heego — Macnaha & Turjumaada

1

(Heega-da)

2

Daruurta saymaha da'a haya ka korraysa oo aan weli di'in.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Daruurta saymaha da'aya ka korreysa oo aan weli di'in..

waa la naqliyay ✓

f. n. gathering of clouds before rain

waa la naqliyay ✓

name-f the gathering of clouds before rain; rainbow

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dheer oo qurux iyo muuq leh oo sida daruuraha sare loo daawado. Dh: qalanjo. Li: ganbadho.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) daruur kelideed ah oo aan fadad badan ku xidhnayn, saymaha da'ayana ka korraysa. Dh: fad, rayo.

2

heego -da: (magac, dhedig, keli) meel sare oo hawada ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: gathering of clouds before rain

2

lx: heego

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: heego

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Wax qof kale sameeyey wax u eg samayn; ka xigasho. 2. (f.mg) Ka dh.: hilib iyo wixi lamida gogasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g ) Wax qof kale sameeyey wax u eg samayn; ka xigasho. 2. (f.mg) Ka dh.: hilib iyo wixi lamida gogasho. m.f.dh, dheegasho.

waa la naqliyay ✓

v. imitate, act like someone else; pay close attention to another's actions, copy; forge

waa la naqliyay ✓

(fal) afkaar ama xog ka soo amaaho dukumenti ama kutubo kale oo asal ah. Tixdan waxan ka soo dheegtay buugga Saabxidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: imitate, act like s.o. else; pay close attention to another's actions, copy; [ext.] forge

2

lx: dheego

3

pd: (dheegtay)

4

ps: v3b=

5

key: dheego

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Dacwad, arrin, qaan iyo wixi lamida jeedsasho. 2. Wax aan la ahayn ama la lahayn isku tilmaamid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Dacwad, arrin, qaan iyo wixi lamida jeedsasho. 2. Wax aan la ahayn ama la lahayn isku tilmaamid. m.f.dh, sheegasho.

waa la naqliyay ✓

v. claim for oneself

waa la naqliyay ✓

-sheegtay / sheegatay: (v) demand, require, make a claim

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax inaad leedahay sheeg.

2

sheego: (fal) gartaada marso, baan, caddayso.

3

sheego: (fal) cid aadan u dhalan, ku abtirso.

waa la naqliyay ✓

1

de: claim for oneself

2

initial: s

3

lx: sheego

4

pd: (sheegtay)

5

ps: v3b=tr

6

key: sheego

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ad leedahay daranyada ka dhabo. Tukaankaaga tuugada ka eego. Dh: ilaasho.

2

eego: (fal) wax ad cid kale kala wareegeyso inuu xun yahay iyo in kale, iska fiir. Gaadhiga aad iibsanayso eego. Dh: hubso.

3

eego: (fal) waxyaabo badan mid ka dooro.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) Neef lug hore iyo lug dambe iskaga xirid.

waa la naqliyay ✓

v. tie by the leg

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) qiyaas la'aan u socosho. Ansaleelluhu heega ayuu ku socdaa kolka aan la hagayn.

2

heeg: (fal) rati iyo wixii la mid ah, meel ku xidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: tie by the leg

2

lx: heeg

3

pd: (heegay)

4

ps: v1=

5

key: heeg

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Suus, madaal, shood iyo wixi lamida raashin ku miisasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Suus, madaal, shood iyo wixi lamida raashin ku miisasho. m.f.dh, beegasho.

waa la naqliyay ✓

v. measure (grain) for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) wax inta uu dhanyahay ama inta uu leegyahay ogow. Beego inta kiiloo ee aad rabto. Dh: cabbiro, miiso, qiyaaso.

waa la naqliyay ✓

1

de: measure (grain) for oneself

2

lx: beego

3

nt: beegad (ka) [vn-m], beegasho (/da) [vn-f]

4

pd: (beegtay)

5

ps: v3b=tr

6

key: beego

waa la naqliyay ✓

1

(Ceega-da)

2

(qof) hunguriga, si xoog leh ugu dhegid, si neeftu uga soo bixi weydo oo uu u dhinto ama ku dhowaado; cunaqabato; miijis; mirjis.

waa la naqliyay ✓

m.dh Si xoog leh oo nafley cunaha looga qabto si neeftu ugu joogsato; miijis. la-mid: ceejo, ciiq, ciiqo¹ (2).

waa la naqliyay ✓

m.dh Si xoog leh oo nafley cunaha looga qabto si neeftu ugu joogsato; miijis. la-mid: ceejo, ciiq, ciiqo¹: (2).

waa la naqliyay ✓

vl. n. choking, strangulation

waa la naqliyay ✓

-ceegada: (n) stranglehold (straangal hold) ; the act of choking ~ ceejo-da, marjin

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hunguri qabasho oo neefta ku dhejin. Dh: miijis, mirjis, ceejo.

