hiir — Macnaha & Turjumaada

1

(Hiir-ta)

2

1. Arooryo hore; goorta la jarmaado.

3

2. Hiirtaayo.

4

3. Hiiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Arooryo hore. 2. Salxanyo dhaadheer. la-mid: hiiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Arooryo hore. 2. Salxanyo dhaadheer. la-mid: hiiro.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. early morning, first light (at dawn)

2

hiir [feminine] n. trouble, difficulty

3

hiir [feminine] n. receding hairline

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) daybreak (dheeybareek); dawn (doon) ~ aroorta

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) arooryada hore; subaxda hore inta aan nin iyo geed la kala garan. Dh: kallah, muuni, jarmaad, kallahaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiira-da)

2

Salxanyo dheer; bidaar-horaad; salax; (ama hiir).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: hiir.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] partial baldness, receding hairline ~ hair

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) timaha wejiga iyo dhakada sare ee madaxa oo ay timuhu ka dhammaadaan oo wejiga iyo madaxu isku ekaadaan. Dh: bidaar. Dh: bidaarhoraad, salax.

2

hiiro -da: (magac, dhedig, keli) xusuusta dhib horay loo geystay.

3

hiiro -da: (magac, dhedig, keli) eeg hiir.

waa la naqliyay ✓

1

bw: salax

2

de: partial baldness, receding hairline ~ hair

3

lx: hiiro

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

syn: bidaarhoraad, salxo

7

xv: hiir {S}

8

key: hiiro

waa la naqliyay ✓

1

(Himir-ta)

2

Geed leh miro wanaagsan oo la cuno iyo qoryo laf adag oo alaabo badan laga qorto.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed-mirood, miro macaan, laf adag, oo fandhaallada, dhurayaasha iyo wixi lamida laga qoro. la-mid: hamir.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] tree species, with good fruit and hard wood (used for carving)

waa la naqliyay ✓

Ziziphus hamur 01

waa la naqliyay ✓

(Himir) May Gardenia fiorii Chiov. Rubiaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) geed leh midho wanaagsan oo la cuno iyo qoryo laf adag oo alaabo badan laga qorto.

waa la naqliyay ✓

1

de: tree sp., with good fruit and hard wood (used for carving)

2

lx: himir

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f-col

5

key: himir

waa la naqliyay ✓

1

(Shiir-ka)

2

Ur qurmuun; shuruf.

waa la naqliyay ✓

1

shiir¹: m.l Ur aan aad u qurmuunayn sida kan dhididka dadka iyo wixi lamida.

2

shiir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Shiir yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

shiir¹: m.l Ur aan aad u qurmuunayn sida kan dhididka dadka iyo wixi lamida.

2

shiir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Shiir yeelasho. m.f.dh, shiirid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. stench, stink, strong body odor, fetid smell

2

shiir v. stink, have strong body odor

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) bad smell; body odor; foul odor ~ shuruf

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qadhmuunka ka dhasha dhididka dadka. Dh: ur qudhmuun.

2

shiir-ka: (magac, lab, keli) ur qudhmuun, shuruf.

waa la naqliyay ✓

زَخَمَة رَائِحَةٌ كَرِيهَةً

waa la naqliyay ✓

1

(Bidaarhoraad-da)

2

Salax; hiiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Harreef-ta)

2

Hiirtaayo; dhib

waa la naqliyay ✓

1

(Hiireysad-ka)

2

Hiireysasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiireysasha-da)

2

Hiirtii meel aadid; jarmaadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiireysi-ga)

2

Hiireysasho; hiireysad.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiirtaaya-da)

2

Dhib; harreef (ama hiir).

waa la naqliyay ✓

1

(Kallah-a)

2

Aroor hore oo socod loo kaco; hiiraysad; hiir; jarmaado; (ama kallahaad).

waa la naqliyay ✓

1

(Salax-da)

2

Bidaarhoraad; hiiro.

waa la naqliyay ✓

1

hiirammaal¹: m.l Maalidda xoolaha subax hore intaysan qorraxdu soobixin la maalo.

2

hiirammaal²: f.g1 (-lay, -shay) Xoolo intaysan qorraxdu soo bixin maalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hiirammaal². la-mid: hiirammaalis.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: hiirammaalid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hiireysasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hiireyso. la-mid: hiireysad, hiireysi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hiireysasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: hiirtaayo.

waa la naqliyay ✓

m.l Ciyaar dhaqameed laga yaqaan degaanka webiyada, gaar ahaan gobolka Hiiraan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-o ..., ml.) (juqraafi) Mawjadaha aad u waaweyn kolka dhulka, qorraxda, iyo dayaxu ay xariiq toosan oo isku mid ah yihiin; xoogga cufisjiidadka ee qorraxdu wuxuu ka yimaadaa jiho la mid ah tan dayaxa, markaana wuu hiirigeliyaa.

waa la naqliyay ✓

1

salax¹: m.l (-xyo, m.dh) 1. Dhul goof noqday. 2. Dhul siman oo sisib ah.

