heelli — Macnaha & Turjumaada

-ga: (magac, lab, keli) midhaha geedka higladu bixiyo. Heelli doontow halaq weyn filo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheelli-ga)

2

Qaadka ama culayska rarka oo inta doc u bata dhicid ku dhowaada.

waa la naqliyay ✓

1

dheelli¹: m.l 1. Dhinac u badashada wax culayskiisu dhan u bato oo uu dheellitirankii lumiyo. 2. la-mid: dheelliyid.

2

dheelli²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) Wax culayskiisa dhinac u badasho.

waa la naqliyay ✓

1

dheelli¹: m.l Dhinac u badashada wax culayskiisu dhan u bato oo uu dheellitirankii lumiyo.

2

dheelli²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) Wax culayskiisa dhinac u badasho. m.f.dh, dheelliyid.

waa la naqliyay ✓

1

v. over-balance, lean sideways, fall to one side

2

dheelli vl. n. overbalancing, leaning sideways; unevenly distributed load

waa la naqliyay ✓

-yey/ say: (v) unbalance (an-baa-lansi); overbalance (o-var-baalans); throw off balance; tip the scales

waa la naqliyay ✓

1

(fal) muur raran, kolba dhan u liic. Awrkii wuu dheelliyey ee ila dheellitira.

2

dheelli -ga: (magac, lab, keli) liicid ama janjeedhsi uu culays keeno.

waa la naqliyay ✓

1

(Heeli-ga)

2

Miraha higlada.

waa la naqliyay ✓

m.l Miraha higlaha oo bislaaday.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] fruit of a thornless tree species

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) miraha higlada.

waa la naqliyay ✓

1

cf: higlo (the tree)

2

de: fruit of a thornless tree sp.

3

lx: heeli

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m-col

6

key: heeli

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Neef irmaan canug uu dhalay si uu u godliyo ku sii dayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Neef irmaan canug uu dhalay si uu u godliyo ku sii dayn. m.f.dh, hellin.

waa la naqliyay ✓

1

(Heella-da)

2

Heesaha jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc heesaha jacaylka ah ka mid ah oo waayadii hore la qaadi jirey.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc heesaha jacaylka ah ka mid ah oo waayadii hore la qaadi jirey.

waa la naqliyay ✓

f. n. love song, lyric

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, kali) magac guud oo kulmiya ciyaaraha Soomalida ee sacabka iyo. jiibinta leh intooda badan. Hannaan quruxeey, haweeya acddeey, Horjoogaagu heelo igu dhali. Dh: ciyaar.

2

heello-da: (magac, dhedig, keli) heesaha jaad ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hees

2

de: love song, lyric

3

lx: heello

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: heello

waa la naqliyay ✓

Litoral

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dheelliyid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dheelliyid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig keli) eeg heellanaan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) daayeerka kuwiisa yar yar ee dhabarka lagu sido.

2

heelliyo-da: (magac, dhedig, keli) daayeerka tan dhedigga ah. Kuye heelliyoy toos, miyaan hoolif mooyee, hal turxaana leeyahay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax habeen guuragelin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax habeen guuragelin. m.f.dh, dheelmin.

waa la naqliyay ✓

Aan dhega'adkayn, aan wax diidin; inuu wax qabto u diyaar ah.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof wax u dhega nugul ahaansho. 2. Qof wax u diyaar ah ahaansho. la-mid: heelloon.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof wax u dhega nugul ahaansho. 2. Qof wax u diyaar ah ahaansho. m.f.dh, heellanaan. la-mid: heelloon.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] loyal, obedient

waa la naqliyay ✓

name-f loyal, obedient

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) (u ~) u hanwayn oo niyadsami ku qaba. Dh: heelloon.

waa la naqliyay ✓

1

a: heelloon

2

de: loyal, obedient

3

lx: heellan

4

pd: (heellanaa)

5

ps: adj-der

6

key: heellan

waa la naqliyay ✓

(fal) hees qaad, hee ku luuqay: jiib iyo jaan isla socota samee. Dh: heellee.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar da' weyn oo dhex marta ragga iyo haweenka, waxaana sida badan lagu ciyaaraa geedaha waaweyn hooskooda, waxaana ciyaartan laga dheelaa gobolka Shabeellada hoose iyo meelo kale.

waa la naqliyay ✓

1

(Heel-ka)

2

Inta ceel, degmo, magaalo, kd., u ogog leh; agagaar; sabo; fagaag; heelad.

waa la naqliyay ✓

1

heel¹: m.l 1. Meel, ood, buuro iyo wixi lamida ay ku wareegsanyihiin. 2. Agagaar.

