Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

haylaan¹: m.l 1. Shuban aan la celin karin. 2. la-mid: haylaamid.

2

haylaan²: m.dh (-aamo, m.l) 1. la-mid: hąyl¹. 2. Faraqyada maryaha.

3

haylaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax shuban isku habeediyey noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Shuban aan la celin karin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) harrar caws laga sameeyo oo aqalka dushiisa la saaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Daylan) N Dacthoniopsis barbata (Nees) C. E. Hubb. Gramineae.

2

N Dichanthium foveolatum (Del.)Roberty. Gramineae.

3

N Dichanthium annulatum (Forsk.) Stapf. Gramineae.

4

N Hyparrhenia hirta (L) Stapf. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg haylan. la-mid: haylnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Hayaan-ka)

2

Geeddi dheer oo dhib badan.

waa la naqliyay ✓

1

hayaan¹: m.l 1. Dhawr geeddi, aan kala go' lahayn, oo meel fog loogu guuro. 2. H. ah: dad iyo xoolo guuraya oo meel fog u socda.

2

hayaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Dhawr geeddi oo aan kala go' lahayn meel fog ugu guurid.

waa la naqliyay ✓

1

hayaan¹: m.l 1. Dhawr geeddi, aan kala go' lahayn, oo meel fog loogu guuro. 2. H. ah: dad iyo xoolo guuraya oo meel fog u socda.

2

hayaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Dhawr geeddi oo aan kala go' lahayn meel fog ugu guurid. m.f.dh, hayaamid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. long journey, hard trek, migration

2

hayaan v. make a long journey ~ hard trek, migrate to a better place

waa la naqliyay ✓

name-m long journey, hard trek, migration. Lit: he who was born during a long journey

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a long journey in search of rain and pasture for the livestock

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay xilli uu reerku geeddi dheer ku jiray.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel fog oo dhul abaar ihi ka sokeeyo, u guur. Dh: kaynaan.

2

hayaan -ka: (magac, lab, keli) geeddi dheer oo maalmo qaata. Reerahan hayaanka u baxee meder ku huugaamay. Dh: qayaad, dalandool, kaynaan, callad.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax hayl lagu suntay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

N Pennisetum divisum (Gmel) Henr. Gramineae.

2

N Panicum turgidum Forsk. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah cawska aqal Soomaaliga lagu dhiso oo tigaad ka samaysan.

waa la naqliyay ✓

1

(Saylaan-ka)

2

1. (roob) madax; dhool; garab.

3

2. Dhaqdhaqaaq yar oo celcelis ah sida wax la lulayo ama la wirfinayo.

waa la naqliyay ✓

1

saylaan¹: m.l 1. S. ah: saymaha roobka. 2. Socod aan kala joogsi lahayn.

2

saylaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Socod aan joogsi lahayn socosho.

waa la naqliyay ✓

m. n. vibration; front of a rain-cloud, quickly passing rain

waa la naqliyay ✓

nickname-m vibration; front of a passing rain, quick passing rain. Syn: Dhool

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) madaxa daruurta da'aysa. Dh: madax, garab, dhool.

2

saylaan -ka: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaaq yaroo celcelis ah sida waxa la lulayo, la wadhaaminayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: vibration; [ext.] front of a rain-cloud, quickly passing rain

2

initial: s

3

lx: saylaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m

6

key: saylaan

waa la naqliyay ✓

1

hayl: m.l Iniino qolof ku dahaaranyahay, oo cuntada, shaaha, iyo wixi lamida lagu udgiyo. la-mid: heyl.

2

hąyl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Summad xoolaha loo yeelo iyadoo dhegta in yar hoos loo jeexayo. 2. Mirraaq yar oo maro dacalkeeda laga jeexay. la-mid: haylaan².

3

hąyl²: f.g1 (-ylay, -yshay) 1. Neef summad hayl ah u yeelid. 2. Wax si dherer ah u dillaacin. la-mid: haylaamee, haylyaamee.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg haylaan³. la-mid: haylaan¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) aqal dhaqan u leedahay Soomaalidu oo ka samaysan dhigo, udub, alool, caws, kebdo, haylaanno iyo hararro, la na raran karo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) haylaan cawsmacaanta laga sameeyo oo meerisyada la kala dheedheereeyo oo aqallada lagu dadbo. Way caloollaay hooyaday, caws'alool ma samaysateen, cadceedda iskuma dhigteene, ani calooshayday ogayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) inta dabka ugu xigta ee u dhaw. Aloolku waa haylaan dabxigeen ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xerada ka saar xoolaha. Dh: soofi, Li: hoy, xaree.

