hidif — Macnaha & Turjumaada

-ka: (magac, lab, keli) timaha carruurta ce wejiga soo gala oo xaadda ah. Dh: idif.

waa la naqliyay ✓

(fal) niyad sami wax u bixi; daacadnimo wax ugu deeq. Dh: hannee.

waa la naqliyay ✓

1

hiif¹: m.l Ereyo huruuf ku jiro oo loo jeediyo cid aan la jeclayn. la-mid: huuf¹.

2

hiif²: f.g1 (-fay, -ftay) Ereyo huruuf ku jiro cid aan la jeclayn u jeedin. la-mid: huuf².

waa la naqliyay ✓

v. accuse, blame

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) express blame, censure or criticism to adverse circumstances ~ eedee, haaraan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) niyadda u xumee oo canaano. Dh: canaano, haaraan. Li: dulqaado.

2

hiif-ka: (magac, lab, keli) eedsaarka iyo canaanashada cid kale. Dh: haaraan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: eed, eedsaar, canaan

2

de: accuse, blame

3

lx: hiif

4

pd: (hiifay)

5

ps: v1=

6

key: hiif

waa la naqliyay ✓

1

(Idif-ka)

2

Timaha salxaanyaha korkooda ka baxa oo wejiga ku soo dhowaada; foodshareer.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Timaha wejiga ku soo dhawaada oo salxanyada korkooda ka baxa. 2. I. ah: qof bar yar oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

m. n. fringe (hair)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) timo ruuxa salxanyaha leh ka soo baxa oo wejiga soo yareeya. Naag idif leh buu guursaday Ilyaas. Dh: foodjareer.

2

idif -ka: (magac, lab, keli) xanuun xoolaha badhkood ku dhaca oo caato ka dhiga.

waa la naqliyay ✓

1

de: fringe (hair)

2

lx: idif

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: idif

waa la naqliyay ✓

1

(Hidin-ta)

2

Bixin ama deeq karti u lahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Kartida loo yeesho wax bixinta.

waa la naqliyay ✓

f. n. giving, ability to give, charity

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) bixinta ama deeq karti u lahaansho. Dh: hidis.

waa la naqliyay ✓

1

de: giving, ability to give, charity

2

lx: hidin

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: hidin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg hidin.

waa la naqliyay ✓

1

(Hilif-ta)

2

Gogol aad u duugowdey; cajil; (ama milif).

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-fyo, m.l/dh) 1. Cad yar oo maro, derin, raar iyo wixi lamida oo duug ah. 2. Ruux bar yar.

waa la naqliyay ✓

f. n. worn-out cloth ~ mat ~ basket

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) gogol aad u duugowday. Dh: cajil, milif.

2

hilif -ta: (magac, dhedig, keli) maro yar. Hadhkii baan ka baayacay hilif Mareykaane.

waa la naqliyay ✓

1

de: worn-out mat ~ basket ~ cloth

2

lx: hilif

3

pd: (-ta ~ -ka Pl: hilfo (/ha))

4

ps: n2a-f, n3-m

5

key: hilif

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax dhammayn ama weel faaruqin. Halaqyaa na qaniinayoo, waabay baan hinif siinnayoo... Dh: fuuqsi. Li: hanbayn.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) gaabni iyo weydnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kidif-ka)

2

(wax) la jarjaray oo aad loo yaryareeyey cad kamid ah; jab ama go' yar; qurub.

waa la naqliyay ✓

1

kidif¹: m.l (-fyo, m.dh) Wax la jarjaray oo aad loo yaryareeyey cad ka mid ah; jab ama go' yar; qurub.

2

kidif²: f.g1 (-dfay, -dftay; -dfi) Wax is-haysta jarjar yaryar oo badan ka dhigid; qurbid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. piece (of food), morsel, tidbit

2

kidif v. chop up, mince

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. pluck (palaak); pull out abruptly with the fingers ~ rif. 2. cut into small pieces

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax la jarjaray oo aad loo yaryareeyay, cad ka mid ah; jab ama go' yar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) la-mid: cirif.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) la-mid: cirif.

waa la naqliyay ✓

Pole

waa la naqliyay ✓

1

f. n./m: edge, limit, tip

2

cidhif m. n. pole

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. comer (koor-nar)-, border (boor-dher); edge (ej) ~ daraf. 2. pole (pool) ~ cirif. Ex: Cidhifka Waqooyi ama Cidhifka Koonfur; the North Pole or the South Pole

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geftin ama darif. Cidhif ayaan ka joogaa webiga. Dh: gees, dacal, cirif, baal, barbar, gooddi.