2

heel²: m.dh Hoore yar oo weel salkiisa ku haray.

waa la naqliyay ✓

m. n. space surrounding a settlement ~ well

waa la naqliyay ✓

1

(n) the rounded end portion of the foot under and behind the ankle.

2

cidhib

waa la naqliyay ✓

/hiil/ (n) 1. cirib. (n) 2. ciribta kabta. (v) 3. cirib-gelin (kabta oo meesha ciribta loo sameeyo).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) inta ceel, degmo ama magaalo ka ag dhaw ama hareereheega ah. Dh: agagaar, sabo, fagaag, heelad.

waa la naqliyay ✓

1

de: space surrounding a settlement ~ well

2

lx: heel

3

pd: (-ka Pl: heelal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: heel

waa la naqliyay ✓

n., cidhib, -ti.

waa la naqliyay ✓

/hel/ (n) 1. cadaab, naar. (infl) 2. erey xun oo xanaaq muujiya ama hadalka lugu adkeeyo. e.g. What the hell are you doing here?

waa la naqliyay ✓

n., cadaab, -ti, naar, -ti; hellfire, dab cadaabeed, dab naareed.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-eeshay, -eelatay) Wax ku dhowaasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel ama wax u dhowow.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax ilaa dhibicda ugu dambaysa cabbid; gorori. 2. Wax heen ka qaadid.

waa la naqliyay ✓

v. skim fat from the top of broth

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caano iyo wixii la mid ah, dhammee oo wax ad cabbayso waxba ha reebin. Caanaha gorofka ka heemi. Dh: dammee. Li: hambee.

2

heemi: (fal) hilib ama lafo karsamaya, subagga dulsha uga soo baxa, ka dhur.

waa la naqliyay ✓

1

de: skim fat from the top of broth

2

lx: heemi

3

pd: (heemiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: heemi

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Xarrago la liicliicid. 2. la-mid: hiti.

waa la naqliyay ✓

v. limp

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xarrago awgeed, sida qof dhutinaya u soco. Dh: xarragoo.

2

heeti: (fal) qof, neef iyo wixii la mid ah oo dhaawac ah, sidiisa u soco. Dh: dhuti.

3

heeti-ga: (magac, lab, keli) guurti xul ah. Golo baanistey heeti weli gaafo hadashaaye.

waa la naqliyay ✓

1

bw: dhutin, muurri, qoombi

2

de: limp

3

lx: heeti

4

nt: heetin (ta) [vn-f], heetis (ka) [vn2a-m]

5

pd: (heetiyey)

6

ps: v2a=intr

7

xv: hiti

8

key: heeti

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax tijaabin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax tijaabin. m.f.dh, hollin.

waa la naqliyay ✓

v. try, attempt

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v)) 1. test in order to determine strength or the effect. 2. try to challenge ~tijaabi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) isku day oo tijaabi, dhoox

2

holli: (fal) xoolo, aguuji oo bulli; xoolo, si duuban u kaxee.

waa la naqliyay ✓

1

de: try, attempt

2

lx: holli

3

pd: (holliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: holli

waa la naqliyay ✓

1

(Kelli-da)

2

Mid kamid ah labada cad oo digirta qaabkeeda leh oo uurka ku jira (lafdhabarta labadeeda dhinac) oo waxa oogadu nacdo iyo dhiigga kala sooca, oo kaadi ahaan, dibadda ugu soo saara.

waa la naqliyay ✓

1

kelli¹: m.l (-iyo, m.dh) Biyomareen yar oo beeraha lagu waraabiyo. la-mid: keli¹ (3).

2

kelli²: m.dh (-iyo, m.l) Mid ka mid ah labada cad oo digirta qaabkeeda leh oo uurka ku jirta (lafdhabarta labadeeda dhinac) oo waxa oogadu raacdo iyo dhiigga kala soocda, oo kaadi ahaan dibadda uga soo saarta.

