heernaan

(Dheehnaan-ta)

Dheeh lahaan.

m.f.dh eeg dheehan². la-mid: dheehnaansho.

f. n., [abstract] state of being enamelled ~ plated

Mistura

Mixture

de: state of being enamelled ~ plated

lx: dheehnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: dheehnaan

Prontezza

Readiness

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax heeraar loo yeelay ahaansho (gabar). 2. Ood iyo wixi lamida meel ku wareegsan.

f.mg4 1. Wax heeraar loo yeelay ahaansho (gabar). 2. Ood iyo wixi lamida meel ku wareegsan. m.f.dh, heeraarnaan.

(Eeraan-ka)

Socod ama orod aad u dheer; dheerayn; duulid; booddo.

m.l 1. Socod ama orod badan. 2. Ee. ah: nooc geela ka mid ah oo dhaadheer.

m. n. long walk ~ run; race

-ka: (magac, lab, keli) nooc geela ka mid ah oo dhaadheer.

eeraan-ka: (magac, lab, keli) socod ama orod aad u dheer. Eeraan ayaan hashii orodday ku gaadhay. Dh: dheerayn, duulid, booddo.

eeraan -ka: (magac, lab, keli) xoolo tiradoodu ay 100 gaadhayso. Dh: wegen.

de: long walk ~ run; race

lx: eeraan

pd: (-ka)

ps: n-m

key: eeraan

La heeray; naafo laga dhigay.

heeran¹: m.l.kh la-mid: heerin.

heeran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Wax la jaray noqosho. 2. Heerin u safrid.

heeran³: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la jaray ahaansho.

der. [adjective] wounded, mutilated, maimed; crippled

heeran [inchoative] v. be wounded ~ maimed, get crippled

heeran m. n., [collective] group of women seeking husbands in another area

-ah: (adj) marriage-seeker, especially women seeking marriage from different area from where they live

(tilmaame) cid la heeray; cid naafo laga dhigay.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax baaqi soo noqday oo wax kale ka soo hadhay ahaan. Dh: hadhnaan.

(tilmaame.) rati heense la saaray.

(Heeraab-ka)

1. Docda hoose oo doonyaha iyo wixii la mid ah, tiir dheer oo ku yaal oo isu wada haya, shalmaankuna madaxa hoose ku wada hayaan; lafdhabarta doonyaha.

2. (dab) dab baxa haya oo aan weli ololin; hulaaq.

m.l (-bo, m.l) Docda hoose ee doonyaha tiir dheer oo ku yaal oo isu haya, shalmaankuna madaxa hoose ku hayo.

m. n. keel of boat

-ka: (magac, lab, keli) dab, dab baxaya oo aan weli ololin; hulaaq.

heeraab -ta: (magac, dhedig, keli) docda hoose ee doonyaha iyo wixii la mid ah, tiir dheer oo ku yaal oo isku wada haya; wuxuu wada hayaa shalmaanka oo madaxa hoose kula wada jira; waa na lafdhabarta doonta. Dh: udubdhexaad.

heeraab -ta: (magac, dhedig, keli) dab baxaya oo aan weli ololin. Dabku weli waa heeraab.

de: keel of boat

lx: heeraab

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: heeraab

(Heeraar-ka)

Ood ama wax la mid ah oo dhawraarin darteed wax ku wareegsan; deyr; xero; sarsar; meegaar.

heeraar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Timo wareeg ah oo gabdhaha aan weli qaan gaarin loogu reebo madaxa. 2. Ood iyo wixi lamida oo meel ku wareegsan.

heeraar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Gabar yar oo aan weli qaangaarin, iyadoo food loo reebayo dhalada ka xiirid. 2. Ood iyo wixi lamida meel ku wareejin.

heeraar¹: m.l 1. Timo wareeg ah oo gabdhaha aan weli qaan gaarin loogu reebo madaxa. 2. Ood iyo wixi lamida oo meel ku wareegsan.

heeraar²: f.g1 1. Gabar yar oo aan weli qaangaarin, iyadoo food loo reebayo dhalada ka xiirid. 2. Ood iyo wixi lamida meel ku wareejin. m.f.dh, heeraarid.

m. n. fence

-ka: (n) enclosure (enkalowshar)-, fence (feens)

-ka: (magac, lab, keli) ood ama wax la mid ah oo dhawraarin darteed meel loogu wareejiyo; dayr wareegsan. Heeraarta ha gurin bahalkaa ka soo dhacayee. Dh: deyr, xero, sarsar, meegaard.

de: fence

lx: heeraar

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: heeraar

m.f.dh eeg horan. la-mid: hornaansho.

m.f.dh eeg huran. la-mid: hurnaansho, hurranaan, hurranaansho.

-ta: (magac, lab, keli) wax shidan ahaan; ololnaan.