2

dareeri: (fal) haylaan ama wax kale oo ad samaynayso billaw oo samayntiisa gudagal.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xadhig iskaga wareega labada dhinac ee awrka. Awrku yaanu dheelliyine hanrarka adkee. Dh: bayd, reryo, heryo.

2

hanrar -ka: (magac, lab, keli) haylaan ama alool caws buurbuuran laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) aqal daso ah, haylaan dusha ka saarid.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) aqal dusha haylaan ka saar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aqal, dusha sare haylaan ka saarid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) udub farraaqyo leh oo aqalka gudihiisa inta la teedsho haylaamada hablaha lagu raseeyo. Kebed iyo laba haylaan baa heensarraarka dul yaal.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] animals, livestock ~ belongings left unguarded; neglected

waa la naqliyay ✓

1

de: animals, livestock ~ belongings left unguarded; neglected

2

lx: baylahan

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-col

5

key: baylahan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) buurnaan oo shishlaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhallaan-ka)

2

Carruur yaryar; dhal; ubad; ilmo; gurbood.

waa la naqliyay ✓

m.l Carruur yaryar; ilmo.

waa la naqliyay ✓

m.l Carruur yaryar; ilmo.

waa la naqliyay ✓

m. n. baby, infant; small children

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) children (jil-dhareen); juvenile (juu-va-naayl) ~ ubad, carruur ama ilmo

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) carruurta ama ubadka yaryar ee aan waynaan.

waa la naqliyay ✓

وَلِيدٍ، مَوْلُودٍ

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg dhayan. la-mid: dhaynaansho.

waa la naqliyay ✓

1

haydalan¹: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Neef ido ah wax caatoobey noqosho.

2

haydalan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Neef ido ah wax caato ah ahaansho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) makhluuq Ilaahay abuuray ka ugu sharka badan, ugu dhega adag, ugu gaalsan, cadawga ugu weyn ee qof leeyahay, aan waligi khayr ka talin, duufsada dadka, wanaagga kala dagaallama, xumaanta ku qalqaaliya, aan wad lahayn, aanay ishu arkaynin, diiday inuu Nebi Aadan u sujuudo, kibir badan, Aaden iyo Xaawo jannada kasoo saaray, Raxmaanka caasiyey, ku waari doona cadaabta. Shaydaan sharkii Allaw naga bedbaadi. Dh: Iblays, indhaxammil, cirfiid.

waa la naqliyay ✓

1

(Ayaan-ka)

2

1. Xoog la moodo inuu dadka u keeno xumaan ama samaan; cawo; hoodo; ul; nasiib;

3

2. (Ayaan-ta) Qorrax-soo-baxa iyo qorraxdhaca inta u dhexaysa oo iftiinka ah; maalin; dharaar; casho.

waa la naqliyay ✓

1

ayaan¹: m.l Awood qarsoon oo qofka la socota dhalashada ilaa dhimashada qofka, sababna u noqota xumo iyo samo waxa uu la kulmayo; nasiib; hoodo.

2

ayaan²: m.dh (-aamo, m.l) Dharaar iyo habeenkeed; maalin.

waa la naqliyay ✓

1

ayaan¹: m.l Awood qarsoon oo qofka la socota dhalashada ilaa dhimashada qofka, sababna u noqota xumo iyo samo waxa uu la kulmayo; nasiib; hoodo. Tusaale: Dadku kala ayaan badan.

2

ayaan²: m.dh (-aamo, m.l) Dharaar iyo habeenkeed; maalin. Tusaale: Ayaan hore ayaan la hadlay Faarax.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Ayan

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron. I,

2

ayaan [feminine] n. day; day time

3

ayaan m. n., [abstract] luck, fate, good fortune

waa la naqliyay ✓

name-f luck, fate, good fortune. Syn: Cawo, Nasiib, Naruuro

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) luck (laak); fortune ~ nasiib

2

ayaan: (suffix): -ing: used to form the present participle of some verbs with pronoun they. Ex: way arkayaan; they are seeing, way barayaan; they are teaching

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dhalashadeeda aad loogu farxay ama la filayo inay noqoto nasiib iyo bishaaro fiican.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) awood qarsoon iyo cawada lagu kala hormaro. Dadku kala ayaan badan. Dh: nasiib, hoodo, cawo, ul, habeen.

