Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Heeraar-ka)

2

Ood ama wax la mid ah oo dhawraarin darteed wax ku wareegsan; deyr; xero; sarsar; meegaar.

waa la naqliyay ✓

1

heeraar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Timo wareeg ah oo gabdhaha aan weli qaan gaarin loogu reebo madaxa. 2. Ood iyo wixi lamida oo meel ku wareegsan.

2

heeraar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Gabar yar oo aan weli qaangaarin, iyadoo food loo reebayo dhalada ka xiirid. 2. Ood iyo wixi lamida meel ku wareejin.

waa la naqliyay ✓

1

heeraar¹: m.l 1. Timo wareeg ah oo gabdhaha aan weli qaan gaarin loogu reebo madaxa. 2. Ood iyo wixi lamida oo meel ku wareegsan.

2

heeraar²: f.g1 1. Gabar yar oo aan weli qaangaarin, iyadoo food loo reebayo dhalada ka xiirid. 2. Ood iyo wixi lamida meel ku wareejin. m.f.dh, heeraarid.

waa la naqliyay ✓

m. n. fence

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) enclosure (enkalowshar)-, fence (feens)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ood ama wax la mid ah oo dhawraarin darteed meel loogu wareejiyo; dayr wareegsan. Heeraarta ha gurin bahalkaa ka soo dhacayee. Dh: deyr, xero, sarsar, meegaard.

waa la naqliyay ✓

1

de: fence

2

lx: heeraar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: heeraar

waa la naqliyay ✓

m.l Xarig dheer oo xoolaha lagu xiro si uu u daaqo una fogaan.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Heeraar samaysasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Plural ofheer] levels (levelis)-, stages (isteejis)

waa la naqliyay ✓

1

(Feeraar-ka)

2

Kala fogaan; kala durugsan.

waa la naqliyay ✓

m.l Kala fogaan, kala durugsanaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Kala fogaan, kala durugsanaan.

waa la naqliyay ✓

1

v. be spread out ~ separate

2

feeraar vl. n. separation

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) biyo ama wax la mid ah, dul salalid. Dh: seeraar, sabbayn.

2

feeraar -ka: (magac, lab, keli) kala fogaan, kala durugsanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Geeraar-ka)

2

Jaadadka maansada mid kamid ah oo gabayga u dhow kase tixo gaaggaaban.

waa la naqliyay ✓

1

geeraar¹: m.l (-rro, m.dh) Maansada qayb ka mid ah oo gabayga ka tix gaaban, si gaar ahna loogu luuqeeyo.

2

geeraar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Geeraar tirin.

waa la naqliyay ✓

1

geeraar¹: m.l (-rro, m.dh) Maansada qayb ka mid ah oo gabayga ka tix gaaban, si gaar ahna loogu luuqeeyo.

2

geeraar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Geeraar tirin. m.f.dh, geeraarid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. Somali epic poem, ballad poetry ~ song (mostly about war)

2

geeraar v. compose ~ recite a Somali epic poem ~ song

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a Somali narrative poem: epic (epik); ballad (baalad); usually sung by man

waa la naqliyay ✓

(fal) jaadka maansada loo yaqaan geeraar, tiri. Arooska aynu caawa tegeyno ka geeraar. geeraar-ka: (magac, lab, keli) jaad maansada ka mid ah oo sida gabayga loogu luqeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Heemaar-ka)

2

1. Badar (budo, jiriir, buunshe) lagu daro burcadka la shiila hayo, si uu miidda iyo gufarka u kala sooco, dabadeedna weelka guntiisa ku hara.

3

2. Waxyar; dindin; qarroor.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Budo yar oo lagu bitiyo subag la shiilayo si xantadu hoos u degto. 2. Heerka uu sameeyo dareere weel ku jira. 3. Hoore yar oo weel salkii ku jira.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] grains put into milk to encourage the ghee to separate

2

heemaar m. n., [collective] scraps, scrapings from a vessel

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) badar iyo wixii la mid ah, oo lagu daro burcadka la shiilo, si uu miidda iyo gufarka u kala sooco, dabadeednal weelka guntiisa ku hara. Marka codcodka la miiro heemaarka dumarkaa cuna.

