hees — Macnaha & Turjumaada

1

(Hees-ta)

2

Tixo yaryar oo sida gabayga leh hab ay ku dhisan yihiin; waa jaadad badan, waxaana la qaadaa kolka la cayaara hayo ama hawl la hayo.

waa la naqliyay ✓

1

hees¹: m.l/dh (-so, m.l) Tix hab dhisan leh oo lagu luuqeeyo.

2

hees²: f.mg1 (-say, -stay) Hees qaadid.

waa la naqliyay ✓

1

hees¹: m.l/dh (-so, m.l) Tix hab dhisan leh oo lagu luuqeeyo.

2

hees²: f.mg1 (-say, -stay) Hees qaadid. m.f.dh, heesid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n./m: song, melody

2

hees v. perform a song, sing

waa la naqliyay ✓

-ka / ta: (n) act or art of singing; song (soong), —hees -ay / tay: (v) sing (sing)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hees ku luuqay; hees ku qaad.

2

hees-ta: (magac, dhedig, keli) tixo isu miisaaman oo si farshaxamaysan isugu sargo'an. Waa jaadad badan oo lagu qaado kolka la cayaarao. Inta badan waxa lagu saleeyaa laxan waxaa na lagu bilaa qalabka miyuusigga ee kala duwan.

3

hees-ta: (magac, dhedig, keli) hog ka mid ah hogagga maansada oo ka kooban tixo isu miisaaman oo si farshaxan ahaan ah isugu sargo'an. Waxa lagu ladhaa laxan iyo miyuusik, kolka lagu luuqeeya na, si fiican bay dhegaha u soo jeedataa, nafuhu na ugu raaxaystaan. Waxay u sii kala baxdaa qaybo fara badan.

waa la naqliyay ✓

أُنْشُودَة، أُغْنِيَّة

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) heesaa; laashin.

waa la naqliyay ✓

1

(Afmaal-ka)

2

Afyaqaan hadal wanaagsan tirsha ama qora (gabay, hees, buug, ...) oo wax ka dheefa.

waa la naqliyay ✓

1

(Aleeggad-ka)

2

Heesid.

waa la naqliyay ✓

1

(Beyd-ka)

2

1. Guri; Aqal.

3

2. (gabay, hees, kd.) ereyo hab gaar ah isu dabajooga oo sadar keliya oo taxan isku ah; (ama beyt).

waa la naqliyay ✓

1

(Buraanbur-ka)

2

Cayaar hees iyo reeme lagu tumo oo haweenka.

waa la naqliyay ✓

1

(Buraanburid-da)

2

Heesta buraanburka tirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Cod-ka)

2

Dhawaaq afka ka soo baxa, siiba kolka la hadlayo ama la heesayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Deelqaaf-ka)

2

1. Gefka gabayada iyo heesaha iyo waxyaalaha kaloo la tirsho oo xarafka ku dhisan.

3

2. Labo waxyaalood oo aan isu dhoweyn isu keenid.

4

3. Hadal meelkadhac ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabaq-a)

2

1. Sacabka la tuma hayo ama heesta laysla qaada hayo, kd., gefka gala oo kala rida; qas; lab.

3

2. Dhiin yar oo sida malabka u macaan oo baaldacarka dacarta fiintiisa ku samaysma oo laga cuno.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabqin-ta)

2

Wax laysla hela hayo (hees, sacab, kd.) dhabaq ku ridid; qasid.

waa la naqliyay ✓

(sacab; hees; kd.) dhabaq galay oo aan laysla helin; la qasay; la dhabqiyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhexsocota-da)

2

1. Hadallo yar ama tix yar oo soo noqnoqota oo xubnaha gabayada, heesaha, kd., la geliyo; dhextaal.

3

2. Dadka dadka hadalka u kala qaada ama dowlad u adeegu oo warka u geeya; jaasuus; basaas; warxungee.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhextaalla-da)

