hel — Macnaha & Turjumaada

f.g1 (-elay, -eshay) Wax lumay arkid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-elay, -eshay) Wax lumay arkid. m.f.dh, helid.

waa la naqliyay ✓

v. get, receive, obtain; find; win, achieve; reach

waa la naqliyay ✓

1

-ay / heshay: (n) get something back ; find (faayndh)-, recover (ri-kaver); regain (riigeeyn), retrieve (ri-ti-riiv); obtain (obteeyn). Ex: waxay heshay furiheedii; she found her key

2

ka hel: (v) find pleasant or attractive; enjoy (en-jooy); like (laayk). Ex: ma ka heshay? do you like it?

3

la hel: (v) aim at or for; hit (hit)-, target (taar get)-, Ex: banooniga kolayga la hel; hit the ball into the basket

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax horay loo la'aa ama kaa maqnaa, dib u hanti. Lacagtii aad hallaysay imikadaa hel. Li: waa.

2

hel: (fal) cudur, dhibaato ama wax kale, ku dhac; haleel. Dhanjaf baa i helay.

3

hel: (fal) tuugo, cadaw iyo wixii la mid ah, la kulan. Budcad baa safarkii helay.

4

hel: (fal) roob, da' ku da'. Roob fiican baa na helay.

waa la naqliyay ✓

1

de: get, receive, obtain; find; win, achieve; reach

2

lx: hel

3

pd: (helay / heshay)

4

ps: v1=

5

key: hel

waa la naqliyay ✓

1

(Aayid-da)

2

Wax raagey ama dib loo dhigay, waa danbe oo loo baahan yahay, waxtarkooda helid, ku tabkicid.

waa la naqliyay ✓

1

(Agaagsa-ha)

2

Qof wax badan helay (hilib; lacag, ...) wax yar oo uu u gooyo kii aan wax helin, ama laga qaado; xoolaha la soo dhaco, waxa laga baxsho; loog.

waa la naqliyay ✓

1

(Ajar-ka)

2

1. (-) Samafalka abaalgudkiisa xagga Ilaah laga helo.

3

2. Ajarid

waa la naqliyay ✓

Erey isku xira labo hadal ama labo tixood, isla kolkaasna kala xiriirfura oo sheega inaan la isku hela hayne, tii la helaa ay tan kale meesha ka saarayso (aniga ama adiga; wax i sii ama i qadi).

waa la naqliyay ✓

1

(Anfac-a)

2

Waxa la cuno waxtarka ama dheefta laga helo; anfaco; wax tar.

waa la naqliyay ✓

1

(Arradbax-a)

2

Arrad ka bax; dhar helid; arratir.

waa la naqliyay ✓

1

(Asiibid-da)

2

Ku dhicid; ku abbaarmid; helid; la helid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baadifad-da, Baadifad-ka)

2

Qofka baadida hela oo qabta oo kii lahaa ku sima, waxa la siiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baadiggef-ka)

2

Baadidii oo aan fudayd lagu helin oo iyadoo la doondoona hayo hadba dhinac laga maro.

waa la naqliyay ✓

1

(Baafin-ta)

2

Wax lumay ama aan la aqoon meel laga helo, weyddiin iyo 'war yaa arkay?' ku baadi goobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baahi-da)

2

Wax waxtar ah, ama lagamamaarmaan ah, haddana aan la haysan, tebidda la teba hayo; Wax in la helo ama la haysto la jeclaan lahaa, gaajada loo qabo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baansasha-da)

2

Baan helid; baan, ku ladnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Baddhac-a)

2

Qof badda iyo waxa laga helo keliya ku nool oo aan meel kale ku noolaan karin.

waa la naqliyay ✓

1

(Beerdulucsi-ga)

2

Hadal saamays weyn leh ama wax kale oo la falo oo loola jeedo in qof beerkiisu ku jilco oo uu naxo oo soo debco oo muraad laga doonayo, laga helo; beerlaxawsi.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilaash-ka)

2

1. Aan lacag iyo wax kale midna ku fadhiyin oo gadasho la'aan lagu hela hayo.

3

2. Wax xumaaday; aan qiime lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Bir-ta)

2

1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.