2

heemaar-ka: (magac, lab, keli) gororka caanaha ah ee gorofka guntiisa ku hadha. Dh: goror, hambo.

3

heemaar-ka: (magac, lab, keli) subag la shiilay huubaha iyo hadhaaga weelka kaga hadha. heemaari: (fal) caano fuuqso; hiinso.

waa la naqliyay ✓

1

(Heeraab-ka)

2

1. Docda hoose oo doonyaha iyo wixii la mid ah, tiir dheer oo ku yaal oo isu wada haya, shalmaankuna madaxa hoose ku wada hayaan; lafdhabarta doonyaha.

3

2. (dab) dab baxa haya oo aan weli ololin; hulaaq.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bo, m.l) Docda hoose ee doonyaha tiir dheer oo ku yaal oo isu haya, shalmaankuna madaxa hoose ku hayo.

waa la naqliyay ✓

m. n. keel of boat

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dab, dab baxaya oo aan weli ololin; hulaaq.

2

heeraab -ta: (magac, dhedig, keli) docda hoose ee doonyaha iyo wixii la mid ah, tiir dheer oo ku yaal oo isku wada haya; wuxuu wada hayaa shalmaanka oo madaxa hoose kula wada jira; waa na lafdhabarta doonta. Dh: udubdhexaad.

3

heeraab -ta: (magac, dhedig, keli) dab baxaya oo aan weli ololin. Dabku weli waa heeraab.

waa la naqliyay ✓

1

de: keel of boat

2

lx: heeraab

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: heeraab

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) Ka s.: wax, wax ku gudbanaa dhaafid.

waa la naqliyay ✓

nickname-m he who throws something out of sight (i.e., over a wall). Lit: someone who marauds around unexpectedly; restless person. Cf: Warfaa

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo nin dhaqdhaqaaq badan ama dhib iyo dagaal leh.

waa la naqliyay ✓

(fal) dulsabbee oo ha deggin. Dh: deg. sabbay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab keli) eeg waraar.

waa la naqliyay ✓

1

(Sarsar-ka)

2

1. Sarmooyin yaryar oo aan hoos sii jirin oo oogada loo yeelo, si wax hoos ku qolaysmay, toobin ama wax kale, dibadda loogu soo saaro; tiiftiif.

3

2. Oodda reerka dusha kaga oodan; deyr; xero; meegaar; heeraar.

waa la naqliyay ✓

1

cuncun¹: m.l Xajiin oogada nafleyda ku dhacda oo keenta xoqod badan.

2

cuncun²: m.l (daawo) Xaalad cudur oo ka timaadda falgal jirku kaga hortagayo dhibaato dibedda uga timid, waxay xaaladdaasu noqon kartaa: mid muddo gaaban ama mid muddo dheer. Holaca muddada gaaban waa falgal difaac oo degdeg ah oo ay soohyadu kaga hartagaan dhibaato ka timaadda: jermi nool, walax kiimikaad ama fiisikaad. Astamaha: xanuun, kul, cassaan, barar iyo hawl gab. Xididdada dhiiga ee goobta waxaasi ka dhacayaan way dabcayaan oo ballaaranayaan sidaas darteed socodka dhiigga waa ku badanyahay goobtaas. Unugyada cadcad waxay galaan soohyada waxayna bilaawaan in heeraaryeeyaan baktiiriyada iyo waxyaabaha dibedda ka yimid soohyada waxay cunaan wixii dhintay oo way nadiifinayaan marar waxa sameysma malax waxaana bilowda buskood.

3

cuncun³: f.g1 (-nay, ntay) Xajiin xoqod u baahan dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

heer¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dareere weel lagu shubay raadka uu reebo. 2. Jago; derejo.