3

kelli³: m.dh (-iyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Xubin muhim ah oo qashinsaarka u qaabilsan lafdhabarleyda, taas oo laga saaro walxo wasakh naytaroojiin ah (inta badan, kaadi ahaan). Naasleydu waxay leeyihiin lammaane kelya ah oo ku yaalla bucda.

waa la naqliyay ✓

1

kelli¹: m.l (-iyo, m.dh) Biyomareen yar oo beeraha lagu waraabiyo. la-mid: keli.

2

kelli²: m.dh (-iyo, m.l) Mid ka mid ah labada cad oo digirta qaabkeeda leh oo uurka ku jirta (lafdhabarta labadeeda dhinac) oo waxa oogadu raacdo iyo dhiigga kala soocda, oo kaadi ahaan dibadda uga soo saarta.

3

kelli³: m.dh (-iyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Xubin muhim ah oo qashinsaarka u qaabilsan lafdhabarleyda, taas oo laga saaro walxo wasakh naytaroojiin ah (inta badan, kaadi ahaan). Naasleydu waxay leeyihiin lammaane kelya ah oo ku yaalla bucda.

waa la naqliyay ✓

Canal

waa la naqliyay ✓

f. n. kidney

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) kidney (kidhni)

2

kelli -ga: (n) stream (istriim) ~ il biyo-mareen

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) marrinbiyood dhuuban oo labo badood xidhiidhiya.

2

kelli-da: (magac, dhedig, keli) xubin ka mid ah xubnaha ugu muhiimsan jidhka aadanaha ee dhiigga kaadida iyo qashinka ka reebta, kana sifeeya dhiigga. Wa: kelyo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kan, kanjab

2

de: kidney

3

lx: kelli

4

pd: (-da Pl: kelyo (/ha))

5

ps: n1-f

6

key: kelli

waa la naqliyay ✓

كلية

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) berriga ku teedsan badda. Dh: xeeb.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley dheel ku maaweelin. la-mid: dhayali, dheelsii (2).

waa la naqliyay ✓

v. make someone play ~ dance; play with, entertain, amuse

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. play ~ dance; play with, entertain, amuse

2

lx: dheeli

3

pd: (dheeliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dheeli

waa la naqliyay ✓

name: Geelee

waa la naqliyay ✓

m. n. camel-owner

waa la naqliyay ✓

name-m camel-owner; lucky; rich. Syn: Geello

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay kol uu reerku geel badan yeeshay ama la filayo in uu lexejeclo yeesho oo uu geel dhaqdo.

waa la naqliyay ✓

name-f camel-owner; lucky; rich. Syn: Geelle

waa la naqliyay ✓

1

(Heelad-ka)

2

Guriga ama ceelka, kd., meesha ay ku fadhiyaan dhulka yar oo ku wareegsan; fagaag; sabo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) 1. Sabo. 2. Buur dhaadhaceed oo gabbaad laga dhigto. 3. la-mid: heelasho.

waa la naqliyay ✓

m. n. surrounding area, immediate environment

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) farsamo dheeri ah. Dh: xeelad.

waa la naqliyay ✓

1

de: surrounding area, immediate environment

2

lx: heelad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

syn: cedhib ~ cirib

6

key: heelad

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: heensasho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caano iyo wixii la mid ah, weelka inta ku hadhay ka laac. Dh: dhammayso, heemi.

2

heensi-ga: (magac, lab, keli) heeminta wax weel guntii ku hadhay.

3

heensi-ga: (magac, lab, keli) eeg heensad.

waa la naqliyay ✓

1

(Heeshi-ga)

2

(ceel, xoolo irmaan, ...) caano ama biyo ama wax kale oo la mid ah oo aad u tiro badan.

waa la naqliyay ✓

m.l Barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] abundance, excess, overflowing; prosperity

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xoolo ama caano ama biyo ama wax kale oo la mid ah oo aad u tiro badan.

waa la naqliyay ✓

1

de: abundance, excess, overflowing; [ext.] prosperity

2

lx: heeshi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m, n7-m-col

5

key: heeshi

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg helli. la-mid: hellis.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hellin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caanaha maqasha markay godliso laga qabto si aanay u daaban; maqasha oo neefka lagu godliyo.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: hiili.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kaylli.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] sharp pain

2

keylli m. n. cup (used as grain measure)

waa la naqliyay ✓

m.dh Abaal.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tudhaale ama kaga doonid abaal danbe..

waa la naqliyay ✓