3

2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.

waa la naqliyay ✓

1

(Bocoo-sha)

2

Qolof bahal-galeen ah oo aalaa laga helo dhulka waayadii hore baddu fadhiyi jirtey; aleel weyn; caroog; dhulman; tammaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Bogasha-da)

2

Wax la samaynayo waqti ku filan u helid; ka dhammaysasho; ka baaraandegid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bogsasha-da)

2

Caafimaad helid; xanuun ka bi'id; doorsasho; raysasho; ladnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Caafimaadid-da)

2

Caafimaad helid; cudur ka bogsasho; ladnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Ehel-ka)

2

Xigto; sokeeye; qaraabo.

waa la naqliyay ✓

m.l Qaraabo, sokeeye, xigto. la-mid: ahal, ahalo, ehelo.

waa la naqliyay ✓

m.l Qaraabo, sokeeye, xigto. la-mid: ahal, ehelo.

waa la naqliyay ✓

m. n. relative, kinsman, family; parent

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) people related by kinship, common origin, or marriage; folks (fowkis); relatives (relativis) qaraabo, ehelo

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qaraabo iyo dad dhawaale ah. Ehel lama aflagaadeeyo. Dh: xigaal, xigto, sokeeye, qaraabo, ehelo. Li: shisheeye.

waa la naqliyay ✓

1

a: ehelo

2

de: relative, kinsman, family; parent

3

lx: ehel

4

pd: (-ka)

5

ps: n1-m

6

key: ehel

waa la naqliyay ✓

1

(v) to restore to health or soundness; cure,

2

bogsasho

waa la naqliyay ✓

/hiil/ (v) bogsasho, raysad. e.g. That wound will heal up in a couple of weeks.

waa la naqliyay ✓

v.tr., bogsi, u bogsii or bogsii; be healed, bugsoo.

waa la naqliyay ✓

1

(Heel-ka)

2

Inta ceel, degmo, magaalo, kd., u ogog leh; agagaar; sabo; fagaag; heelad.

waa la naqliyay ✓

1

heel¹: m.l 1. Meel, ood, buuro iyo wixi lamida ay ku wareegsanyihiin. 2. Agagaar.

2

heel²: m.dh Hoore yar oo weel salkiisa ku haray.

waa la naqliyay ✓

m. n. space surrounding a settlement ~ well

waa la naqliyay ✓

1

(n) the rounded end portion of the foot under and behind the ankle.

2

cidhib

waa la naqliyay ✓

/hiil/ (n) 1. cirib. (n) 2. ciribta kabta. (v) 3. cirib-gelin (kabta oo meesha ciribta loo sameeyo).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) inta ceel, degmo ama magaalo ka ag dhaw ama hareereheega ah. Dh: agagaar, sabo, fagaag, heelad.

waa la naqliyay ✓

1

de: space surrounding a settlement ~ well

2

lx: heel

3

pd: (-ka Pl: heelal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: heel

waa la naqliyay ✓

n., cidhib, -ti.

waa la naqliyay ✓

/hel/ (n) 1. cadaab, naar. (infl) 2. erey xun oo xanaaq muujiya ama hadalka lugu adkeeyo. e.g. What the hell are you doing here?

waa la naqliyay ✓

n., cadaab, -ti, naar, -ti; hellfire, dab cadaabeed, dab naareed.

waa la naqliyay ✓

/helm/ (n) shukaanta markabka (isteerinka markabka laga wado).

waa la naqliyay ✓

n., shukaan, -ti.

waa la naqliyay ✓

/help/ (v) 1. caawin. (n) 2. caawimaad, taageero.

waa la naqliyay ✓

n., caawin, -ti, caawimaad, -di, gargaar, -ki, hiil, -ki; v.tr., la caawi, caawin, gargaar, u hiili, la qabo; God help you, Eebbahay ha kaa caawino; it is a thing we cannot, waa waxaynan iska karayn; go for help, qaylo, qayla gee, caawinaad u kac.

waa la naqliyay ✓

1

(Heyl-ka)

2

Hayl.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hayl.

waa la naqliyay ✓

m. n. cardamom

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cardamom (kaardamen) ~ hayl, heel

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) miro iniino yaryar oo madmadow leh oo inta la engejiyo; oo inta la tumo shaaha lagu darsado iyo cuntada kale; hayl.