2

heer²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax goyn. 2. Wax heeraar ku samayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg heeraaro.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg heeraaran. la-mid: heeraarnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: heeraaran.

waa la naqliyay ✓

1

holac¹: m.l (-yo, m.dh) Kulayl; dab; olol; holoc.

2

holac²: m.l (daawo) Xaalad cudur oo ka timaadda falgal jirku kaga hortagayo dhibaato dibedda uga timid, waxay xaaladdaasu noqon kartaa: mid muddo gaaban ama mid muddo dheer. H.a muddada gaaban waa falgal difaac oo degdeg ah oo ay soohyadu kaga hortagaan dhibaato ka timaadda: jermi nool, walax kiimikaad ama fiisikaado. Astamaha: xanuun, kul, casaan, barar iyo hawl gab. Xididdada dhiiga ee goobta waxaasi ka dhacayaan way dabcayaan oo ballaaranayaan sidaas darteed socodka dhiigga waa ku badanyahay goobtaas. Unugyada cad-cad galaan soohyada waxayna bilaawaan in heeraaryeeyaan baktiiriyada iyo waxyaabaha dibedda ka yimid soohyada waxay cunaan wixii dhintay oo way nadiifinayaan marar waxa sameysma malax waxaana bilowda biskood.

waa la naqliyay ✓

1

siibad¹: m.l la-mid: siibasho.

2

siibad²: m.dh (siibado, m.l) Dayr; heeraar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Deyr; heeraar.

waa la naqliyay ✓

1

cuncun¹: m.l Xajiin oogada nafleyda ku dhacda oo keenta xoqod badan.

2

cuncun²: m.l (daaw.) Xaalad cudur oo ka timaadda falgal jirku kaga hortagayo dhibaato dibedda uga timid, waxay xaaladdaasu noqon kartaa: mid muddo gaaban ama mid muddo dheer. Holaca muddada gaaban waa falgal difaac oo degdeg ah oo ay soohyadu kaga hartagaan dhibaato ka timaadda: jermi nool, walax kiimikaad ama fiisikaad. Astamaha: xanuun, kul, cassaan, barar iyo hawl gab. Xididdada dhiiga ee goobta waxaasi ka dhacayaan way dabcayaan oo ballaaranayaan sidaas darteed socodka dhiigga waa ku badanyahay goobtaas. Unugyada cadcad waxay galaan soohyada waxayna bilaawaan in heeraaryeeyaan baktiiriyada iyo waxyaabaha dibedda ka yimid soohyada waxay cunaan wixii dhintay oo way nadiifinayaan marar waxa sameysma malax waxaana bilowda buskood.

3

cuncun³: f.g1 (-nay, ntay) Xajiin xoqod u baahan dareemid. m.f.dh, cuncunid.

waa la naqliyay ✓

1

holac¹: m.l (-yo, m.dh) Kulayl; dab; olol; holoc.

2

holac²: m.l (daaw.) Xaalad cudur oo ka timaadda falgal jirku kaga hortagayo dhibaato dibedda uga timid, waxay xaaladdaasu noqon kartaa: mid muddo gaaban ama mid muddo dheer. H.a muddada gaaban waa falgal difaac oo deg-deg ah oo ay soohyadu kaga hortagaan dhibaato ka timaadda: jermi nool, walax kiimikaad ama fiisikaado. Astamaha: xanuun, kul, casaan, barar iyo hawl gab. Xididdada dhiiga ee goobta waxaasi ka dhacayaan way dabcayaan oo ballaaranayaan sidaas darteed socodka dhiigga waa ku badanyahay goobtaas. Unugyada cad-cad galaan soohyada waxayna bilaawaan in heeraaryeeyaan baktiiriyada iyo waxyaabaha dibedda ka yimid soohyada waxay cunaan wixii dhintay oo way nadiifinayaan marar waxa sameysma malax waxaana bilowda biskood.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Deyr; heeraar.

waa la naqliyay ✓

v.tr. - xaydaamid, ood ku wareejin, heeraarid.

waa la naqliyay ✓

1

heeraaraal

2

ku soo wareejin

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku samee sarmooyin yaryar dubka sare sidii qof la toobayo oo kale ama xariirid. Dh: tiiftiif, tiftiif.