2

ceego -da: (magac, dhedig, keli) qarbid iyo wax la mid ah, miijin oo aad u buuxin.

waa la naqliyay ✓

1

a: ceejo

2

de: choking, strangulation

3

lx: ceego

4

pd: (/da)

5

ps: vn6-f

6

key: ceego

waa la naqliyay ✓

v. become poor

waa la naqliyay ✓

1

de: become poor

2

lx: deego

3

pd: (deegtay)

4

ps: v3b=

5

key: deego

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nayl rajo ah.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. orphaned female lamb that follows the adult ewes; orphan child

2

heeco m. n., idiom: person who blindly follows others

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ilmo isagoon naaska dayn hooyadiis dhimato.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xagga ama halka sare. Dh: samo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-eeshay, -eelatay) Wax ku dhowaasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel ama wax u dhowow.

waa la naqliyay ✓

1

heemo¹: m.dh Illin ama duuf aan layska tirin.

2

heemo²: f.mg3 (-maday, -matay) 1. Degid isu diyaarin. 2. Ku h.: wax ku soo uruurid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) haad, degitaan isku diyaari; soo hoobo.

2

heemo: (fal) wax farabadan, soo gawriirso; meel ku soo shumuum.

3

heemo: (fal) «u ~» u xagaldaac; u hamro.

4

heemo -da: (magac, dhedig, keli) dheecaan aad u qoyan oo indhaha dadka ka yimaad. Dh: himish, dhalxan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Saf wareegsan oo dad ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel ku habboon. in lagu gabbado oo wixii waddada soo maraya lagu gaado. Dh: gabbaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Jeega-da)

2

Madaxa docdiisa danbe; qadaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Madaxa dadka xaggiisa dambe; qadaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Madaxa dadka xaggiisa dambe; qadaad.

waa la naqliyay ✓

f. n. nape, back of the neck

waa la naqliyay ✓

-jeegada: (n) neck (neek)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kali) qaybta danbe ee madaxa. Dh: qadaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: nape, back of the neck

2

lx: jeego

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: qadaad

6

key: jeego

waa la naqliyay ✓

m.dh Galmo la'aan qof shahwo isaga keeno.

waa la naqliyay ✓

m.dh Galmo la'aan qof shahwo isaga keeno.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) bir yar oo sida miinshaarka ilko yaryar leh oo biraha lagu jaro; seegafeero.

2

seego -da: (magac, dhedig, keli) xubinta taranka oo la salaaxo oo shahwadda gacanta la iskaga keeno.

waa la naqliyay ✓

1

(Xeega-da)

2

1. Jaadadka cawda mid ka mid ah mirihiisa.

3

2. Kabro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jaadadka cawda mid ka mid ah mirihiisa. 2. Kabro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jaadadka cawda mid ka mid ah mirihiisa. 2. Kabro.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] seeds of a palm tree species

2

xeego [feminine] n. hockey game

waa la naqliyay ✓

1

-da / xeegada: (n) hockey (hoki); ice hockey or field hockey

2

xeego: -da / xeegada: (n) fruit of the coconut palm

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) midhaha jaad cawda ka mid ah. Xeego soo guro.

2

xeego -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar lagu ciyaaro kubad yar iyo ulo dhaadheer oo lagu eryedo. Aan yeelo si ay xeego xeego u nogoto kana u nabad galaan. Dh: kabro.

waa la naqliyay ✓

1

(Geeldooja-ha)

2

(roob da'a haya) Daruur duuban oo saymaha korkooda guulaamaynaysa; heego.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) daruur weyn oo roobka horsocota oo darroor maaggan. Dh: heego, hogol.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kabo saan ah iyo wax la mid ah rigrigo u samey. Sartan kabaha ah ii daruur. Dh: tol.

2

daruur: (fal) «u» iska diid oo ha yeelin; si daran uga soo horjeedso.