2

heyl -sha: (magac, dhedig, keli) gobol yar oo ka jeexmay maro ama wax la mid ah. Qombori hayl ka roon. Dh: fadhaq.

waa la naqliyay ✓

1

a: hayl

2

de: cardamom

3

lx: heyl

4

pd: (-ka Pl: heylal (ka))

5

ps: n4-m

6

key: heyl

waa la naqliyay ✓

/hii/ (pron) isaga (asaga).

waa la naqliyay ✓

hé! interj. - alla; aga; naw; jaw.

waa la naqliyay ✓

prn., isagu, wuu, buu, yuu.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) erey lagu tusmeeyo xanuun boogi la olosho. Boogtii baa bel i tidhi markii dawada la mariyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Eel-ka)

2

Dhibaato weyn; arrin xun oo culus; hoog.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhibaato aad u ballaaran.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhibaato aad u ballaaran.

waa la naqliyay ✓

m. n. hardship, misery

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhibaato weyn iyo arrin xun oo culus oo hoog weheliyo.

2

eel-sha: (magac, dhedig, keli) nabar hore u jirey oo kol danbe soo ifbaxda ka dib intii laga bogsaday.

3

eel-sha: (magac, dhedig, keli) dhibaato weyn oo hibato iyo xusuus leh. Markaad eel bogsiiso ba mid buu aalidh kacayaa. Dh: nabar, nabur, utun.

waa la naqliyay ✓

1

de: hardship, misery

2

lx: eel

3

pd: (-ka Pl: eelal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: eel

waa la naqliyay ✓

n., (a fish) hud, -ki.

waa la naqliyay ✓

Xab adag

waa la naqliyay ✓

v. enter, go into ~ inside

waa la naqliyay ✓

/jel/jell; (v) 1. adkaansho, adayg noqosho (v) 2. waadax-noqosho (n) 3. maaddo jil-jilicsan, oo saliid leh, oo timaha hadba moodadii la rabo ka dhigta.

waa la naqliyay ✓

-ay / gashay: (v) 1. enter (in-ter)-, penetrate (penatareeyt)-, pierce (piirs) ~ gal 2. became a member, participant: join (jooyn). 3. take a course at a school: study (istadhi).

waa la naqliyay ✓

(fal) meel dhex gal. Li: bax.

waa la naqliyay ✓

gel, n.m. - fadhiisinta ama baraafka yeelida biyaha.

waa la naqliyay ✓

1

a: gal

2

de: enter, go into ~ inside

3

lx: gel

4

pd: (gelay)

5

ps: v1=

6

key: gel

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hal-ka) a) Tirada baabbahda iyo labada u dhexaysa; mid; kow. (1). b) Erey: hadal: wax. c) Meel, xag.

2

2. (Ha-sha) Neef geel ah oo dheddig.

waa la naqliyay ✓

1

hal¹: m.l (-lo, m.l) 1. Tirada eber iyo laba u dhexeysa; kow. Tusaale: “Wuxuu dhalay hal wiil iyo hal gabar”. 2. Eray; hadal. 3. H. ah: Wax isku duuban ama wada jira. Tusaale: “Annagu hal baynu nahay”. 4. Meel; xag. Tusaale: “Halkan dhig: meeshan dhig”.

