hebel — Macnaha & Turjumaada

1

(Hebel-ka)

2

Qof aan la magacaabi karin ama in la magacaabo aan la dooneyn.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof aan la aqoon magaciisa ama aan la doonayn in la sheego.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof aan la aqoon magaciisa ama aan la doonayn in la sheego.

waa la naqliyay ✓

m. n. so-and-so, a certain man ~ person

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof la isla garanayo oo in la magacdhebo aan la rabin in la sheegona la doonayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: so-and-so, a certain man ~ person (when the name escapes you or is unknown)

2

lx: hebel

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: hebel

waa la naqliyay ✓

فلانٌ

waa la naqliyay ✓

1

(Heel-ka)

2

Inta ceel, degmo, magaalo, kd., u ogog leh; agagaar; sabo; fagaag; heelad.

waa la naqliyay ✓

1

heel¹: m.l 1. Meel, ood, buuro iyo wixi lamida ay ku wareegsanyihiin. 2. Agagaar.

2

heel²: m.dh Hoore yar oo weel salkiisa ku haray.

waa la naqliyay ✓

m. n. space surrounding a settlement ~ well

waa la naqliyay ✓

1

(n) the rounded end portion of the foot under and behind the ankle.

2

cidhib

waa la naqliyay ✓

/hiil/ (n) 1. cirib. (n) 2. ciribta kabta. (v) 3. cirib-gelin (kabta oo meesha ciribta loo sameeyo).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) inta ceel, degmo ama magaalo ka ag dhaw ama hareereheega ah. Dh: agagaar, sabo, fagaag, heelad.

waa la naqliyay ✓

1

de: space surrounding a settlement ~ well

2

lx: heel

3

pd: (-ka Pl: heelal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: heel

waa la naqliyay ✓

n., cidhib, -ti.

waa la naqliyay ✓

1

(Hebed-ka)

2

(nafley) dadka la joogiddiisa iyo la dhaqmiddiisa la baray oo aan ka cararin; kalsan; kalbaxan.

waa la naqliyay ✓

1

hebed¹: m.l.kh H. ah: neef irmaan oo ilmo kasta nuugi karo ama qof kasta maali karo.

2

hebed²: f.mg1 (-bday, -bedday; -bdi) 1. Hebed noqosho. 2. la-mid: hebdi.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. tame animal; docile person

2

hebed [inchoative] v. become tame ~ docile

waa la naqliyay ✓

-ka / ah: (adj) 1. naturally unafraid; tame (teeym); unresisting; manageable. 2. (n) tame animal, or domestic animal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hebed noqo; ilmihii ku soo gaadhaa ba ha ku nuugo.

2

hebed -ka: (magac, lab, keli) neef ilmihii soo gaadhaaba nuugo cid waliba listo oo aan cidna diidin. Haleelooy hebedka geel, hashaan maqasha iska celin, jiilaalkii bay hadhaa. Ridii hebed ahi shillal bay tagtaa lagu hagoogaaye. Dh: hebed.

3

hebed -ka: (magac, lab, keli) nafley, dadka la joogiddiisa iyo la dhaqmiddiisa la baray oo aan ka cararin. Dh: kalsan, kalbaxan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shaqo iyo dedaal wada socda. Dh: tacab.

waa la naqliyay ✓

1

/ribel/ (n) fallaago (mucaarad, siiba la dagaalama oo ku kaca xukuumaddooda).

2

rebel: /ribel/ (v) fallaagoobid (mucaarad dagaalama noqosho).

waa la naqliyay ✓

n., xaasid, -ki; v.i., xaasid, caasi.

waa la naqliyay ✓

1

Waryaa!

2

Erey qofka lab oo la doonayo in la soo jeediyo loogu dhawaaqo; wuxuu la mid yahay: war hebel; heedhe (qofka dheddig waa naayaa).

waa la naqliyay ✓

agg. - kaas, taas, hebel, (un t.: mid, qof; t. e quale: la mid).

waa la naqliyay ✓

s.m. - hebel.

waa la naqliyay ✓

ba'waa! (tilmaame) tilmaan in sumad ama sinji uu wax leeyahay aanu doorsoomin. Summada reer hebel waa mid ba'waa ah oo lama garan waayo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac lab, keli) bahalaha inta hilibka cunta. … sowtay haliil iyo haanraawe boobeen, miyuu hebelba noolyahay. Dh: dugaag. Wa: haanraaweyaal.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ereyo dhiirrigelin ah oo lagu yidhaa qof wax loo bogay sameeyey ama helay. Hambalyada isdaba yací iyo waa hebele siida. Dh: bogaadin, tahniyad, kadabaa. Li: cambaarayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kala bixinta labada lugood, kolka la soconayo, iyadoon orod ahayn. Alla hebel talaabo wacanaa. Li: orod.

