heetayn

m.l (-nno, m.dh) Lacag bir ah oo ka mid ah sarifka rubiyadda oo u dhiganta hal santi, dhuruuruq. la-mid: beesteen.

-ka: (magac, lab, keli) lacag qaddaadiic yar yar ah oo shilinka ka sii yar oo waayadii hore wax lagu iibsan jiray. Dh: beesteen, beesteyn.

m.f.dh eeg dheefee.

(Dheerayn-ta)

1. Wax dheereeya ahaansho; orod badi.

2. Wax dheer ka dhigid; dhererka u kordhin.

3. (ka dheerayn) a) Tartanka ka orod badin; dhiqid. b) Ka fogayn; ka durkin. c) Labo is le'ekaa midkood, dhererka wax ugu darid.

m.f.dh eeg dheeree. la-mid: dheerays.

-ta: (magac, dhedig, keli) farxad daraaddeed, ciyaarid. Dh: feetayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) heello ku luuqayn ama ku qaadid.

(Heensayn-ta)

(fardo, kd.) heense u yeelid, saarid.

m.f.dh eeg heensee.

-ta: (magac, dhedig, keli) muur raxanka saarid oo xakamaha ku xidhid, muur heense u yeelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) heeryo korka ka saarid; qalabka rarka saarid. Dh: rarayn. Li: furid.

(Sheekayn-ta)

Sheeko sheegid.

m.f.dh eeg sheekee. la-mid: sheekays.

-ta: (magac, dhedig, keli) sheeko sheegid, war bixin.

(Eedayn-ta)

Xaal u qabsasho; eed saarid.

m.f.dh eeg eedee. la-mid: eedays.

-ta: (n) blaming; accusation (akiyu-seey-shin) ~ eedays

Accusare

Accusation

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, denbi ku soo oogid; cid kale, eed u qabsasho. Eedaynta ay maxkamaddu u soo jeedisay Dharaar waa xatooyo. Dh: tuhmid, eedays, canbaarayn. Wa: eedeymo.

تُهْمَة، إِنَّهَام

m.dh eeg eexee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax cid xannaanaynteed ah, cid kalena lurkeed ku jiro yeelid; kan kula mudan ahmiyad siin. Eexaynta ubadkaa sidkaha loo ajalayaaye. Dh: xannaanin, naasnuujin, gacanbidixeedin, eexin.

(fal) ilmo rajo ah oo hooyadii dhimatay hooyo muujisa u yeel. Dh: nuuji, barbaari.

1. Heeggan.

2. (rati, kd.) la heegey.

heegan¹: m.l/dh 1. Col yar oo col weyn dib u reeba; raacdareeb. 2. Wax diyaar ah. 3. la-mid: heegmid. la-mid: heeggan¹.

heegan²: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax heegan ahaansho. 2. Wax diyaar ahaansho.

heegan³: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la heegay ama heegan ahaansho. la-mid: heeggan².

m.l/dh 1. Col yar oo col weyn dib u reeba; raacdareeb. 2. Wax diyaar ah. la-mid: heeggan.

der. [adjective] tied by the leg; alert, ready

heegan [inchoative] v. be tied by the leg; be alert, ready ~ on patrol

(tilmaame) wax la heegay.

heegan: (tilmaame) diyaar ah; diyaar laga dhigay.

heegan -ka: (magac, lab, keli) col yar oo colka weyn ka dambeeya si uu wixii raadco daba socota uga hor tego. Dh: raadcoreeb.

La heeray; naafo laga dhigay.

heeran¹: m.l.kh la-mid: heerin.

heeran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Wax la jaray noqosho. 2. Heerin u safrid.

heeran³: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la jaray ahaansho.

der. [adjective] wounded, mutilated, maimed; crippled

heeran [inchoative] v. be wounded ~ maimed, get crippled

heeran m. n., [collective] group of women seeking husbands in another area

-ah: (adj) marriage-seeker, especially women seeking marriage from different area from where they live

(tilmaame) cid la heeray; cid naafo laga dhigay.

(Heetin-ta)

1. Sida qof lug la' u socosho; dhutin.

2. (gabdho, geel, kd.) si xarrago leh, labada lugoodba uga heetin, socod xarrago leh, socosho.

m.f.dh 1. eeg heeti. 2. la-mid: heetis.

-ta: (magac, dhedig, keli) lug xanuunaysa ama dhib kali hayso dhulka aayar ugu socosho. Ninkii lugta ka jabay heetin buu ku yimid. Dh: dhutin, laangadhayn.

heetin -ta: (magac, dhedig, keli) si xarrago leh ama dhutin ah u socosho. Waraabe socodkiisuba waa heetin.

hertan¹: m.l la-mid: hardamid.

hertan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: hardan².

(Hitayn-ta)

Waxkasheegid; ceebayn.

m.f.dh eeg hitee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan sax ahayn ka sheegid; qof kale ceebayn oo dhaleecayn. Dh: hitays, fadeexadayn, cambaarayn.

