican wax u arkin. la-mid: himahiime, himhimmow, huumammow.

-ga: (magac, lab, keli) xilliga labada fiidcawl ee aan si fiican wax loo arkeyn. Hiimammowga qof iyo geed lama kala garto. Dh: gallin, hiimhiimse, maqrib.

-ka: (magac, lab, keli) aroorta hore meel u kicid. Dh: jarmaadid, kallahid.

-ka: (magac, dhaddig, keli) meel daaqsin dibir bannaan ah. Dh: kadhammaan.

m.l la-mid: xiirrimaad.

(Barqammaal-ka)

Maalidda xoolaha barqadii la maalo.

barqammaal¹: m.l 1. la-mid: barqammaalid. Maalidda xoolaha baraqdii la maalo. 2. Waqti barqo ah oo xoolaha la maalo. 3. B. ah: caano waqtigaa barqada ah la lisay.

barqammaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Waqti barqo ah, xoolo lisid.

v. milk livestock in the late morning

barqammaal: vl. n. late-morning milking

baytammaal¹: m.l la-mid: beytummaal¹.

baytammaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) la-mid: beytummaal².

m. n. treasury; government wealth

-ka: (n) government controlled treasure; public owned wealth ~ baytulmaal

-ka: (magac, lab, keli) israaf iyo daadaadin aan wax la tashiilan. Dh: israaf.

bw: Arabic

de: treasury; government wealth

lx: baytammaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

see: beytummaal

key: baytammaal

m.l Labada waqti ee xoolaha la maalo (fiid iyo subax middood).

m.l Labada waqti ee xoolaha la maalo (fiid iyo subax middood).

m. n. time for milking animals; daytime

-ka: (magac, lab, keli) maalinta labadeeda gellin oo xoolaha la maalo.

de: time for milking animals; [fig.] daytime

lx: caanammaal

pd: (-ka)

ps: n-m-time

key: caanammaal

m.l 1. la-mid: diirsimaad. Kulayl aan aad u badnayn. 2. la-mid: diirin.

m.l 1. la-mid: diirsimaad. Kulayl aan aad u badnayn. 2. la-mid: diirin.

-ka: (magac, lab, keli) kulay iyo qabaw inta u dhaxaysa. Dh: qandac.

(Diirsimaad-ka)

Kulayn aan badnayn.

m.l la-mid: diirimaad (1).

m. n. warmth

-ka: (magac, lab, keli) kulaylin aan badnayn. Dab dhaxani ka dambaysaa diirsimaad ma leh.

de: warmth

lx: diirsimaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: diirsimaad

-ka: (magac, lab, keli) is sheegasho guud oo aan waxba la isku qaban; dad aanay qaraabo idinka dhaxayn ama kaa fog, tiigsasho. Hadii laba lugood oo hanti ah hibo laguu siiyey, middii kaa hadhaba tii kalaa ku hangaleysaaye, hiiraansi mooye tolnimo haatan la illowye. Dh: habsi, tiigsi, higsasho.

(Hiran-ad) C Helinus integrifolius (Lam.)0.Kuntze. Rhamnaceae.

C Hildebrandtia africana Vatke. Convolvulaceae.

C Hildebrandtia sepalosa Rendle. Convolvulaceae.

May Hildebrandtiį sp. Convolvulaceae.

(Hiriimaala-ha)

Cayaar ragga iyo dumarku wada tuntaan oo ulo lagu cayaaro.

m. n. traditional dance, performed with sticks

-ha: (magac, lab, keli) ciyaar ragga iyo dumarku wada tuntaan oo ulo lagu ciyaaro. Dh: heerimaahee.

hiriimaale: (tilmaame) diilimaale; mid hiriimo iyo. dillo leh. Dibigii hiriimaale caawa wuu maqan yahey. Dh: dilladillaale.

de: traditional dance, performed with sticks

lx: hiriimaale

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: hiriimaale

(Raasammaal-ka)

Raasummaal.

m.l 1. Hantida asaasiga ah ee ganacsi lagu bilaabo; lafo. 2. Hanti qof leeyahay. la-mid: raasumaal.

m.l 1. Hantida asaasiga ah ee ganacsi lagu bilaabo; lafo. 2. Hanti qof leeyahay. la-mid: raasumaal.

m. n. capital (money), assets

-ka: (n) wealth (weelth); riches (rijas); capital (kapital); means (znzznzs); resources (risooris) ~ raasummaal, xoolo, hanti, maaliyad, maal

bw: Arabic

de: capital (money), assets

lx: raasammaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: lafo, xoolamadax

key: raasammaal

m.l la-mid: tiirsasho.

-ka: (magac, lab, keli) roob da'a inyar ku qaboobid.

m.l Gun ka jaridda timo iyo wixi lamida gunta laga jaro. la-mid: xiirimaad.

m.l Gun ka jaridda timo iyo wixi lamida gunta laga jaro. la-mid: xiirimaad.

-ka: (magac, lab, keli) timaha xiiriddooda. Dh: xiirasho

-a: (magac, lab, keli) nooc waraabaha ka mid ah kase yar yar oo madax weyn. Dh: dalxaw.

m.l la-mid: hiimammowsasho.

-ka: (magac, lab, keli) hiimammow galid; himhimmowsad.

m.l (-nno, m.dh) la-mid: barlammaan.

m.f.dh eeg ciiraysan. la-mid: ciiraysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ciiraysan ahaan.

dharaarmaal¹: m.l 1. Maalidda xoolaha maalin weyn la maalo. 2. D. ah: qof si tuugo ah xoolaha maalintii u maala. 3. la-mid: dharaarmaalid.

dharaarmaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Xoolo maalin weyn lisid. 2. Xoolo si tuugannimo ah maalin u maalid.

v. milk an animal during the day time (cow, she-camel, goat)

-ka: (magac, lab, keli) maalidda xoolaha dharaar cad la maalo. Reerguuraageennu dharaarmaalka ma yaqaanniin.

de: milk an animal during the day time (cow, she-camel, goat)

lx: dharaarmaal

pd: (dharaarmaalay)

ps: v1=tr

key: dharaarmaal

(Dhiirranaan-ta)

(qof) dhiirran ahaan; geesinnimo.

m.f.dh eeg dhiirran. la-mid: dhiirranaansho (2).

f. n., [abstract] bravery, courage, fearlessness

-ta: (magac, dhedig, keli) baqdin la'aan iyo waabasho la'aan. Dh: calooladayg, geesinimo.

de: bravery, courage, fearlessness

lx: dhiirranaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

syn: geesinnimo

key: dhiirranaan

-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah xiddigaha waaweyn oo keli ah aadna u cad.

-aa: (n) narrow-minded, short-sighted, unwise, unforeseeing

m.dh la-mid: fiiraggaabnaan.

m.l la-mid: hiimammowsasho.

f.mg3 (-saday, -satay) Wax arki waayid. la-mid: huumammowso.

(fal) hiimammow dareen; himhimmowso.

Hildebrandtia africana 01

-da: (magac, dhedig, keli) aroorta hore meel u kicid. Dh: hiiraysad.