2

ayaan -ta: (magac, dhedig, keli) maalin ama dharaar. Ayaan waliba amuur u gaaray leedahay. Dh: cisho, casho, dharaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: Ayan

2

hm: 5

3

lx: Ayaan

4

ps: name-f

5

key: Ayaan_5

waa la naqliyay ✓

m.dh.w eeg filin. ld. aflaam.

waa la naqliyay ✓

1

(Bayaan-ka)

2

Muuqaal si wanaagsan u muuqda ama u cad ama u qeexan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. B. ah: muuqaal si wanaagsan u muuqda ama u qeexan. 2. War qeexan oo aan macnihiisa shaki ku jirin; qaraar; baaq.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. B. ah: muuqaal si wanaagsan u muuqda ama u qeexan. 2. War qeexan oo aan macnihiisa shaki ku jirin; qaraar; baaq.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): clarity, visibility; explicitness; clear

waa la naqliyay ✓

name-m clear, evident

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) manifesto (maana- festo); a public declaration; statement (isteeyt.mant)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qoraal si cad wax u sheegaya oo qeexaya ujeeddo gaar ah. Bayaan ayaa laga soo saaray arrintii lagu muransanaa. Dh: go'aan.

2

bayaan-ka: (magac, lab, keli) muuqaal aan waxba ku gudbanayn oo toos loo arko. Dh: caddaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: clarity, visibility; explicitness; [atr.] clear

3

lx: bayaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: bayaan

waa la naqliyay ✓

1

(Calaan-ka)

2

Aan korin; cilin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof garaadkiisu aad u yaryahay. 2. Cilin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof garaadkiisu aad u yaryahay. 2. Cilin.

waa la naqliyay ✓

m. n. dwarf, midget

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) mentally or physically retarded or disabled person; cretin (kiriiten)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qofka u dhaqma si aan habboonayn ama garashadiisu naqan tahay. Dh: doqon, nacas, dabbaal.

2

calaan -ka: (magac, lab, keli) qof lab oo aan u korin sidii caadiga ahayd ama aad u gaaban. Dh: cilin, calaanberi, coon.

3

calaan -ta: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo aan u korin sidii caadiga ahayd. Dh: cilin. calaanberi-ga: (magac, lab, keli) eeg calaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: dwarf, midget

2

lx: calaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: calaan

waa la naqliyay ✓

1

(Dayaan-ka)

2

1. Sharqan ama hugun weyn oo ka yimaada dayuurad kacaysa, durbaan la tuma hayo, kd.

3

2. Madaxwareerka la moodo in madaxa gudihiisa wax ka yeera hayaan; daryaan.

waa la naqliyay ✓

1

dayaan¹: m.l 1. Sharqan ama hugun weyn oo ka yimaada durbaan la tumayo, xoolo ama dad badan oo meel isugu yimid. 2. Cod dheer oo buuraha, daaraha, qararka iyo wixi lamida ay soo celiyaan markuu ku dhacay kaddib. la-mid: daryaan¹, diryaan¹, diyaan¹.

2

dayaan²: m.l (fiisikis) Noqodka hir jabaq ee dul (gebi ama buur) xoogaa innaga fog ay soo celisay, oo ka laciifsan jabaqdii asalka ahayd. Faraqa waqtiga ee ayoonka iyo jabaqda asalka ah, waxa ay muujisaa fogaanta gebiga ama buurta iyo wixi lamida.

3

dayaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Durbaan, dhul iyo wixi lamida sharqan, hugun weyn ka yeerid. la-mid: daryaan², diryaan², diyaan².

waa la naqliyay ✓

1

dayaan¹: m.l 1. Sharqan ama hugun weyn oo ka yimaada durbaan la tumayo, xoolo ama dad badan oo meel isugu yimid. 2. Cod dheer oo buuraha, daaraha, qararka iyo wixi lamida ay soo celiyaan markuu ku dhacay kaddib. la-mid: daryaan, diryaan.

