heerrimaad

(tilmaame) meel ban ah oo cid joogtaa jirin. Dh: giriyaad, cidla'.

-da: (magac, dhedig, keli) aayadaha Quraanka dhammaadkoda ama dhextaallada heesaha wadajir u wada qaadid; hoorin; hooris.

vl. n. ascent, ascending, ascension; hill, incline

-ka: (magac, lab, keli) waynaanshaha iyo barbaarista qof yaraa. Dh: koritaan.

de: ascent, ascending, ascension; [ext.] hill, incline

lx: korrimaad

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: korrimaad

m.l 1. la-mid: diirsimaad. Kulayl aan aad u badnayn. 2. la-mid: diirin.

m.l 1. la-mid: diirsimaad. Kulayl aan aad u badnayn. 2. la-mid: diirin.

-ka: (magac, lab, keli) kulay iyo qabaw inta u dhaxaysa. Dh: qandac.

-ha: (magac, lab, keli) neef diidimo leh.

m.l Gun ka jaridda timo iyo wixi lamida gunta laga jaro. la-mid: xiirimaad.

m.l Gun ka jaridda timo iyo wixi lamida gunta laga jaro. la-mid: xiirimaad.

-ka: (magac, lab, keli) timaha xiiriddooda. Dh: xiirasho

m.l la-mid: geesarriyood.

-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo leh midho sida geesaha riyaha u dhuudhuuban.

-ka: (magac, lab, keli) eeg weerarid.

n. phr., genetive: rural, agricultural

-ka: (magac, lab, keli) dareen jacayl. Beeraad ban qabaa markaan booqdo baradiinna. Dh: caashaq.

beeraad -ka: (magac, lab, keli) beer ka dhigad. Dh: abuurad.

de: rural, agricultural

lx: beeraad

ps: np-gen

key: beeraad

(Harraad-ka)

Sida la noqdo kolka biyo la cabbo la waayo; oon; surmi; asqo.

harraad¹: m.l Baahi biyo loo qabo.

harraad²: f.mg1 (-day, -dday) Biyo u baahasho.

harraad¹: m.l Baahi biyo loo qabo.

harraad²: f.mg1 (-day, -dday) Biyo u baahasho. m.f.dh, harraadid.

m. n., [collective] thirst

harraad [inchoative] v. be ~ become thirsty

-ka: (n) thirst (therest) ~ oon

(fal) biyo u baaho; cid biyo u baahan noqo. Dh: oon, asqow.

harraad -ka: (magac, lab, keli) baahida iyo hamuunta la yeesho kolka la waayo wax la cabo. Dh: oon, surmid, asqo.

(Heemaal-ka)

Habsami iyo qaab-wanaag.

m.l 1. Dhiil la culay oo caano lagu garooriyey marka laga shubo murudka ku hara. 2. Qaab wanaagsan oo wax leeyihiin. 3. (-lo, m.dh) Agagaar.

m. n. beauty, beautiful form ~ style

-ka: (magac, lab, keli) habsamida iyo qaabwanaagga. Heemaalka iyo quruxda gabadha waa lala ashqaraaray. Dh: habsami, hanaan joog, qaab wanaag.

heemaal -ka: (magac, lab, keli) wax yar ama dindin yar oo wax ka soo hadhay. Dh: dindin, goror, qarroor.

heemaal -ka: (magac, lab, keli) jaantus caddaynaya fikrad la daahfurayo.

de: beauty, beautiful form ~ style

lx: heemaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: heemaal

(Heemaar-ka)

1. Badar (budo, jiriir, buunshe) lagu daro burcadka la shiila hayo, si uu miidda iyo gufarka u kala sooco, dabadeedna weelka guntiisa ku hara.

2. Waxyar; dindin; qarroor.

m.l 1. Budo yar oo lagu bitiyo subag la shiilayo si xantadu hoos u degto. 2. Heerka uu sameeyo dareere weel ku jira. 3. Hoore yar oo weel salkii ku jira.

m. n., [collective] grains put into milk to encourage the ghee to separate

heemaar m. n., [collective] scraps, scrapings from a vessel

-ka: (magac, lab, keli) badar iyo wixii la mid ah, oo lagu daro burcadka la shiilo, si uu miidda iyo gufarka u kala sooco, dabadeednal weelka guntiisa ku hara. Marka codcodka la miiro heemaarka dumarkaa cuna.

heemaar-ka: (magac, lab, keli) gororka caanaha ah ee gorofka guntiisa ku hadha. Dh: goror, hambo.

heemaar-ka: (magac, lab, keli) subag la shiilay huubaha iyo hadhaaga weelka kaga hadha. heemaari: (fal) caano fuuqso; hiinso.

