hiiqlayn

m.dh la-mid: tifqid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareere, si tifiqtifiq ah u u di'id.

(Iiqayn-ta)

Ciriiri gelin.

(Biqlayn-ta)

Biqle samayn; biibbiilayn; jaflayn.

m.f.dh eeg biqlee. la-mid: biqlays, biqle (1).

-ta: (magac, dhedig, keli) labada lugood ee danbe oo wada jira, ku harraatiyid. Dh: jaflayn, biibiilayn.

m.f.dh eeg ciiqee.

m.f.dh eeg diiqee.

m.l (botani) Geed-gaab leh dheecaan guduudan, laamo dhuudhuuban oo ka baxa dhulka jilicsan oo aan lahayn qodax.

m.l (botani) Geed-gaab leh dheecaan guduudan, laamo dhuudhuuban oo ka baxa dhulka jilicsan oo aan lahayn qodax.

Jatropha arguta 40

m.f.dh eeg hiilee.

m.dh la-mid: xiiqley.

m.l la-mid: hiqhiqlayn.

m.f.dh eeg kiilee.

-ta: (magac, dhedig, keli) in badan ereyga 'wii' ku celcelin.

m.f.dh eeg himilee.

-ta: (magac, dhedig, keli) laamo isku xidhxidhid si guri loogu dhiso.

-ta: (magac, dhedig, keli) calaacal joogto ah iyo hadal jilicsan wadid.

(Shiilayn-ta)

Dhagax shiil ah, oo kulul, biyo ku dhex ridid oo ku karkarin.

m.f.dh eeg shiilee.

vl. n. disinfection (by heat)

-ta: (magac, dhedig, keli) dhagax shiil ah, oo kulul, biyo, ku dhexridid oo wax'ku'karkarin.

de: disinfection (by heat)

initial: s

lx: shiilayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

see: shiilee

key: shiilayn

m.f.dh eeg xiiqlee.

m.f.dh la-mid: diiqalyee.

m.f.dh eeg biliglee.

-ta: (n) twinkling or flashing light; flicker, glimmer ~ biglayn

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg biligbiliglayn.

m.f.dh eeg diiqadee.

-ta: (magac, dhedig, keli) boodboodista neef ama wax kale oo la gawracay.

-ta: (magac, dhedig, keli) socdaal dheer oo xidhiidhsan marid; socod aan kala go' lahayn samayn. Laba habeen oo habaqlayn ah ayaan ku soo gaadhnay magaalada.

m.f.dh eeg hiliblee.

m.f.dh eeg siliqlee. la-mid: siliqleys.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax diniinaya oo is daba qulqulaya. Bililiqlaynta biyaha roobkaa buuxshay bad iyo webi.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Cid dhiillo gashay ahaansho.

der. [adjective] apprehensive, worried, preoccupied

-aa: (adj) filled with fear; fearful (fiyar-fuul); afraid (af-reeydh); apprehensive ~ baqaya, walaac

(tilmaame) mid aad u murugaysan oo dhiillo wejigiisa ku taal. Dh: murugaysan.

de: apprehensive, worried, preoccupied

lx: dhiillaysan

pd: (dhiillaysnaa)

ps: adj-der

key: dhiillaysan

Wax korka laga saarsaaray; wax lagu hilay.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax hil lagu xiray ahaansho (weel). 2. Wax tankiisu u dhanyahay oo aan wax kale qaadi karin ahaansho (gaadiid).

der. [adjective] overloaded, piled up, accumulated

(tilmaame) wax daboolan oo afka ka aabudhan; wax korka laga saarsaaray. Dh: higaagan, aabudhan.

hilan: (tilmaame) isku nidaamsan oo isku sigib tiran. Xaabo hilan si dhib yar baa loo xambaaraa.

de: overloaded, piled up, accumulated

lx: hilan

pd: (hilnaa)

ps: adj-der

key: hilan

(Hilay-ga)

1. Raro ama gogol duug ah (abjed, cajil, hilif, milif, kd.) mid kamid ah.

2. Minka timirta ah, galkiisa.

m.l 1. Xarig weel lagu hilo. 2. (-yo, m.dh) Derin yar oo duug ah. 3. (-yo, m.dh) Callaal caw ka samaysan oo timirta lagu rito.

m. n. old worn-out mat; basket ~ wrapping for dates

-ga: (magac, lab, keli) raro ama gogol duug ah mid ka mid ah. Awrka waxa lagu rareereyey hilay duug ah. Dh: raro, abjed, cajil, hilif, milif.

hilay-ga: (magac, lab, keli) minka timirta ah, galkiisa.

hilay-ga: (magac, keli) xadhkaha wax lagu xidho oo dhan.

de: old worn-out mat; basket ~ wrapping for dates

lx: hilay

pd: (-ga)

ps: n2-m

key: hilay

(Ilayn-ta)

1. Il ama siriq samayn, waxayn; siriq ku roorin.

2. (senen) Dhugasho wax ku yeelid; dhabataysi.

m.f.dh eeg ilee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cawryid; eegmo cid lagu dhabateeyo. Dh: dhabasho.

ilayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel madow oo aan nal lahayn, iftiimin. Dh: nalayn, siraadid.