-ka: (magac, lab, keli) garoonka kubbadda lagu cayaaro; garoon.

m.f.dh eeg beegan². la-mid: beegnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) cabbirnaan; qiyaasnaan.

beegnaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel ku jeedid ama ku wajahnaan.

(Ceednaan-ta) (u ceednaan)

Baahi weyn wax u qabid.

m.dh la-mid: caydnaan.

f. n., [abstract] need, desire

-ta: (magac, dhedig, keli) «u» baahi weyn wax u qabid. Dh: caydanaan.

de: need, desire

lx: ceednaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

see: caydnaan

key: ceednaan

ceeryaan¹: m.dh Dhado iyo ciiro isku jira. la-mid: ceeryaamo, ciiryaamo, ciiryaan.

ceeryaan²: m.dh (fiisikis) Cuf dhibco biyood ah oo ku jira lakabyada hoose ee gibilka, waxaana u sabab ah uumibiyoodka biyaha isugu rogaya hawada dhexdeeda, taas oo keenta aragtida oo si dhexdhexaaha u yaraata.

ceeryaan¹: m.dh Dhado iyo ciiro isku jira. la-mid: ceeryaamo, ciiryaamo, ciiryaan.

ceeryaan²: m.dh (fiisikis) Cuf dhibco biyood ah oo ku jira lakabyada hoose ee gibilka, waxaana u sabab ah uumibiyoodka biyaha isugu rogaya hawada dhexdeeda, taas oo keenta aragtida oo si dhexdhexaaha u yaraata.

Mist

-ta: (magac, dhedig, keli) fad fudud oo taagagga dhulka ku dahaadhma oo sii daaya dhibco yaryar oo biyo ah. Dh: ceeryaamo.

-ta: (magac, dhedig, keli) deyr lahaan; ijaar ku soo wareegsan lahaan. Beertu deyrnaan ayay u baahan tahay.

(Dheeraan-ta)

Dheeraansho.

m.f.dh eeg dheer². la-mid: dheeraansho, dheeri².

f. n., [abstract] height, tallness, depth; state of being long, tall ~ deep

-ta: (n) tallness (toolnas); depth (depth)-, [opposite of gaabnaan]

-ta: (magac, dhedig, keli) korid oo mar walba in ku biirid. Dh: korid.

dheeraan-ta: (magac, dhedig, keli) wax halka la joogo ka fog oo intii u jiray ka sii durugsan ahaan.

de: height, tallness, depth; state of being long, tall ~ deep

lx: dheeraan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: dheeraan

-ta: (magac, dhedig, keli) heeryo korka ka saarid; qalabka rarka saarid. Dh: rarayn. Li: furid.

m.f.dh eeg jeeban. la-mid: jeebnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) labada gacmood ba ka xidhnaan.

m.f.dh eeg jeexan². la-mid: jeexnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid dillaacsan ahaan.

(Qeexnaan-ta)

Wax qeexan ahaan; caddaan.

m.f.dh eeg qeexan. la-mid: qeexnaansho.

f. n., [abstract] clearness, thoroughness, state of being well-defined

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qeexan ahaan. Qaacidada cilmiga ah qeexnaanta ayaa lagu fahmaa. Dh: caddaan.

a: qeexnaansho (/ha) [vn6-m-st]

de: clearness, thoroughness, state of being well-defined

lx: qeexnaan

pd: (-ta)

ps: n1-f-abs

key: qeexnaan

(Reebnaan-ta)

Wax la reebay ahaansho.

m.f.dh eeg reeban. la-mid: reebnaan-sho.

f. n., [abstract] state of being left, reserved

Divieto

Interdiction

(tilmaame) wax la reebay ahaan.

reebnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax reeban ahaan.

a: reebnaansho (/ha) [vn6-m-st]

de: state of being left, reserved

lx: reebnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: reebnaan

m.f.dh eeg yeelan. la-mid: yeelnaansho.

m.f.dh eeg heeraaran. la-mid: heeraarnaansho.

m.l/dh la-mid: heernaan.

m.f.dh eeg shareeran². la-mid: shareernaansho.

m.f.dh eeg afmeeran. la-mid: afmeernaansho.

m.dh la-mid: dardarnaan.

m.dh la-mid: dardarnaan.

(Heegganaan-ta)

Heeggan ahaan (ama heeganaan).

m.dh la-mid: heegnaan.

f. n., [abstract] state of being on patrol ~ alert

-ta: (magac, dhedig. keli) diyaar ahaan; heegan ahaan.

a: heegnaan (ta) [n-f-abs]

de: state of being on patrol ~ alert

lx: heegganaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: heegganaan

(Heellanaan-ta)

Wax heellan ahaan.

m.f.dh eeg heellan. la-mid: heellanaansho, helloonaan, helloonaansho.

f. n., [abstract] loyalty, obedience

-ta: (magac, dhedig, keli) wax heellan ahaan; hanwaynaan iyo niyad samaan wax loo hayo. Dh: doonidtaan. Li: niyadjabsanaan.