Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Heeraab-ka)

2

1. Docda hoose oo doonyaha iyo wixii la mid ah, tiir dheer oo ku yaal oo isu wada haya, shalmaankuna madaxa hoose ku wada hayaan; lafdhabarta doonyaha.

3

2. (dab) dab baxa haya oo aan weli ololin; hulaaq.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bo, m.l) Docda hoose ee doonyaha tiir dheer oo ku yaal oo isu haya, shalmaankuna madaxa hoose ku hayo.

waa la naqliyay ✓

m. n. keel of boat

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dab, dab baxaya oo aan weli ololin; hulaaq.

2

heeraab -ta: (magac, dhedig, keli) docda hoose ee doonyaha iyo wixii la mid ah, tiir dheer oo ku yaal oo isku wada haya; wuxuu wada hayaa shalmaanka oo madaxa hoose kula wada jira; waa na lafdhabarta doonta. Dh: udubdhexaad.

3

heeraab -ta: (magac, dhedig, keli) dab baxaya oo aan weli ololin. Dabku weli waa heeraab.

waa la naqliyay ✓

1

de: keel of boat

2

lx: heeraab

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: heeraab

waa la naqliyay ✓

1

(Heehaab-ka)

2

Heehaabid.

waa la naqliyay ✓

1

heehaab¹: m.l la-mid: heehow¹.

2

heehaab²: f.mg1 (-bay, -btay) la-mid: heehow².

waa la naqliyay ✓

v. fly, hover; float, keep afloat, flap (about); be unstable ~ unsteady

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) float or suspend in the air; hover (hovar); suspend (saspeendh); flutter (falat ter)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iyada oo aanay wax ku hayaa jirin, hawada dusheeda, sabbee. Hawada iska dhex heehaab. Dh: sabbee. Li: deg, quus, muquuro.

2

heehaab -ka: (magac, lab, keli) sabbaynta hawada, adiga oo aan wax kale qabsan. Dh: heehaabid.

waa la naqliyay ✓

1

bw: heehow

2

de: fly, hover; float, keep afloat, flap (about); be unstable ~ unsteady

3

lx: heehaab

4

nt: heehaab (ka) [vn-m]

5

pd: (heehaabay)

6

ps: v1=

7

key: heehaab

waa la naqliyay ✓

1

(Heeraar-ka)

2

Ood ama wax la mid ah oo dhawraarin darteed wax ku wareegsan; deyr; xero; sarsar; meegaar.

waa la naqliyay ✓

1

heeraar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Timo wareeg ah oo gabdhaha aan weli qaan gaarin loogu reebo madaxa. 2. Ood iyo wixi lamida oo meel ku wareegsan.

2

heeraar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Gabar yar oo aan weli qaangaarin, iyadoo food loo reebayo dhalada ka xiirid. 2. Ood iyo wixi lamida meel ku wareejin.

waa la naqliyay ✓

1

heeraar¹: m.l 1. Timo wareeg ah oo gabdhaha aan weli qaan gaarin loogu reebo madaxa. 2. Ood iyo wixi lamida oo meel ku wareegsan.

2

heeraar²: f.g1 1. Gabar yar oo aan weli qaangaarin, iyadoo food loo reebayo dhalada ka xiirid. 2. Ood iyo wixi lamida meel ku wareejin. m.f.dh, heeraarid.

waa la naqliyay ✓

m. n. fence

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) enclosure (enkalowshar)-, fence (feens)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ood ama wax la mid ah oo dhawraarin darteed meel loogu wareejiyo; dayr wareegsan. Heeraarta ha gurin bahalkaa ka soo dhacayee. Dh: deyr, xero, sarsar, meegaard.

waa la naqliyay ✓

1

de: fence

2

lx: heeraar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: heeraar

waa la naqliyay ✓

1

(Shalmaan-ka)

2

1. Qoryo heeraabka afka ku wada haya oo doonyaha fero u ah.

3

2. Doonyo xoogag badan oo maraakiibta wax ka soo roga.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Qoryo heeraabka afka ku wada haya oo doonyaha feero u ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qoryo heeraabka afka ku haya oo doonyaha feedho u ah; shilmaan. shalmaan -ka: (magac, lab, keli) doonyo xoog badan oo wax lagaga soo rogo maraakiibta iyo doonyaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheeraad-ka)

2

1. Waxa tiro, ama qiyaas kale, oo la og yahay intay tahay, soo raaca oo wehesha ama ka soo hara.

3

2. (dad, alaabo,...) loo haysto in hadhow, kolka loo baahdo lagu adeegto ama wax lagu qabsado, wixii xumaaday ama jabay, beddelkood ahaan; dheeri; buro; siyaado.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax tiro ama qiyaas la isla ogyahay siyaado ku ah. la-mid: dheeri¹.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax tiro ama qiyaas la isla ogyahay siyaado ku ah.

waa la naqliyay ✓

Redundant

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): surplus, remainder; excess; appendix, addition; extra, extensive

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) surplus (serpalas); extra (ikistara); supernumerary; addition (adhi-shin)-, excess ~ saa'id, buro, siyaado

waa la naqliyay ✓

1

Addizionale; extra

2

Additional; extra

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mid meel fog jooga noqosho.