Meeshatan.

fk. Meesha tan; halkan.

n. phr., loc. here

(adv) here (hiyer); hither (hith 'er); this plac ~ halkan, meeshatan, meeshaan

(falkaabe) meesha tan; halkan.

meetan -ka: (magac, lab, keli) su'aalo badin xog raadin ah. Dh: wardoon.

meetan-ka: (magac, lab, keli) si isle'eg wax u kala qaadasho. Meetan wax u qaybsada.

a: meeshatan

de: here

lx: meetan

ps: np-loc

key: meetan

(fal) seeto ku xidh, u yeel; dabar.

-ta: (magac, dhedig, keli) celcelin dhinac walba aad wax ka soo celiso. Wanaag uma oggola oo, waddani nacabku weeteeye.

-ta: (magac, dhedig, keli) beel ka dhigitaan.

(Beenayn-ta)

Been ka dhigid; beenin.

m.f.dh eeg beenee. la-mid: beenin.

-ta: (n) the act of rebutting; rebuttal (ribatel); disproof (dis-buruuf) ~ beenin

-ta: (magac, dhedig, keli) been ka dhigid, wax la sheegay run ma ah dhehid. Dh: beenin.

(Ceebayn-ta)

Ceeb ka sheegid ama ku sheegid; ceeb u yeelid; canbaarayn.

m.f.dh eeg ceebee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, ceeb ka sheegid ama ku sheegid, xumaan ka sheegid. Dh: cambaarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax geeso aanu lahayn u yeelid; geeso u samayn.

m.f.dh Eeg haftee. la-mid: hafteys.

-ka: (magac, lab, keli) eeg heecayn.

f. n. circle; pen, corral; blockade

de: circle; pen, corral; blockade

lx: heereyn

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: heereyn

-ta: (magac, dhedig, keli) dhar jeeb u yeelid.

jeebayn-ta: (magac, dhedig, keli) mid la jeebay oo gacmaha ka xidhan, ka dhigid.

(Jeegayn-ta)

Biyaha korkooda jirjir u jiifsasho, u dabaalasho.

m.f.dh eeg jeegee.

-ka: (magac, lab, keli) biyaha korkooda jirjir u jiifsasho o u dabbaalasho. Dh: dabbaaljirijir.

(Keenayn-ta)

Keeno u yeelid, gelin.

m.f.dh eeg keenee.

-ta: (magac, dhedig, keli) socod meel dheer gaadhid. Dh: dheerayn, siibasho.

(Meelayn-ta)

(wax, qof) Meel dhigid, u yeelid, ku ogaansho.

m.f.dh eeg meelee.

-ta: (n) placement (paleeys mant)

Da archiviare

To file away

Archiviazione; conservazione

Filing; conservation

-ta: (magac, dhedig, keli) meel lagu ogaado u samayn oo u diyaarin. Dh: meelays.

meelayn-ta: (magac, dhedig, keli) xil ama shaqo qof u diyaarin. Dh: balaasayn, meelays, shaqaysiin.

(Neefayn-ta)

Neef gelin; afuufid.

m.f.dh eeg neefee.

vl. n. inflating, blowing air into

-ta: (magac, dhedig, keli) naqas ku afuufid Neefaynta shaaggu wakhti badan ma qaadato

de: inflating, blowing air into

lx: neefayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: neefayn

-ta: (magac, dhedig, keli) guursasho oo qoys oday iyo islaan ah samayn.

reerayn-ta: (magac, dhedig, keli) inan gudniin fircooni ah qudan furid oo dadabgal u diyaarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) seego samayn, shahwad gacanta iskaga keenid. Dh: siigayn.

m.dh la-mid: seerid.

-ta: (magac, dhedig, keli) seere ka dhigid Seerayntu nabaadguurkana wax bay ka tartaa.

-ka: (magac, lab, keli) seetayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si fiican u fahmid; dhegaysi iyo u dhug-yeelad waxa la baranayo ama laga xogwarramayo. Weelaynta casharkaaga ku dadaal.

weelayn -ta: (magac, dhedig, keli) weel iyo maacuun dhigid. Weelaynta madbakhu waa masuuliyadda dumarka

-ta: (magac, dhedig, keli) cid u weysayn. Weesaynta carruurta ha ku raagin.

m.f.dh eeg weetee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax socda joojin.

(Xeelayn-ta)

Xeeladayn.

m.f.dh eeg xeelee. la-mid: xeeladayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) tab iyo xeelad ku samayn. Raggu xeelayn bay isku dhaafaan. Dh: xeeladayn.

(Hareerayn-ta)

Hareeraha ka marid; xerayn.

m.f.dh eeg hareeree.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac walba ka marid: hareeraha ka marid. Tuugga hareerayn baa lagu qabtaa. Dh: xerayn, hareerays.