2

Tix yar oo soo noqnoqota oo gabayada, heesaha, kd., xubnahooda gasha; dhexsocoto; (ama dhextaal).

waa la naqliyay ✓

1

(Giis-ka)

2

Maanso; hees; guluuluc.

waa la naqliyay ✓

1

(Halaanhal-ka)

2

Hees.

waa la naqliyay ✓

1

(Heella-da)

2

Heesaha jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Heesaa-ga)

2

Qof heesta tirin yaqaan ama qaadi yaqaan ama hawshiisuba tahay inuu heeso; laashin; heese.

waa la naqliyay ✓

1

(Heeshi-ga)

2

(ceel, xoolo irmaan, ...) caano ama biyo ama wax kale oo la mid ah oo aad u tiro badan.

waa la naqliyay ✓

1

(Heesid-da)

2

Hees qaadid, tirin, ka luuqin.

waa la naqliyay ✓

1

(Hoorin-ta)

2

1. Wax da'a haya ama shubma haya, weel u dhigid.

3

2. Quraanka ama xubnaha heesaha dhammaadkooda, wadajir u wada qaadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hooyaala-ha)

2

Erey inta laysku celceliyo, jaangooyo looga dhigo tixaha gabayga iyo heesta; gabay; hees (ama hoobale, hoobaale).

waa la naqliyay ✓

Erey 'ku maqlay' ka dhigan oo qofka loo yeeraa yiraahdo; (ama heeh).

waa la naqliyay ✓

fk. Erey “ku maqlay” ka dhigan oo qofka loo yeeraa yiraahdo. la-mid: heeh.

waa la naqliyay ✓

fk. Erey 'ku maqlay' ka dhigan oo qofka loo yeeraa yiraahdo. la-mid: heeh.

waa la naqliyay ✓

inter. yes!, go on!; I hear you; I'm listening

waa la naqliyay ✓

quel (suffixe).

waa la naqliyay ✓

(interjection) yes (yees) ~ heeh

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) waan ku maqlaa; haye aqbalay. Dh: hoow, heeh.

2

hee: (falkaabe) warka lagaga guro qof waano ama amar bixinaya oo qofka la waaninayo ama wax la amrayaayi ku celceliyo.

waa la naqliyay ✓

Shinni

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-say, -stay) Ka c.: qof xurmayn, weynayn.

waa la naqliyay ✓

v. respect, honor

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ka » xishood aad u badan iyo dulqaad. muuji. Ma ceese, waa la cayriyaa; ma cabsadena waa la dilaa.

2

cees: (fal) «u» cid kaa yar ama kaa itaal naqan, u naxariiso; u tudh.

3

cees -ka: (magac, lab, keli) xishood iyo sarriigasho; xurmo iyo weynayn.

4

cees -ka: (magac, lab, keli) «u ~» cid itaal naqan ama carruur ah, u tudhid ama u naxariisasho.

waa la naqliyay ✓

1

a: cis ~ cisee

2

de: respect, honor

3

lx: cees

4

pd: (ceesay)

5

ps: v1=

6

syn: xurmee

7

key: cees

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gees-ka) ) Cad soo baxsan oo adag oo laf la moodo oo ka baxa madaxa lo'da, riyaha, ugaarta iyo nafleyda kaloo qoobabka leh qaarkood, b) Dhinac, doc. c) Xubno labo labo ah oo xasharaadka qaarki lee yahay oo madaxa ka taagan oo uu wax ku garto (baranbaro, quraanyo, balanbaallis, kaneeco...).

2

2. (Gees-ta) Barbar, dhinac, doc.

waa la naqliyay ✓

1

gees¹: m.l (-so, m.l) 1. Cad sida lafta u adag oo ka baxa maxada raafleyda qaarkood (lo'da, ariga, ugaarta iyo wixi lamida), madaxa raafleyda. 2. Dhinac; hareer. 3. Laba saneeg oo ka baxa madaxa cayayaanka qaarkii; geesdareen.