2

cidhif -ka: (magac, lab, keli) labada barood ee galoobka dhulka ee ku beegan labada darif ee dhidibkiisa midkood.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhidib-ka)

2

Tigin.

waa la naqliyay ✓

1

dhidib¹: m.l (-bbo, m.dh) 1. Qori dheer, xooggan, af fiiqan leh oo godadka aqal Soomaaliga lagu qodo. 2. Qori yar oo godka dabinka gees laga geliyo oo lagu celiyo fitiligta. 3. la-mid: dhidbid.

2

dhidib²: m.l 1. (xisaab) Xarriiqda uu shaxan ku wanqaaranyahay. 2. (xisaab) Mid ka mid ah xarriiqyada tixraac ee maguuraanka ah ee lagu isticmaalo garaaf ama habdhis kulan. 3. (xisaab) Xarriiqda uu xood ama walaxi ku dul waniino.

3

dhidib³: f.g1 (-dbay, -dibtay; -dbi) Wax si adag dhulka ugu aasid.

waa la naqliyay ✓

1

dhidib¹: m.l (-bbo, m.dh) 1. Qori dheer, xooggan, af fiiqan leh oo godadka aqal Soomaaliga lagu qodo. 2. Qori yar oo godka dabinka gees laga geliyo oo lagu celiyo fitiligta.

2

dhidib²: m.l 1. (xisaab) Xarriiqda uu shaxan ku wanqaaranyahay. 2. (xisaab) Mid ka mid ah xarriiqyada tixraac ee maguuraanka ah ee lagu isticmaalo garaaf ama habdhis kulan. 3. (xisaab) Xarriiqda uu xood ama walaxi ku dul waniino.

waa la naqliyay ✓

Axis

waa la naqliyay ✓

Axis

waa la naqliyay ✓

1

m. n. stick fixed into the ground to act as a prop ~ support; axis

2

dhidib v. fix, set something into something else

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) hard and rocky soil ~ gawaan

2

dhidib -ka: (n) support (sa-poorti); bear the weight of, especially from below. Ex. dhidibka u aas; make a good support

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walax bir, loox ama wax kale ah. dhulka ku adkee oo ku dheeb.

2

dhidib-ka: (magac, lab, keli) tiir ama qodin dhulka lagu dhaabo.

3

dhidib -ka: (magac, lab, keli) labada kulan ee garaafyada midkood.

4

dhidib -ka: (magac, lab, keli) xarriiq maangadeedka uu dhulka ama meere ku dul wareego.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhidid-ka)

2

Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda kasoo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato.

waa la naqliyay ✓

1

dhidid¹: m.l 1. Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda ka soo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato. 2. la-mid: dhididid.

2

dhidid²: m.l (cilmiga naflayda) Dareere qashin ah, oo ka kooban milan biyeysan oo soodhiyam koloraydh, yuuriya yar iyo walxo kale. shaqadiisu waxaa weeye qaboojinta jidhka iyo joogteynta heer kulka naasleyda.

3

dhidid³: f.mg1 (-day, -dday) Nafley qorrax ama xanuun la kululaatay qoyaan dufan leh oogadeeda ka soo yaacid.

waa la naqliyay ✓

1

dhidid¹: m.l Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda ka soo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato.

2

dhidid²: m.l (cilmiga naflayda) Dareere qashin ah, oo ka kooban milan biyeysan oo soodhiyam koloraydh, yuuriya yar iyo walxo kale. shaqadiisu waxaa weeye qaboojinta jidhka iyo joogteynta heer kulka naasleyda.