(Heeraab-ka)

1. Docda hoose oo doonyaha iyo wixii la mid ah, tiir dheer oo ku yaal oo isu wada haya, shalmaankuna madaxa hoose ku wada hayaan; lafdhabarta doonyaha.

2. (dab) dab baxa haya oo aan weli ololin; hulaaq.

m.l (-bo, m.l) Docda hoose ee doonyaha tiir dheer oo ku yaal oo isu haya, shalmaankuna madaxa hoose ku hayo.

m. n. keel of boat

-ka: (magac, lab, keli) dab, dab baxaya oo aan weli ololin; hulaaq.

heeraab -ta: (magac, dhedig, keli) docda hoose ee doonyaha iyo wixii la mid ah, tiir dheer oo ku yaal oo isku wada haya; wuxuu wada hayaa shalmaanka oo madaxa hoose kula wada jira; waa na lafdhabarta doonta. Dh: udubdhexaad.

heeraab -ta: (magac, dhedig, keli) dab baxaya oo aan weli ololin. Dabku weli waa heeraab.

de: keel of boat

lx: heeraab

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: heeraab

(Heeraar-ka)

Ood ama wax la mid ah oo dhawraarin darteed wax ku wareegsan; deyr; xero; sarsar; meegaar.

heeraar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Timo wareeg ah oo gabdhaha aan weli qaan gaarin loogu reebo madaxa. 2. Ood iyo wixi lamida oo meel ku wareegsan.

heeraar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Gabar yar oo aan weli qaangaarin, iyadoo food loo reebayo dhalada ka xiirid. 2. Ood iyo wixi lamida meel ku wareejin.

heeraar¹: m.l 1. Timo wareeg ah oo gabdhaha aan weli qaan gaarin loogu reebo madaxa. 2. Ood iyo wixi lamida oo meel ku wareegsan.

heeraar²: f.g1 1. Gabar yar oo aan weli qaangaarin, iyadoo food loo reebayo dhalada ka xiirid. 2. Ood iyo wixi lamida meel ku wareejin. m.f.dh, heeraarid.

m. n. fence

-ka: (n) enclosure (enkalowshar)-, fence (feens)

-ka: (magac, lab, keli) ood ama wax la mid ah oo dhawraarin darteed meel loogu wareejiyo; dayr wareegsan. Heeraarta ha gurin bahalkaa ka soo dhacayee. Dh: deyr, xero, sarsar, meegaard.

de: fence

lx: heeraar

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: heeraar

(Heermid-da)

Wax heermay ama heeran noqosho.

m.f.dh eeg heeran².

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhibaatooday ama heeran noqosho, dhaawacmid. Dh: waxyeelloobid, dhaawacmid.

f.mg1 (-day, -dday) la-mid: jarmaad.

beerqaad¹: m.l la-mid: beerqaadid.

beerqaad²: f.g1 (-day, -dday) Wax si aad ah uga helid.

f.g1 (-day, -dday) Wax si aad ah uga helid. m.f.dh, beerqaadid.

(fal) aad u dhaxmoo oo qadhqadh awgii wada gariir. Beerqaadnay oo jirbaa, nagu helay bannaane, buul dugsoon nageeyoo cuntana, noo baadhbaadh taga e'.

beerqaad -ka: (magac, lab, keli) qabaw daran oo la qadhqadho. Beerqaadka waxa iigu wacan, ban cidluu roob igu soo halaye. Dh: qadhqadhyo, qadhqadh, dhaxan, dhardad.

beerqaad -ka: (magac, lab, keli) wax jacaylkiisu aad kuu saameeyo oo ku laabqaada. Beergaadka jacaylka, saw bestay ma noqon Barniyeey. Dh: Laabqaadid.

-da: (magac, dhedig, keli) dabayl xagga berriga ka timaadda oo xagga badda u dhacda ama u kacada, oo hanfi wadata. Berriyad kulul baa nagu dhufatay.

(Dheeraad-ka)

1. Waxa tiro, ama qiyaas kale, oo la og yahay intay tahay, soo raaca oo wehesha ama ka soo hara.

2. (dad, alaabo,...) loo haysto in hadhow, kolka loo baahdo lagu adeegto ama wax lagu qabsado, wixii xumaaday ama jabay, beddelkood ahaan; dheeri; buro; siyaado.

m.l Wax tiro ama qiyaas la isla ogyahay siyaado ku ah. la-mid: dheeri¹.

m.l Wax tiro ama qiyaas la isla ogyahay siyaado ku ah.