2

hal²: m.dh (-lo, m.l) Neef geel dhedig ah oo curtay.

waa la naqliyay ✓

1

hal¹: m.l (-lo, m.l) 1. Tirada eber iyo laba u dhexeysa; kow. Tusaale: Wuxuu dhalay hal wiil iyo hal gabar. 2. Eray; hadal. 3. H. ah: Wax isku duuban ama wada jira. Tusaale: Annagu hal baynu nahay. 4. Meel; xag. Tusaale: Halkan dhig: meeshan dhig.

2

hal²: m.dh (-lo, m.l) Neef geel dhedig ah oo curtay.

waa la naqliyay ✓

1

num: one

2

hal m. n., loc. place, spot, location

3

hal m. n. matter, affair

4

hal [feminine] n. cow ~ female camel

waa la naqliyay ✓

1

-hasha: (n) she camel; female camel

2

hal -ka: (adj) one (wan). Ex: hal cod bay ku hadleen; they spoke with one voice. —hal mar: one time

3

hal -ka: (n) particular portion of space; place (paleez). Ex: halkee buu joogaa? where is he?

waa la naqliyay ✓

1

(I) Cammella allattante;

2

(E) Nursing She Camel

3

(S) HAL (S. g: Hal)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) tiro eberna ka weyn labana ka yar. Dh: xabbad, kow, mid, 1.

2

hal -ka: (magac, lab, keli) erey; hadal; weedh. Hubsiimo hal baa la siistaa.

3

hal -ka: (magac, keli) meel; xag. Dh: goob, kob.

4

hal -sha: (magac, dhedig, keli) neef dhidig oo dhalooyo ah oo geel ah. Hal diidaysaa geed ay ku xoqato ma weydo. Li: awr. Wa: halo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax la cuno. la-mid: hąd (3).

waa la naqliyay ✓

f. n. specific (period of) time

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) nafta oo wakhtigeedu dhamaado oo la qaado. Haddii aan heddeen gelin intaan dunida hoos joogno. Dh: wed, geeri, ajal.

2

hed -da: (magac, dhedig, keli) goor la yaqaan oo billaw iyo dhammaad leh. Dh: kol, waqti.

waa la naqliyay ✓

1

de: specific (period of) time

2

lx: hed

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

see: had

6

key: hed

waa la naqliyay ✓

Erey 'ku maqlay' ka dhigan oo qofka loo yeeraa yiraahdo; (ama heeh).

waa la naqliyay ✓

fk. Erey “ku maqlay” ka dhigan oo qofka loo yeeraa yiraahdo. la-mid: heeh.

waa la naqliyay ✓

fk. Erey 'ku maqlay' ka dhigan oo qofka loo yeeraa yiraahdo. la-mid: heeh.

waa la naqliyay ✓

inter. yes!, go on!; I hear you; I'm listening

waa la naqliyay ✓

quel (suffixe).

waa la naqliyay ✓

(interjection) yes (yees) ~ heeh

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) waan ku maqlaa; haye aqbalay. Dh: hoow, heeh.

2

hee: (falkaabe) warka lagaga guro qof waano ama amar bixinaya oo qofka la waaninayo ama wax la amrayaayi ku celceliyo.

waa la naqliyay ✓

/hem/ (n) 1. dacal, dacalka marada siiba inta isku-laaban. (v) 2. dacal ama saka-buundo u yeelid.

waa la naqliyay ✓

n., daruur, -ki, serji, -gi.

waa la naqliyay ✓

/hen/ (n) digaagad (dooro).

waa la naqliyay ✓

n., digaaga, -di, luki, -di, tujad or tijad, -ki.

waa la naqliyay ✓

hep!, interj. - waryaa! hooy! marka qof loo yeedhayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) 1. Riyo ama ido ku nool degaan aysan u dhalan. 2. Nooc idaha ama riyaha ka mid ah oo baryari u dhashay.

waa la naqliyay ✓

f. n. noon, midday (when the sun is at its hottest)

waa la naqliyay ✓

/her/ (pron) 1. waxeeda. e.g. She likes her cut. (pron) 2. iyada (she oo la-fale ah). e.g. Have you seen her this morning?

waa la naqliyay ✓