3

daruur -ta: (magac, dhedig, keli) uumiga biyuhu kolkuu sare u baxo ee u qaboobo ee aanu weli di'in. Nin daar ku jiraa daruur ma arkee illeen xalay roobkibaa da'ayeey: Dh: fad, heego, dhool, xay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhenged.

waa la naqliyay ✓

name-m revealed, claimed, reported

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Qof cidda uu ka dhashay wayddiin.

waa la naqliyay ✓

v. inquire about ~ claim something that belongs to another clan

waa la naqliyay ✓

1

bw: sheegato; haybso

2

de: inquire about ~ claim s.t. that belongs to another clan

3

initial: s

4

lx: sheegso

5

nt: sheegsi (ga) [vn-m]

6

pd: (sheegsaday)

7

ps: v3a=tr

8

key: sheegso

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Cunto maalmeed suuq ka soo iibsasho. 2. Hawl keligii qabsasho (qof).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Cunto maalmeed suuq ka soo iibsasho. 2. Hawl keligii qabsasho (qof). m.f.dh, adeegasho.

waa la naqliyay ✓

v. do one's own work, do tasks for oneself

waa la naqliyay ✓

1

de: do one's own work, do tasks for oneself

2

lx: adeego

3

pd: (adeegtay)

4

ps: v3b=

5

key: adeego

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Isla simid; iswaafaqid. 2. la-mid: beeg1 (1).

waa la naqliyay ✓

1

f. n. means ~ act of measuring (grain)

2

beegmo [feminine] n. correspondence, coincidence

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cabbirid samayn. Mitirka waxan u sitaa beegmo.

2

beegmo -da: (magac, dhedig, keli) shiishid oo meel ku toosin. Waa la kala beegmo toosan yahay.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Qof qiimo ama dhaqaale dheeraad ah leh isla simid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Qof qiimo ama dhaqaale dheeraad ah leh isla simid. m.f.dh, beegsasho.

waa la naqliyay ✓

v. try to measure up to ~ become equal with; target a higher position

waa la naqliyay ✓

-beegsaday / beegsatay: (v) 1. try to reach. 2. aim for a higher position; set one's sight for higher position

waa la naqliyay ✓

(fal) wax ama yool aad rabto inaad gaadho hanso. Dh: haabo, haweyso, tiigso.

waa la naqliyay ✓

1

de: try to measure up to ~ become equal with; [fig.] target a higher position

2

lx: beegso

3

nt: beegsad (ka) [vn-m], beegsasho (/da) [vn-f], beegsi (ga) [vn-m]

4

pd: (beegsaday)

5

ps: v3a=tr

6

key: beegso

waa la naqliyay ✓

n. photocopier

waa la naqliyay ✓

(fal) si fiican wax u hummaagso. Dheeho bal sida ay u egtahay taswiirteedu. Dh: eego.

waa la naqliyay ✓

1

1. Heeggan.

2

2. (rati, kd.) la heegey.

waa la naqliyay ✓

1

heegan¹: m.l/dh 1. Col yar oo col weyn dib u reeba; raacdareeb. 2. Wax diyaar ah. 3. la-mid: heegmid. la-mid: heeggan¹.

2

heegan²: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax heegan ahaansho. 2. Wax diyaar ahaansho.

3

heegan³: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la heegay ama heegan ahaansho. la-mid: heeggan².

waa la naqliyay ✓

m.l/dh 1. Col yar oo col weyn dib u reeba; raacdareeb. 2. Wax diyaar ah. la-mid: heeggan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] tied by the leg; alert, ready

2

heegan [inchoative] v. be tied by the leg; be alert, ready ~ on patrol

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax la heegay.

2

heegan: (tilmaame) diyaar ah; diyaar laga dhigay.

3

heegan -ka: (magac, lab, keli) col yar oo colka weyn ka dambeeya si uu wixii raadco daba socota uga hor tego. Dh: raadcoreeb.

waa la naqliyay ✓

1

(Heegid-da)

2

Rati ama wax kale lugti iyo geed ama wax kaloo negi, xarig iskula xirid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg heeg.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) rati ama noole kale, lugta meel ugu xidhid. Dh: tigtigid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg heegid.

waa la naqliyay ✓

1

heehow¹: m.l Sabbeynta wax fudud biyo dushooda ama hawada dhexdeeda dul sabbeeyaan. la-mid: heehaabid.

2

heehow²: f.mg1 (-haabay, haabtay; -haabi) Wax fudud biyo, hawo iyo wixi lamida dul sabbayn. la-mid: heehaab².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-haabay, haabtay; -haabi) Wax fudud biyo, hawo iyo wixi lamida dul sabbayn. m.f.dh, heehaabid. la-mid: heehaab.

waa la naqliyay ✓

1

(Heella-da)

2

Heesaha jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc heesaha jacaylka ah ka mid ah oo waayadii hore la qaadi jirey.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc heesaha jacaylka ah ka mid ah oo waayadii hore la qaadi jirey.

waa la naqliyay ✓