2

dheeraad -ka: (magac, lab, keli) wax dheer noqosho.

3

dheeraad: (tilmaame) wax ka siyaadsan intii la ogaa ama la rabay. Soddon saniyo dheeraad, intaa waa ku sugayoo, nafta kugu sasabayee. Dh: dheeri.

waa la naqliyay ✓

1

de: surplus, remainder; excess; appendix, addition; [atr.] extra, extensive

2

lx: dheeraad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: dheeraad

waa la naqliyay ✓

مَزيد

waa la naqliyay ✓

1

(Dheeraan-ta)

2

Dheeraansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dheer². la-mid: dheeraansho, dheeri².

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] height, tallness, depth; state of being long, tall ~ deep

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) tallness (toolnas); depth (depth)-, [opposite of gaabnaan]

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) korid oo mar walba in ku biirid. Dh: korid.

2

dheeraan-ta: (magac, dhedig, keli) wax halka la joogo ka fog oo intii u jiray ka sii durugsan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: height, tallness, depth; state of being long, tall ~ deep

2

lx: dheeraan

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-abs

5

key: dheeraan

waa la naqliyay ✓

m.l Xarig dheer oo xoolaha lagu xiro si uu u daaqo una fogaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) hawada dhex marsii.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qofka wax kasta oo cid ka sarraysa farto ama ka doonto, aan diidin ama hadal ka soo celine yeela oo haye yiraahda. Dh: haaheeyaraac.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Heeraar samaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg heeran³. la-mid: heernaan-sho.

waa la naqliyay ✓

1

(Eeraan-ka)

2

Socod ama orod aad u dheer; dheerayn; duulid; booddo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Socod ama orod badan. 2. Ee. ah: nooc geela ka mid ah oo dhaadheer.

waa la naqliyay ✓

m. n. long walk ~ run; race

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nooc geela ka mid ah oo dhaadheer.

2

eeraan-ka: (magac, lab, keli) socod ama orod aad u dheer. Eeraan ayaan hashii orodday ku gaadhay. Dh: dheerayn, duulid, booddo.

3

eeraan -ka: (magac, lab, keli) xoolo tiradoodu ay 100 gaadhayso. Dh: wegen.

waa la naqliyay ✓

1

de: long walk ~ run; race

2

lx: eeraan

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: eeraan

waa la naqliyay ✓

La heeray; naafo laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

1

heeran¹: m.l.kh la-mid: heerin.

2

heeran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Wax la jaray noqosho. 2. Heerin u safrid.

3

heeran³: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la jaray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] wounded, mutilated, maimed; crippled

2

heeran [inchoative] v. be wounded ~ maimed, get crippled

3

heeran m. n., [collective] group of women seeking husbands in another area

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) marriage-seeker, especially women seeking marriage from different area from where they live

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) cid la heeray; cid naafo laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Plural ofheer] levels (levelis)-, stages (isteejis)

waa la naqliyay ✓

1

(Heesaa-ga)

2

Qof heesta tirin yaqaan ama qaadi yaqaan ama hawshiisuba tahay inuu heeso; laashin; heese.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aayaal, m.l/dh) Qof heesta ku luuqayn yaqaana.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aayaal, m.l/dh) Qof heesta ku luuqayn yaqaana.

waa la naqliyay ✓

m. n. singer

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) singer (singar)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof heesta tirin yaqaan ama qaadi yaqaan ama hawshiisuba tahay inuu heeso. Dh: laashin, heese.

waa la naqliyay ✓

1

de: singer

2

lx: heesaa

3

pd: (-ga)

4

ps: n7-m

5

key: heesaa

waa la naqliyay ✓

1

(Hiraab-ta)

2

1. Habeenka gelinkiisa danbe, intaan waagu beryin.

3

2. Cunnada kolkaas la cuno oo bisha soonqaad; suxuur.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo, m.l) 1. Saacadaha dambe ee habeenka inta aan waagu beryin. 2. Cuntada soonka ee la cuno habeenka saacadihiisa dambe inta aan waagu beryin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo, m.l) 1. Saacadaha dambe ee habeenka inta aan waagu beryin. 2. Cuntada soonka ee la cuno habeenka saacadihiisa dambe inta aan waagu beryin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. second half of the night, from midnight until dawn

2

hiraab [feminine] n. meal eaten at midnight during Ramadan

waa la naqliyay ✓

name-m second half of the night, from midnight until dawn. Lit: born during the second half of the night. Syn: Hiraabe, Hiraabey

waa la naqliyay ✓

ama Hiraabe, magac loo baxsho wiil dhashay habeenkii gellinka danbe.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cuntada la cuno waadhawaadka, gaar ahaan bisha ramadaan. Dh: suxuur.