2

gees²: m.l/dh 1. Dhan; dhinac; jaho. 2. G.kayga/g.tayda, g.kaaga/g.taada iyo wixi lamida: dhinacayga, dhinacaaga iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

gees¹: m.l (-so, m.l) 1. Cad sida lafta u adag oo ka baxa maxada raafleyda qaarkood (lo'da, ariga, ugaarta iyo wixi lamida), madaxa raafleyda. 2. Dhinac; hareer. 3. Laba saneeg oo ka baxa madaxa cayayaanka qaarkii; geesdareen.

2

gees²: m.l/dh 1. Dhan; dhinac; jaho. 2. G.kayga/g.tayda, g.kaaga/g.taada iyo wixi lamida: dhinacayga, dhinacaaga iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

Edge, Vertex

waa la naqliyay ✓

Edge, Horn

waa la naqliyay ✓

1

f. n., loc., [collective] side; edge, corner; direction

2

gees m. n. horn

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. comer (koorner)-, side (saaydh); edge (eej) ~ dhinac, hareer, daraf, dacal. 2. horn (hoorn).

2

Geeska Afrika: (expression) Horn of Africa

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) labo lafood oo fiiqfiiqan oo lo'da, riyaha iyo ugaadha qaarkeed madaxa ka soo baxa, middood.

2

gees -ka: (magac, lab, keli) cayayaanka yaryar sida baranbarada laba xubnood oo dhuudhuuban oo xagga hore kaga yaal oo u ah dareenkii aragga iyo maqalka.

3

gees -ka: (magac, lab, keli) meel tilmaaman dhinaceega. Dh: koone, fiiq, daraf, caaro.

4

gees-ka: (magac, lab, keli) taagga yar ee bilawga xaglaha shaxannnada joomatariga.

waa la naqliyay ✓

Madax fiiqan sida geeska cuddadda.

waa la naqliyay ✓

قرْن، زاوية

waa la naqliyay ✓

1

heec¹: m.l Itaaldarro ka muuqata dad ama xoolo ay baahi, cudur, iyo wixi lamida hayso.

2

heec²: f.mg1 (-cay, -cday) Dad ama xoolo, itaal darro awgeed la luudid.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) xoolaha neefka dhasha ah ee hooyadii dhimato ee hadba neef kale iska daba gala. Dh: rajay.

waa la naqliyay ✓

1

(Heed-da)

2

Badar la cuno oo mirihiisu aad u yaryar yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc badarka ka mid ah oo miro yaryar leh.

waa la naqliyay ✓

Barley, Oats

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] small millet species

waa la naqliyay ✓

(Hed) N Hordeum vulgare L. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

/hiidh/ (v) dhug u-yeelasho, addeecid, ahmiyad siin. e.g. Pay no heed to what she says.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nooc geedgaabka ka mid ah oo qamadiga iyo sarreenka ay isku bah yihiin saloolkeedana waxa laga ridqaa budo basho la yidhaa oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

n., foojigaan, -ti.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) Neef lug hore iyo lug dambe iskaga xirid.

waa la naqliyay ✓

v. tie by the leg

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) qiyaas la'aan u socosho. Ansaleelluhu heega ayuu ku socdaa kolka aan la hagayn.

2

heeg: (fal) rati iyo wixii la mid ah, meel ku xidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: tie by the leg

2

lx: heeg

3

pd: (heegay)

4

ps: v1=

5

key: heeg

waa la naqliyay ✓

Hee.

waa la naqliyay ✓

inter. yes!, go on!

waa la naqliyay ✓

(interjection) yes (yees) ~ hee

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) eeg hee.

waa la naqliyay ✓

1

de: yes!, go on!

2

lx: heeh

3

ps: intj

4

see: hee

5

key: heeh

waa la naqliyay ✓

1

(Heel-ka)

2

Inta ceel, degmo, magaalo, kd., u ogog leh; agagaar; sabo; fagaag; heelad.

waa la naqliyay ✓

1

heel¹: m.l 1. Meel, ood, buuro iyo wixi lamida ay ku wareegsanyihiin. 2. Agagaar.