waa la naqliyay ✓

a., hebel, nin hebel, ninba.

waa la naqliyay ✓

1

a., (sure) la hubaa; certain news, war la hubo; it is certain, waa dhab, waa run, waa la hubaa; be certain, hub; make certain, dhabay, kaga dhabee, rumay, run la hubaa sheeg.

2

certain, a., (some one) hebel, wax ba.

waa la naqliyay ✓

prn., kaas oo kale ah, hebel.

waa la naqliyay ✓

1

(Belbel-ka)

2

Oomaarka ama gaaska daarma kolka wax la shido oo yeesha carrabyo iyo midabyo kala duwan; olol; belel.

waa la naqliyay ✓

1

belbel¹: m.l 1. Holac weyn oo dabka ka baxo marka la shido. 2. la-mid: belbelid. la-mid: belel¹.

2

belbel²: f.mg1 (-elay, -eshay) 1. Meel jirka ka mid ah oo dhaawac ah xanfaafid. 2. Dab holac weyn bixin. la-mid: belel².

waa la naqliyay ✓

1

belbel¹: m.l Holac weyn oo dabka ka baxo marka la shido.

2

belbel²: f.mg1 (-elay, -eshay) 1. Meel jirka ka mid ah oo dhaawac ah xanfaafid. 2. Dab holac weyn bixin. m.f.dh, belbelid.

waa la naqliyay ✓

1

v. flame, blaze, be burning; burn, smart

2

belbel vl. n. flame, blaze

waa la naqliyay ✓

-ay / belbeshay: (n) 1. feel a burning pain; burn (been) ~ belel 2. to burn with a bright flame; blaze (baleeyz)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dab, olol bixi. Dadkii wuu belbelay. Dh: belel, balbal.

2

belbel -ka: (magac, lab, keli) xanuunka iyo hahda afka, kolka la cuno besbaas kulul iyo wixii la mid ah.

3

belbel -ka: (magac, lab, keli) dabku marka uu holcayo ololka farraaqyada ama carrabyada leh ee uu yeesho. Belbel baa dabka ka baxaya. Dh: belel, balal, olol.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhebed-da)

2

Shinbiraha dibadjoogta ah jaad kamid ah oo diyaadka u eg; galaw; fiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-do, m.l) Haan biyood bir ah; fiin; galaw.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-do, m.l) Haan biyood bir ah; fiin; galaw.

waa la naqliyay ✓

f. n. bird species

waa la naqliyay ✓

1

cf: shimbir; fiin

2

de: bird sp.

3

lx: dhebed

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: dhebed

waa la naqliyay ✓

1

(Dheyel-ka)

2

Dhayal.

waa la naqliyay ✓

1

dheyel¹: m.l la-mid: dhayal¹.

2

dheyel²: f.mg1 (-elay, -eshay) la-mid: dhayal².

waa la naqliyay ✓

m. n. amusement, light fun; joke

waa la naqliyay ✓

1

de: amusement, light fun; joke

2

lx: dheyel

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: dhayal ~ dheel

6

key: dheyel

waa la naqliyay ✓

hébété, adj. - nasakhin; wareerid.

waa la naqliyay ✓

hébreu, adj. - Yuhuud; Cibri.

waa la naqliyay ✓

/hibruu/ (n) luqadda Yuhuudda.

waa la naqliyay ✓

1

(Henge-sha)

2

Hangal.

waa la naqliyay ✓

1

hengel¹: m.l Dibibiro; buurnaan. la-mid: hingil¹.