3

dhidid³: f.mg1 (-day, -dday) Nafley qorrax ama xanuun la kululaatay qoyaan dufan leh oogadeeda ka soo yaacid. m.f.dh, dhididid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): sweat, perspiration

2

dhidid v. sweat, perspire

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) sweat (isweet); perspiration (peris-pereey-shin)

2

dhidid -ay / day: (v) sweat (isweet); perspire (peeris-paayar)

waa la naqliyay ✓

عرق

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiddin) N Commiphora africana (A.Rich.) Engl. Burseraceae.

2

NFD,S? Commiphora myrraha (Nees) Engl. Burseraceae.

3

N Commiphora habessinica (0.Berg.) Engl. Burseraceae.

4

S,N Commiphora tubuk Sprague. Burseraceae.

5

N Commiphora samharensis Schweinf. Burseraceae.

6

NFD Commiphora ellenbeckii Engl. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhilif-ka)

2

Barida idaha kolonta ka laallaadda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lfo, m.l) Mara yar oo calal ah; duug.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. tip of a sheep's tail

2

dhilif m. n. worn out piece of cloth, rag

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) badhida idaha bulka yar ee kolanta u eg ee ka lulata. Dh: dhillif.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhirif-ka)

2

Sida la noqdo ama layska dareemo kolka xumaan lays taarto; dhiidhi; xanaaq; caro; umal.

waa la naqliyay ✓

1

dhirif¹: m.l Caro; xanaaq.

2

dhirif²: f.mg1 (-rfay, -riftay; -rfi) Dhirif dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

dhirif¹: m.l Caro; xanaaq.

2

dhirif²: f.mg1 (-rfay, -riftay; -rfi) Sida la noqda ama layska dareemo marka xumaan lays taarto; dhiidhi; xanaaq; caro; umal. m.f.dh, dhirfid.

waa la naqliyay ✓

1

v. be ~ get angry

2

dhirif vl. n. anger

waa la naqliyay ✓

1

-dhirfay/dhii rtay: (v) become angry (aan-gari); anger (aan-ger)

2

dhirif -ka: (n) anger (ang-ger); rage (reeyj); fury (fiy / '); wrath (raath); indignation (in-dig-neey-shin) ~ caro, xanaaq, cadho. Ex: wuu dhirfay; he became angry

waa la naqliyay ✓

1

Ira

2

Ire

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cadhoda, qofka marka lagu xad gudbo uu sameeyo. Dh: dhiidhi.

waa la naqliyay ✓

/haydhin/ (n) 1. dhuumad (is-qarin). (infl) (n) 2. garaacid.

waa la naqliyay ✓

n., dhuumasho, -adi, qaris, -ki; hiding place, meel qarsoon, meeshi qarsoonayd.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo aan hore u jirin abuurid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo aan hore u jirin abuurid. m.f.dh, hindisid.

waa la naqliyay ✓

v. plan, invent, design

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) create (kiriyeeyt); discover (dis kaver); compose (kempows)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aan hore u jirin, curi ama soo saar.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haami

2

de: plan, invent, design

3

lx: hindis

4

pd: (hindisay)

5

ps: v1=

6

key: hindis

waa la naqliyay ✓

v., pl., neg., present tense: you all are not

waa la naqliyay ✓

1

de: you all are not

2

lx: ihidin

3

ps: v5a-2pl-neg-pres

4

xe: You are not students.

5

xv: Ardey ma ihidin.

6

key: ihidin

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) diirka geedaha ee ka ruga. Dh: diir, dub, maydhax, qolof.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) saxarro yar yar oo inta badan biyaha dushooda heehaaba

2

midhif -ta: (magac, dhedig, keli) xashiishka iyo jabadka ay biyaha haraha iyo dhijaamaha galaa ay iska soo tuuraan ee geerarka iyo moosaska afkooda ku soo urura. Midhiftii oo dhani waxay isugu timi mooskii. Dh: daadxoor.

waa la naqliyay ✓

1

(Shidid-da)

2

Dab hurin, bixin, noolayn, ololin; daarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg shid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dab shidid, hurin, ololin, noolayn, shidis.

2

shidid -da: (magac, dhedig, keli) nal, tiriig iyo wixii la mid ah, daarid, ifin, shidis.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) 'dab'shidid.