(fal) gammaan, labada lugood ee danbe, wax ku harraati.

diilan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax ciid, neef iyo wixi lamida laga buuxiyey noqosho.

diilan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax ciid, neef iyo wixi lamida laga buuxiyey ahaansho.

1. Af dhuuban loo yeelay; caarad leh.

2. La xaaqay; fiiqii laga qaaday.

3. Diirka laga qaaday.

4. (indho) farsamo takhtarnimo lagu sameeyey; la qalay.

fiiqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Wax dubka laga qaaday noqosho. 2. Wax caarad dhuuban loo yeelay noqosho.

fiiqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Wax dubka laga qaaday ahaansho. 2. Wax caarad dhuuban loo yeelay ahaansho. 3. Wax indhaha laga qalay ahaansho. 4. Wax qashin laga xaaqay ahaansho.

fiiqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Wax dubka laga qaaday noqosho. 2. Wax caarad dhuuban loo yeelay noqosho. m.f.dh, fiiqmid.

fiiqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Wax dubka laga qaaday ahaansho. 2. Wax caarad dhuuban loo yeelay ahaansho. 3. Wax indhaha laga qalay ahaansho. 4. Wax qashin laga xaaqay ahaansho. m.f.dh, fiiqnaan.

der. [adjective] pointed, sharpened; swept

-fiiqnaa / fiiqnayd: (adj) 1. swept (swiipt), clean xaaqan. 2. pointed (pooyn tidh); sharp (shaarp), edged, sharp-pointed. 3. peeled (piilidh) ~ dhilan

(tilmaame) meel la xaadhay; meel xaaqan.

fiiqan: (tilmaame) wax diirka laga qaaday; diiran.

fiiqan: (tilmaame) wax caaradiisa la dhuubay oo la qoray.

fiiqan: (tilmaame) indho, aragga daraaddiilo jeexay oo la daaweeyay.

de: pointed, sharpened; swept

lx: fiiqan

pd: (fiiqnaa)

ps: adj-der

key: fiiqan

-ta: (magac, dhedig, keli) si deeq ah u bixin, u hadiyayn. Dh: hadiyayn.

(Hiilin-ta)

Dad dagaallama haya, mid, af ama addin ka taageerid.

m.f.dh eeg hiili. la-mid: hiilid, hiilis, hiillin, hiillis.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u» dad is haya midkood af ama addin ku taageerid. Dh: taageerid, garabsiin.

hiilin-ta: (magac, dhedig, keli) «ka ~» dad is haya, dhinac ka eexasho.

[HIRAN] Caucanthus albidus 01, Hildebrandtia africana 01

(Hiran) C,N Helinus integrifolius (Lam.)0.Kuntze. Rhamnaceae.

C Caucanthus albidus (Nied.)Nied. Malpighiaceae.

C Hybanthus durus (Bak)0. Schwartz. Violaceae.

C Hildebrabatia africana Vatke. Convulvulaceae.

C Hildebrandtia sepalosa Rendle. Convolvulaceae.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof ama wax dheregsan ahaansho.

(tilmaame) wax aad u buuxa; buuxdhaaf ah.

(Hitayn-ta)

Waxkasheegid; ceebayn.

m.f.dh eeg hitee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan sax ahayn ka sheegid; qof kale ceebayn oo dhaleecayn. Dh: hitays, fadeexadayn, cambaarayn.

(Idlayn-ta)

Dhammays tirid; wada dhammayn; wax ka reebid la'aan; marin.

m.f.dh eeg idlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhammaynta wax tirsanaa ama tuulnaa.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax in yar la weeciyey ahaansho.

der. [adjective] tilted, tipped, inclined

-iishay: (v) decline; fail. Ex: Ha iillan; don't fail

(tilmaame) dhinac u weecsan; jidka toosan ka leexsan.

de: tilted, tipped, inclined

lx: iillan

pd: (iillanaa)

ps: adj-der

key: iillan

(Iimayn-ta)

Iin u yeelid.

m.f.dh eeg iimee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar iyo iin u yeelid.

xi. 1. la-mid: illeen. Eray hadalka lagu adkeynayo. 2. la-mid: illaa.

xi. 1. la-mid: illeen. Erey hadalka lagu adkeynayo. 2. la-mid: illaa.

conj. but, on the other hand

en effet.

(conjectiori) on the contrary; yet (yat); but (bat) ~ illeen, illayse

(xidhiidhiye) erey la yidhaahdo marka wax aan la ogayn la ogaado. Alaabtii aqalka ka soo qaado aan is lahaa, illayn Cali baa ila soo waydaartay. Dh: shaw, illeen.

a: illeen

de: but, on the other hand

lx: illayn

ps: conj

key: illayn