2

hiraab -ta: (magac, dhedig, keli) xilliga daakiraadda ka yar horraysa; habeennimada gelinkeeda danbe, inta aan waagu soo beryin. Dh: suxuur.

waa la naqliyay ✓

n. phr., genetive: rural, agricultural

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dareen jacayl. Beeraad ban qabaa markaan booqdo baradiinna. Dh: caashaq.

2

beeraad -ka: (magac, lab, keli) beer ka dhigad. Dh: abuurad.

waa la naqliyay ✓

1

de: rural, agricultural

2

lx: beeraad

3

ps: np-gen

4

key: beeraad

waa la naqliyay ✓

1

(Feeraar-ka)

2

Kala fogaan; kala durugsan.

waa la naqliyay ✓

m.l Kala fogaan, kala durugsanaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Kala fogaan, kala durugsanaan.

waa la naqliyay ✓

1

v. be spread out ~ separate

2

feeraar vl. n. separation

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) biyo ama wax la mid ah, dul salalid. Dh: seeraar, sabbayn.

2

feeraar -ka: (magac, lab, keli) kala fogaan, kala durugsanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Geeraar-ka)

2

Jaadadka maansada mid kamid ah oo gabayga u dhow kase tixo gaaggaaban.

waa la naqliyay ✓

1

geeraar¹: m.l (-rro, m.dh) Maansada qayb ka mid ah oo gabayga ka tix gaaban, si gaar ahna loogu luuqeeyo.

2

geeraar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Geeraar tirin.

waa la naqliyay ✓

1

geeraar¹: m.l (-rro, m.dh) Maansada qayb ka mid ah oo gabayga ka tix gaaban, si gaar ahna loogu luuqeeyo.

2

geeraar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Geeraar tirin. m.f.dh, geeraarid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. Somali epic poem, ballad poetry ~ song (mostly about war)

2

geeraar v. compose ~ recite a Somali epic poem ~ song

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a Somali narrative poem: epic (epik); ballad (baalad); usually sung by man

waa la naqliyay ✓

(fal) jaadka maansada loo yaqaan geeraar, tiri. Arooska aynu caawa tegeyno ka geeraar. geeraar-ka: (magac, lab, keli) jaad maansada ka mid ah oo sida gabayga loogu luqeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Heemaal-ka)

2

Habsami iyo qaab-wanaag.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhiil la culay oo caano lagu garooriyey marka laga shubo murudka ku hara. 2. Qaab wanaagsan oo wax leeyihiin. 3. (-lo, m.dh) Agagaar.

waa la naqliyay ✓

m. n. beauty, beautiful form ~ style

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) habsamida iyo qaabwanaagga. Heemaalka iyo quruxda gabadha waa lala ashqaraaray. Dh: habsami, hanaan joog, qaab wanaag.

2

heemaal -ka: (magac, lab, keli) wax yar ama dindin yar oo wax ka soo hadhay. Dh: dindin, goror, qarroor.

3

heemaal -ka: (magac, lab, keli) jaantus caddaynaya fikrad la daahfurayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: beauty, beautiful form ~ style

2

lx: heemaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: heemaal

waa la naqliyay ✓

1

(Heemaar-ka)

2

1. Badar (budo, jiriir, buunshe) lagu daro burcadka la shiila hayo, si uu miidda iyo gufarka u kala sooco, dabadeedna weelka guntiisa ku hara.

3

2. Waxyar; dindin; qarroor.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Budo yar oo lagu bitiyo subag la shiilayo si xantadu hoos u degto. 2. Heerka uu sameeyo dareere weel ku jira. 3. Hoore yar oo weel salkii ku jira.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] grains put into milk to encourage the ghee to separate

2

heemaar m. n., [collective] scraps, scrapings from a vessel

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) badar iyo wixii la mid ah, oo lagu daro burcadka la shiilo, si uu miidda iyo gufarka u kala sooco, dabadeednal weelka guntiisa ku hara. Marka codcodka la miiro heemaarka dumarkaa cuna.

2

heemaar-ka: (magac, lab, keli) gororka caanaha ah ee gorofka guntiisa ku hadha. Dh: goror, hambo.

3

heemaar-ka: (magac, lab, keli) subag la shiilay huubaha iyo hadhaaga weelka kaga hadha. heemaari: (fal) caano fuuqso; hiinso.

waa la naqliyay ✓

1

(Neeqaab-ka)

2

Qoriga dakhalku ku qotomo.

waa la naqliyay ✓

m.l Qoriga dakhalku ku qotomo.

waa la naqliyay ✓

m. n. ship's mast

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qoriga dakhalku ku qotomo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dakhal

2

de: ship's mast

3

lx: neeqaab

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m

6

key: neeqaab

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) Ka s.: wax, wax ku gudbanaa dhaafid.

waa la naqliyay ✓

nickname-m he who throws something out of sight (i.e., over a wall). Lit: someone who marauds around unexpectedly; restless person. Cf: Warfaa

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo nin dhaqdhaqaaq badan ama dhib iyo dagaal leh.

waa la naqliyay ✓

(fal) dulsabbee oo ha deggin. Dh: deg. sabbay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) garoonka kubbadda lagu cayaaro; garoon.

waa la naqliyay ✓