2

sarsar -ka: (magac, lab, keli) oodda reerka dusha lagaga dayro si aan bahalku ugu soo dhicin. Dh: bawd, deyr, heeraar.

3

sarsar -ka: (magac, lab, keli) weel yar oo wareegsan oo bakeeriga la hoos dhigo; saxan aad u yar oo la hoos dhigo kubbaayada kolka shaah, bun iyo wixii la mid ah intii koob lagu shubo dadka loogu geeyo, ka na ilaaliya shaaha inuu miiska ku dul daato. Dh: saysar.

4

sarsar -ka: (magac, lab, keli) gees ama baal. Dh: dhinac, dhan, fay, barbar, hareer.

5

sarsar-ka: (magac, lab, keli) xaradh yaryar oo aan hoos jirin oo oogada loo yeelo; tiiftiif yaryar oo wejiga loo yeelo.

waa la naqliyay ✓

Cabbirka labanlaaban ee ku kooban dusha xeraysan ama heeraaran, Bedka gurigu ku fadhiyo waa mt. 4 x 6 = M² 24

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Neef xoolo ah xirid si uu u daaqo, una fogaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Neef xoolo ah xirid si uu u daaqo, una fogaan. m.f.dh, dheeraarin.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax heeraar loo yeelay ahaansho (gabar). 2. Ood iyo wixi lamida meel ku wareegsan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 1. Wax heeraar loo yeelay ahaansho (gabar). 2. Ood iyo wixi lamida meel ku wareegsan. m.f.dh, heeraarnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg heeraar².

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiim.) (Atam). Dhiska elektarooneed ee tilmaamaya sida elektaroonada ku gadaaman bu'du u habaysanyihiin, gaar ahaan heertamarrada ay ku sugan yihiin. Elektaroon kasta waxa xaaladdiisa. Lagu asteeyaa afarta tiro kuwaantam.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) 'Atam', dhiska elektarooneed ee tilmaamaya sida elektaroonada ku gadaaman bu'du u habaysanyihiin, gaar ahaan heertamarrada ay ku sugan yihiin. Elektroon kasta waxa xaaladdiisa. Lagu asteeyaa afarta tiro kuwaantam.

waa la naqliyay ✓

1

(Beersaar-ka)

2

Hab fardaha loo fuulo ama loogu tabeeyo; iyadoo aan rakaabka cagta la saarine lagu boodo oo beerka la saaro ama hadba dhinac laysaga dhejiyo oo dabadeed lagu tooso; (ama beersaaro).

waa la naqliyay ✓

1

beersaar¹: m.l la-mid: beersaarid.

2

beersaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Faras leedda ah fuulid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] leap onto a horse, mount with a jump

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qaab fardaha loo fuulo oo aan rakaabka cagta la saarin ee lagu boodo, beerka la saaro ama hadba dhinac la isaga dejiyo oo lagu tooso. Beersaar baan faraska ku kori jirey markaan gaban ahaaye. Dh: beersaaro.

waa la naqliyay ✓

1

de: leap onto a horse, mount with a jump

2

lx: beersaar

3

pd: (beersaaray)

4

ps: v1=cmp

5

key: beersaar

waa la naqliyay ✓

1

(Dheeraad-ka)

2

1. Waxa tiro, ama qiyaas kale, oo la og yahay intay tahay, soo raaca oo wehesha ama ka soo hara.

3

2. (dad, alaabo,...) loo haysto in hadhow, kolka loo baahdo lagu adeegto ama wax lagu qabsado, wixii xumaaday ama jabay, beddelkood ahaan; dheeri; buro; siyaado.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax tiro ama qiyaas la isla ogyahay siyaado ku ah. la-mid: dheeri¹.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax tiro ama qiyaas la isla ogyahay siyaado ku ah.