Redundant

m. n. (adj.): surplus, remainder; excess; appendix, addition; extra, extensive

-ka: (n) surplus (serpalas); extra (ikistara); supernumerary; addition (adhi-shin)-, excess ~ saa'id, buro, siyaado

Addizionale; extra

Additional; extra

-ka: (magac, lab, keli) mid meel fog jooga noqosho.

dheeraad -ka: (magac, lab, keli) wax dheer noqosho.

dheeraad: (tilmaame) wax ka siyaadsan intii la ogaa ama la rabay. Soddon saniyo dheeraad, intaa waa ku sugayoo, nafta kugu sasabayee. Dh: dheeri.

de: surplus, remainder; excess; appendix, addition; [atr.] extra, extensive

lx: dheeraad

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dheeraad

مَزيد

-a: (magac, lab, keli) qofka wax kasta oo cid ka sarraysa farto ama ka doonto, aan diidin ama hadal ka soo celine yeela oo haye yiraahda. Dh: haaheeyaraac.

m.f.dh eeg heeran³. la-mid: heernaan-sho.

-ka: (magac, lab, keli) eeg reermaadh.

-ka: (magac, lab, keli) afeef sii dhigasho; Intaanad hadal horteed baarrimaad dhigto.

-ka: (magac, lab, keli) dhul dhir ku abuuris. Beeritaan beereed buu ku maqanyahay.

-ka: (magac, lab, keli) eeg diirrimaad.

-ka: (magac, lab, keli) jaad kalluunka badda laga soo saaro ka mid ah.

Cheetah

-ka: (magac, lab, keli) bahal dugaagga ka mid ah oo shabeelka u eg oo aad u dheereeya. Dh: haramacad.

-ka: (magac, lab, keli) neef, meel ku xidhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) dusha qoyaan yar ka sii deyn.

m.dh (kiim.) (Atam). Dhiska elektarooneed ee tilmaamaya sida elektaroonada ku gadaaman bu'du u habaysanyihiin, gaar ahaan heertamarrada ay ku sugan yihiin. Elektaroon kasta waxa xaaladdiisa. Lagu asteeyaa afarta tiro kuwaantam.

-ta: (magac, dhedig, keli) 'Atam', dhiska elektarooneed ee tilmaamaya sida elektaroonada ku gadaaman bu'du u habaysanyihiin, gaar ahaan heertamarrada ay ku sugan yihiin. Elektroon kasta waxa xaaladdiisa. Lagu asteeyaa afarta tiro kuwaantam.

-ka: (magac, lab, keli) hees ku luuqayn: hees qaaditaan.

-da: (magac, dhedig, keli) shirrabaad iyo laylyid.

(fal) salaan oo sacabka gacanta midig u dhiib sacabkiis midig. Sidow jeeni-qaadaa waq baan jaaxid leenahay -e jaahaba miyaan siin karaa intaan guriga uu joogo. Dh: gacan-qaad, salaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg meerid.

-da: (magac, dhedig, keli) xumaasho aalad ku yimaad; caddilaad walax la soo derista.

-ka: (magac, lab, keli) reerka inta aan rag iyo geel ahayn: geela iyo ragga mooyee, reerka intiisa kale. Reermaadh haddaydaan ahayn maydin rarateene. Dh: reermaar.

/repramaandh/ (v) canaanasho (canaan u soo jeedin).

n., masabidnimo, -adi.

-da: (magac, dhedig, keli) 'lacag' sarrifid. Sarrifaadda baro haddaad safar gelayso.

sarrifaad -da: (magac, dhedig, keli) hadal iyo wax la mid ah, sarrifid.

-ka: (magac, lab, keli) soohdin u yeelitaan; xeeritaan.

-ka: (magac, lab, keli) xeerid samayn.

m.l la-mid: xiirrimaad.

-ka: (magac, lab, keli) u dhawaaqitaan. Nin dhegala' yeeritaan ma maqlee taabo.

(Diirsimaad-ka)

Kulayn aan badnayn.

m.l la-mid: diirimaad (1).

m. n. warmth

-ka: (magac, lab, keli) kulaylin aan badnayn. Dab dhaxani ka dambaysaa diirsimaad ma leh.

de: warmth

lx: diirsimaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: diirsimaad

m.dh Halleynta wax wanaagsanaa la halleeyo. la-mid: kharrib¹.

m.dh Halleynta wax wanaagsanaa la halleeyo. la-mid: kharrib.

-da: (magac, dhedig, keli) dhis, alaabo ama wax kale oo wanaagsan, xumayn.