2

salax²: m.dh (-xyo, m.dh) Bidaar-horaad; hiiro.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) kexee oo aguuji. Xoolaha hii dheh waan aroorinaynaaye. Dh: aguuju.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hir-ka) a) Hor iyo dib u socodka ama kor iyo hoos u socodka ka samaysma badda korkeeda, hawada iyo wixii la mid ah; mowjad; waddac. b) Muuqaal weyn oo hirka badda u eg (xiriirka buuraha, cirka, kd.).

2

2. (Hir-ta) Ariga (riyaha) jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.

2

hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.

3

hir³: m.dh Nafley bar yar oo buuralayda ku nool (ari).

4

hir⁴: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel dheer ka soo muuqasho.

waa la naqliyay ✓

1

hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.

2

hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.

waa la naqliyay ✓

Wave

waa la naqliyay ✓

1

m. n. wave, surge, rise and fall (of tide); radio wave

2

hir [feminine] n. goat species

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Plural hirar-ka] wave (weeyv).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (iska ~) cid iska celi oo iska caabbi. Dh: difaac, dhaw.

2

hir-ka: (magac, lab, keli) garaaraha badda dusheed ka samaysma oo ay hawada iyo wixii la mid ahi dhaliyaan. Dh: mawjad, waddac. Wa: hirar.

3

hir -ka: (magac, lab, keli) muuqaalka guud ahaaneed ee buuraha xidhiidhsan..

4

hir -ka: (magac, lab, keli) birlab danabowga kala rakaadda ah ee uu hawada sii dhexmariyo tebiyaha wax baahshaa.

5

hir-ta: (magac, dhedig, keli) jaadadka riyaha jaad ka mid ah.

6

hir -ta: (magac, dhedig, keli) dooxada bannaan eet tigaaddu ka baxdo.

7

hir -ka: (magac, lab, keli) labidda kalgalka ah ee dheexyaal dhacda ama bug isku mid ah oo si isdaba joog ah u socota.

waa la naqliyay ✓

1

(Biir-ta)

2

Gaas ur gaar ah oo waabaayaysan leh oo lagu dhinto; neecaw ur jaadkaas ah leh oo lagu biiroodo oo meelaha qaarkood, sida ceelasha gudohooda ka samaysanta.

waa la naqliyay ✓

1

biir¹: m.l Nooc khamriga ka mid ah oo aan alkolo badan lahayn.

2

biir²: m.dh 1. Neef sun ah oo ur gaar ah leh oo ceelasha aan muddo laga cabin marmar yeeshaan. 2. Wax aad u khamiiray. 3. Caano aad u dhanaan.

3

biir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax intay ahaayeen ka badasho. 2. Ku b.: wax tiradooda kordhin. 3. Ku b.: cid ka mid noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

biir¹: m.l Nooc khamriga ka mid ah oo aan alkolo badan lahayn.

2

biir²: m.dh 1. Neef sun ah oo ur gaar ah leh oo ceelasha aan muddo laga cabin marmar yeeshaan. 2. Wax aad u khamiiray. 3. Caano aad u dhanaan.

3

biir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax intay ahaayeen ka badasho. 2. Ku b.: wax tiradooda kordhin. 3. Ku b.: cid ka mid noqosho. m.f.dh, biirid.

waa la naqliyay ✓

1

v. increase, multiply; ferment

2

biir m. n., (mass n.): beer

3

biir [feminine] n., (mass n.): brackish, impure water

waa la naqliyay ✓

1

-ay tay (v) 1. accumulate (a ku mileeyt); pile up. 2. join (jooyn) Ex: waxuu ku biiray ciidamada; he joined the army.

2

biir -ta: (n) beer (biir) ~ khamri

3

biir -ta: (n) fermented water with poisonous gas, especially a watering place [well]

waa la naqliyay ✓

1

(fal) intii la joogay iyo heerkii la taagnaa ka sii bado. Xoola aan la baylah tirin ma biiraan. Dh: korodh.

2

biir: (fal) ku ku darsan dad ama urur, ka mid nogo. Ku bir oo kaaley ka mid noqo bulsha weynta.

3

biir-ka: (magac, lab, keli) caano aad u dhanaan. Dh: watabiir, jinaw, karuur.