waa la naqliyay ✓

Redundant

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): surplus, remainder; excess; appendix, addition; extra, extensive

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) surplus (serpalas); extra (ikistara); supernumerary; addition (adhi-shin)-, excess ~ saa'id, buro, siyaado

waa la naqliyay ✓

1

Addizionale; extra

2

Additional; extra

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mid meel fog jooga noqosho.

2

dheeraad -ka: (magac, lab, keli) wax dheer noqosho.

3

dheeraad: (tilmaame) wax ka siyaadsan intii la ogaa ama la rabay. Soddon saniyo dheeraad, intaa waa ku sugayoo, nafta kugu sasabayee. Dh: dheeri.

waa la naqliyay ✓

1

de: surplus, remainder; excess; appendix, addition; [atr.] extra, extensive

2

lx: dheeraad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: dheeraad

waa la naqliyay ✓

مَزيد

waa la naqliyay ✓

1

(Dheeraan-ta)

2

Dheeraansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dheer². la-mid: dheeraansho, dheeri².

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] height, tallness, depth; state of being long, tall ~ deep

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) tallness (toolnas); depth (depth)-, [opposite of gaabnaan]

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) korid oo mar walba in ku biirid. Dh: korid.

2

dheeraan-ta: (magac, dhedig, keli) wax halka la joogo ka fog oo intii u jiray ka sii durugsan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: height, tallness, depth; state of being long, tall ~ deep

2

lx: dheeraan

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-abs

5

key: dheeraan

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax kala durgin. la-mid: firaari.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax kala durgin. m.f.dh, feeraarin. la-mid: firaari.

waa la naqliyay ✓

v. separate, move apart, spread out

waa la naqliyay ✓

(fal) kala durki; kala fogee. Dh: tabaaqili. Li: jinqiyee.

waa la naqliyay ✓

1

de: separate, move apart, spread out

2

lx: feeraari

3

pd: (feeraariyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: feeraari

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qofka wax kasta oo cid ka sarraysa farto ama ka doonto, aan diidin ama hadal ka soo celine yeela oo haye yiraahda. Dh: haaheeyaraac.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax heensasho.

waa la naqliyay ✓

v. sip up small amount of liquid

waa la naqliyay ✓

1

de: sip up small amount of liquid (remaining in a container)

2

lx: heemaari

3

pd: (heemaariyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: heemaari

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg heeran³. la-mid: heernaan-sho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo jeeraaro samayn.

waa la naqliyay ✓

v. train a horse by making it circle around oneself at the end of a rope

waa la naqliyay ✓

(fal) orod isa sii daa oo carar.

waa la naqliyay ✓

1

de: train a horse by making it circle around oneself at the end of a rope

2

lx: jeeraari

3

pd: (jeeraariyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: jeeraari

waa la naqliyay ✓

1

(Jeeraara-da)

2

(fardo) durduro, badanaa kolkay qofka jarayna haya, ku gaafwareega hayaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Orod wareeg ah oo farxadi ku jirto oo xooluhu sameeyaan. la-mid: jeerarin.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of training a horse

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) arrin aad u daba dheeraatay. Dh: daahid.

2

jeeraaro -da: (magac, dhedig, keli) orod ciyaareed baraarku xilliyada barwaaqada ah hadba dhinac u yaaco.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of training a horse

2

lx: jeeraaro

3

pd: (/da)

4

ps: vn6-f

5

key: jeeraaro

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg reermaadh.

waa la naqliyay ✓

lg2 (-iyay, -isay) Wax la tuurayo si ay meel shishe oo aan muuqan ugu dhacaan, wax dheer oo soke dusha ka marin.

waa la naqliyay ✓