2

heel²: m.dh Hoore yar oo weel salkiisa ku haray.

waa la naqliyay ✓

m. n. space surrounding a settlement ~ well

waa la naqliyay ✓

1

(n) the rounded end portion of the foot under and behind the ankle.

2

cidhib

waa la naqliyay ✓

/hiil/ (n) 1. cirib. (n) 2. ciribta kabta. (v) 3. cirib-gelin (kabta oo meesha ciribta loo sameeyo).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) inta ceel, degmo ama magaalo ka ag dhaw ama hareereheega ah. Dh: agagaar, sabo, fagaag, heelad.

waa la naqliyay ✓

1

de: space surrounding a settlement ~ well

2

lx: heel

3

pd: (-ka Pl: heelal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: heel

waa la naqliyay ✓

n., cidhib, -ti.

waa la naqliyay ✓

1

(Heen-ka)

2

Fuudka dufankiisa kore; dufanka lafaha geela.

waa la naqliyay ✓

1

heen¹: m.l 1. Dufanka kor fuula fuudka, hilib la karinayo. 2. Hoore yar oo weel salkiis ku haray.

2

heen²: m.dh Subagga fuudka ama maraqa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dufanka kor fuula fuudka, hilib la karinayo. 2. Hoore yar oo weel salkiis ku haray.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): fat floating on top of broth

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the fat floating on the surface of a cooking pot

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qoyaanka ka soo baxa weel dhawaan la tolay oo dareere lagu shubay. Qorofku ma daloolee waxa ka qoyani waa heen.

2

heen -ka: (magac, lab, keli) dufanka lafaha geela marka la kariyo ka soo baxa ee cuntada lagu iidaanto. Dh: dufan.

waa la naqliyay ✓

1

(Heer-ka)

2

1. Waxa qoyani meesha ay gaaraan, raadka ay ku reebaan.

3

2. Jago; darajo.

waa la naqliyay ✓

1

heer¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dareere weel lagu shubay raadka uu reebo. 2. Jago; derejo.

2

heer²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax goyn. 2. Wax heeraar ku samayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rar, m.l) 1. Dareere weel lagu shubay raadka uu reebo. 2. Jago; derejo.

waa la naqliyay ✓

1

v. wound; cut

2

heer m. n. stage, level; class, status, rank

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) level (level); degree (dig rit); stage (isteej); class (kalaas)

waa la naqliyay ✓

1

Livello

2

Level

waa la naqliyay ✓

1

(fal) naafo ka dhig; waxyeello weyn gaadhsii. Dh: dhibaatee, waxyeelee, dhaawac.

2

heer -ka: (magac, lab, keli) biyo ama dareere kale oo weel ku jira marka wax gaaran raadka ama amaarad ay ku sameeyo ama ku reebto.

3

heer -ka: (magac, lab, keli) meesha wax taagan yihiin, joogaan.

4

heer -ka: (magac, lab, keli) jago, derejo ama meesha wax joogaan. Kooxda heerka koobaad ayaa kuubkii qaadday. Dh: derejo, meel.

waa la naqliyay ✓

مَنْزِلَة

waa la naqliyay ✓

/hers/ (pron) keeda, wexeeda. e.g. That is my book and hers is over there.

waa la naqliyay ✓

m.l H. ah: kurus in yar dhan u janjeera.

waa la naqliyay ✓

1

(Jees-ka)

2

Reer meel gooni ah deggan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) Qoys meel gooni ah deggan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) Qoys meel gooni ah deggan.

waa la naqliyay ✓

m. n. isolated settlement of one ~ two families, hamlet; group of houses

waa la naqliyay ✓

name-m isolated; isolated settlement, hamlet. Lit: born in an isolated settlement

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil reerka oo kelidii cidla yaalla dhashay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, kali) reer kooban oo meel iskii u yaal.

waa la naqliyay ✓