4

biir-ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah farshada ama khamrida. Biir bilaa denbi ahi ma jiro.

5

biir-ta: (magac, dhedig, keli) ur aad u qadhmuun; ur ceelka in badan dhoobnaa yeesho, lagu dhinto. Biir buu noqday ceelkii.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Ciir-ka) a) Firiiric yaryar oo oogada ka soo yaaca. b) Doc u liicid; dheelli; janjeersi.

2

2. (Ciir-ta) Caano la lulay oo subaggii laga baxshey.

waa la naqliyay ✓

1

ciir¹: m.l 1. Firiiric yaryar oo oogada nafleyda ka soo yaaca. 2. la-mid: ciirid.

2

ciir²: m.dh Caano subaggii laga baxshay oo dhanaan.

3

ciir³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax miisaankiisa dhan u iilasho.

waa la naqliyay ✓

1

ciir¹: m.dh Caano subaggii laga baxshay oo dhanaan.

2

ciir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax miisaankiisa dhan u iilasho. m.f.dh, ciirid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] rash, hives, small pimples, pustules, prickly heat

2

ciir [feminine] n., (mass n.): buttermilk

3

ciir v. stagger; lean to one side, capsize

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) buttermilk (badher-milk)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) liic; dheelli.

2

ciir-ka: (magac, lab, keli) firiiric yaryar oo oogada ka soo yaaca. Dh: araarad.

3

ciir-ta: (magac, dhedig, keli) caano dhanaan oo inta la lulay subaggii lagala baxay. Ciirtaa dhamaa, caydaada yaqaan. Li: dhay.

waa la naqliyay ✓

1

(Diir-ka)

2

Xuubka, dubka, qolofta, mayraxda iyo wixii la mid ah oo ku rogan geedaha iyo miraha, kd.

waa la naqliyay ✓

1

diir¹: m.l Kulayl, uumi.

2

dįir¹: m.l Dubka sare ee lafta geedka.

3

diir²: m.dh la-mid: diirdiir².

4

dįir²: m.dh.u la-mid: digir².

5

diir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax in yar kululaansho. 2. Qof, in yar xanaaqid.

6

dįir³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Geed diir ka qaadid. 2. Wax qaawin.

waa la naqliyay ✓

1

diir¹: m.l Kulayl, uumi.

2

diir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax in yar kululaansho. 2. Qof, in yar xanaaqid. m.f.dh, diirid.

3

dįir¹: m.l Dubka sare ee lafta geedka.

4

dįir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Geed diir ka qaadid. 2. Wax qaawin. m.f.dh, dįirid.

waa la naqliyay ✓

Drive

waa la naqliyay ✓

1

m. n. skin of fruit ~ plant; peeling, peel, rind; cover

2

diir v. peel, skin, strip

3

diir v. become warm

4

diir [feminine] n., [collective] caterpillar(s), worm

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) rind (raynd); skin (iskiin); peeling (piilin); outer covering (ka-ver) ~ dub, qubka

2

diir -ay / tay: (v) peel (piil); strip or cut away the skin ~ fiiq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qolofta sare ka qaad. Maydhax ka diir geedka. Dh: fiiq.

2

diir -ka: (magac, lab, keli) dubka sare ama maqaarka. Waxaan nahay dad isku diir iyo isku diin ah.

3

diir-ta: (magac, dhedig, keli) jaad xasharaadka ka mid ah oo dhirta cuna. Dh: dirindiir.

waa la naqliyay ✓

1

fiir¹: m.l Nacayb loo muujiyo nafley meel ku cusub.

2

fiir²: f.g1 (-ray, -rtay) Nafley meel ku cusub nacayb u muujin.

waa la naqliyay ✓

v. be averse to, be against; wish to send someone away; show dislike towards ~ antipathy for

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale fogayn oo colaadin.

2

fiir -ka: (magac, lab, keli) colaad iyo xumaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: be averse to, be against; wish to send s.o. away; show dislike towards ~ antipathy for

2

lx: fiir

3

pd: (fiiray)

4

ps: v1=tr

5

key: fiir

waa la naqliyay ✓

1

(Giir-ka)

2

1. (midab) isku dhafan; baraashirix.

3

2. Surka xaggiisa danbe; jeego; qadaad.

4

3. Joof; gan; bulbul.

5

4. Biriir; wejitub; fooltub.

6

5. Dhibco ama baro yaryar oo wejiga ku yaal; furuqdhoon.

waa la naqliyay ✓

1

giir¹: m.l 1. Madow iyo caddaan si isle'eg isuga jira; jiir. 2. Dhogor dhaadheer oo orgida, dameeraha, biciidka iyo wixi lamida tunkooda ka baxda. 3. Wejitub; biriir; u furuqdhoon.