2

shidis-ta: (magac, dhedig, keli) 'nal shidid.

waa la naqliyay ✓

1

shirif¹: m.l Ur aan la jeclaysan oo nafleyda ka soo ura. la-mid: shuruf¹.

2

shirif²: f.mg1 (-rfay, -raftay) Nafley ur xun yeelasho. la-mid: shuruf².

waa la naqliyay ✓

m.l Ur aan la jeclaysan oo nafleyda ka soo ura. la-mid: shuruf.

waa la naqliyay ✓

(fal) xoog iyo degdeg wax u qaadqaad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qaab kuraygu u maalo lo'da oo kolkuu hal dhiiqa ku dhiijiyaba kabado isagoon mid labaad la sugin.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) kexee oo aguuji. Xoolaha hii dheh waan aroorinaynaaye. Dh: aguuju.

waa la naqliyay ✓

1

(Biif-ka)

2

1. Biyo ku kor shubid; qoyn.

3

2. Qurux.

waa la naqliyay ✓

1

biif¹: m.l 1. Biyo yar oo lagu qooyo galley, meseggo iyo wixi lamida marka la tumayo ama la shiidayo. 2. B. ah: midab aad u cad; qurux. 3. la-mid: biifid.

2

biif²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Badar, digir iyo wixi lamida oo la tumayo ama la shiiday biyo yar ku qoyn. 2. Caddayn, qurxin.

waa la naqliyay ✓

1

biif¹: m.l 1. Biyo yar oo lagu qooyo galley, meseggo iyo wixi lamida marka la tumayo ama la shiidayo. 2. B. ah: midab aad u cad; qurux. 3. Caddayn.

2

biif²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Badar, digir iyo wixi lamida oo la tumayo ama la shiiday biyo yar ku qoyn. 2. Caddayn, qurxin. m.f.dh, biifid.

waa la naqliyay ✓

1

v. spray; decorate, beautify; whiten

2

biif vl. n. act of spraying; beautification, beauty

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ishu qabato oo loo bogo ka dhig. Dhalaalkeeda muraayadda eeg waan biifay. Dh: qurxi, cadday.

2

biif -ka: (magac, lab, keli) midab caddaan saafi ah, wax ishu qabaynayso oo qurxoon. Halkay bededi laabtaydu aan, biifka ka caddeeyey.

waa la naqliyay ✓

pron., subj: someone, anybody

waa la naqliyay ✓

(pronoun) somebody (sam-baadhi)-, someone (sam-wan) Ex: meeshaan cidi ma joogtaa? is there someone here? meeshaan cidi ma joogto; nobody is here

waa la naqliyay ✓

1

de: someone, anybody = cid + -i; Contrast: cidna 'nobody'

2

lx: cidi

3

ps: pro-subj

4

key: cidi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Didmo geyeysiin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida.). la-mid: dudi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Didmo geyeysiin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida.). m.f.dh, didin. la-mid: dudi.

waa la naqliyay ✓

v. disperse, scare (off), scatter, cause to bolt ~ stampede

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) cause to flee in panic; scare away (iskeer a-weey); stampede (istaan-piidhy, frighten (faraay-teri) ~ bajin . Ex: xoolaha ha didin; don't scare the flocks

waa la naqliyay ✓

(fal) noole degganaansho ku jooga baqa geli.

waa la naqliyay ✓

1

de: disperse, scare (off), scatter, cause to bolt ~ stampede

2

lx: didi

3

pd: (didiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: didi

waa la naqliyay ✓

1

(Diif-ta)

2

Tabaryarida iyo raadka cudurka dheeraaday ama diihaalku qofka ku reebaan.

waa la naqliyay ✓

1

diif: m.dh Tamardarro, jiil, daal iyo wixi lamida oo jirka ka muuqda.

2

dįif: m.l Biyaha iyo qoyaanka kale oo sanka ka yimaada, durey ama hargab dartiis; siin. la-mid: dųuf¹ (2).

waa la naqliyay ✓

1

diif: m.dh Tamardarro, jiil, daal iyo wixi lamida oo jirka ka muuqda.

2

dįif: m.l Biyaha iyo qoyaanka kale oo sanka ka yimaada, durey ama hargab dartiis; siin. la-mid: dųuf.

waa la naqliyay ✓