2

hengel²: m.dh la-mid: hangal².

waa la naqliyay ✓

f. n. mourning cloth

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) lebbis dumarku gashado oo lagu muujiyo geerida.

waa la naqliyay ✓

1

a: hangal

2

de: mourning cloth

3

lx: hengel

4

pd: (/sha)

5

ps: n2-f

6

key: hengel

waa la naqliyay ✓

m. n. fishing net; goal net {sports}

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) a net for capturing fish ~ shabag, shabaag

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) daliigo caag ah ama silig ah ama wax kale ka samaysan oo sida shabaagta u samaysan. Dh: taxtax, shabag, shabaq.

waa la naqliyay ✓

1

de: fishing net; [ext.] goal net {sports}

2

initial: s

3

lx: shebeg

4

pd: (-ga Pl: shebaag (ta))

5

ps: n2a-m, n8-m

6

key: shebeg

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) erey lagu tusmeeyo xanuun boogi la olosho. Boogtii baa bel i tidhi markii dawada la mariyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Eel-ka)

2

Dhibaato weyn; arrin xun oo culus; hoog.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhibaato aad u ballaaran.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhibaato aad u ballaaran.

waa la naqliyay ✓

m. n. hardship, misery

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhibaato weyn iyo arrin xun oo culus oo hoog weheliyo.

2

eel-sha: (magac, dhedig, keli) nabar hore u jirey oo kol danbe soo ifbaxda ka dib intii laga bogsaday.

3

eel-sha: (magac, dhedig, keli) dhibaato weyn oo hibato iyo xusuus leh. Markaad eel bogsiiso ba mid buu aalidh kacayaa. Dh: nabar, nabur, utun.

waa la naqliyay ✓

1

de: hardship, misery

2

lx: eel

3

pd: (-ka Pl: eelal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: eel

waa la naqliyay ✓

n., (a fish) hud, -ki.

waa la naqliyay ✓

Erey 'ku maqlay' ka dhigan oo qofka loo yeeraa yiraahdo; (ama heeh).

waa la naqliyay ✓

fk. Erey “ku maqlay” ka dhigan oo qofka loo yeeraa yiraahdo. la-mid: heeh.

waa la naqliyay ✓

fk. Erey 'ku maqlay' ka dhigan oo qofka loo yeeraa yiraahdo. la-mid: heeh.

waa la naqliyay ✓

inter. yes!, go on!; I hear you; I'm listening

waa la naqliyay ✓

quel (suffixe).

waa la naqliyay ✓

(interjection) yes (yees) ~ heeh

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) waan ku maqlaa; haye aqbalay. Dh: hoow, heeh.

2

hee: (falkaabe) warka lagaga guro qof waano ama amar bixinaya oo qofka la waaninayo ama wax la amrayaayi ku celceliyo.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-elay, -eshay) Wax lumay arkid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-elay, -eshay) Wax lumay arkid. m.f.dh, helid.

waa la naqliyay ✓

v. get, receive, obtain; find; win, achieve; reach

waa la naqliyay ✓

1

-ay / heshay: (n) get something back ; find (faayndh)-, recover (ri-kaver); regain (riigeeyn), retrieve (ri-ti-riiv); obtain (obteeyn). Ex: waxay heshay furiheedii; she found her key

2

ka hel: (v) find pleasant or attractive; enjoy (en-jooy); like (laayk). Ex: ma ka heshay? do you like it?

3

la hel: (v) aim at or for; hit (hit)-, target (taar get)-, Ex: banooniga kolayga la hel; hit the ball into the basket

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax horay loo la'aa ama kaa maqnaa, dib u hanti. Lacagtii aad hallaysay imikadaa hel. Li: waa.

2

hel: (fal) cudur, dhibaato ama wax kale, ku dhac; haleel. Dhanjaf baa i helay.

3

hel: (fal) tuugo, cadaw iyo wixii la mid ah, la kulan. Budcad baa safarkii helay.

4

hel: (fal) roob, da' ku da'. Roob fiican baa na helay.

waa la naqliyay ✓

1

de: get, receive, obtain; find; win, achieve; reach

2

lx: hel

3

pd: (helay / heshay)

4

ps: v1=

5

key: hel

waa la naqliyay ✓

bébé, n.m. - Canug; Ilma aad u yar; Yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Bee-sha)

2

1. Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

3

2. Qolo qolo ka xoog badani ka dultimid ama qabsatay oo xoog ugu taliso; raaciye; isticmaar.

waa la naqliyay ✓

1

beel¹: m.dh (-lo, m.l) Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

2

beel²: m.dh.u Koox dabeeci ahaan sabo ku wada uuman, oo isugu jira sinjiyo dhir iyo xayawaanba leh.

3

beel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) Hanti ama wax kale oo hore loo lahaa tirmid; waayid.

waa la naqliyay ✓

1

beel¹: m.dh (-lo, m.l) Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

2

beel²: m.dh.u Koox dabeeci ahaan sabo ku wada uuman, oo isugu jira sinjiyo dhir iyo xayawaanba leh.