2

giir²: f.g1 (-ray, -rtay) Midabbo kala duwan wax u yeelid; giir u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

giir¹: m.l 1. Madow iyo caddaan si isle'eg isuga jira; jiir. 2. Dhogor dhaadheer oo orgida, dameeraha, biciidka iyo wixi lamida tunkooda ka baxda. 3. Wejitub; biriir; u furuqdhoon.

2

giir²: f.g1 (-ray, -rtay) Midabbo kala duwan wax u yeelid; giir u yeelid. m.f.dh, giirid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): two, collectiveored item, spotted color; dappled, piebald

2

giir v. make two, collectiveored, dappled ~ spotted

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dapple-gray (dhaapel-gareey) color; darker gray markings

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax midabka giirka u yeel oo marmari. giir: (tilmaame) neef ama wax kale oo midabkaa leh.

2

giir -ka: (magac, lab, keli) midabyo isku jira oo siiba madaw liidad ah ito caddaan u dhow.

3

giir -ka: (magac, lab, keli) calaamad ka muuqata cidda cadhaysan ama cid kale maagaysa oo wejiga la ururiyo oo seerar loo yeelo. Marka lagula hadlo maxaad giirka isaga kicisaa?

4

giir -ka: (magac, lab, keli) baro yaryar oo wejiga ku samaysma qofkii uu hore furukh ugu dhacay. Dh: furuqdhoon.

5

giir -ka: (magac, lab, keli) gan timo ah iyo bulbul tunka xoolaha qaarkood ka baxda.

waa la naqliyay ✓

Timo, tin

waa la naqliyay ✓

1

(n) one of the cylindrical, often colored filaments growing from the skin of a human.

2

timo

waa la naqliyay ✓

/heer/ (n) timo (tin)

waa la naqliyay ✓

hair, v. - karhid; nacbeyn; dhibsi.

waa la naqliyay ✓

n., tin, -ki, timo, -ihi; hair of animals, dhogor, -ti; hair of the tail, gameello, -adi.

waa la naqliyay ✓

/eer/heiress (n) dhaxle. e.g. The king's eldest son is the heir to the throne.

waa la naqliyay ✓

n., nin daxal ah, ninki daxalka ahaa (the...).

waa la naqliyay ✓

hier, adv. - shalay; maanta maalintii ka horreysay; shalayto.

waa la naqliyay ✓

1

hiif¹: m.l Ereyo huruuf ku jiro oo loo jeediyo cid aan la jeclayn. la-mid: huuf¹.

2

hiif²: f.g1 (-fay, -ftay) Ereyo huruuf ku jiro cid aan la jeclayn u jeedin. la-mid: huuf².

waa la naqliyay ✓

v. accuse, blame

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) express blame, censure or criticism to adverse circumstances ~ eedee, haaraan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) niyadda u xumee oo canaano. Dh: canaano, haaraan. Li: dulqaado.

2

hiif-ka: (magac, lab, keli) eedsaarka iyo canaanashada cid kale. Dh: haaraan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: eed, eedsaar, canaan

2

de: accuse, blame

3

lx: hiif

4

pd: (hiifay)

5

ps: v1=

6

key: hiif

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) Harag, suun iyo wixi lamida hiige ku xoqid.

waa la naqliyay ✓

v. manipulate, make something pliable

waa la naqliyay ✓

(fal) adoo baahi qaba, tahar, naas ama wax la mid ah oo aan nafci badan lahayn, sarsarriig. Dh: sarsariigo, xagxago, diiro.

waa la naqliyay ✓

1

de: manipulate, make s.t. pliable (e.g., an animal hide by chewing on it or a piece of cardboard by rubbing it against a surface)

2

lx: hiig

3

pd: (hiigay)

4

ps: v1=

5

key: hiig

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hiil-ka) Labo qof oo la kala godobsado oo mid, af ama addin wax laga taro, si uu kan kale uga adkaado; hiillo; danaano.

2

2. (Hii-sha) a) Digo ama saalo badan oo xeryaha ariga ku ururta. b) Geed yar oo xoolaha cuna caanohooda xaraar ka dhiga.

waa la naqliyay ✓

1

hiil¹: m.l Taageero la siiyo laba qof ama ka badan oo wax isku haysta midkood. la-mid: hiillo.

2

hiil²: f.mg1 (-lay; -iishay) la-mid: hiili.

waa la naqliyay ✓

m.dh Digo xoolaad oo uruurtay.

waa la naqliyay ✓