2

dayaan²: m.l (fiisikis) Noqodka hir jabaq ee dul (gebi ama buur) xoogaa innaga fog ay soo celisay, oo ka laciifsan jabaqdii asalka ahayd. Faraqa waqtiga ee ayoonka iyo jabaqda asalka ah, waxa ay muujisaa fogaanta gebiga ama buurta iyo wixi lamida. m.f.dh, dayaamid.

waa la naqliyay ✓

1

v. rumble, make a loud noise

2

dayaan v. become dizzy

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. echo (eekow) ~ jabaq-celis. 2. —dayaan dayaamay/ dayaantay: (v) disoriented (dis-oori-yentidh); dizzy (diisi); feel dizzy ~ dayoob. Ex: waan dayaamay; I become dizzy

waa la naqliyay ✓

magac ka mid ah magacda Ilaahay oo uu macnihiisu yahay 'kelidii waare'.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhawaaq dheer oo meel ka baxa. Dh: cod, daryaan.

2

dayaan -ka: (magac, lab, keli) jabaqnoqodka shanqadha ee ay soo celiyaan walxaha jabaq magudbiyayaasha ah sida darbi, qar laageed ama babac buureed.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) lax sinta ama dhinac madow. Laxda iyo naysheeduba way daylan yihiin. Dh: galaalan.

waa la naqliyay ✓

name-m joy. Syn: Farxiya

waa la naqliyay ✓

1

(fal) murqaan dareen; firfircooni saa'id ah yeelo.

2

fayaan -ka: (magac, lab, keli) mirqaanka la dareemo marka qaad iyo wax la mid ah la cuno. Dh: mirqaan. Li: caajis.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) caafimaad qaba oo wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

galaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Xarig awrka lagu keeneeyo. 2. Weel yar oo biyaha lagu darsado. 3. Weel dheg leh oo afar litir qaada. 4. Saab digaagga lagu qaado marka la guuraayo.

2

galaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Si gaar ah timo u tidcid.

waa la naqliyay ✓

1

galaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Xarig awrka lagu keeneeyo. 2. Weel yar oo biyaha lagu darsado. 3. Weel dheg leh oo afar litir qaada. 4. Saab digaagga lagu qaado marka la guuraayo.

2

galaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Si gaar ah timo u tidcid. m.f.dh, galaamid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (adj) 1. gallon (gaalan) ~ cabbirka dareeraha, oo la mid ah 3.78 litir. 2. drinking cup, usually with handle

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) koob weyn oo dheg leh oo wax lagu miiso si loogu cabbiro oo uu qaadkiisu hal kiiloo yahay. Wixii inna gaadhay waad garaneey. galaan laba goor innoo kari.

waa la naqliyay ✓

1

°(Gayaan-ka)

2

Geyaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh G. ah: laba qof oo guurkooda is cuntamo; kuf. la-mid: geyaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh G. ah: laba qof oo guurkooda is cuntamo; kuf. la-mid: geyaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. socially-eligible marriage partner

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) age group, peer (piiyer) group ~ geyaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nidaamka labo qof oo lab iyo dhedig ah isku guursan karaan oo xalaal iskugu yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

de: socially-eligible marriage partner

2

lx: gayaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: geyaan

6

key: gayaan

waa la naqliyay ✓

1

(Halaag-ga)

2

Ba'; baabba'; le'asho.

waa la naqliyay ✓

1

halaag¹: m.l 1. Baaba'; le'asho. 2. la-mid: halaagid.

2

halaag²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax baaba' ka dhigid. la-mid: halaaji, hallig².

waa la naqliyay ✓

1

halaag¹: m.l Baaba'; le'asho.

2

halaag²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax baaba' ka dhigid. m.f.dh, halaagid. la-mid: hallig.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. destruction, annihilation

2

halaag v. destroy, annihilate

waa la naqliyay ✓

nickname-m destruction, annihilation

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) destruction (distrak-shin); devastation (dheves-teeyshen)-, havoc (haa-vek)

2

halaag -ay / tay: (n) destroy (distarooy)-, devastate (devasteeyt)

waa la naqliyay ✓