3

beel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) Hanti ama wax kale oo hore loo lahaa tirmid; waayid. m.f.dh, beelid.

waa la naqliyay ✓

1

v. lose

2

beel vl. n. loss, lack of (X)

3

beel [feminine] n. settlement, group of families, community; colonization

waa la naqliyay ✓

1

-beesha: (n) a small community

2

beel: -ay / beeshay: (v) lost (loost); suffer loss. Ex: wiilkii gacan buu beelay; the boy lost an arm

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax aad haysatay waa; wax aad lahayd oo kaa hallaaba. Wax badso wax beel bay leedahay.

2

beel: (dabagelis) ereyada uu raaco u roga diidmo iyo waayid sida: indhabbeel, dhegabbeel, jeelbbeel, arradbbeel iyo waxii la mid ah.

3

beel -ka: (magac, lab, keli) qof saaxiibkaa ah. Dh: wadaay, rafiiq, jaal.

4

beel-sha: (magac, dhedig, keli) dad isku qolo ah ama isku isir ah. Dh: qabiil.

5

beel-sha: (magac, dhedig, keli) reero badan oo meel wada yaal oo isku deegaan ah. Bulladiyo ciyaaraha, lagu waa bariistoo, beeluhu gu' joogaan, sow berisamaadkii, Beled Weyne maan tegin. Dh: duddo, qeyro. Wa: beelo.

6

beel -sha: (magac, dhedig, keli) koox abuuraha Ilaahay ah oo isku jinsi ah sida dhirta, dugaagga iyo shinbiraha.

waa la naqliyay ✓

فَصِيلَة

waa la naqliyay ✓

1

(Ceel-ka)

2

God la qoday oo hoos u dheer oo wareegsan oo laga helo biyo ama saliid ama dhuxul ama wax kale.

waa la naqliyay ✓

1

ceel¹: m.l (-lal, m.l) God la qoday oo hoos u dheer oo laga helo biyo iyo wixi lamida.

2

ceel²: m.l (-lal, m.l) (jooloji) Il-biyood dhulka hoostiisa ah oo lagu helay riig oo laga qoday oogada dhulka ilaa oogada biyaha hoose, biyahaa waxa markaa loo soo saaraa ama loo soo afuufaa oogada dhulka. Haddii ceel ka hoos maro oogada biyaha hoose xilliga qoyaanka, oo aanu aad hoos uga dhicin oogada biyaha hoose ee joogtada ah, wuxuu biyo yeelanayaa xilliga qoyaanka, haddii uu gaaro oogada biyaha hoose ee joogtada ah, dabadeed weligii biyo ayuu yeelanayaa.

waa la naqliyay ✓

1

ceel¹: m.l (-lal, m.l) God la qoday oo hoos u dheer oo laga helo biyo iyo wixi lamida.

2

ceel²: m.l (-lal, m.l) (jool.) Il-biyood dhulka hoostiisa ah oo lagu helay riig oo laga qoday oogada dhulka ilaa oogada biyaha hoose, biyahaa waxa markaa loo soo saaraa ama loo soo afuufaa oogada dhulka. Haddii ceel ka hoos maro oogada biyaha hoose xilliga qoyaanka, oo aanu aad hoos uga dhicin oogada biyaha hoose ee joogtada ah, wuxuu biyo yeelanayaa xilliga qoyaanka, haddii uu gaaro oogada biyaha hoose ee joogtada ah, dabadeed weligii biyo ayuu yeelanayaa.

waa la naqliyay ✓

Well

waa la naqliyay ✓

m. n. well; fuel dump

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. ceelal-ceelasha] well (weel); watering place

waa la naqliyay ✓

1

Pozzo

2

Well

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhulka oo hoos loo qodo oo isha biyaha laga gaadho; god dheer oo hoos loo qodo, si looga soo saaro biyo, shidal, macdan ama wax kale.

2

ceel: (eraydhawaaq) dameeraha biyaha loogu yeedho. 'Ceel' dheh dameeraha, biyaha ha u soo weecdaane.

waa la naqliyay ✓

1

de: well; [ext.] fuel dump

2

lx: ceel

3

pd: (-ka Pl: ceelal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: ceel

waa la naqliyay ✓

بنر

waa la naqliyay ✓

1

(Deel-ka)

2

Xarafka afraad oo alifka Soomaalida magaciisa.

waa la naqliyay ✓